نقش علماي شيعه در برابر جنبش صهيونيسم و اسرائيل
محمدحسن رجبي
بخش سوم و پاياني
امام در سخنراني معروف و تاريخي روز عاشوراي سال 1342 فاجعه مدرسه فيضيه را به تحريك اسرائيل دانست و رژيم شاه را دست نشانده آن كشور معرفي كرد و فرمود :
« اسرائيل نمي خواهد در اين مملكت علماي اسلامي باشند اسرائيل نمي خواهد در اين مملكت احكام اسلام باشد... اسرائيل به دست عمال سياه خود مدرسه فيضيه را كوبيد ما را مي كوبد شما ملت را مي كوبد... براي اينكه اسرائيل به منافع خودش برسد دولت ايران به تبعيت از اغراض و نقشه هاي اسرائيل به ما اهانت كرده و مي كند.. »
سپس با اشاره به التزام گرفتن ساواك از وعاظ كه از شاه و اسرائيل بدگوئي نكرده و نگويند كه اسلام در خطر است اظهار داشت :
« تمام گرفتاري ها و اختلافات در همين سه موضوع نهفته است : ... اگر ما نگوييم اسلام در خطر است آيا در معرض خطر نيست اگر ما نگوييم شاه چنين و چنان است آيا آن طور نيست اگر ما نگوييم اسرائيل براي اسلام و مسلمين خطرناك است آيا خطرناك نيست و اصولا چه ارتباطي و تناسبي بين شاه و اسرائيل است كه سازمان امنيت مي گويد از شاه صحبت نكنيد و از اسرائيل نيز صحبت نكنيد آيا به نظر سازمان امنيت شاه اسرائيلي است »
به دنبال اين بيانات انقلابي امام خميني در شب 15 خرداد دستگير و به مدت ده ماه زنداني گرديد. پس از آزادي از زندان امام در سخنراني ها و اعلاميه هاي خود بار ديگر خطر اسرائيل را براي ايران و اسلام برشمرد. در نخستين سخنراني خود پس از آزادي در جمع گروهي از دانشجويان دانشگاه تهران فرمود : « هدف « تحقق » اسلام است استقلال مملكت است طرد عمال اسرائيل است اتحاد با كشورهاي اسلامي است ... » در سخنراني ديگري كه در تاريخ 26 فروردين 1343 ايراد نمود از اعزام دانشجويان و كارشناسان ايراني به اسرائيل به شدت انتقاد كرد و مخالفت خود روحانيت و مردم ايران را نسبت به هم پيماني شاه با اسرائيل اعلام داشت .
پس از تبعيد امام به عراق (آبان 1343 ) ايشان در اغلب اعلاميه ها و نامه ها و سخنراني هاي خود خطر اسرائيل را براي همه مسلمانان جهان يادآور مي شد . در خرداد ماه 1346 به مناسبت حمله غافلگيرانه اسرائيل به كشورهاي مصر سوريه و اردن طي اعلاميه اي هجوم اسرائيل را محكوم كرد و هرگونه رابطه سياسي نظامي و اقتصادي با آن كشور را حرام دانست و مسلمانان را از خريد و فروش اجناس اسرائيلي برحذر داشت . مراجع شيعه عراق و ايران و آيات عظام : حكيم شيرازي ميلاني مرعشي نجفي گلپايگاني شريعتمداري بهبهاني و نيز فضلا و طلاب حوزه هاي علميه قم نيز با صدور اعلاميه هايي تجاوز اسرائيل را محكوم و همدردي خود را با ملت ها و دولت هاي عرب درگير در جنگ اعلام داشتند و از مردم مسلمان ايران خواستار كمك به برادران مسلمان عرب شدند و شماره حساب هايي نيز به منظور جمع آوري كمك هاي نقدي مردم اعلام كردند.
