براي شتاب بخشيدن به روند توليد علم درهاي آزمايشگاهها و گارگاههاي تحقيقاتي بايد به روي نسل جوان باز شود
مجيد زندي
هر كشوري كه بخواهد آينده خود را روشن ببيند و در دوران تغيير و تحول
روزانه و حتي ساعتي جهان شاهد شكوفايي در عرصه هاي علمي و فناوري
اقتصادي و اجتماعي باشد
بايد جوانان خود را به گونه اي ترغيب و تشويق كند
كه به دنبال موشكافي علمي و ايجاد تحول براي ملت خود باشند. رهبر معظم
انقلاب هم از همين زاويه ديد تنها چند روز پس از پايان هفته دفاع مقدس كه
بيشتر حال و هواي دفاع و پيشرفت نظامي مطرح بود در جمع استادان و اعضاي
هيات هاي علمي دانشگاهها يكبار ديگر تلنگري به نسل جوان مملكت زده و بر
ضرورت پيشگامي جوانان دانشمند در توليد علم و ايفاي نقش در نهضت
نرم افزاري و تلاش براي دستيابي به افق چشم انداز 20 ساله براي كشور در سطح
منطقه و چشم انداز 50 ساله جايگاه كشور در سطح جهان شدند .
ايشان يادآور شدند كه هم اكنون جايگاه ما در جهان از نگاه ايراني مسلمان و
داراي افق هاي بلندمدت و روشن
راضي كننده نيست و با وجود پيشرفت هاي
افتخارآميز علمي
هنوز خط شكني علمي و عبور از مرزهاي كنوني علم در كشور
به خواست جدي در محيط هاي علمي تبديل نشده است .
اين نياز حياتي ما را بر آن داشت تا وظايف نسل ها را در مسير توسعه ترقي
كشور بررسي نمائيم در اين راه اگر بخواهيم حداقل به نقش نسل ها در مراحل
انقلاب اسلامي تقسيم بندي انجام دهيم مسئوليت نسل اول انقلاب مقدمه چيني
قيام انقلاب اسلامي و پيروزي آن بوده كه در اين راه صدمات فراواني ديده و
زندانها و سياهچالهاي مخوف را از سر گذرانده اند عده اي زير شكنجه دژخيمان
طاغوت به شهادت رسيدند و عده اي ديگر هم دوران زندان را با صبر و تحمل
سپري كرده و با پيروزي انقلاب اسلامي بدست مردم آزاد شدند. اين گروه به
دستاوردهاي بزرگي نايل شدند كه از جمله آنها مي توان به توسعه تفكر انقلابي در
بين مردم و بسيج توده هاي مردم براي حضور در صحنه هاي انقلاب و در نهايت
هم ساقط كردن رژيم ستمشاهي و پيروزي انقلاب اسلامي بوده است .
نسل دوم گرچه در پيروزي انقلاب اسلامي هم حضوري موثر داشت ولي
هدايت دفاع مقدس و اداره آن در طول 8 سال جنگ تحميلي را بر عهده داشت
كه نظام جمهوري اسلامي را از خطر تهديد و براندازي حفظ نمود تلاش هاي
زيادي كه نسل دوم در اين زمينه انجام داد وسختي هاي فراواني را كه متحمل شد
و تعداد شهدا و جانبازان
آزادگاني كه داده از جمله مرارت ها و مشكلات نسل
دوم بوده است .
به نظر مي رسد نسل سوم انقلاب يك رسالت عظيم تري دارد كه در ادامه به
آن خواهيم پرداخت .
بعد از پيروزي انقلاب نسل دوم با نشان دادن رشادت ها و شهادت ها امكان
ارتباط وسيعي در دنيا براي معرفي حقانيت ملت ايران در مقابل دشمنان
خصوصا رژيم بعث عراق وحاميان بين المللي آنها فراهم كرد كه باعث تبليغ
اهداف و آرمانهاي جمهوري اسلامي در سطح منطقه و جهان عن شده است .
