آيا طالبان به قدرت بازمي گردند
اشاره :
حكومت طالبان با حمله نيروهاي غربي به رهبري آمريكا به
افغانستان در سال 1380 پس از پنج سال در كابل سقوط كرد و از
آن زمان تاكنون نيروهاي غربي با هدف تامين امنيت در اين كشور
حضور دارند اما با ناكامي روبه رو شدند.شمار نيروهاي غربي در
افغانستان هم اينك به 42 هزار نفر رسيده است كه از اين تعداد
22 هزار سرباز آمريكايي هستند . قرار است با گسترش نفوذ
نيروهاي ناتو در افغانستان مجموع نيروهاي غربي در اين كشور
به 48 هزار نفر افزايش يابد .
با گسترش ناامني ها
عدم توانايي غربي ها به رهبري آمريكا
در كنترل اوضاع
در پيش بودن انتخابات آمريكا
افزايش
نارضايتي مردم از عملكرد نيروهاي خارجي و سرسختي طالبان
در ادامه نبردها باعث شد تا غرب به ويژه آمريكا درصدد تغيير
تدريجي شيوه عملكرد خود در افغانستان برآيند. اين تغيير شيوه
به سمت طرح مشاركت سياسي گروه طالبان در اداره امور
افغانستان از سوي كارشناسان سياسي غربي با هدايت آمريكا
درحال شكل گيري است .مشخص نيست اين طرح با توجه به
پيچيدگي شرايط اجتماعي افغانستان تا چه انداز موفق شود
درهر حال تاريخ در مورد آينده اين كشور قضاوت خواهد كرد.
ظهور در عرصه سياسي
گروه طالبان در جامعه اسلامي افغانستان خيلي سريع با
شعارهاي مردم پسند در عرصه سياسي اين كشور به قدرت رسيد.
طي 23 سال جنگ داخلي نزديك به شش ميليون افغان از
قشرهاي مختلف
زندگي را در ديار غربت كه با رنج هايي همراه
است در پيش گرفتند. مردم اين سرزمين كه از ادامه نبردهاي
داخلي خسته و ناتوان شده بودند
در پي منجي برآمدند تا آنها
را از اين وضعيت نجات دهد. در چنين شرايطي
بستر اجتماعي
براي به قدرت رسيدن گروه طالبان كه مورد حمايت پاكستان
بود
فراهم شد.
به گفته كارشناسان امور سياسي اين گروه خيلي سريع در
افغانستان رشد كرد و مورد استقبال عموم قرار گرفت
اما مجامع
جهاني چندان به آنها روي خوش نشان ندادند. طالبان حكومت
را در افغانستان به دست گرفت و طي مدتي كوتاه 95 درصد از
649 هزار كيلومتر مربع خاك اين كشور را تحت كنترل خود
درآورد.پس از آنكه طالبان در كابل به قدرت رسيد
با اعمال
مقررات سخت اجتماعي
تكيه بيش از حد به قوميت
عدم
توجه به مطالبات مردمي و اتكاي بيش از حد به نيروي خارجي
باعث شد كه دوران حاكميت شان در افغانستان همانند به قدرت
رسيدن آنها كوتاه باشد. سران حكومت طالبان كه عمدتا از قوم
« پشتون » بودند بعد از سقوط در افغانستان
فرار كردند و در
مناطق قبايلي پاكستان ميان هم نژادان خود پناه گرفتند.
به رغم گسترش حوزه نفوذ نيروهاي خارجي به رهبري آمريكا در
افغانستان در سال 2001 ميلادي (1380 ) از شمال
غرب
جنوب و شرق طي پنج سال گذشته
افراد گروه طالبان نيز زمينه
جذب
سازماندهي
آموزش و اعزام نيروهاي خود را به
افغانستان فراهم كردند. گروه طالبان براي جلب حمايت مردم در
مناطق جنوبي كه از پايگاه اجتماعي و نفوذ معنوي بيشتري
برخوردار بودند مانند ولايات « قندهار »
« ارزگان »
« هلمند » و
« زابل » دست به تحرك نظامي جديدي زدند. رهبران اين گروه
براي جلب حمايت مردمي در افغانستان با توجه به روحيه بيگانه
ستيزي افغانها اعلام كردند
تا پايان خروج آخرين سرباز غربي
به مبارزه عليه دولت افغانستان ادامه خواهند داد. در چنين
شرايطي اغلب افغانها به نيروهاي خارجي مستقر در كشورشان
به چشم " كفار " نگاه مي كنند و نبرد طالبان با سربازان غربي را
« جهاد مقدس » مي نامند. شماري هم از طالبان به عنوان
مجاهدان در راه خدا ياد مي كنند.