به دنبال محكوميت آشكار تجاوز اسرائيل به كشورهاي عربي همسايه توسط مراجع و علماي ايران و نيز احساسات شديد ضد اسرائيلي مردم كشور در حمايت از دولت ها و ملت هاي مسلمان عرب درگير در جنگ رژيم شاه ناگزير طي اطلاعيه اي خواستار تخليه سرزمين هاي اشغالي اعراب توسط اسرائيل و اجراي قطعنامه هاي سازمان ملل در مورد آوارگان فلسطيني گرديد. در ضمن بر اصل استقلال و حاكميت سياسي اسرائيل نيز تاكيد نمود.
دو سال بعد كه رژيم اسرائيل مسجدالاقصي را به آتش كشيد با مخالفت شديد امام و برخي از مراجع و علما و مجامع مذهبي ايران و عراق مواجه شد . در مصاحبه اي كه امام در اول آبان 1348 برابر با 23 اكتبر 1969 با روزنامه الجمهوريه عراق انجام داد. ضمن بي حاصل خواندن كنفرانس سران كشورهاي اسلامي كه در شهر رباط مراكش برگزار شد آن را در راستاي كمك و حمايت از اقدامات اسرائيل ارزيابي نمود و با اشاره به آتش سوزي مسجدالاقصي اظهار داشت :
« ... تا زماني كه فلسطين اشغال شده آزاد نشده است مسلمانان مسجدالاقصي را نبايد تجديد بنا كنند. بگذارند جنايت صهيونيسم در برابر چشمان مسلمانان مجسم باشد و مايه حركتي براي آزادي فلسطين گردد. »
در سال 1350 و همزمان با برگزاري جشن هاي 2500 ساله شاهنشاهي امام خميني طي سخناني كه در نجف اشرف ايراد كرد بار ديگر بر روابط فزاينده رژيم شاه و اسرائيل حمله نمود :
« كارشناس هاي اسرائيل براي اين تشريفات دعوت شدند. به طوري كه خبر شدم و نوشتند به من كارشناس هاي اسرائيل مشغول به برپا پاداشتن اين جشن هستند و اين تشريفات را آنها دارند درست مي كنند. اين اسرائيل كه دشمن اسلام است و الآن در حال جنگ با اسلام است . اين اسرائيل است كه مسجدالاقصي را خراب كرد و ديگران مي خواستند ترميم كنند و روپوشي كنند جرم اسرائيل را. .. از قراري كه در راديوهاي دنيا گفته شده است كشتي نفت ايران براي اسرائيل كه در حال جنگ با مسلمين است رفته است . »
دو روز پس از شروع جنگ چهارم اعراب و اسرائيل كه در مهر ماه 1352 روي داد و كشورهاي عربي در ابتداي پيروزي هاي نظامي چشمگيري به دست آوردند امام دو پيام مهم از نجف خطاب به ملت ايران و دول و ملل اسلامي فرستاد. در اين پيام امام از عموم دولت هاي مسلمان به ويژه دولت هاي عربي خواست تا به ياري دولت هاي عرب درگير در جنگ برخيزند و براي آزادي فلسطين در اين « جهاد مقدس » شركت كنند از قدرت پوشالي حاميان صهيونيسم و اسرائيل نهراسند و به توصيه هاي سازمان هاي جهاني وابسته به قدرت هاي استعماري براي آتش بس اعتنا نكنند و باتوكل به خداوند بردباري و استقامت ورزند. همچنين از عموم ملت هاي مسلمان درخواست نمود تا با كمك هاي مادي و معنوي به ياري برادران مسلمان خود بشتابند و دولت ايران را وادار سازند تا در كنار كشورهاي اسلامي عليه اسرائيل پيكار كند. مراجع و علماي ايران و عراق حضرات آيات : خويي گلپايگاني شريعتمداري و روحاني با صدور اعلاميه هايي اين تجاوز را محكوم كرده و با ملل و دول عرب درگير در جنگ ابراز همدردي نموده و خواستار كمك هاي مردم مسلمان ايران به آنان شدند.
