اين انقلاب حاصل جمع بين خيلي چيزها بود هم بين جنبه هاي معنوي حيات انسان هم جنبه هاي اجتماعي زندگي اش . در اين انقلاب هم خدا و هم مردم مطرح بودند هم معنويت و هم امور اجتماعي جامعه مورد اعتنا بودند. هم آخرت و مبدا و معاد و هم پيشرفت و رفاه و عدالت اجتماعي مورد توجه بود. حركت هاي اجتماعي كمتري داريم كه در آن اين ها اين چنين با هم جمع شده باشند. هم آزادي و هم عبوديت خدا مطرح بود. اين ها از خصوصيات ممتاز انقلاب اسلامي ما بود. انقلاب اسلامي عرصه بي نظير حضور همه اقشار مردم بود يعني در طول تاريخ انقلاب ها و نيز تحولات اجتماعي جايي كه مي بينيم دانشگاهي و روحاني بازاري و كارمند زن و مرد آموزش وپرورشي و كارگر همه در كنار همديگر قرار مي گيرند و شگفتي اين كه نسل نوپا و نوجوان و جوان جامعه با پيرمردان و پيرزنان جامعه يك سخن را مي گويند و حول يك محور مي گردند و به صحنه مي آيند و اين حماسه بزرگ را مي آفرينند. انقلاب اسلامي ايران نقطه تعادل اجتماعي بود يعني از يك طرف بازگشت به خويشتن بود كه ريشه خويشتن ما در گذشته است يعني جامعه ما به خود آمد و به ريشه ها و سرچشمه هاي هويت و گذشته خودش كه عمدتا نقشي كه دين در جامعه ما داشته بازگشت به خويشتن و بازگشت به دين هم هست اما اين بازگشت يك حالت ارتجاعي نداشت و به معني نفي امروز نبود. بازگشت به گذشته بود تا ما ريشه ها را بيابيم و نگاه به آينده بود تا آينده را براساس آن گذشته به گونه اي بسازيم كه هم دنياي مان از اين وضع فلاكت بار نجات پيدا كند و هم ان شاالله در سايه اين تحول كه دنيا را هم داريم آخرت را هم داشته باشيم . يك حالت تعادل معنا و ماده خدا و مردم مشاركت مردمي و تعادل اجتماعي بازگشت به خويشتن و تلاش براي ساختن آينده از خصوصيات انقلاب ما بود. هويت ملي ما امروز با اين انقلاب و امام عجين شده است . يعني واقعيت اين است كه اين جامعه و نسلي كه انقلاب كرد نسلي كه پس از آن آمد و نسلي كه پيش از آن فداكاري كرد تا بالاخره اين انقلاب در 22 بهمن 57 پيروز شد يك هويت ملي و جمعي پيدا كرد كه الان اگر بخواهيم شاخصه ها و خصوصيت هاي ايراني را در مقايسه با ملت ها و مليت هاي ديگر بيان بكنيم البته ما گذشته فراواني داشتيم فرهنگ ملي ما كه البته با پذيرش اسلام رنگ وبوي خاص خودش را گرفت و در آفرينش و بسط تمدن اسلامي نقش داشت و فرهنگ قوي اي كه مثل دريا كه سنگريزه ها را در درون خودش فرو مي برد يا موج ها را در خودش مي بلعد سخت ترين و خشن ترين تهاجمات اقوام بي فرهنگ يا بدفرهنگ را تحمل كرد و نه تنها از بين نرفت بلكه اقوام مهاجم را در خودش هضم كرد و حتي بعضي از آنان را به بزرگترين پشتيبانان و پشتوانه هاي فرهنگ و ادب و هنر و دين و فلسفه تبديل كرد. شما فرض كنيد كه اوج دفاع از تشيع اگر خواجه نصيرالدين طوسي يا علامه حلي باشد ببينيد كه اين ها از چه موقعيت هايي استفاده كرده اند خواجه نصير در كنار هولاكوخان مغول بود و در واقع تمام امكانات اين قوم مهاجم را پشتوانه بسط فرهنگ و معرفت شيعي و اسلامي قرار داد. علامه حلي در زمان سلطان محمد اولجايتو بود و ديگراني كه بودند. آري اين چنين بود اين انقلاب بزرگ به رهبري مردي بزرگ و به ياري يارانش كه با تمام وجود در مقابل دشمن ايستادند كفن پوشيدند و در مقابل گلوله هاي رژيم سينه سپر كردند. شايد يكي از بزرگترين اين مردمان همانا مردم خطه آذربايجان و تبريز بودند كه واقعه بزرگ 29 بهمن 56 را با خون پاك خود رقم زدند .