در دوران نسل دوم دركنار دست يابي به اين هدف
هدف بزرگتري هم نصيب
ملت ايران شده كه توانستند تهديدات دشمنان را خنثي كنند و ترسي در دل
دشمنان ايجاد متتذ كه آنها ديگر علاقه اي به رو در رو شدن با جمهوري اسلامي
ايران نداشته باشند و اين موضوعات همه ساله در اولين هفته پاييز كه هفته دفاع
مقدس نام گرفته بيشتر مشخص مي شود. هفته اي كه در ظاهر در ابتداي مهر تمام
مي شود اما هفته اي است كه در آن
روزها
ماهها و سالهايي مرور مي شود كه
يادآور حماسه مقاومت و دفاع ملت ايران در برابر دشمنان بدنام همچون صدام
بعثي و استكبار جهاني بوده است .
واقعا هر وقت به آن روزها و سال ها فكر مي كنيم به ياد مي آوريم كه دشمن
چگونه به طور جدي آمده بود تا همه جا را خراب كند
بكشد و ويران سازد.
اسارت برد و بسوزاند و در نهايت زمين سوخته را به نام خود سند بزند!
آن روزها اگر چه بسيار سخت گذشت و جان و مال و زندگي بسياري از
مردان وزنان و كودكان و پيران اين مملكت نابود شد اما يك مفهوم بسيار با ارزش
در دل ملت ايران زنده شد كه همان مقاومت و تلاش براي دفاع از سرزمين و وطن
و تلاش براي احيا و سازندگي ايران بوده است . تلاشي كه با اهدا خوننبه نسل
سوم منتقل شد كه آنها نيز بدانند مي توانند با همت و مجاهدت هر ناممكني را
ممكن سازند.
هر سال با هفته دفاع مقدس نام رزمندگاني زنده مي شود كه ياد و نام آنها ترنم
خنكي براي ايجاد آرامش روح و روان ملت ايران مي شود رزمندگاني كه در وجود
خود انبوهي از نشانه هاي ايمان
عزم و اراده
صبر و مقاومت داشتند و زيباترين
حماسه ها هم در خود زنده ساختند.
به راستي آيا مي توان براي جواناني كه آن روزهاي سخت و پر التهاب
عاشقانه سلاح در دست گرفتند و به سرحدات اشغال شده شتافتند و جان خود را
در طبق اخلاص نهادند نمونه اي معرفي كرد
پاسخ اين سئوال اگر چه سخت است اما همچنانكه گفته شد در ميان
نسل هاي اول و سوم هم مي توان يافت افرادي را كه عملشان چه در زمينه
سياسي
اقتصادي
فني و تحقيقاتي و... با چاشني باورها و اعتقادات ملت
مسلمان ايران پيوند دارد و به اندازه تلاش نسل دوم در دل مردم ايران و تاريخ
اين كشور ماندگار خواهد شد.
خوشبختانه در اين باره نيز خبرهاي خوش بسياري از موفقيت نسل به
اصطلاح سومي شنيده مي شود كه به كمك گرفتن از افكار نسل اول و دومي به
پيروزيهاي بزرگي رسيدند.
آخرين موردي كه اعلام شد دستيابي دانشمندان ايراني به علم شبيه سازي و
تولد اولين گوسفند شبيه سازي شده در موسسه رويان اصفهان است و به موازات
آن دستيابي به دانش كشت سلول هاي بنيادين
خودكفايي در بسياري از توليدات
دارويي و درماني
پيشرفت در بخش هاي فن آوري هسته اي
نانو تكنولوژي
ليزر
يا در بخش نظامي ساخت انواع هواپيما و جت هاي آموزشي و جنگنده
ساخت
نمونه هاي متعدد تانك و زره پوش
ساخت ناوچه جوشن و نمونه هاي مختلف
موشك هاي بالستيك و دوربرد و زيردريايي و... تنها بخشي از پيوند حقيقي نسل
سوم با نسل هاي دوم و اول است كه تاكنون به بار نشسته است .
