مجيد زندي
اگرچه همه انتخابات در جمهوري اسلامي از اهميت بسيار زيادي برخوردار است اما انتخابات مجلس خبرگان رهبري اهميت ويژه سياسي و اعتقادي دارد كه رسالت عظيم تعيين رهبري و نظارت بر عملكرد او بر عهده انتخاب شوندگان در اين مجلس است .
در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران درباره وظايف مجلس خبرگان رهبري در اصل 107 آمده است : پس از مرجع عاليقدر تقليد و رهبر كبير انقلاب جهاني اسلام و بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران حضرت آيت الله العظمي امام خميني « قدس سره الشريف » كه از طرف اكثريت قاطع مردم به مرجعيت و رهبري شناخته و پذيرفته شدند تعيين رهبر به عهده « خبرگان منتخب مردم » است . خبرگان رهبري درباره همه فقهاي واجد شرايط مذكور در اصل پنجم و يكصد و نهم بررسي و مشورت مي كنند هرگاه يكي از آنان را اعلم به احكام و موضوعات فقهي يا مسايل سياسي و اجتماعي يا داراي مقبوليت عامه يا واجد شرايط برجستگي خاص در يكي از صفات مذكور در اصل يكصد و نهم تشخيص دهند او را به رهبري انتخاب و معرفي مي نمايند. رهبر منتخب خبرگان ولايت امر و همه مسئوليت هاي ناشي از آن را برعهده خواهد داشت . رهبر در برابر قوانين با ساير افراد كشور مساوي است .
در كشور ما تاكنون درباره اعضا مجلس خبرگان سخنان فراواني گفته شد در حاليكه قانون اساسي تاكيد بر مجتهدبودن اين اعضا مي كند تا آنها بتوانند براي انتخاب رهبر بتوانند احكام فقاهت را به درستي در يك فرد شناسايي و آن را براي رهبري انتخاب كنند. همچنانكه اعضاي كنوني مجلس خبرگان رهبري كه خود رهبري انقلاب اسلامي را برگزيده اند فقيهاني كارشناس و مديران باسابقه نظام بودند.
اهميت كار اين مجلس آنچنان فراوان است كه با انتخاب خود سكان هدايت كشور را در اختيار آن فرد قرار مي دهند در حاليكه اگر تركيب مجلس خبرگان رهبري از متخصصان فقهي نباشد يقينا قادر به انتخاب اصلح نخواهند بود كمااينكه اگر ضعف و خللي در انتخاب رهبر رخ دهد جامعه را دچار مشكل فقدان رهبري جامع الشرايط خواهند كرد كه خوشبختانه جمهوري اسلامي ايران در سه دهه گذشته در اين زمينه ضعفي را مشاهده نكرده است .
اما اگر بخواهيم در تشخيص افراد خبره براي انتخاب اعضا مجلس خبرگان هم تلاش كنيم ملاك خبره بودن را چه چيزهايي بايد بدانيم
در اين باره بايد بدانيم كه شرط اجتهاد بايد يكي ازا صلي ترين شرايط اعضا مجلس خبرگان باشد تا حدي كه مي توان گفت در اين راه اگر خود نيز مجتهد جامع الشرايط و مجتهد مطلق باشد به مراتب بهتر از آن كسي است كه تنها در يكي از ابواب فقه به درجه اجتهاد رسيده باشد.
متاسفانه برخي از مخالفان مي گويند مجتهد در فقه نمي تواند مشاوران خوبي در زمينه نظامي و اقتصادي براي رهبري باشند در حاليكه هم اكنون نيز اعضاي مجلس خبرگان بازوهاي مشورتي نظامي و اقتصادي و فرهنگي همانند شوراي عالي امنيت ملي شوراي عالي انقلاب فرهنگي مجمع تشخيص مصلحت نظام دارند كه به عنوان بازوهاي مشورتي رهبري در ابعاد مختلف عمل مي كنند و رهبري انقلاب نيز نظرات مشورتي بسيار مهمي از اين مركز دريافت و از آن استفاده مي كنند.