بدون شك در تاريخ روزهائي است كه به عنوان نقطه عطفي در تاريخ حركت اين جوامع به حساب مي آيد روزهائي كه انسانها خود به اتكا آگاهي و يافتن حقيقت به تكاپو افتاده و تغييراتي را در مسير رشد خويش بوجود آورده اند و اينجاست كه چنين روزهائي روزهاي خدائي ناميده مي شوند و خداوند آنها را تاييد مي كند . 29 بهمن سال 56 روزي كه مردمي غيور از خطه اي دليرپرور قيام كردند قيامي كه دروازه ها را براي نبردهاي مذهبي و اجتماعي بازكرد. قيامي كه باعث شد بزرگ مرد تاريخ اين سرزمين امام خميني (ره ) اين چنين از آن ستايش نمايند. « سلام به اهالي شجاع و متدين آذربايجان عزيز درود بر مردان برومند و جوانان غيرتمند تبريز درود بر مرداني كه در مقابل دودمان بسيار خطرناك پهلوي قيام كردند و با فريادهاي مرگ بر شاه خط بطلان بر گزافه گويي هاي او كشيدند » .
29 بهمن تبريز اربعين شهداي 19 دي قم بود !
شايد بد نباشد نظري بيافكنيم به دلائل اين قيام بزرگ كه مي توان گفت تداوم بخش روزهاي انقلاب تا پيروزي 22 بهمن سال 57 گرديد . اين حادثه به دنبال جريانات متعددي بين سال هاي 1350 الي 1355 در كشور و خارج رخ داد. از جمله حادثه غم انگيز و جبران ناپذير شهادت فرزند بزرگوار امام كه مسير جريانات را كاملا عوض كرد و به روند مبارزات گروهها و مردم شتاب بيشتري بخشيد. حضرت امام (ره ) با دم مسيحائي خويش به گونه اي شگفت انگيز حادثه شهادت فرزند ارشدشان را به عنوان يكي از (الطاف خفيه الهي ) ياد كردند و روحانيون مبارز و پيرو خط امام نيز از فرصت مناسبي كه ايجاد شده بود مجالس و مراسم بزرگداشت ارتحال ايشان را در بسياري از شهرهاي ايران باشكوه و عظمت خاصي برگزار نمودند كه بستر مناسبي براي افشاي جنايتهاي رژيم و تبيين اهداف نهضت مردمي حضرت امام (ره ) گشت .
نحوه برخورد حكيمانه امام از سويي و ابراز انزجار و خشم عمومي بيش از پيش توده هاي مردم نسبت به رفتار خائنانه و ظالمانه حكومت ستمشاهي از سوي ديگر سبب گرديد تا رژيم در آن هنگام به زعم خود براي جبران اين شكست و خروج از حالتي كه ناشي از حسن تدبير حضرت امام بود به خطاي استراتژيك خود دست زند و اقدام به تخريب شخصيت و موقعيت بي بديل حضرت امام و روحانيت مبارز نمايد.