البته وظيفه اي كه اكنون نسل جوان كشور بر عهده دارد اين است كه افق ها و
آرمانهاي چشم انداز كشور در 20 سال آينده را ببينند و با ارتباط سازمان يافته
نسل دوم و اول ايران اسلامي را در مراحل پيشرفت و ترقي همراهي كند تا بر
اساس آن ايران به مقام اول منطقه در زمينه هاي علمي
فن آوري و اقتصادي
برسد.
واقعا صحنه تلاش براي ارتقا علمي و اقتصادي و اجتماعي نوعي جهاد در
مبارزه است و به يقين مي توان گفت هر فرد و گروهي كه اكنون در اين جهاد
شركت دارند و يا بخواهند در آينده به خيل اين جهادگردان بپيوندند مقام آنها به
هيچ وجه كمتر از مقام رزمندگان دوران دفاع مقدس و پيشگامان نخست پيروزي
انقلاب اسلامي نيست .
در اين باره دكتر محمد تولايي رئيس سازمان تحقيقات و مطالعات بسيج به
گزارشگر ما مي گويد : صحنه تحقيقات و پژوهش و نوآوري و اختراع صحنه
مبارزه است صحنه تحمل سختي ها است اگر نسل دوم و اول درصحنه مقابله با
دژخيمان طاغوت و سربازان دشمن صبر ومقاومت كردند
در اين مرحله صحنه
مقابله علمي است . اگر آنجا صحنه تلاش و جديت در عرصه نظامي بود
اينجا
مبارزه فكري
علمي و فرهنگي است .
وي ادامه مي دهد : اگر بخواهم با نسل سوم سخن بگويم مي گويم كه اكنون
فقط نحوه مبارزه عوض شده و هر عصري متناسب با همان عصر تلاش و حركت
وجود دارد و به تعبيري مسئوليت اداره جامعه و ساخت آينده برعهده آنها قرار
مي گيرد.
وي ادامه مي دهد : عصر حاضر عصري است كه جمهوري اسلامي بايد به
قله هاي علم و فن آوري دست پيدا كند و طبيعي است كه اين رسالت به دوش نسل
سوم هست كه بايد با تلاش و جديت و صبر و استقامت در تلاشي علمي و
نوآوري و خلاقيت بتواند كشور را به توسعه همه جانبه برساند.
وي در همين راستا به عملكرد علمي و تحقيقاتي نيروي مقاومت بسيج به
عنوان نهادي كه اعضا و پيشگامان آن در نسل هاي اول و دوم نيز فعال بودند
اشاره مي كند و مي افزايد : نيروي مقاومت بسيج در دو بعد در حال انجام
تلاش هاي علمي و پژوهشي است در يك بعد كه حل مسايل سازماني است
فعاليت هاي گسترده اي براي حل مشكل نيروي مقاومت و بسيجيان انجام
مي دهد.
وي مي گويد : ما در نيروي مقاومت بسيج يك سازمان تحقيقات مطالعات
شامل مركز مطالعات ارتش بيست ميليوني با چهارگروه علمي يك مركز سنجش
افكار براي بررسي زمينه هاي كارهاي آينده در خصوص مسايل سياسي و
اجتماعي و پس از آن هم اثر سنجي آن تصميم انجام مي شود.
وي مي افزايد : يك مركز اطلاع رساني و خدمات علمي هم داريم كه دو مركز
را پشتيباني مي كند و مركز چهارم مربوط به بةعد دوم است كه به ارتقا علمي و
توان تحقيقاتي بسيجيان براي حضور در صحنه تحقيقاتي كشور مربوط است .
دكتر تولايي در اين زمينه ادامه مي دهد : قصد ما از اين كار توانمند كردن
بسيجيان است كه در اكثر پايگاههاي بسيج دانشجويي
دانش آموزي
كانونهاي
بسيج فرهنگيان
اساتيد دانشگاهها
مهندسين
پزشكان و... يكي از عمده ترين
فعاليت ها
فعاليت هاي علمي و پژوهشي است كه انجام مي شود.