البته نبايد از نظر دور داشت كه شرايط اصلي رهبر عدالت و تقواي لازم براي رهبري امت اسلامي است كه اگر مجلس خبرگان در هر دوره اي از ادوار فعاليت خود در آينده حتي بتواند همين يك ركن را به درستي تشخيص دهد راهي طولاني را براي ملت و نظام جمهوري اسلامي هموار كرده است و دارابودن صلاحيت علمي لازم براي افتا در ابواب مختلف فقه تشخيص بينش صحيح سياسي و اجتماعي تدبير شجاعت مديريت و قدرت كافي براي رهبري ازجمله ويژگي هاي بارز رهبري است كه تشخيص آن از دست كساني برمي آيد كه داراي تقواي الهي و بينش قوي فقهي باشند و كار را فقط براي رضاي پروردگار در راستاي رسالت عظيم الهي خدمت به ملت مسلمان ايران انجام دهند.
گفتن و نوشتن درباره اهميت مجلس خبرگان رهبري و جايگاه باارزش اعضا اين مجلس و تكاليف آنها دايره بسيار وسيعي دارد اما از باب يادآوري بايد گفت كه رهبر جامعه بايد كسي باشد كه بتواند جامعه را در همه شرايط با قدرت اداره و رهبري كند و نمي توان رهبري يك جامعه را در حد يك مدير ديد كه اگر در چهار سال فعاليت خود ناموفق باشد بتوان آن را تغيير داد زيرا اثري كه رهبري جامعه مي تواند در عزل و نصب هاي خود انجام دهد براي دهه هاي عمر كشور بسيار بااهميت است .
پس شرط اصلي و جوهره افراد خبره مجلس انتخاب رهبري « اجتهاد » است زيرا يك فرد نظامي تنها قدرت تشخيص جايگاه نظامي يك فرد را دارد در حاليكه رهبري كه مي خواهد ولي فقيه يك جامعه شود تشخيص چنين جايگاهي تنها از سوي فقهاي جامع الشرايط جامعه ممكن است كه با تقواي خود هيچگاه به جريانهاي سياسي و افكار سطحي آنها آلوده نمي شوند.
اين افراد بايد از آنچنان قدرت تشخيص و تقواي الهي برخوردار باشند كه بتوانند در مقابل اشتباهات احتمالي رهبر هم شجاعانه بايستند و فقط ترس از خداوند مي تواند آنها را در انتخاب درستي يا نادرستي راهي را كه طي خواهند كرد ياري رساند نه خواسته هاي شخصي و حزبي و خواسته هاي نفساني كه در غير اينصورت شيرازه نظام جمهوري اسلامي كه ثمره خون شهدا و همت و نتيجه قرن ها تلاش رهبراني عاليقدر همانند امام خميني (ره ) است دچار آفت و مشكل خواهد شد.
در اصول جمهوري اسلامي ايران هم حاكميت مطلق بر جهان و انسان از آن خدا اعلام شده و هم او انسان را بر سرنوشت اجتماعي خويش حاكم ساخته است و هيچ كس نمي تواند اين حق الهي را از انسان سلب كند يا در خدمت منافع فرد يا گروهي خاص قرار دهد.
به همين دليل انتخاب رهبري انقلاب اسلامي باواسطه به مردم سپرده شده تا خودشان بتوانند با كمك فقهاي جامع الشرايط رهبري امت را كه نظارت بر حسن اجراي سياست هاي كلي نظام فرماندهي كلي نيروهاي نظامي و انتظامي نصب و عزل و قبول استعفاي عاليترين مقام قوه قضائيه رئيس سازمان صداوسيما رئيس ستاد مشترك ارتش فرمانده كل سپاه فرماندهان عالي نيروهاي نظامي و انتظامي حل اختلاف و تنظيم روابط قواي سه گانه امضاي حكم رياست جمهوري پس از انتخاب مردم عزل رئيس جمهور با درنظرگرفتن مصالح كشور... و بسياري از كارهاي مهم ديگر را برعهده دارد انتخاب كنند.