به اين ترتيب و در شرايط فعلي شبه نظاميان طالبان در جنگ
با سربازان خارجي
در قالب گروه هاي كوچك به جنگ هاي
نامنظم (چريكي ) روي آورده اند. نيروهاي غربي ناآشنا به اقليم
افغانستان با استفاده از سلاح هاي مدرن
نقشه هاي جنگي نوين
هواپيماهاي بدون سرنشين و استفاده از ابزار اطلاعاتي با كمك
افراد ارتش ملي و پليس ملي افغانستان به نبرد با افراد طالبان
پرداختند.اما افراد طالبان در نبرد با نيروهاي خارجي از انگيزه
بالايي برخوردارند در حاليكه فرماندهان و سربازان خارجي فاقد
چنين انگيزه يي هستند. نيروهاي غربي با زبان مردم منطقه
آشنايي ندارند
قادر نيستند با آنها ارتباط برقرار كنند
لذا
ارتباط آنها با مردم تنها با كمك مترجمين محلي صورت
مي گيرد.
جنگ فرسايشي
در سالجاري با گسترش دامنه جنگ در مناطق جنوبي افغانستان
كارشناسان نظامي نسبت به جنگ « فرسايشي » در اين كشور
هشدار دادند. در پي اين هشدارها
افزايش تلفات نيروهاي
خارجي
سرسختي طالبان در ادامه جنگ
تصرف
شهرستان هاي گلستان
ژيري
پنجوايي
گرمسير و غيره سبب
افزايش سفر مقامات آمريكايي
انگليسي
فرانسوي
كانادايي و
غيره به كابل شد.
فرستادگان سياسي و نظامي اين كشورها با سربازان خود در
افغانستان ملاقات كردند و از نزديك با مشكلات آنها آشنا
شدند.در ميان افراد اعزامي به تازگي سناتور جمهوريخواه به نام
« بل فرست » روزهاي دهم و يازدهم مهر وارد افغانستان شد و با
« حامد كرزي » رييس جمهوري اين كشور ديدار و گفت وگو
كرد.اين سناتور آمريكايي از جنوب افغانستان هم ديدار كرد و در
ولايت زابل
انديشه حضور طالبان در صحنه سياسي افغانستان
را عنوان كرد.اين مقام آمريكايي اعلام كرد : بحران موجود
افغانستان با جنگ حل نمي شود
بايد از طريق مصالحه
افراد
گروه طالبان در قدرت سهيم شوند.
به گفته وي جنگ در افغانستان برنده نخواهد داشت و بايد
جنگجويان طالبان وارد قدرت شوند
تعداد جنگجويان خيلي
زياد است و از حمايت مردم محلي در جنوب كشور نيز برخوردار
هستند.فرست تاكيد كرد : مي توان اين نيروها را به صورت شفاف
وارد دولت كرد تا مشكل نيروهاي شورشي در كشور حل شود.
دولت افغانستان نيز براي جذب مخالفان در ساختار دولت
فرمان عفو عمومي را قبلا اعلام كرده بود و كميسيون طرح تحكيم
صلح و آشتي ملي را به رهبري « صبغت الله مجددي » رييس
مجلس سناي اين كشور از 18 ماه قبل تشكيل داد . به گفته
مجددي طي اين مدت دو هزار و 300 نفر دست از مخالفت با
دولت بر داشته و به زندگي غيرنظامي بازگشته اند.اما با توجه به
فقر و بيكاري و ناهنجاري هاي اجتماعي و براساس برخي
آمارهاي غيررسمي شماري از اين افراد هنوز هم به همكاري خود
با گروه طالبان ادامه مي دهند. اين در حالي است كه علاوه بر
طالبان
افراد حزب اسلامي « گلبدين حكمتيار » و اعضاي افغان
شبكه القاعده از مخالفان دولت افغانستان هستند.از شمار
مخالفان (سه گروه مزبور) دولت افغانستان آماري در دست
نيست . علاوه بر افراد اين گروه ها
شماري از اعضاي گروه هاي
سياسي و اشخاصي كه در دولت جديد كه از زمستان سال 1380
تاكنون به رهبري كرزي تشكيل شد
نتوانسته اند به قدرت راه
يابند و يا از صحنه سياسي كنار زده شدند نيز بايد
افزود.
