تكاپوي نافرجام
اسنادي از آخرين تلاش هاي نافرجام رژيم شاه براي جلوگيري از پيروزي انقلاب اسلامي
قسمت چهارم
اشاره :
كتاب « در آستانه انقلاب اسلامي » كه حاوي اسنادي از واپسين سال هاي رژيم پهلوي است به كوشش « جلال فرهمند » در هجده فصل تدوين شده و موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران آن را در 658 صفحه منتشر كرده است .
در اين كتاب اسناد متعددي از تكاپوي نافرجام رژيم پهلوي براي جلوگيري از پيروزي انقلاب اسلامي و ممانعت از سقوط رژيم شاه وجود دارد. به مناسبت سالگرد پيروزي انقلاب اسلامي تعدادي از اين اسناد را به منظور بهره برداري خوانندگان منتشر مي كنيم .
پرداخت حقوق اضافي و تشكيل دولت نظامي ضروري است
وزارت جنگ
فرمانداري نظامي قزوين و حومه
از : فرمانده نظامي قزوين و حومه شماره : 16
به : تيمسار ستاد بزرگ ارتشتاران تاريخ : 57 8 17
موضوع : خطر توسعه جنگهاي خياباني در شهرستانهاي عمده
با توجه به وقايع و تحريكات اخير در سطح كشور اين فرمانداري وضعيت موجود را تجزيه و تحليل (كرده ) و نظرات و پيشنهاداتي را به شرح زير به عرض عالي مي رساند :
.1 وضع موجود : در حال حاضر چند عامل براي توسعه جنگهاي خياباني وجود دارد :
الف ـ تبليغات مضره : تبليغات و نظريات خميني مبني بر الغاي فوري نظام شاهنشاهي و مراجعت وي به ايران سپس اجراي يك رفراندوم (به اصطلاح ) همگاني كه مسلما در جهت روي كار آمدن موقت وي هدايت خواهد شد و پس از آن قرار است يك دولت قلابي قطعا براي ابقاي وي تشكيل شود (مدرك : مصاحبه نامطلوب راديو لندن با خميني كه در در آن قيام مسلحانه را ساعت 2015 روز 57 8 16 به عمل آمد (كه ) نيز مطرح نموده است ).
ب ـ وسائل تبليغ : انتشار نظريات سو خميني در كشور به اين ترتيب است كه نوارها و اعلاميه ها و شبنامه ها با كمك سازمانهاي زيرزميني تهيه و به وسيله شاخه هاي مسئول عمليات آشكار در اجتماعات و به خصوص در مدارس و مساجد پخش مي شود و اخيرا نيز راديو لندن كمبود سانسور مطبوعات و راديو تلويزيون را كاملا " تامين كرده است و نظريات و دستورات خميني را در سرتاسر جهان پخش مي نمايد. (ساير رهبران مخالف كشور).
پ ـ سرشاخه هاي گروههاي افراطي در كليه اجتماعات (غير از اجتماعات كارگران كه اكثر آنها سالم مانده اند (و) در صورت دريافت يك اضافه حقوق از شاهپرست ترين طبقات كشور مي باشند) مردم را با استفاده از طرق تبليغاتي خود با تهديد و تطميع از مسير استقلال فكري و عملي خود بازمي دارند و به صفوف خود منضم مي نمايند.
ت ـ طريقه سازماندهي براي تحريكات طراحان زيرزميني از جبهه ملي يا حزب توده يا ساير سازمانهاي افراطي مانند مجاهدين خلق و يا مبارزين خلق با تهيه يك دستورالعمل با تعيين سرشاخه ها و مسئولين اجرا و يا تمرين قبلي به صورت يك نمايش كامل مردم را تحريك مي نمايند و با گذاردن نوارها و استفاده از بلندگوها و تهديد و تطميع در هدايت و اجراي تبليغات مضره توفيق كامل به دست مي آورند. در حالي كه تبليغات خودي در بعضي نقاط كوچكترين اثري و رسوخي در سازمان آنان ندارد و مردم بي طرف و منفرد در معرض سيل تبليغات و تهديد اخلالگران قرار مي گيرند.