به هرحال فردا در كنار انتخابات شوراهاي شهر و روستا و انتخابات ميان دوره اي مجلس در برخي از شهرها انتخابات بسيار مهم مجلس خبرگان رهبري هم در سراسر كشور انجام مي شود.
بسياري از مردم نيز به اهميت اين انتخابات واقف هستند اما نسل جوان كه در 8 سال گذشته در اين نوع انتخابات شركت نكردند نياز به دانستن بيشتر در باره اهميت اين انتخابات دارند. در اين زمينه گزارشگر ما با برخي از مردم به گفت وگو نشسته است :
خانم محمدزاده دانشجوي فيزيوتراپي دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران درباره نحوه انتخاب نماينده اي اصلح براي خبرگان رهبري به گزارشگر ما مي گويد : حضور گسترده مردم ايران براي تعيين سرنوشت خود از ويژگيهاي بارز انقلاب اسلامي است و همه ملت ايران معتقدند كه بايد نسبت به سرنوشت خود حساس باشند. من هم مانند ساير هموطنانم دوست دارم نسبت به اوضاع و احوال اطرافم بي تفاوت نباشم و معتقدم هر برگ راي ما مي تواند بر وضعيت كل كشور تاثيرگذار باشد.
وي در ادامه مي افزايد : قطعا دشمنان و استعمارگران اين نوع حضور آگاهانه را نمي پسندند چون بدون ترديد پافشاري ما بر استقلال خود و كشورمان چندان به نفع آنها نيست و مردم ما به لطف و رحمت پروردگار علي رغم بسياري از مشكلاتي كه در سطح جامعه است باز هم هوشيار هستند. چون مي دانند اگر به بي تفاوتي كشيده شوند ارزشهاي اسلامي و انقلاب ما كه دستاورد امام راحل و شهداي عزيز ماست دچار آسيب مي شود.
وي همچنين ادامه مي دهد : مردم ما بايد به كساني راي بدهند كه در دل عشق به اسلام و انقلاب و مباني ارزشي جامعه داشته باشند و بدانند كه چون مجلس خبرگان با رهبري ارتباط دارد لذا از اهميت ويژه اي برخوردار است و شركت در اين انتخابات از هر انتخابات ديگري مهم تر و حياتي تر است . و نبايد محدود بودن وظايف خبرگان رهبري از اهميت آن بكاهد. وي مي افزايد : به نظر من در طي اين مدت لازم بود تبليغات صحيح و كامل تر پيرامون جايگاه مجلس خبرگان رهبري توسط رسانه ها صورت مي گرفت . و در اين باره به مردم اطلاع رساني مي شد تا آنهايي كه با وظايف مجلس خبرگان آشنايي ندارند از اين طريق مطلع شوند. چرا كه اگر مردم اهميت و حساسيت مسئوليتهاي رهبر را بدانند و در مورد آن آگاهي يابند قطعا اهميت انتخابات خبرگان را به خوبي درك مي كنند و همين امر سبب مي شود تا حضوري « پرشور » و « آگاهانه تر » داشته باشند.
آقاي ملكي كارمند وزارت صنايع و معادن نيز در اين باره به گزارشگر ما مي گويد : انتخابات و راي گيري يكي از نشانه هاي بارز اداره ملي در تصميم گيريهاست . ما بايد در مسائل اجتماعي فرهنگي و سياسي كشورمان مشاركت و در تعيين سرنوشت و آينده آن نقش به سزايي داشته باشيم .
وي معتقد است : ولي آنچه كه در مورد انتخابات بسيار مهم است شركت آگاهانه مردم است اگر مردم نسبت به انتخابات مجلس خبرگان رهبري آگاهي كامل داشته باشند قطعا به حساسيت آن واقف مي شوند و كساني را انتخاب مي كنند كه صلاحيت لازم را داشته باشند.