نيروهاي غربي درگير در جنگ افغانستان به رهبري آمريكا
نتوانستند طي پنج سال به وعده هاي خود كه همانا تامين امنيت
آرامش
توسعه پايدار
اصلاح ساختار دولت باشد
كمك
كنند.در چنين شرايطي زمزمه مشاركت سياسي طالبان در
ساختار قدرت در حال تقويت شدن است . گفته مي شود كه
طالبان حاضرند تحت شرايطي دست از جنگ بردارند. طالبان
اين شرايط را واگذاري مسووليت 9 وزارتخانه و اداره شش
ولايت از 34 ولايت افغانستان و يا شش وزارتخانه و 9 ولايت
عنوان كردند.گفته مي شود
طالبان دولت را در انتخاب اين دو
پيشنهاد آزاد گذاشتند.
به گفته برخي كارشناسان مسائل سياسي امضا پيمان صلح
دولت اسلام آباد با طالبان محلي وزيرستان شمالي پاكستان در
واقع زنگ خطر را براي گروه طالبان افغان در اين كشور به صدا
درآورده است .آنها افزودند در صورت تحقق اين پيمان
افغانهاي طالب به اين نتيجه مي رسند كه امكان قرباني شدن اين
گروه در راهكارهاي سياسي وجود دارد. شايد به همين علت
باشد كه شايعه شركت سياسي طالبان در ساختار قدرت در حال
گسترش است .
درحاليكه تامين امنيت اجتماعي از شروط لازم يك جامعه
باثبات است
افغانستان شديدا از اين نظر رنج مي برد
در كنار
ناامني
فقر
بيكاري
قتل
سرقت هاي مسلحانه
راهزني
اختفاي اطفال
باجگيري و ساير ناهنجاري هاي اجتماعي
روزبه روز درحال افزايش است . دركنار اين مسائل وجود فساد
اداري
توليد و تجارت قاچاق مواد مخدر
جامعه به شدت
سنتي افغانستان را تهديد مي كند. مردم ولايات خصوصا شهر
كابل از گراني و پايين بودن درآمد بشدت گله مند هستند. درحال
حاضر حقوق ماهانه هر معلم يكهزار و 800 تا3800 افغاني
است . (هر دلار معادل 50 افغاني است ) .
براساس طرحي كه قرار است به تصويب دولت برسد
حقوق
كارمندان دولت در افغانستان تا 800 دلار بالا خواهد
رفت .كاركنان دولتي بشدت از پايين بودن حقوق گله دارند.آنان
قادر نيستند با چنين حقوقي نيازهاي اعضاي خانواده خود را
تامين كنند. افغانستان طبق قانون اساسي تجارت آزاد را
پذيرفت
دولت هاي غربي از اين وضعيت حمايت مي كنند
اين
امر با ساختار اقتصاد عقب افتاده اين كشور سازگاري ندارد و
همين مساله باعث افزايش قيمت ها شده است .
در كنار افزايش مشكلات امنيتي
نارضايتي مردم نيز روزبه روز
درحال گسترش است و شرايط اجتماعي افغانستان بسيار
نگران كننده شده به عبارتي همانند آتش زير خاكستر است كه هر
آن آماده زبانه كشيدن مي باشد.
آمريكا و متحدين اين كشور قادر به پيش بيني آينده
افغانستان كه از نظر اجتماعي ساختار پيچيده اي دارد
نيستند.
آنها با توجه به تجربه تاريخي
موقعيت جغرافيايي و روحيه
بيگانه ستيزي افغانها دريافتند خود را از اين گرداب به هر شكل
ممكن نجات دهند.خروج نظامي
ايجاد دولت آشتي ملي
مشاركت اقوام در قدرت و فراهم كردن زمينه مشاركت گروه
طالبان در ساختار سياسي از جمله اين راهكاراست .
« حامد كرزي » رييس جمهوري افغانستان كه با ساختار
تشكيلاتي گروه طالبان از نزديك آشنايي دارد
پيشتر گفته بود
درصورت خروج نيروهاي خارجي دولت كابل سقوط خواهد
كرد.كرزي گفته بود كه شخصا با طالبان در تماس است از اين
گفته چنين بر مي آيد كه او در جلب نظر مخالفان خود موفق نبوده
است .