براين اساس روز شنبه 17 ديماه سال 1356 برابر با 27 محرم سال 98 هـ ق مصادف با سالروز كشف حجاب به دستور شاه مقاله اي سراسر توهين با عنوان « ايران استثمار سرخ و سياه » به قلم « احمد رشيدي مطلق » در دفتر هويدا « نخست وزير وقت » تهيه و در روزنامه اطلاعات شماره 15506 همان روز به چاپ رسيد. نويسنده مقاله مزبور با وقاحت تمام نسبت شهرت طلبي به شخصيتي ميداد كه تمام وجود و حيثيتش را در خدمت اسلام و مردم گذاشته بود. مقاله مندرج در اطلاعات عليه امام خميني در سراسر ايران عكس العمل شديد داشت ولي در قم بلافاصله نتايج آن ظاهر گرديد و موجي از خشم و نفرت بوجود آورد. وضع غيرعادي بر شهر حاكم گرديد 18 دي روز بعد درس و نماز جماعت و منبر تعطيل گرديد مدرسه خان مركز تجمع و جمعيت بسوي منازل آيات عظام حركت كردند تا صداي اعتراض خود را وسعت بخشند. در پايان شب در مسجد اعظم جمعيت انبوه شعار « درود بر خميني » و « مرگ بر حكومت » سر دادند تعداد زيادي از نسخ روزنامه اطلاعات را پاره كردند و شعارهايي عليه نويسندگان آن دادند و بعد از خروج از مسجد تظاهرات با حمله پليس مواجه گرديد و...

انتشار اين مقاله كه بدنبال تجليل شايسته و بي سابقه اي كه ملت در جريان شهادت « آيت الله مصطفي خميني » كرده بودند همانند جرقه اي شعله هاي خشم و نفرت ملت غيور ايران را مشتعل ساخت و تمامي شهر قم درهم ريخت . اين خيزش متهورانه مردم رژيم و در راس آن شاه منفور را چنان برآشفت كه دستور تيراندازي به سوي مردم را صادر كرد و ملت مسلمان در معرض آماج گلوله هاي آتشين قرار گرفتند و عده اي از اساتيد و فضلاي حوزه هاي علميه قم و مشهد نيز روانه تبعيدگاه شدند و در 22 دي ماه سال 1356 امام خميني (ره ) يك هفته عزاداري براي شهداي قم اعلام كردند. ارزيابي افكار عمومي و ميزان نفوذ حضرت امام در ميان توده هاي مردم را مي توان از اهداف انتشار اين مقاله برشمرد اما هدف اصلي رژيم به قول وزير مشاور در امور اجرايي شاه چنين بوده است كه فكر مي كرديم اگر به خميني (ره ) بگوييم هنديزاده از چشم مردم ايران مي افتد.
در پي قيام حماسه آفرينان قم موجي از اعتراضات گسترده دانشگاههاي ايران دربر گرفت . روز 23 ديماه 1356 هـ ش تظاهرات دانشجويان دانشگاه آذرآبادگان « دانشگاه تبريز » به درگيري با پليس انجاميد كه دو روز بعد نيز ادامه يافت كه منجر به مجروح شدن عده اي از دانشگاهيان گرديد. بازار تبريز و بسياري از شهرهاي استان آذربايجان شرقي تعطيل و عزاي عمومي اعلام شد و اين اولين جرقه اي شد براي مردم اين منطقه علي الخصوص شهر آگاه تبريز.
در اين رابطه آقاي صادقي از كاركنان بازنشسته يكي از بانك هاي تبريز مي گويد : چون دانشگاه بوديم سر وصداي آنها و شعارهاي آنها را عليه رژيم ستمشاهي شنيديم كه براي اولين بار شعار « مرگ بر شاه » را تجربه كرديم و برخوردهاي آنان را با مامورين كه با جسارت ادامه داشت را به عينه ديده و در ذهن ما بسياري از مردم كه اين صحنه را به عينه ديده بودند برايشان سئوالات بيشماري پيش آورد كه چرا مامورين فرزندان اين ملت را به گلوله مي بندند و ساير سئوالات ديگر.