وي در ادامه مي گويد : وظايف مجلس خبرگان حول مسئوليتها نظارت و انتخاب رهبري است و ما نيز در مدار رهبري مي گرديم و معتقد به ولايت فقيه هستيم و براي تقويت ولايت فقيه بايد در انتخابات حضوري فعال داشته باشيم .
وي همچنين معتقد است حسن ديگر شركت در انتخابات بي اثر كردن توطئه هاي دشمنان مبني بر برچيدگي ولايت فقيه است . و هرچه كه مردم در مسائل جامعه خود حضوري فعال و مثبت داشته باشند دشمنان را خشمگين تر مي كنند.
وي درخصوص معيارهاي انتخاب خبرگان رهبري هم اضافه مي كند : اعضا مجلس خبرگان بايد فقيه با تقوا كارآمد زبده آگاه و وظيفه شناس باشند در اين صورت مي توانند در آينده كشور موثر باشند و اميدواري زيادي در مردم ايجاد كنند و مردم ما بايد واقف باشند كه اگر قطره هاي خون شهدا و ايثارگريهاي جانبازان عزيز و فداكار نهال انقلاب را به درختي تنومند تبديل كرده بي توجهي و عدم اهميت به كار اين عزيزان ريشه هاي انقلاب اسلامي را مي خشكاند. پس با مشاركت مردمي خود اين درخت تنومند را آبياري كنيم . تا استوار و پابرجا در برابر تمامي نيرنگ هاي بدخواهان ايستادگي كند.
آقاي علي مومني هم در اين گفت وگو با اشاره به راههاي موثر براي برگزاري پرشور انتخابات مي گويد : به نظر من پوشش خبري صدا و سيما بر امر انتخابات بايد گسترده تر باشد همچنين بايد از مراجع تقليد دعوت كنند تا در جهت ارتقا آگاهي مردم از اين مهم بهره گيري لازم صورت گيرد. يا مثلا افرادي كه در بين مردم محبوبيت خاصي دارند مردم را به انتخابات دعوت كنند.
وي مي افزايد : در كنار همه آنها مردم بايد بدانند كه اين هم نوعي از صحنه جنگ است كه براي پيروزي در آن بايد حضوري پرشور و همتي والا به كار بست تا در اين سنگر پيروز و موفق بيرون آئيم . همچنين بدانيم كه بنيان گذار اين انقلاب شكوهمند بر انتخابات خبرگان و حضور آگاهانه مردم تاكيد بسياري مي كردند و مي فرمودند : « اميدوارم كه ملت شريف ايران در اين امر مهم كه منحرفان از هر چيزي بيشتر با آن مخالفت كرده و مي كنند و اين نيز از اهميت آن است يك دل و يك جهت در روز انتخابات آراي خود را به صندوق ها بريزند. » و طرفداران اين انقلاب مردمي چون نسبت به فرمايشات امام راحل بي توجه نيستند و با توجه به وظايفي كه در قبال حفاظت از ولايت فقيه و تقويت جايگاه رهبري احساس مي كنند با شورو هيجان هرچه تمام تر در اين انتخابات شركت مي كنند.
وي همچنين درخصوص معيارهاي انتخاب خبرگان مي افزايد : براي برگزيدن شخصيت اول كشور تنها افرادي مي توانند انتخاب شوند كه خود صاحب ويژگيهاي ممتازي باشند و همچنين فقيهي عالم و آگاه به امور سياسي اجتماعي و فرهنگي كشور باشند. چرا كه كوچكترين لغزشي در آنها سبب مي شود به آرمانهاي مقدس و الهي ملت انقلابي ايران لطمه اي جبران ناپذير وارد شود. در چنين شرايطي ما معتقديم كه در روز جمعه انتخابي سنگين و در عين حال ارزشمند و سرنوشت ساز در پيش چشم داريم . اميدواريم كه در اين روز همه ملت ايران بتوانند اين تكليف خود را نيز به نحو شايسته اي انجام دهند.