ج ـ آغاز حملات مسلحانه : هم اكنون در اغلب شهرها حملات خرابكاران و اخلالگران به نيروهاي انتظامي و مردم بي طرف و مردم ميهن پرست آغاز و نمونه هايي در قم و همدان و زنجان ديده شده است . به طوري كه خرابكاران سازمان يافته در ميان سيل جمعيت تحريك شده با به كار بردن انواع مواد آتشزا و بمبهاي دست ساز و كوكتل مولوتوف از پشت بامها كه ضمن ايجاد سد و موانع و با سلاحهاي كمري و تفنگ شكاري بدون هيچ دغدغه خاطر به يگانهاي انتظامي حمله مي نمايند.
.2 خطرات موجود در مناطق مختلف كشور :
در صورتي كه اقدام حادتري غير از شدت عمل مامورين صورت نگيرد خطرات بزرگ تري در پيش خواهد بود. به نظر من شدت عمل مامورين فقط يك اقدام بازدارنده موقتي است كه بايستي با اقدامات همه جانبه كليه وسايل تهاجم دشمنان خنثي شود. اين خطرات عبارتند از :
الف ـ تبليغ قيام مسلحانه (كه هم اكنون به اندازه كافي به طرق مختلف تبليغ شده است .)
ب ـ انتشار جزوه ها و نوارهاي آموزش قيام مسلحانه (كه هم اكنون دهها هزار نوار و جزوه ها تهيه و بين سازمانها و مدارس در اجتماعات توزيع شده است .)
پ ـ در چند هفته اخير گروههاي متشكل سه تا پنج نفره با كمك مالي روحانيون سازمان يافته با به دست آوردن مواد آتشزا و اسلحه سازمان يافته و آماده عمليات مي باشند.
ت ـ تمرينات اين گروهها فعلا " به صورت پراكنده و در مراحل اوليه مي باشند كه نمونه هاي كمين و ضربت به صورت بسيار ساده در زنجان و همدان آغاز شده ولي خطر قطعي مهم تر آن است كه كم كم بر اثر تمرينات مقدماتي سازمان كامل تري به خود بدهند.
ث ـ رهبري مبارزات و خرابكاري : دشمنان موجود فعلا " به دستور بيگانگان و با رهبري سران جبهه هاي مختلف روحانيون افراطي نهضت ملي كمونيستها و تروريستهاي مجزي ( ) با استفاده از وسايل تبليغات و سازماندهي و تهديد و ارعاب روز به روز بيشتر نضج مي گيرند در حالي كه تبليغات موافق و عكس العمل يگانها و سازمانهاي خودي نمي تواند اقدامات دشمن را خنثي (كند) و ميهن پرستان و بي طرفهاي مرعوب را از خطر برهاند.
.3 نتيجه :
باتوجه به سازمان و وسايل تبليغات خرابكاران و نحوه تحريك مردم براي مبادرت به جنگ مسلحانه چنين نتيجه گرفته مي شود :
الف ـ تبليغات و دستورات مضره خميني عليه نظام شاهنشاهي به منظور ايجاد يك رفراندوم كذايي كه منتهي به انتصاب وي به رياست جمهوري گردد به شدت آغاز شده است .
ب ـ براي وصول به اين هدف كليه وسايل تبليغاتي اعم از شبنامه ها و نوارها و نامه هاي دستي به وسيله سرشاخه ها و عمال مشخص در هر يك از مراكز تجمع دست به كار شده (اند) و مردم را براي هدايت دراين مسير مرعوب و يا تحبيب مي نمايند.
پ ـ در صورتي كه اقدامات همه جانبه براي خنثي كردن عمليات دشمنان صورت نگيرد كم كم اكثريت قاطع بعضي شهرستانها در اختيار آنان قرار گرفته و براي استقلال كشور خطر قطعي در بردارد.
.4 پيشنهادات :
به منظور مقابله با وضعيت و خطرات معروضه بالا پيشنهادات زير به عرض مي رسد :
الف ـ با استفاده از تشكيل دولت نظامي قدرت بيشتري به نيروهاي انتظامي داده شود تا بتوانند از ايجاد جمعيتهاي عظيم از ابتدا جلوگيري نمايند.
