آيا صدام اعدام خواهد شد
بسم الله الرحمن الرحيم
دادگاه محاكمه كننده صدام سرانجام حكم اعدام وي برادرش برزان تكريتي و يكي ديگر از همدستانش را صادر كرد. اعلام اين حكم هر چند موجي از شادي در ميان مردم عراق پديد آورد و اقشار مختلف مردم اين كشور با جشن و پايكوبي از آن استقبال كردند اما در همان حال تعدادي از عراقي ها با مطرح كردن سئوالهائي درباره اينكه آيا اين حكم اجرا خواهد شد يا نه ابراز ترديد نمودند.
اقدام دادگاه جنبه هاي ديگري نيز دارد كه در مجموع موجب مي شود موارد قابل ترديد در حكم صادر شده بسيار بيش از آنچه از زبان تعدادي از مردم عراق نقل شده است باشد. در يك جمع بندي كلي اين موارد را مي توان اينگونه مطرح كرد.
1 ـ دادگاه هنوز بسياري از جنايات صدام را بررسي نكرده و حكم صادره فقط مربوط به بعضي از جرايم ارتكابي است . آنچه تقريبا به تفصيل در اين دادگاه مورد بررسي قرار گرفته جنايت دجيل است كه در جريان آن ده ها نفر از شهروندان عراقي به قتل رسيدند. مواردي نيز بصورت اجمالي در اين دادگاه مطرح شدند لكن هنوز بسياري از جنايات دوران ديكتاتوري 35 ساله حزب بعث و شخص صدام در اين دادگاه مطرح نشده است . اصل كودتاي حزب بعث و در دست گرفتن حكومت عراق برخلاف قانون و راي و نظر مردم سركوب مخالفت هاي علما و حوزه هاي علميه بويژه حبس و حصر آيت الله سيدمحسن حكيم مرجع شيعيان به شهادت رساندن ده ها نفر از اعضاي خاندان حكيم به شهادت رساندن آيت الله سيدمحمدباقر صدر و بنت الهدي صدر به شهادت رساندن تعدادي از علماي بزرگ حوزه علميه نجف تبعيد و شكنجه و به شهادت رساندن صدها نفر از فضلاي حوزه هاي علميه عراق به جرم مخالفت آنان با ديكتاتوري حزب بعث سركوب انتفاضه دهه هفتاد عراق و كشتار دستجمعي مردم جنوب اين كشور كشتار مردم كردستان عراق در نوبت هاي متعدد و در طول سالهاي حاكميت صدام و حزب بعث سركوب قيام هاي نيروهاي مسلح عراق و كشتارهاي آشكار و مخفي نظاميان عراقي به جرم مخالفت با جنايات صدام تجاوزهاي مكرر به اموال و نواميس مردم غارت كردن بيت المال و هلاكت حرث و نسل از جمله جنايات صدام و همدستان او هستند كه در دادگاه اصولا مطرح نشده اند.
2 ـ تجاوزات صدام به ايران و كويت و به راه انداختن دو جنگ با جنايات وسيع و دامنه دار كه در جريان آنها صدها هزار نفر كشته شدند بزرگترين خسارت هاي مالي به دو ملت ايران و كويت وارد شد منطقه دچار ناامني و زيانهاي زيست محيطي بي سابقه گرديد. صدام در اين جنگ از يكطرف محكوميت بين المللي دريافت كرد و از طرف ديگر به عنوان جنايتكار جنگي شناخته شد. ايران و كويت نيز شكايات خود را به دادگاه عراقي تسليم كردند ولي اين شكايت ها مطرح نشده اند.
3 ـ اكتفا كردن به صدام ـ حتي اگر همه جناياتش نيز مورد رسيدگي قرار گرفته باشند ـ نشانه بارزي از ناقص بودن كار دادگاه است . صدام يك مهره سرسپرده آمريكا بود. سردمداران كاخ سفيد در همه جنايات صدام و حزب بعث عراق شريك بودند. دولتمردان آمريكائي از زمان كارتر تا ريگان و بوش پدر و كلينتون و بوش كوچك و همه دستياران و همكاران آنها در تشويق كردن صدام به جنايت هائي كه مرتكب شده نقش اساسي داشتند. برگزاري دادگاه صدام بدون محاكمه اين دسته از سران و دولتمردان آمريكائي مفهوم خاصي دارد كه افكارعمومي منطقه و ملت عراق با آن كاملا آشناست و نمي تواند آنرا ناديده بگيرد. روشن است كه يك كشور تحت اشغال نظاميان آمريكائي نمي تواند دولتمردان آمريكائي را محاكمه كند اما حداقل اين انتظار وجود داشته و دارد كه دستگاه قضائي عراق براي نشان دادن استقلال خود به شركت دولتمردان آمريكائي از دوران كارتر تا بوش كوچك در جنايات حزب بعث و صدام و همدستان او اشاره اي مي كرد و بررسي آنرا به زمان بعد از اشغال موكول مي نمود.