خانم لطفي نيز در اين باره به گزارشگر ما مي گويد : ما اين انقلاب را مختص به يك شخص يا يك مسئول نمي دانيم ما انقلاب را از آن همه ملت ايران مي دانيم پس اگر اين انقلاب در هر لحظه به ما نياز داشته باشد ما پاسخگوي آن هستيم و از ارزشهاي اسلامي و ملي خود دفاع مي كنيم و بي كفايتي عده اي از مسوولين ما را نسبت به انقلاب دل سرد نمي كند چون اين انقلاب را جدا از آنها مي دانيم .
وي ادامه مي دهد : روز جمعه هم همچون گذشته حضوري مقدس و شايسته خواهيم داشت و فرمان معمار اين انقلاب امام راحل خود را به انجام خواهيم رساند. چرا كه ما و دوستداران انقلاب اسلامي بر اين باوريم كه براي انتخابات خبرگان بايد اهميت و ارج بيشتري قائل باشيم . زيرا وظيفه خبرگان در تمامي لحظات وظيفه اي بسيار حساس و خطير است . و مسوليتي را كه ملت برعهده آنها مي گذارد. از حساسيت بالايي برخوردار است .
وي در ادامه مي افزود : لازم است كه وظايف و معيارهاي مجلس خبرگان براي مردم توضيح و تشريح شود چرا كه عده اي اندك از جامعه قضاوتي سطحي از عملكرد مجلس خبرگان دارند تا حدي كه آن را از انتخابات مجلس شوراي اسلامي در سطح پايين تري مي دانند و نسبت به اهميت آن آگاهي ندارند. كه با اطلاع رساني به آنها قطعا حضوري گسترده تر را در روز جمعه مشاهده مي كنيم .

به هر حال فردا (24 آذر) مردم ما در پاي صندوق هاي راي به كساني راي مي دهند كه به تشخيص آنها اشتهار به ديانت و اطمينان از شايستگي اخلاقي و اجتهاد دارند و در اين راه اگر فردي هنوز به اطمينان نرسيده مي تواند از كساني كه به او اعتماد دارد بپرسد تا بتواند با درك كامل اصلح ترين فرد را براي عضويت در مجلس خبرگان رهبري در سراسر كشور اسلامي انتخاب كند زيرا ولايت فقيه ستون خيمه نظام جمهوري اسلامي است كه با تكيه بر ايمان و وحدت ملت مسلمان ايران ضامن عدم انحراف سازمانهاي مختلف موجود در كشور خواهد بود.
اهميت كار مجلس خبرگان رهبري از آن جهت بسيار با اهميت است كه اعضا آن با انتخاب خود سكان هدايت كشور را در اختيار كسي قرار مي دهند كه علاوه بر انتخاب رئيس قوه قضائيه تنفيذ حكم رياست جمهوري وظيفه انتخاب فرماندهان عاليرتبه نظامي سپاه ارتش و نيروي انتظامي و نظارت عالي بر عملكرد قواي سه گانه را برعهده دارد
نمي توان جايگاه رهبري جامعه را در حد يك مدير ديد زيرا رهبر بايد بتواند جامعه را در همه شرايط با قدرت اداره و رهبري كند و اثري كه عزل و نصب هاي رهبري در جامعه برجاي مي گذارد مي تواند براي چند دهه با اهميت باشد
خانم محمدزاده دانشجو : اگر مردم اهميت مسئوليت هاي رهبري را بدانند قطعا به اهميت انتخابات خبرگان رهبري هم واقف خواهند شد در آن صورت در انتخابات حضوري پرشور و آگاهانه خواهند داشت
يك شهروند : براي برگزيدن شخصيت اول كشور تنها افرادي مي توانند در مجلس خبرگان عضو شوند كه خود صاحب ويژگيهاي ممتاز فقهي سياسي اعتقادي اجتماعي و فرهنگي باشند زيرا لغزش آنها لغزش ركن اصلي نظام جمهوري اسلامي ايران است