مخالفت شديد امام (ره ) با اسرائيل و محكوميت همكاري و هم پيماني رژيم شاه با آن كشور انقلابي ترين و مستمرترين موضع گيري علماي شيعه در مقابل پديده صهيونيسم و اسرائيل بود. از آن پس مخالفت با حضور اسرائيل در كشور و منطقه از موضوعات عمده وعاظ و روحانيون انقلابي گرديد.
در همان سال 1342 حجت الاسلام هاشمي رفسنجاني براي اطلاع مردم كشور از سرنوشت مردم مظلوم فلسطين و خطر صهيونيسم كتاب تكان دهنده القضيه الفلسطينيه را از زبان عربي تحت عنوان سرگذشت فلسطين يا كارنامه سياه استعمار ترجمه و منتشر كرد 72 كه با استقبال فراوان مردم مواجه شد و بارها به چاپ رسيد. وي همچنين در اغلب سخنراني هاي خود به بيان جنايات اسرائيل در فلسطين و ابعاد خطرناك سلطه طلبي آن رژيم در منطقه مي پرداخت .
حجت الاسلام فلسفي برجسته ترين واعظ و سخنران مذهبي به تبعيت از امام خميني (ره ) در برخي از سخنراني هاي مهم خود ضمن افشاي جنايات اسرائيل در فلسطين خطرات آن رژيم را براي مسلمانان جهان يادآور مي شد . در تلگرامي كه امام در 27 تير 1343 براي ايشان به سيرجان مخابره كرد خاطر نشان ساخت كه :
« هرگز در مقابل اظهار حق و ترويج احكام اسلام از ارعاب و ارهاب هاي بي مغز نهراسيد... و مظالم دولت ها را هر چه بيشتر و با هر وسيله انتشار دهيد و براي عظمت اسلام و ممالك اسلامي و قطع يد اجانب خصوصا اسرائيل كه در حال جنگ با مسلمين و اسلام است در مجامع عمومي دعا كنيد... »
در شهريور 1348 وي طي سخناني در مسجد ارك تهران با اشاره به آتش زدن مسجدالاقصي توسط اسرائيلي ها اظهار داشت : « ... اگر اشغال كشورهاي عربي ارتباطي به ما نداشته باشد ما نمي توانيم در تجاوزي كه به يكي از اماكن مقدس مذهب ما صورت گرفته است ساكت بمانيم . » در سال 1349 نيز به دليل سخنراني مهيجي كه وي عليه اسرائيل در شيراز ايراد كرد به دستور ساواك شبانه او را تحت الحفظ به تهران آوردند و بالاخره در بهمن سال 1350 براي هميشه ممنوع المنبر گرديد .
آيت الله طالقاني هم از علماي مجاهدي بود كه در سال 1328 به نمايندگي از سوي آيت الله كاشاني در كنفرانس اسلامي كه در كراچي برگزار شد شركت كرد . در سال 1349 به نشانه تجليل از شخصيت ضد استعماري و ضد صهيونيستي جمال عبدالناصر (رئيس جمهور مصر) مراسم شب هفتم درگذشت او را در مسجد هدايت تهران برگزار نمود. در ماه رمضان آن سال در شب هاي احيا سخنراني هاي مهيج و افشاگرانه اي عليه جنايات اسرائيل در فلسطين ايراد كرد. ايشان در بخشي از خطبه ها اظهار داشت :
« مصيبت ديگر آن است كه آواره هاي فلسطين دارند. مگر كم مصيبت است مردمي كه متجاوز از بيست سال در بيابان ها زندگي مي كنند و بانگ مي زنند به وجدان بشريت به مردم دنيا كه به داد ما برسيد آنها به جاي اينكه به دادشان برسند با بمب هاي ناپالم به سرشان مي ريزند. اين مصيبت نيست »
همچنين به منظور اظهار همدردي با رنج هاي مردم فلسطين خطبه نماز عيد فطر آن سال را به موضوع فلسطين اختصاص داد و از نمازگزاران خواست تا فطريه خودرا به مردم فلسطين دهند كه با استقبال پرشور مردم مواجه شد.
