نخستين كنگره علمي « امام حسين و مقاومت » توسط اداره كل اوقاف و امور خيريه خراسان رضوي روز پنجم بهمن ماه همزمان با پنجم محرم الحرام در تالار نور مشهد و با حضور بيش از سيصد نفر از دانش پژوهان نويسندگان و علاقمندان به مباحث پژوهشي مذهبي برگزار گرديد.
اين كنگره در پي فراخوان مقاله در مورد چهار موضوع زير برگزار گرديد.
1 ـ نقش مقاومت امام حسين (ع ) در انديشه ها و بقاي اسلام ناب محمدي
2 ـ نقش مقاومت زنان در تداوم نهضت امام حسين (ع ) و الگوبخشي به جامعه بانوان
3 ـ پيام هاي جاويدان نهضت عاشورا براي تاريخ بشريت

4 ـ درس هاي مقاومت و پيروزي حسيني براي ملت هاي آزاديخواه
در ابتداي جلسه كنگره آقاي سيد مهدي وطنخواه مدير كل اوقاف و امور خيريه خراسان رضوي ضمن خوشامدگويي به انديشمندان نويسندگان و ميهمانان برنامه و با اشاره به نقطه نظرات و ديدگاههاي حجت الاسلام والمسلمين مصلحي نماينده ولي فقيه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خيريه كشور مبني بر لزوم تحول كيفي در فعاليتهاي فرهنگي سازمان هدف اداره كل اوقاف و امور خيريه خراسان رضوي را از برپايي اين كنگره تعالي بخشي به درك مفاهيم عميق نهضت عاشورا و درس آموزي از اين واقعه تاريخي با توجه به نيات واقفين و مصرف عمده موقوفات كه موضوع عزاداري حضرت سيدالشهدا در آن بسيار برجسته است اعلام نمود.
وي با تصريح بر اينكه آغاز برپايي اين كنگره ها در كل كشور از استان خراسان رضوي و از كنار مضجع شريف حضرت ثامن الحجج (ع ) موجب قداست بيشتر اين كنگره ها خواهد بود خواستار آن شد كه نويسندگان و پژوهشگران درخصوص موضوع مقاومت در قيام امام حسين (ع ) تعمق بيشتري به عمل آورند.
آقاي وطنخواه در پايان از همكاران دست اندركار برپايي كنگره بويژه دبير كنگره آقاي مهندس قائمي و اعضاي كميته اجرايي آقايان علي يوسفي ناصر حذيقي حميد زيبايي علي مومني عليرضا كلالي و همچنين از همكاريهاي هيات رزمندگان اسلام جامعه هيئات مذهبي صدا و سيماي مركز خراسان سازمان تبليغات اسلامي و ديگر همكاران تشكر و قدرداني نمود.
در ادامه اين مراسم آيت الله علم الهدي امام جمعه مشهد مقدس به عنوان نخستين سخنران ضمن با اهميت توصيف كردن اين حركت ارزشمند پژوهشي به بررسي عنصر مقاومت در نهضت عاشورا پرداخت .

وي با بيان گوشه اي از روايات و اتفاقات روز عاشورا كه بر ذلت ناپذيري و پايداري عميق ياران حضرت امام حسين (ع ) صراحت داشت چنين نتيجه گرفت كه گرچه حركت مكتبي حضرت امام حسين در ذات خود يك دفاع مسلحانه و نه قيام مسلحانه بود اما هيچيك از مصائب و مرارت هاي بي شمار اين واقعه نتوانست در روح پايداري و مقاومت حضرت سيدالشهدا و ياران باوفا و اهل بيت مطهرش هيچ گونه خللي وارد سازد.
در اين مراسم پس از مرثيه خواني كوتاهي كه توسط يكي از مداحان اهل بيت (ع ) انجام گرديد حجت الاسلام والمسلمين خاتمي امام جمعه موقت تهران به ايراد سخنراني پرداخت . وي با اشاره به روايات معتبر تاريخي و موضوع تعداد ياران حضرت امام حسين (ع ) و با بيان اينكه عنصر پايداري و مقاومت در اين واقعه نتوانست هرگز متاثر از تعداد كمتر ياران حسين (ع ) در واقعه عاشورا باشد در بخشي از سخنان خود به نقش زنان در اين حركت تاريخي پرداخت و الگوپذيري از رفتار حضرت زينب (ع ) در ميان ساير زنان خاندان مطهر حضرت سيدالشهدا(ع ) را يادآور شد.
بخش بعدي برنامه پخش نماهنگي بود كه توسط اداره كل اوقاف و امور خيريه خراسان رضوي در مورد موضوع مقاومت تهيه شده بود و با استفاده از مفهوم مقاومت در نهضت عاشورا وقايع انقلاب اسلامي جنگ تحميلي و نهضت مقاومت لبنان و فلسطين تصاويري را همراه و هماهنگ با نوا و آهنگ متناسب به نمايش گذارد.
سپس در ادامه گروه علمي و هيات داوران در جايگاه مستقر شده و ضمن گزارش كوتاهي كه توسط آقاي دكتر اردلان استاد دانشگاه و يكي از اعضا هيات داوران بيان گرديد از نويسندگان مقالات برتر درخواست شد كه ضمن حضور در جايگاه خلاصه اي از مقالات خود را براي حاضرين بيان نمايند.
در اين بخش از برنامه كه پس از اقامه نماز جماعت ظهر و عصر نيز ادامه يافت پنج نفر از نويسندگان مقالات برتر ويژگي هاي نوشته خود را برشمرده و با توضيحي كه در هر مورد از جمله به نقطه نظرات هيات داوران ارائه مي شد ديدگاههاي مورد نظر خود را پيرامون موضوع مقاله تشريح مي نمودند.