4 ـ بسياري از دولتمردان سابق اروپائي نيز در جنايات صدام و حزب بعث شريكند. تجهيز صدام و ارتش بعث عراق به سلاح هاي كشتارجمعي بويژه شيميائي كه موجب كشتارهاي وسيع مردم در داخل عراق و مردم ايران در جريان جنگ تحميلي شد بخشي از همدستي هاي سران تعدادي از كشورهاي اروپائي با صدام و حزب بعث عراق را به اثبات مي رساند. فرانسه آلمان و انگليس در راس اين كشورها قرار دارند كه سران وقت آنها بايد پاسخگوي جنايت حلبچه و سردشت و ساير جنايات جنگي صدام باشند. دادگاه صدام بدون محاكمه سران كشورهاي اروپائي حامي او كه در جناياتش شريك هستند يك دادگاه ناقص است .
5 ـ صدام با تباني سران مرتجع عرب از مصر گرفته تا عربستان و اردن و تا شيخ نشين هاي خليج فارس و با بهره گيري از دلارهاي نفتي كمك هاي لجستيكي مشاوره هاي نظامي مساعدت هاي سياسي و همراهي هاي تبليغاتي سران اين كشورها بود كه توانست مرتكب آنهمه جنايات در جنگ تحميلي شود. حزب بعث عراق و شخص صدام با سكوت و همراهي هاي پنهان سران مرتجع عرب بود كه توانست در داخل خود عراق مرتكب آنهمه جنايت عليه مردم شود. هر چند همين كمك ها سرانجام صدام را سرمست كرد و او را به جان خود عرب ها از جمله شيوخ كويت انداخت و سازهاي تبليغاتي وي را عليه خاندان سعودي نيز كوك كرد اما از آنجا كه سران اين كشورها و همه سران مرتجع عرب در جنايات صدام و حزب بعث عراق شريك بودند و همراهي هاي آنها او را آنچنان مغرور كرد كه حتي به خود آنها نيز تعرض كند دادگاه صدام فقط در صورتي مي تواند يك دادگاه كامل باشد كه اين موضوع را نيز مورد بررسي قرار دهد و سران اين كشورها را نيز به عنوان شركاي جرم صدام بازجوئي و محاكمه كند. حتي اگر چنين اقدامي براي دادگاه ميسر نبود لااقل مي توانست موضوع را مطرح نمايد كيفرخواست ها قرائت شود شهود و مطلعين مطالب خود را مطرح نمايند و دادگاه بصورت غيابي اقدام به رسيدگي وصدور حكم كند.
6 ـ اكنون كه دادگاه صدام بدون توجه به اين موارد و بصورت ناقص برگزار شده و يكي از بزرگترين ديكتاتورها و جنايتكاران جنگي دوران معاصر را در حد و اندازه يك قاتل معمولي يا حداكثر يك باج گير محله محاكمه كرده و حكم اعدامش را صادر نموده سئوال بسيار مهم اينست كه آيا اين حكم اجرا خواهد شد يا نه آيا دستگاه قضائي عراق قدرت اجراي حكم اعدام را دارد قرار است حكم دادگاه در دادگاه عالي عراق نيز مورد بررسي قرار گيرد. در آن مرحله چه اتفاقاتي را بايد انتظار كشيد اصولا چرا فقط سه نفر از سران بعث عراق (صدام برادرش و يكي از همكارانش ) محكوم به اعدام شدند و به بقيه چرا با زندان و جريمه و حتي تبرئه داده شده است ميان اعلام حكم اعدام صدام و انتخابات قريب الوقوع آمريكا چه رابطه اي وجود دارد اعلام اين حكم با تحولات مهمي كه در خود عراق در حال رخ دادن است چه ارتباطي دارد
اينها و چندين سئوال مهم ديگر از جمله مطالبي هستند كه با گذشت زمان مي توان به پاسخهاي آنها رسيد. اوضاع عراق پيچيده تر از آنست كه بتوان حتي فرداي آنرا پيش بيني كرد. به همين دليل شايد جدي ترين سئوال در اين موضوع اكنون اين باشد كه اصولا آيا منافع آمريكا در اعدام صدام است يا زنده نگهداشتن او باهدف بهره برداري از صدام نيمه جان براي از دست ندادن بهانه ادامه اشغال عراق