ب ـ از اعمال نفوذ عوامل منحرف دادگستري در تعقيب غيرمعقول مامورين به منظور مرعوب كردن آنان در انجام وظيفه جلوگيري شود.
پ ـ كليه سرشاخه هاي سازمانهاي عمليات آشكار مانند روحانيون افراطي و كارگردانان جبهه ملي (و) سازمانهاي كمونيست كه در مجالس مساجد مدارس كارخانجات و اصناف به تحريكات مبادرت مي نمايند دستگير و هدايت شوند.
ت ـ مهم ترين عمل اين است كه روحانيون افراطي را از دسترسي به ثروتهاي بي پايان سهم امام و خمس و زكوه و ساير منابع درآمد محروم نموده تا كمك مالي به اعتصابيون و پرداخت خسارت بستن بازار و كمك به خرابكاران و تروريستها متوقف گردد.
ث ـ از انتقال تبليغات مضر به وسيله راديوهاي بيگانه با پخش پارازيت روي طول موجهاي مربوطه و هر طريق ديگر جلوگيري شود.
ج ـ با اجازه ورود ناگهاني عوامل اطلاعاتي و انتظامي به مدارس و ساير موسساتي كه داراي وسايل تكثير و پلي كپي هستند از تكثير شبنامه ها در ساعات خدمت جلوگيري شود. بديهي است در ساعات غيرخدمت بايستي ماشينها قفل شده و كليد آن نزد روساي سازمان باقيمانده و محفظه فلزي دستگاهها مهر و موم گردد.
چ ـ براي هر شهرستان 300 هزار نفري در حدود 30 دستگاه بلندگو در اختيار مقامات انتظامي گذاشته شود تا با پخش و ابلاغ دستورات مناسب مردم را تقويت و از اخلالگران جدا نمود.
ح ـ با ايجاد يك سيستم انضباط قوي و تعيين مسئوليت سنگين بين روسا و مرئوسين مدارس و كارخانجات پرسنل منحرف به شدت كنترل (شوند) و زيرنظر قرار گيرند تا از تحريك يك گروه به وسيله يك نفر جلوگيري شود.
خ ـ براي همگان روشن گردد كه دعوت به عصيان و سرپيچي مستوجب تنبيهات شديد خواهد بود.
د ـ كم كم با تحريك ايران پرستان موجبات سركوبي و عقب نشيني و خنثي شدن اعمال خيانتكاران فراهم گردد.
فرماندار نظامي شهرستان قزوين و حومه سرتيپ نعمت الله معتمدي
(در حاشيه : ) رونوشت جهت اطلاع و تصميم مقتضي به نخست وزيري منعكس گردد. ضمنا به تيمسار سرتيپ معتمدي ابلاغ گردد كه باتوجه به دستورالعملي كه اخيرا صادر شده است با نهايت قدرت ماموريت مربوطه را انجام دهد.
سپهبد حاتم 57 8 19 (13 )
سركار سرهنگ صوفي برابر اوامر ابلاغ شود.
8 19 (1357 )
(34 تا 28 ـ 291 ـ7 )
التماس از آيت الله طالقاني و تهديد او توسط فرماندار نظامي
وزارت جنگ
فرمانداري نظامي تهران و حومه
محرمانه شماره : 564 ـ04 ـ713
تاريخ : 1357 11 6
جناب آقاي دكتر شاپور بختيار نخست وزير ايران ;
مقام عالي را آگاه مي سازم :
بدينوسيله 1 نسخه در 3 برگ نامه اي كه براي حضرت آيت الله سيدمحمود طالقاني ارسال گرديده جهت استحضار خاطر عالي به پيوست تقديم مي گردد.