پس از ارائه خلاصه مقالات مذكور توسط 5 نفر از نويسندگان مقالات كه قبل از سخنان نويسندگان ياد شده اعضا هيات داوران به معرفي نويسنده آثار منتشره و فعاليت ها و تحصيلات وي مي پرداخت حجت الاسلام اسدي مسئول كميته علمي كنگره گزارش جامعي از فعاليت هاي اين كميته از شروع فراخوان و انتشار آن بيان و تصريح نمود كه عليرغم وقت اندك تعداد مقالات رسيده تا روز قبل از برگزاري كنگره رقم 105 مقاله بوده كه در اين فرصت كوتاه رقم بسيار قابل توجه بوده و همچنين به معيارهاي مورد نظر هيات داوران در ارزيابي مقالات رسيده و چگونگي ارزش گذاري آنها پرداخت و ضمن اشاره به سوابق علمي و آموزشي اعضا هيات داوران سطح كيفي مقالات رسيده را نيز بسيار خوب و ارزشمند توصيف نمود.
آنگاه نويسندگان برتر و منتخب كنگره به ترتيب رده بندي را به شرح زير اعلام نمود :
1 ـ دكتر عبدالعلي صاحبي با موضوع مقاله « نقش زنان در نهضت عاشورا »
2 ـ علي پيرنيا با موضوع مقاله « تاثيرپذيري انقلاب اسلامي از نهضت عاشورا »
3 ـ دكتر مرتضي فاطمي با موضوع مقاله « اصول و مباني نهضت عاشورا »

4 ـ خانم فاطمه صفاري خوزاني با موضوع مقاله « پيام هاي جاويدان نهضت عاشورا »
5 ـ عبدالله احمدي با موضوع مقاله « تاثيرپذيري انقلاب اسلامي از نهضت عاشورا »
6 ـ ابراهيم عباس حسيني با موضوع مقاله « ارزش هاي ماندگار در نهضت حسيني »
7 ـ فرزاد نجفي با موضوع مقاله « تاملي به برخي ماندگاريهاي نهضت عاشورا »
8 ـ يعسوب عباسي با موضوع مقاله « نقش مقاومت امام حسين (ع ) در انديشه ها »
سپس مجري مراسم با دعوت از بيست نفر از نويسندگان مقالات رده اول تا بيستم به جايگاه و با معرفي عنوان مقالات هر يك توسط معاونت فرهنگي سازمان اوقاف و امور خيريه حجت الاسلام والمسلمين احمديان سيد مهدي وطنخواه مدير كل اوقاف و امور خيريه و اعضا هيات داوران به نفرات اول تا هشتم لوح تقدير سكه بهار آزادي همراه با هداياي مخصوص و به نفرات هشتم تا بيستم نيز لوح تقدير و يك جلد كلام الله مجيد هديه گرديده و ضمن آن اعلام شد كه 20 مقاله برتر به زودي در يك مجموعه مستقل توسط سازمان اوقاف و امور خيريه براي استفاده علاقمندان چاپ و منتشر خواهد شد.
مهم ترين نكته اين بخش حضور پررنگ بانوان نويسنده در ارسال مقالات و نيز در فهرست مقالات برتر بوده كه خود نشانگر اراده مصمم بانوان در عرصه تحقيقات علمي و مذهبي مي باشد كه با توجه به وقت بسيار محدود فراخوان وصول بيش از يكصد مقاله را با سطح كيفي خوب كاملا غيرمنتظره و شوق برانگيز توصيف نمود و تصريح كرد كه برپايي اين كنگره و استمرار آن خود مي تواند با جمع آوري نقطه نظرات علمي در تعميق نوع نگاه فرهنگي به اين واقعه بسيار ثمربخش باشد.
پايان بخش اين مراسم سخنان كوتاه حجت الاسلام والمسلمين احمديان معاونت فرهنگي سازمان اوقاف و امور خيريه بود كه وي ضمن تشكر از همه دست اندركاران برپايي اين كنگره هدف اصلي سازمان اوقاف و امور خيريه را متعالي نمودن برداشت هاي علمي از نهضت عاشورا منطبق بر موازين مكتبي و با استفاده از روش هاي صحيح علمي برشمرد و با بيان اينكه حركتي كه توسط سازمان اوقاف و امور خيريه با اين هدف از سال جاري آغاز گرديده و شروع اين حركت از مشهد مقدس و توسط اداره كل اوقاف و امور خيريه خراسان رضوي را به فال نيك گرفت و تصريح نمود كه با تعميق گسترش و ادامه اين حركت يقينا تحولي مثبت و تعالي بخش در مراسم برپايي ايام ماه محرم را شاهد خواهيم بود.
وي از همه نويسندگان صاحب نظران و پژوهشگران دعوت نمود كه با حضور جدي خود بر غناي اين حركت نو بيفزايد.