پس از 19 دي قم شعارنويسي بر روي ديوارهاي شهر تبريز وسعت بيشتري يافته بود به طوري كه ماموران رژيم حتي نتوانستند نصف آنها را پاك يا محو كنند. چند روز پيش از فرارسيدن چهلم شهداي قم اعلاميه هايي با سه امضاي معروف ـ آيات عظام گلپايگاني نجفي و شريعتمداري ـ در شهر توزيع شده بود و از مردم دعوت شده بود كه روز شنبه در مراسم اربعين شهيد قم شركت كنند.
روحانيون تبريز و شخصيت هاي تبريز هم پيشتر اعلاميه داده بودند كه در مسجد « قزللي » سربازار تبريز برگزار شود : اهالي محترم تبريز به منظور ابراز نزجار و اظهار تنفر از اعمال وحشيانه دشمنان دين و انسانيت و حمايت از مراجع عظام روز شنبه 56 11 29 در مسجد حاج ميرزايوسف (قزللي ) در سر بازار اول خيابان فردوسي مجلس سوگواري برگزار است تا با حضور در اين مجلس روح شهداي 19 دي را شاد و به ساحت مقدس حضرت وليعصر تسليت گوييم . 28 بهمن 56 زمزمه برگزاري چهلم شهداي قم در شهر تبريز پيچيده است . آيت الله قاضي روز شنبه 29 بهمن را عزاي عمومي اعلام كرده است . بعضي از علما هم اين روز را تعطيل اعلام كردند. نامه هاي با مهر محرمانه به شهرباني و اداره امنيت استان رسيده است و نيروهاي امنيتي شهر به حال آماده باش درآمده اند. ظاهرا شهر آرام است و همه انتظار اتفاق قريب الوقوع را مي كشند. اشتباهي از سوي استانداري و مقامات انتظامي صورت گرفت و آن اين بود كه هنوز نمي دانستند اوضاع از چه قرار است و يا در كدام شهر هستند و يا با چه افرادي طرف هستند. از قرار معلوم استاندار وقت دستور داده بود در مسجد را ببندند. صبح روز شنبه روز قيام تبريز قشرهاي مختلف مردم در مقابل مسجد قزللي اجتماع كرده اند دانشجويان دانشگاه تبريز دانشگاه را به كلي تعطيل كرده بودند. در اين روز بسياري از مغازه هاي بازار نيز تعطيل بودند و مردم به سوي مسجد قزللي در حركت بودند كه با نزديك شدن به در مسجد شاهد بسته بودن درهاي مسجد توسط شهرباني شدند. كم كم به تعداد افراد حاضر افزوده ميشد و صداي اعتراض به بسته بودن در مسجد از ميان مردم بلند مي شود. اشتباه بعدي را رئيس گارد آنجا و يا رئيس كلانتري انجام مي دهد كه با مردم برخورد نامعقول و بي ادبانه مي كند. بدين ترتيب كه سرگرد مقصود حقشناس رئيس كلانتري 6 تبريز در حاليكه نيروهاي شهرباني و ساواكي رژيم مسجد را در محاصره خود داشتند با لحني خشن و غيرانساني ضمن فحاشي به مردم و اهانت به ساحت حضرت امام خميني (ره ) دستور داد تا مردم متفرق شوند. كه در اين حين تيراندازي هوايي از سوي نيروي انتظامي صورت مي گيرد. همين تيراندازي باعث مي شود تا يك عده از مردم فرار كنند. در اين لحظه جواني به نام محمد تجلي 22 ساله از ميان جمعيت برخاسته پاره آجري به دست گرفته به سوي سرگرد حقشناس پرتاب مي كند كه حقشناس نيز اسلحه كمري خود را بيرون آورده چندين گلوله به سوي محمد شليك مي كند و پيكر خونين و پاك تجلي بر روي زمين مي افتد كه اين حركت منجر به آن واقعه مي شود. به اين ترتيب اولين جرقه و اولين آتش سوزي ها بعد از جنگ و گريز اوليه صورت گرفت . مردم خشمگين با شعار الله اكبر