پرسش نامه اي تنظيم و بين اوليا توزيع گرديد. در آن پرسشنامه نظر بر اين بود كه خصلت ها و روحيات و رفتار مختلف كودك را در محيط منزل بررسي كنيم . حدود پانصد نفر پرسشنامه ها داده شده بود كه بسيار جالب بود. بعد هم پرسشنامه ها تنظيم و آمار گرفته شد كه يقينا قضاوت براساس اين آمار مطمئن تر است .
به عنوان اولين گام سه سئوال كه تقريبا به هم نزديك بود در اين باره تنظيم و توزيع شد. چون مسئله بسيار مهم و حساس به نظر مي رسيد فكر شد كه در اين جلسه پيرامون همين موضوع بحث كنيم . سئوالات بدين قرار بود :
1 ـ آيا ميزان صميمت فرزند با افراد خانواده و خصوصا با پدر و مادر چه اندازه است يعني آيا آنها را دوست خود مي شمارد و با آنها صميمي و مانوس است يا اينكه نوعي بي تفاوتي و بيگانگي و كناره گيري و نفرت و دشمني دارد.
2 ـ آيا ميزان همكاري وي در خانه چقدر است آيا در انجام امور منزل براي خود سهمي قائل است و همكاري مي كند يا نه
3 ـ آيا ميزان اطاعت وي از پدر و مادر چه اندازه است آيا به حرفها و دستورهاي شما اعتنا دارد و عمل مي كند يا نه
اين سه سئوال پيرامون صميميت و همكاري و اطاعت به هم مربوط بود . در مجموع حدود 20 درصد از پاسخها مثبت و بقيه منفي و متوسط و يا ضعيف بود . يعني به طور متوسط 80 درصد پاسخ دادند كه صميميت بچه ها ضعيف است همكاري آنها كم و اطاعتشان نيز اندك است . اين مسئله انگيزه اي شد كه پيرامون اين سه پرسش بحثي آماده شود تا شايد بتوان براي ترميم و جبران اين كمبود قدمي برداشت .
قبل از ورود به بحث به عنوان يك مقدمه ديگر عرض مي كنم كه نتيجه اين بحث تنها مخصوص والدين و فرزندان نيست . صميميت موضوعي است كه همه ما علاقه منديم نسبت به آشنايان و نزديكانمان داشته باشيم و دوست داريم كه آنها نيز با ما صميمي و صادق و به ما وفادار باشند با ما همكاري كنند و به سخنان و پيشنهادهاي ما ارج بگذارند. بنابراين نتيجه بحث را مي توانيم تعميم دهيم و علاوه بر داخل خانه در خارج از خانه نيز از آن استفاده كنيم .
مسئله سومي كه به عنوان مقدمه ميتوان مطرح كرد اين است كه شايد يكي از رشته هاي صميمي نبودن بچه ها با پدر و مادر اختلافي است كه بين نسلها در طول تاريخ به وجود ميآيد. يعني نسل قبل مي رود و نسل نو ميآيد و اين نسل نمي تواند صد در صد به ارزشها مسائل آداب عادات جهان بيني طرز تفكر و آنچه متعلق به نسل قبل بوده وفادار باشد. مطمئنا نسبت به ارزشهاي گذشته ترديد مي كند و مسائل تازه اي برايش مطرح است . لذا فاصله بين افراد خانواده ها از اين نظر كه نسل قبل و نسل جديد به دو تاريخ متعلق هستند و سي چهل سال بين آنها تفاوت وجود دارد يك مسئله طبيعي براي بروز بعضي اختلاف انديشه ها است . يعني توقع نداشته باشيد كه يك پدر پنجاه ساله و فرزند بيست ساله اش يكسان بينديشند. البته به هر نسبت كه سرعت سير تاريخ بيشتر ميشود فاصله هم زيادتر مي گردد. يعني چه بسا صد و پنجاه سال پيش اگر تاريخي و خاطرهاي در ذهن اجداد و بزرگترهاي ما باشد فاصله بين جد بزرگ و جد پايين تر ما از نظر فكري و آداب و عادات چندان زياد نبوده است . چون در يك مقطع به مجالس روضه خواني و زيارتگاههاي مشترك مي رفتند و طرز لباس پوشيدن و غذا خوردن هم تفاوت بسيار اندكي داشته است . اما سرعت سير زمان و تاريخ ما بيشتر است . يك سنگ كه از بالا رها مي شود به هر نسبت كه پايين تر مي آيد سرعتش زيادتر مي شود. تاريخ جهان و تاريخ عمومي ملتها از نظر علمي و فكري و آداب و عادات در مجموع رو به جلو است و سرعت آن نيز رو به افزايش است .
روايتي است منسوب به مولي علي عليه السلام كه فرمود : « فرزندانتان را براي زمان خودشان بار بياوريد كه آنها براي زماني جز زمان شما آفريده و خلق شده اند » .
شايد اين روايت مويد همين مسئله باشد كه زمان به همراه خود خيلي مسائل را مي آورد و لذا نمي توان توقع داشت كه همفكري كامل در يك سطح واحد بين فرزندان و اوليا برقرار باشد.
اين را يادآوري كنم كه ممكن است فرزندان شما كه هنوز در سنين پايان هستند اين مسئله چندان برايشان مطرح نباشد اما آينده اي دارند. اين مسائل براي خود ما نسبت به اخلاقمان و پدر و مادرمان اگر در قيد حيات باشند مطرح است .
اين اختلاف بين اوليا و فرزندان بين نسل گذشته و نسل جديد ممكن است گاهي در جهت مثبت و گاهي در جهت منفي باشد. گاهي فرزند به فساد رفته و با پدر صالحش سازگار نيست گاهي برعكس فرزند با افكار تازه و اسلام زنده و پويا آشنا شده اما پدر نسبت به آنها راكد و بي تفاوت است و با چنين افكاري انس ندارد و به گونه اي ديگر فكر مي كند و بينش متفاوتي دارد. اين اختلاف ممكن است در بسياري از مسائل و جهات ديگر هم مطرح باشد. در هر حال فاصله ـ به ويژه در زمان ما كه مسائل نو فراوان است ـ وجود دارد.
(گفتارهاي تربيتي اثر شهيد حجت الاسلام والمسلمين محمد جواد باهنر)
« صميمت » موضوعي است كه همه ما علاقمند هستيم نسبت به آشنايان و نزديكانمان داشته باشيم و دوست داريم كه آنها نيز با ما صميمي و صادق و به ما وفادار باشند با ما همكاري كنند و به سخنان و پيشنهادهاي ما ارج بگذارند. بنابر اين بايد اصل صميميت را تعميم دهيم و علاوه بر داخل خانه و بين فرزندان و والدين در خارج از خانه نيز از آن استفاده كنيم