آيت الله شهيد مرتضي مطهري نيز مبارزه سخت و پيگيري را با صهيونيسم بين الملل در اسرائيل و در دفاع از حقوق پايمال شده فلسطيني ها دنبال مي كرد . وي در سخنراني تاريخي خود كه در عاشوراي سال 1390 قمري برابر با اسفند 1348 شمسي در حسينيه ارشاد ايراد كرد گفت :
« اگر پيغمبر اسلام زنده مي بود امروز چه مي كرد درباره چه مساله اي مي انديشيد والله و بالله قسم مي خورم كه پيغمبر اكرم در قبر مقدسش امروز از يهود مي لرزد. اين يك مساله دو دو تا چهارتاست . اگر كسي نگويد گناه كرده است . من اگر نگويم والله مرتكب گناه شده ام و هر خطيب و واعظي اگر نگويد مرتكب گناه شده است . گذشته از جنبه اسلامي فلسطين چه تاريخچه اي دارد قضيه فلسطين مربوط به دولتي از دولت هاي اسلامي هم نيست مربوط به يك ملت است ملتي كه او را به زور از خانه اش بيرون كرده اند. تاريخچه فلسطين چيست
مدعي هستند كه در سه هزار سال پيش دو نفر از ما داود و سليمان براي مدت موقتي در آنجا سلطنت كرده اند. تاريخ را بخوانيد. در تمام اين مدت دو سه هزار ساله كي بوده است كه سرزمين فلسطين به يهود تعلق داشته است كي بوده است كه بيشتر سرزمين فلسطين مال ملت يهود باشد آيا بيشتر سرزمين فلسطين از آن ملت يهود است قبل از اسلام هم مال آنها نبود. روزي كه مسلمين فلسطين را فتح كردند فلسطين در اختيار مسيحي ها بود نه در اختيار يهودي ها و اتفاقا مسيحي ها كه با مسلمين صلح كردند يكي از مورادي كه در صلحنامه گنجاندند. اين بود كه شما يهود را در اينجا راه ندهيد. گفتند ما با شما زندگي مي كنيم ولي با يهود زندگي نمي كنيم چطور شد كه يك دفعه « فلسطين » نام « وطن يهودي » به خود گرفت
يكي از قضايايي كه كارنامه قرن ما را تاريك مي كند (اين قرني كه به دروغ نام حقوق بشر نام آزادي نام انسانيت بر آن گذاشته اند) همين قضيه است ...
اگر حسين بن علي بود مي گفت اگر مي خواهي براي من عزاداري كني براي من سينه و زنجير بزني شعار امروز تو بايد فلسطين باشد. شمر امروز موشه دايان است . شمر هزار و سيصد سال پيش مرد. شمر امروز را بشناس . امروز بايد در و ديوار اين شهر با شعار فلسطين تكان مي خورد. »
همچنين ضمن يكي از سخنراني هاي خود را در همان سال در حسينيه ارشاد اعلام داشت كه حساب بانكي به نام علامه طباطبايي آيت الله سيد ابوالفضل زنجاني و خود وي جهت جمع آوري كمك هاي نقدي براي مردم فلسطين افتتاح شده است و از مردم مسلمان كشور خواست تا در حد توان خويش به ياري مردم مظلوم فلسطين بشتابند. پس از اين سخنراني بود كه آيت الله مطهري دستگير شد و مورد بازجويي قرار گرفت .