فرماندار نظامي تهران و حومه ـ سپهبد مهدي رحيمي 9
حضور محترم حضرت آيت الله آقاي سيد محمود طالقاني ;
هزار جهد بكردم كه سر عشق بپوشم
نبود بر سر آتش ميسرم كه نجوشم
وجود شخصيتهاي روحاني امثال آن حضرت به منزله حضور خورشيدي هستند كه نور ارشاد را به ميان مردم و قشرهاي اجتماع مي تابند و حقا و شرعا و عملا " بندگان خدا را به راه راست و دور ماندن از اشتباه و انحراف هدايت مي كنند. به همين جهت است كه مكاتب انبيا و مدارس اوليا همچون چراغي كه هرگز خاموش نشود و خاموشي نپذيرد همواره راهگشا و راهنماي بشرها بوده و شب تار مردمان مومن را به روز روشن اميدواري بدل كرده است . بنابه همين اشارات اصولي و حقايق معنوي و ديني است كه توقع عامه به خصوص در جامعه ما ايرانيان مسلمان و شيعيان از محضر و وجود آيات عظام اين است كه در راه بيداري و ارشاد و آگاهي عموم از هر كوشش و جوششي كه نتيجه اش صفا و آرامش افراد باشد مضايقت نفرمايند; به خصوص آياتي همچون حضرت مستطاب عالي كه سالها زجر زحمت و اجر رياضت را به قيمت صرف عمر تحصيل فرموده ايد و حقايق را با همه دقايق تلخي كه همراه دارد پذيرا گرديده ايد. لذا به اعتبار اين معنويت و روحانيت وجود محترم است كه از حضورتان التماس دارم كه اجازه نفرماييد تا محضر پربركت آن جناب با شركت اشخاص ناباب و افراد بي تاب كه عموما ماموران و مسئولان غيرمذهبي مي باشند آلوده شود و گزارشها و گفته ها و شكوه هايي آن هم از زبان افراد سياسي نما به عرضتان برسد كه هم خاطر عاطر مبارك مكدر شود و هم مايه فساد و پايه پراكندگي جميع مسلمانان گردد.
گزارشات رسيده حاكي است كه طرح و طراحي دشمنان دين و مملكت تا آنجا حساب شده و به كتاب آمده است كه حتي ذهن روشن رهبران مقدس و روشنفكري امثال آن حضرت را نيز تار كرده و اي بسا كه موجب تصميم و يا ترسيم اقداماتي مي شود كه مآلا به ضرر و زيان جامعه مسلمان و اصول مسلماني است . لذا توقع و انتظار مقامات مسئول مملكت از جمله مخلص با اخلاص اين است كه ارباب رجوع و مطالب مرجوع را در حدودي پذيرا باشيد كه با شان و احترام و مسئوليت و بركت و حكمت وجود روحاني جناب عالي تناسب داشته باشد چرا كه در غيراين صورت عملا " امور مردم مسلمان و ملت عزيز ايران ملعبه و دست آويز كساني خواهد شد كه به نام اسلام و به نام مسلمان در محضر اسلام پناه آيات بزرگواري مانند وجود محترم اشك تمساح مي ريزند تا اصلها را بدل و صلحها را با جدل معاوضه نمايند.
آن حضرت تصديق مي فرمايند كه در اين صورت تكليف مرداني مكلف و مسئول نظير بنده به هر صورت كه شده اين است كه كلاف ادب را در هم بپيچند و ره چنان روند كه رهروان رفته اند. اميدوارم از اين پيچيدگي كه تاسف بسيار به همراه خواهد داشت و سايه اش بر دل تاريخ خواهد ماند خود آن حضرت به سهم خود جلوگيري فرمايند خاصه با توجه به اين نكته كه اي بسا افراد آموزش ديده در لباس خدمت به ديانت مملكت با برنامه هاي بررسي شده پس از درك محضر مباركتان آن چنان سياه را سپيد و يا سپيد را سياه جلوه دهند كه آن حضرت بنابه تكليف شرعي و اجتماعي خودتان جهت ارشاد جامعه و محققا در كمال حسن نيت به محافلي تشريف فرما شويد و يا در مجامعه اي شركت فرماييد كه در شان روحانيت و مقام قدسي وجود مبارك نباشد و خداي ناخواسته از قول دشمنان دين تعبيرها و تفسيرهايي بشود كه مايه نزول مقام آن جناب گردد و دشمن از آن بهره گيري كند كه چون اين بهره گيري با سلامت سعادت ملت مسلمان ايران همراه نباشد لذا الزاما مامورين انتظامي را به انجام تكاليف قانوني خود تحريص خواهد كرد كه النهايه موجب تاسف است .