دولت كرزي در تشكيل دولت آشتي ملي و سهيم كردن اقوام
در قدرت تا حدودي موفق عمل كرده اما در جلب نظر طالبان با
شكست مواجه شد
او بجاي تكيه به مردم
بيش از حد به
نيروهاي خارجي تكيه دارد.
درهرحال ايده مشاركت طالبان در قدرت به عنوان يك راهكار
سياسي مطرح است كه عده اي با آن مخالف و گروهي هم موافق
شركت اين گروه در ساختار دولت افغانستان هستند. به اعتقاد
گروه اول در صورت تحقق اين امر انديشه طالباني بار ديگر در
كشور حاكم خواهد شد و افغانستان به پايگاه دهشت افكنان
تبديل خواهد شد. به گفته گروه دوم
جنگ راه حل مشكل
افغانستان نيست
بايد زمينه اي براي گفت وگوهاي سياسي با
مخالفان را فراهم كرد تا شايد مشكل كشور حل شود.
در هر حال ناكامي نيروهاي خارجي به رهبري آمريكا در
افغانستان
تحقق نيافتن وعده هاي داده شده از سوي اين نيروها
وجود فساد اداري
فقر
افزايش كشت موادمخدر و قاچاق آن و
از همه مهمتر نارضايتي مردم از دولت باعث شده است تا از
سوي آمريكا طرح مشاركت طالبان در ساختار دولت افغانستان
مطرح گردد.
درصورت عملي شدن اين طرح بارديگر مهاجرت در
افغانستان كه با تداوم خشكسالي طي شش سال گذشته روبرو
بوده
شدت خواهد يافت و شركت ها و موسسه هاي خارجي اين
كشور را ترك خواهند كرد و زمينه بازگشت جنگ داخلي بار ديگر
كشور را تهديد خواهد كرد.
درحال حاضر دو هزار و 1200 گروه غيرمسوول با 120 هزار
عضو و بيش از يكصد هزار تن مهمات و مواد منفجره نشده در
افغانستان وجود دارد كه درصورت بازگشت طالبان به قدرت
امكان شعله ور شدن نبردهاي داخلي وجود دارد. برخي رسانه ها
به نقل از « ديويد رچارد » فرمانده انگليسي نيروهاي ناتو در
افغانستان كه سيزدهم مهرماه مسووليت تمامي نيروهاي خارجي
در افغانستان را به عهده گرفت
گزارش دادند : درصورت عدم
گشايش در جنگ احتمالا مردم جذب گروه طالبان خواهند
شد.
خبرگزاري جمهوري اسلامي
« بل فرست » سناتور جمهوريخواه آمريكا : بحران موجود
افغانستان با جنگ حل نمي شود
بايد از طريق مصالحه
افراد
گروه طالبان در قدرت سهيم شوند
جنگ در افغانستان برنده نخواهد داشت و بايد جنگجويان
طالبان وارد قدرت شوند
تعداد جنگجويان خيلي زياد است و
از حمايت مردم محلي در جنوب كشور نيز برخوردار هستند
آمريكا و متحدين اين كشور قادر به پيش بيني آينده
افغانستان كه از نظر اجتماعي ساختار پيچيده اي دارد
نيستند. آنها با توجه به تجربه تاريخي
موقعيت جغرافيايي و
روحيه بيگانه ستيزي افغانها دريافتند خود را از اين گرداب به
هر شكل ممكن نجات دهند
دولت كرزي در تشكيل دولت آشتي ملي و سهيم كردن
اقوام در قدرت تا حدودي موفق عمل كرده اما در جلب نظر
طالبان با شكست مواجه شد
او بجاي تكيه به مردم
بيش از
حد به نيروهاي خارجي تكيه دارد
ناكامي نيروهاي خارجي به رهبري آمريكا در افغانستان
تحقق نيافتن وعده هاي داده شده از سوي اين نيروها
وجود
فساد اداري
فقر
افزايش كشت موادمخدر و قاچاق آن و از
همه مهمتر نارضايتي مردم از دولت باعث شده است تا از سوي
آمريكا طرح مشاركت طالبان در ساختار دولت افغانستان
مطرح گردد