و لااله الاالله و مرگ بر شاه و درود بر خميني پيكر تجلي را بر دوش گرفته و به رهبري روحانيون و دانشجويان حركت در خيابان فردوسي آغاز مي شود و اولين تظاهرات خياباني عليه شاه صورت مي گيرد. بتدريج ساير مردم نيز به تظاهركنندگان پيوسته و مراكز فساد مشروب فروشي ها و سينماها و بانكها و رستورانها و دفاتر حزب رستاخيز و بعضي ديگر از مراكز دولتي مورد حمله قرار مي گيرند. اكثر خيابان هاي شهر مملو از مردم تظاهركننده ميگردد. عمال رژيم بي محابا در بعضي از مناطق به روي مردم شليك مي كنند و علاوه بر محمد تجلي محمدباقر رنجبر آذرفام رحيم صفوي قربانعلي شاكري بهمن اره چي اصغر عليزاده شيخ احمدلو غلامعلي نجفيان پور محرم جبرائيلي جعفر درگاهي سعيد صالح الوند حسن جديدي گلاجي ضربعلي فتحي آقابالا كشاورزي پرويز حسن زاده كلجاهي تا ساعت 2 مورد اصابت گلوله هاي دژخيمان قرار گرفته و بجز رحيم صفوي همه عزيزان به مقام شهادت نائل مي شوند « روحشان قرين رحمت الهي » . قيام مردم بعد از ظهر نيز ادامه داشته تا ساعت يازده و نيم به طول مي انجامد. در اين درگيري ها تعدادي از بانك ها و خانه جوانان آتش گرفت . نيروهاي امنيتي زماني كه از دست مردم كلافه مي شوند تقاضاي كمك مي كنند كه نيروهاي كمكي از ساير نقاط به تبريز آورده شده و به مقابله مردم مي روند. همان روز يك هنگ از مراغه به تبريز آوردند كه در خيابان هاي داخلي شهر تبريز مستقر شدند. ارتش نمي خواست مثل نيروي انتظامي برخورد كند و متقابلا مردم هم نمي خواستند آنها را تحريك كنند مثل اين كه مردم آموزش ديده بودند. در بعضي از خيابان ها ظهر و بعدازظهر ديده مي شد كه مردم براي ارتشي ها كه روي كاميون و يا زره پوش ها و نفربرها نشسته اند از منازل خود نان و پنير مي آوردند يعني يك رابطه عاطفي بين مردم و ارتش به وجود آمده بود. بعدازظهر از حدود ساعت و سه و نيم مجددا حمله هاي مردم شروع شد. و تا آخر شب ادامه داشت و به حومه شهر كشيده شد. در پي درگيري ها كارخانه ها و اداره ها همه تعطيل كردند. در كنار برخورد خوب مردم با ارتش وقتي مدارس تعطيل شد مردم و حتي ارتشي ها متقابلا ماشين هاي خودشان را در اختيار انتقال دانش آموزان دبستان ها قرار مي دادند كه اينها را به محله شان برسانند. اين اثر متقابل ارتش و مردم بود و همين طور صميميت مردم نسبت به همديگر بيشتر مي شد. مردم به حال هم رسيدگي مي كردند. به علاوه اين كه شيشه هاي يكي دو باب از مغازه ها را هم به اشتباه شكسته بودند كه بعد از سي بهمن و يك اسفندماه كه مغازه ها باز شدند مردم نزد صاحبان مغازه ها رفتند كه خسارتشان را بدهند ولي صاحبان آنها قبول نكردند. گفتند كه اگر به اشتباه هم سنگ به شيشه خورده اشكالي ندارد. دوم اين كه زخمي هايي را كه به بيمارستان نبرده بودند پزشكان در منزل به بالين اين زخمي ها رفته و گلوله را از پاي افراد مجروح درمي آوردند. يعني مردم با هم متحد شده بودند و يك وفاق ملي حاصل شده بود كه حتي ارتش هم به تدريج به آن مي پيوست . آري اين چنان بودند مردم اين خطه و بدينسان براي پيروزي انقلاب تلاش مي كردند.