من با سمت فرماندار نظامي كه مقامي مسئول در قبال تامين آسايش عمومي است آن هم به حكم قانون از آن حضرت انتظار مساعدت و موافقت را دارم كه به قول قرآن مجيد عزيز حكيم در رفع قران قرن برآييم قراني كه به اشاره دشمن دامن دوستان ما را گرفته است .
و من الله التوفيق و عليه التكلان
فرماندار نظامي تهران و حومه سپهبد مهدي رحيمي
(22 تا 19 ـ293 ـ7 )
در باره سفر فرح به عراق
دربار شاهنشاهي
اداره كل رمز و محرمانه
كشف تلگراف رمز سفارت شاهنشاهي ايران ـ بغداد
سري
جناب آقاي اميرعباس هويدا وزير محترم دربار شاهنشاهي ;
2 ـ90 ـ 800 م ـ پريروز دوشنبه با سعدون حمادي وزير امور خارجه ملاقات كرده موضوع نزول اجلال موكب عليا حضرت شهبانوي ايران را به عراق مطرح ساخته و در اين باره استمزاج كردم .
وزير امور خارجه پاسخ داد بديهي است و از هم اكنون مي توانم بگويم كه مقدم اعليحضرت شهبانوي ايران به عراق گرامي است و مخصوصا از نظر و ملاحظات سياسي دولت عراق از تشريف فرمايي معظم لها استقبال مي كند خواه اين مسافرت رسمي يا خصوصي كه البته انتخاب آن با شخص معظم لها خواهدبود. تنها نكته اي كه از طرف عراق محتاج به بررسي است مسئله تشريفات است كه به چه صورت عمل شود و در اين باره نيز ظرف يكي دو روز آينده مطالعه كرده نظر خود را ابراز خواهم داشت . امروز آقاي عبدالحسين جمالي معاون وزير امور خارجه به سفير شاهنشاه آريامهر اظهار داشت نظر به اينكه رئيس جمهوري عراق همسر ندارد و نيز چون عراق كشوري مسلمان و داراي جامعه اي با اعتقادات مخصوص سنتي است بنابراين ارسال دعوت از طرف رئيس جمهور به عنوان عليا حضرت شهبانوي ايران با سنتها وفق نمي دهد و داراي محظور است . بنابراين به نظر دولت عراق اين طور رسيده كه دعوت از طرف دولت عراق به طور اعم باشد و البته احتراماتي كه شايسته مقام والاي علياحضرت باشد در نظر گرفته خواهد شد.
آقاي جمالي اضافه كرد كه تلگرافي هم از سفارت خودشان در تهران درباره اراده سنيه اعليحضرت شهبانو مبني بر مسافرت خصوصي به عراق داشته اند كه امروز از همين قرار به آن پاسخ داده شده است .
از آقاي جمالي سوال كردم كه شخصيتي براي پذيرايي از عليا حضرت شهبانوي ايران و شركت در مراسم استقبال و بدرقه در نظر گرفته شده است . پاسخ داد چون رئيس جمهور همسر ندارد همسر آقاي صدام حسين اين وظيفه را به عهده خواهد گرفت .
به نظر سفير شاهنشاه آريامهر چون سفارت عراق در تهران به دولت خود اطلاع داده كه مسافرت علياحضرت شهبانوي ايران خصوصي است اين ترتيب در نظر گرفته شده است كه البته كافي نيست در ملاقات با وزير امور خارجه صحبت از رسمي يا خصوصي بودن مسافرت نكرده و به ايشان متذكر شده بودم كه غرض اصلي از مسافرت تحكيم هر چه بيشتر روابط دو كشور مسلمان و نيز زيارت اعتاب مقدسه است . از جسارتي كه مي كنم اميد عفو دارم ليكن بنابه وظيفه به عرض مي رسانم كه بهترين وضع براي مسافرت معظم لها اين است كه والا حضرت همايون ولايتعهد نيز عليا حضرت شهبانوي ايران را همراهي فرمايند. و اگر اين امر ميسر نيست جناب آقاي نخست وزير حتما در التزام باشند. به هر حال مسافرت رسمي باشد و شخص رئيس جمهور و ساير روساي كشور اداي احترام نمايند زيرا چطور مي توان توجيه كرد كه علياحضرت به عراق تشريف فرما شوند و با رئيس جمهور ملاقاتي دست ندهد و اگر رئيس جمهور در فرودگاه نباشد اين ملاقات چگونه خواهد شد.