امام موسي صدر رهبر شيعيان لبنان نيز سخت در انديشه سرنوشت فلسطيني ها بود. وي سرآغاز بهبودي اوضاع سياسي اجتماعي و فرهنگي مسلمانان جهان رادر حل مساله فلسطين مي دانست و در هر محفل و مجلس به موضوع فلسطين اشاره مي كرد. يك بار گفت : ما بايد مساله فلسطين را بدون شرمساري و يا ترس بر عهده گيريم و در اين راه از دادن قرباني نهراسيم . وي موضوع فلسطين را تنها يك مساله اسلامي نمي دانست و سعي مي كرد كه آن را بيشتر از منظر فطري و انساني مطرح كند تا در محافل غير اسلامي و و جدان هاي غير مسلمانان نيز موثر واقع شود :
« تلاش براي آزادي فلسطين تلاش براي آزادي مقدسات اسلامي و مسيحي و تلاش براي آزادي انسان است . اين تلاشي است براي جلوگيري از آلوده شدن نام خداوند در روي زمين زيرا صهيونيسم با رفتارهاي خود نام خداوند را آلوده مي سازد. »
امام موسي صدر در سال 1348 حمايت خود را از مبارزات رزمندگان فلسطيني اعلام كرد. سازمان « امل » (شاخه نظامي حركت المحرومين كه توسط وي پايه گذاري شد) يكي از وظايف سه گانه اش دفاع از مقاومت فلسطين بر ضد صهيونيسم بود. وي به منظور آگاهي بخشي به محافل سياسي جهان در معرفي مظلوميت ملت فلسطين و جنايات صهيونيست ها در آن سرزمين به آلمان و فرانسه سفر كرد و با شخصيت هاي مذهبي و سياسي و رسانه هاي گروهي آنجا ديدار و گفتگو نمود. همچنين ضمن سفر به مصر كويت و ليبي با رهبران سياسي اين كشورها ديدار كرد و نسبت به حمايت همه جانبه از مقاومت فلسطيني ها بر ضد اسرائيل تلاش فراواني به عمل آورد.
وي در نامه اي كه در اكتبر1969 به مفتي بزرگ لبنان شيخ حسن خالد نوشت ضمن دعوت وي به ايجاد يگانگي ميان پيروان مذاهب اهل سنت و شيعه اظهار داشت :
« اكنون كه آزادي سرزمين اشغال شده فلسطين هدف همه مسلمانان است چه بهتر كه همگي هماهنگ شويم و صفوف خود را متشكل و متحدسازيم . اين را نيز بايد بگويم كه مهم تر از هر چيز اين است كه فعلا كه سرزمين لبنان از طرف اسرائيل مورد حمله قرار گرفته است لازم است همگي به صفوف مقاومت فلسطين ملحق شويم و مبارزه عليه اسرائيل را تقويت كنيم . ضروري است كه در سطح وسيع تر با همه كشورهاي عربي در پيكار بر ضد اسرائيل متحد شويم و با آنان همكاري و همفكري كنيم . »
با اوجگيري انقلاب عظيم اسلامي ايران به رهبري امام خميني مساله فلسطين جزو يكي از مبرم ترين مسائل راهبردي جمهوري اسلامي شده است و در اين هدف مقدس با وجود همه فشارها و توطئه ها و تهديدها همچنان استوار و پابر جا به ياري حق تعالي ايستاده است . بدون جهت نبود كه با پيروزي انقلاب اسلامي ايران موشه دايان وزير خارجه وقت اسرائيل اظهار داشت كه اين انقلاب زلزله اي سهمگين براي اسرائيل است .
مخالفت شديد امام (ره ) با اسرائيل و محكوميت همكاري و هم پيماني رژيم شاه با آن كشور انقلابي ترين و مستمرترين موضع گيري علماي شيعه در مقابل پديده صهيونيسم و اسرائيل بود. از آن پس مخالفت با حضور اسرائيل در كشور و منطقه از موضوعات عمده وعاظ و روحانيون انقلابي گرديد