گرچه قيام با غروب روز 29 بهمن به خاموشي گرائيد اما سبب طلوع بيداري ملت بزرگ ايران گشت . در پي اين قيام آزموده استاندار استان از سمت خود عزل و رژيم اهالي متدين تبريز و تظاهركنندگان را اجنبي مي خواند زهي خيال باطل !

رژيم شاه ارتشبد شفقت را به عنوان استاندار جديد به منطقه اعزام مي كند و وي در اولين اقدام در صدد اعزام آيت الله قاضي به سفر حج عمره مي شود كه با مخالفت ايشان روبرو مي گردد و سپس هياتي از تهران به سرپرستي جمشيد آموزگار وارد تبريز شده در صدد برگزاري تظاهرات به نفع رژيم مي گردد كه با عدم استقبال مردم روبرو شده تيرشان به سنگ مي خورد.
بيش از يك هفته از واقعه 29 بهمن مي گذرد ولي هنوز در بازار شهر تردد و خريد وفروش عادي جريان ندارد. اعلاميه هايي از طرف علماي شهر صادر مي شود و از مردم مي خواهند كسب و كار خود را آغاز كنند تا مركز استان دچار ركود اقتصادي نگردد. پس از پخش اين اعلاميه بازار شهر از تعطيلي خارج مي شود ولي تا نزديكي هاي عيد سال 57 به صورت نيمه تعطيل به كار خود ادامه مي دهد. از روز سي ام بهمن ماه اطلاعيه هاي علما و مراجع و حوزه هاي علميه در همدردي با مردم تبريز و محكوميت كشتار مردم توسط ماموران رژيم صادر مي شود. در ميان تمامي پيام هاي صادره پيام امام خميني (ره ) از شور و حال ديگري برخوردار است . آغاز حماسي پيام و اظهار ارادت وافر حضرت امام نسبت به مردم تبريز و آذربايجان نشان از عظمت قيام مردم تبريز نزد حضرت امام دارد و لحن افشاگرانه و تند حضرت امام در فرازهاي مياني پيام در هيچ كدام از اعلاميه هاي صادره به خشم نمي خورد.
پيام امام چنين آغاز مي شود : سلام به مردم شجاع و متدين آذربايجان عزيز درود بر مردان برومند و جوانان غيرتمند تبريز درود بر مردماني كه در مقابل دودمان بسيار خطرناك قيام كردند و با فرياد مرگ بر شاه خط بطلان بر گزافه گويي هاي او كشيدند. امام در جاي جاي پيام تشكر و ارادت قلبي خود را نسبت به جوانان آذربايجان اظهار مي دارند! آنجا كه مي گويند : من نمي دانم با چه زباني به اهالي محترم و مادران داغ ديده و پدران مصيبت كشيده تسليت بگويم . با چه بيان اين قتل عام هاي پي درپي را محكوم كنم . من همين الان كه مشغول نوشتن اين غمنامه هستم نمي دانم به برادران عزيز تبريزي ما چه مي گذرد آيا شاه به جنايت خود ولو موقتي هم باشد پايان داده است يا نه اهالي محترم آذربايجان ـ ايدهم الله تعالي ـ بدانند كه در راه حق و آزادي و استقلال طلبي و در حمايت از قرآن كريم تنها نيستند » .
در رابطه با قيام 29 بهمن تبريز موضعگيريهاي بسياري مطرح گرديد كه از آن جمله مي توان به موضع كنسول آمريكا در تبريز اشاره كرد كه گفت : اين قيام دروازه ها را براي نبردهاي مذهبي و اجتماعي كه به سادگي آرام نخواهد شد باز كرد.
بسياري ديگر اين قيام ها را زمينه ساز وقايع ديگر خواندند و در يك جمله مي توان گفت : قيام تبريز ايران را به هيجان آورد و ملت را براي قيام همگاني عليه ظلم و بيدادگري فراخواند و ملت را در آستانه انفجار قرار داد.