با تجديد مراتب ارادت صدريه
891 ـ2537 3 31
(26 تا 23 ـ983 ـ145 د)
توصيه مي شود كه فرح مقنعه بپوشد
به كلي سري وزارت امور خارجه
اداره رمز
از بغداد ... به تاريخ : 2537 4 26
شماره : 10586
جناب آقاي دكتر نهاوندي رئيس محترم دفتر مخصوص علياحضرت شهبانوي ايران ;
1 2408 م مورخ 37 4 25 در فرودگاه بغداد ملاحظه خاص در مورد لباس وجود ندارد جز اينكه چون آفتاب در اين فصل سوزان است و ناچار دقايقي در زير آفتاب خواهد گذشت آستين بلند و احتمالا كلاه لبه دار براي حفظ دست و صورت مناسب خواهد بود. توصيه براي انتخاب لباس موقر به نظر كاملا زائد به نظر مي رسد. زيرا معظم لها حتي در مواقع عادي و غير زيارتي نيز سليقه در خور و وقار و متانت شخصيت والاي خود ابراز مي فرمايند و اظهارنظر در اين مورد حكمت به لقمان آموختن است .
در مورد چادر براي زيارت اعتاب مقدسه رنگ آن قطعا مشكي است و چون به مناسبت فصل شايد از پارچه نازك انتخاب مي شود مناسب است رنگ لباس زير چادر خيلي روشن نباشد و به نحوي انتخاب شود كه با چادر هماهنگي داشته باشد. ضمنا چنانچه مقنعه هايي ــ فارسي اين واژه شايد كلوته باشد كه در يزد و قسمتهاي جنوبي ايران به كار مي رود ـ به رنگ لباس يا چادر و يا سفيد براي پوشش گيسو پوشيده شود البته مرجح است و بسيار حسن اثر خواهد داشت خصوصا كه زيارت در نجف اشرف احتمالا حوالي ظهر خواهد بود و موضوع اقامه نماز و همچنين ملاقات خاص نيز مطرح است كه در اين باره با آقايان رستم اميربختيار و هدايت الله ذوالفقاري به تفصيل مذاكره شد و مقرر است مراتب از شرفعرض بگذرد و چنانچه تصويب فرمايند و مسائل امنيتي هم حل شود در برنامه منظور گردد. حتي اگر اين برنامه عملي نشود به كار بردن مقنعه توصيه مي شود و نكته اي كه بايد تهيه كنندگان چادر و مقنعه رعايت كنند اين است كه از پارچه لغزنده نباشد كه معظم له را دچار ناراحتي سازد.
ارادتمند امروز عازم تهران هستم ; چنانچه مطلب و اطلاعات ديگر نيز مورد نظر باشد به وسيله وزارت امور خارجه احضار خواهيد فرمود كه البته در اختيار جناب عالي خواهم بود1131. ـ2537 4 26
ارادتمند صدريه
(4 تا 3 ـ983 ـ145 د)
تشريفات كل شاهنشاهي
به خوانساري اطلاع دهيد يك نفر هم از وزارت خارجه تاريخ 13 و 14 و 15 مرداد صبح حركت است كاردار عراق تاريخ قطعي گفته شود . دو ساعت اختلاف (است ) . قبل از 16 ژوئيه كه آقاي صدريه مي آيد يك نفر برود. مرجع تقليد آيت الله خويي ممكن است بيايد در صحن كه ملاقات بنمايند يا وزير دربار به ديدن ايشان برود و يك قرآن هديه كند. افطار با اينكه دعوت مي نمايد; از لحاظ تبليغات فوق العاده عالي باشد و بهتر است براي برنامه ريزي قبلا " يك نفر همراه باشد. فيلمهاي خوب بردارند.
(1 ـ983 ـ145 د)