تبريز ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي (مرتضي اعلمي )
29 بهمن سال 56 روزي كه مردمي غيور از خطه اي دليرپرور قيام كردند قيامي كه دروازه ها را براي نبردهاي مذهبي و اجتماعي بازكرد. قيامي كه باعث شد بزرگ مرد تاريخ اين سرزمين امام خميني (ره ) اين چنين از آن ستايش نمايند. « سلام به اهالي شجاع و متدين آذربايجان عزيز درود بر مردان برومند و جوانان غيرتمند تبريز درود بر مرداني كه در مقابل دودمان بسيار خطرناك پهلوي قيام كردند و با فريادهاي مرگ بر شاه خط بطلان بر گزافه گويي هاي او كشيدند »
در پي قيام حماسه آفرينان قم موجي از اعتراضات گسترده دانشگاههاي ايران دربر گرفت . روز 23 ديماه 1356 هـ ش تظاهرات دانشجويان دانشگاه آذرآبادگان « دانشگاه تبريز » به درگيري با پليس انجاميد كه دو روز بعد نيز ادامه يافت كه منجر به مجروح شدن عده اي از دانشگاهيان گرديد. بازار تبريز و بسياري از شهرهاي استان آذربايجان شرقي تعطيل و عزاي عمومي اعلام شد و اين اولين جرقه اي شد براي مردم اين منطقه علي الخصوص شهر آگاه تبريز
پس از 19 دي قم شعارنويسي بر روي ديوارهاي شهر تبريز وسعت بيشتري يافته بود به طوري كه ماموران رژيم حتي نتوانستند نصف آنها را پاك يا محو كنند

« تاريخ هريس » عنوان كتابي است كه به كوشش موسي هريسي نژاد تحقيق تدوين و انتشار يافته است .
موضوع اصلي كتاب شرح مختصري از اوضاع تاريخي سياسي اجتماعي فرهنگي و اقتصادي شهرستان هريس يكي از شهرهاي استان آذربايجان شرقي است .
اين كتاب در 16 فصل تنظيم شده است كه در اين فصول به موقعيت جغرافيائي وجه تسميه هريس حكام اين شهرستان اوضاع اقتصادي آداب و رسوم و اعتقادات ديني اوضاع سياسي طوايف تشكيل دهنده جمعيت منطقه علماي طراز اول و شعراي اين شهرستان پرداخته شده است .
مولف در آغازين صفحات كتاب انگيزه تاليف را اين گونه آورده است : « در هريس پا به عرصه هستي نهاده ام آب و هواي اين منطقه پرورشم داده است طبيعت مادرانه داشته در گاهواره اش آرميده و از پستانش شير مكيده ام نوازشها ديده ام پا به صحنه اجتماع نهاده ام . حس كرده ام كه اين مادر فرخنده حق بزرگي بر گردن من دارد كه بايد دينش را ادا كنم گويي اينكه احساس مرا فهميده و با زبان بي زبانيش مرا تفهيم نموده كه مرا درياب به خاطر بسپار كه فراموش شده ام ... در پاسخ اين بيان لبيك گفتم و عزمم راسخ شد كه اين مادر زيباي قامت برافراخته در فلات ايران را به زيورها آراسته و در تجلي گاه طور وادي تاريخ متجلي گردانم » .

مشهد ـ خبرنگار روزنامه جمهوري اسلامي : با اعتباري بالغ بر 172 ميليارد ريال 48 پروژه شهرداري مشهد به بهره برداري رسيد .
مهمترين پروژه هايي كه در قالب اين 48 طرح به بهره برداري رسيد شامل ساختمان اداري شهرداري مركزي و بازگشايي ضلع جنوبي ميدان شهدا و تحصيل حريم با اعتبار 37 هزارو 800 ميليون ريال و ساختمان اداري و اپراتوري قطار شهري با اعتبار 26000 ميليون ريال مي باشند . در مراسمي كه به همين منظور با حضور جمعي از مسئولين شهرداري مشهد برگزار شد مشاور شهردار طي سخناني اظهار داشت : با استراتژي مديريت زمان ضمن بالابردن كيفيت پروژه ها شهرداري مشهد سعي دارد اين طرحها را در حداقل زمان به بهره برداري برساند. آقاي عرفانيان افزود : با افتتاح اين 48 پروژه شهرداري هشتمين مرحله از طرح « مشهد شهر پويا » با مشاركت همه جانبه از ابتداي سال جاري تاكنون به اجرا درآمده است وي تصريح كرد : در 7 مرحله اجراي اين طرح از ابتداي سال 85 بالغ بر 159 پروژه با اعتبار 93 ميليارد تومان در اختيار شهروندان قرار گرفته كه ميانگين آن هر 30 ساعت يك پروژه بوده است . مشاور شهردار گفت : طي 4 سال گذشته صدها پروژه در قالب 5 طرح به بهره برداري رسيده كه 48 درصد اين پروژه ها در مناطق كم برخوردار و 52 درصد در مناطق برخوردار شهر مشهد بوده است . وي همچنين اظهار داشت : از ابتداي سال جاري تاكنون در مناطق 13 گانه شهرداري مشهد 270 پروژه به بهره برداري رسيده است كه تا پايان سال صددرصد طرحهاي مناطق شهرداري افتتاح مي شود. عرفانيان در ادامه به تشكيل كميته ارزيابي پروژه هاي شهرداري مشهد اشاره كرد و افزود : چهار شاخص مبلغ پروژه زمان اجرا كيفيت و سهولت اجرا از جمله مواردي است كه در ارزيابي پروژه ها مطرح مي باشد. وي اظهار داشت : براين اساس از ابتداي سال جاري تا پايان آذرماه 13 سازمان وابسته به شهرداري مورد ارزيابي قرار گرفت كه رتبه اول را سازمان بازيافت و تبديل مواد رتبه دوم را شركت قطار شهري و رتبه سوم را سازمان خدمات موتوري به خود اختصاص داده اند. وي در خصوص رتبه بندي مناطق شهرداري گفت : منطقه 2 رتبه اول منطقه 10 رتبه دوم و شهرداري منطقه 8 رتبه سوم را بدست آورده اند. در ادامه اين مراسم مدير اجرايي طرح ميدان شهدا اظهار داشت : ميدان شهدا مشهد با قدمت 70 ساله از موقعيت خاص مدني خدماتي اجتماعي و سياسي برخوردار است كه جزو اصلي ترين مراكز اين شهر مي باشد. مهندس آفاق افزود : در حال حاضر اين ميدان با افزايش جمعيت هويت تاريخي خود را از دست داده ولي در سالهاي اخير مديريت شهري تصميم به بازسازي اين ميدان گرفته است . وي گفت : براين اساس در سال 79 مشاور و طرح اين كار تهيه و در سال 1383 عمليات اجرايي در سه بخش عرصه ميدان به وسعت 13 5 هكتار هشت آباد به وسعت 4 5 هكتار و منطقه صاحب الزمان به وسعت 5 هكتار آغاز شد . وي اضافه كرد : هسته اصلي ميدان در طبقه هر كدام به وسعت 20 هزار مترمربع در حال اجرا مي باشد . گفتني است از طرحهاي ديگري كه در قالب 48 پروژه در اين مراسم به بهره برداري رسيد مي توان به ساختمان اداري شهرداري منطقه 12 تقاطع غيرهمسطح دپوي غرب و احداث پايانه اتوبوسراني و تاكسيراني احداث 5 بلوار و خيابان و آسفالت 49 خيابان احداث كانال ابوطالب احداث 11 بوستان محله پياده روسازي 5 خيابان و نصب سه پل عابر پياده احداث دوربرگردان ميدان جمهوري اسلامي و اصلاح هندسي 8 نقطه سيستم يكپارچه شهرسازي و صدور پروانه سه روزه در منطقه 9 اشاره كرد .