رئيس سازمان تحقيقات و مطالعات بسيج مي افزايد : ما همچنين در اين
سازمان مركزي براي حمايت از مخترعين و مبتكرين بسيجي داريم كه از سال 81
تاسيس شده و اين مركز وظيفه دارد بسيجياني كه ايده هاي ابداعي و اختراعي و
ايده پردازي دارند شناسايي و آن ها مورد حمايت قرار دهد.
دكتر تولايي مي گويد : اين حمايت ها حمايت هاي مالي است كه تاكنون
حدود 150 مورد كمك بلاعوض
وام قرض الحسنه يا سرمايه گذاري مشترك در
اين زمينه انجام شده و حمايت هاي مختلفي هم مي شود و اين سازمان همچنين
توانسته به حدود 150 مورد اختراع بسيجيان كمك كند .
وي مي گويد : ما در بسيج دانش آموزي 36 هزار هسته علمي و پژوهشي داريم
كه در اين هسته ها دانش آموزان در رشته هاي مختلفي فعاليت مي كنند و 300
پايگاه علمي بسيج دانش آموزي در سطح كشور فعال هستند كه در زمينه ارتقا
بنيه علمي و مشاوره تحصيلي و شناسايي استعدادها و فعاليت هاي ابداعي و
اختراعي دانش آموزان فعاليت مي كنند.
وي ادامه مي دهد : ما حدود 1650 هسته علمي در دانشگاهها داريم كه حدود
26 هزار نفر استاد ودانشجو در اين هسته ها فعاليت مي كنند كه برخي از اين
هسته ها توانايي انجام پروژه هاي تحقيقاتي
توليد علم و اتاق فكر و... را دارا
هستند و 32 مركز تحقيقي و پژوهشي دانشجويي هم در استانها داريم تا حدي كه
در بسيج دانشجويي تاكنون 490 پروژه تحقيقاتي با صنعت منعقد شده است .
دكتر تولايي مي افزايد : به منظور ارتقا سطح علمي نخبگان بسيجي
قصد
داريم همانند بنياد نخبگان كشور
بنياد يا موسسه اي ويژه نخبگان بسيجي ايجاد
كنيم .
رئيس سازمان تحقيقات و مطالعات درباره آسيب شناسي مسير تحقيقات
علمي و فناوري در كشور و مشكلاتي كه براي محققان و حتي نخبگان علمي در
كشور وجود دارد مي گويد : تاكنون همايش هاي مختلفي در كشور در خصوص
آسيب شناسي تحقيق و پژوهش در كشور برگزار شد كه يافته هاي بسيار خوبي را
پيش روي مجريان كشور قرار داده كه اميدواريم اراده اي در كشور به وجود آيد كه
به اين مسايل توجه جدي داشته باشد.
وي مي افزايد : اگر چه آسيب ها بسيار فراوان است اما بطور مختصر مي توان
بيان كرد كه بخشي از مشكلات
مشكلات ساختاري در كشور هست يعني
دستگاههاي متولي كار پژوهش و تحقيق در كشور از كارآمدي لازم آنچه كه مورد
نياز توسعه علمي كشور هست
برخوردار نيستند.
دكتر تولايي مي افزايد : مساله بعدي قوانين ومقررات است كه چندان مشوق
ابداعات و اختراعات به ويژه براي نسل جوان نيستند به عنوان مثال حتي اگر
استادي در كشور ما بخواهد ارتقا علمي پيدا كند بايد مقاله هاي خود را در
مجلات علمي بين المللي منتشر سازد در حاليكه مقالاتي در آنجا اجازه درج
مي يابد كه عمدتا به مسايل و نياز جهاني به ويژه نياز كشورهاي قدرتمند اشاره
داشته باشد و طبيعي است كه اساتيد هم به اجبار به آن سمت گرايش يابند در
حاليكه ما نياز داريم تحقيقات بومي و آنچه را كه كشور به آن نياز دارد اهميت
دهيم در حاليكه قوانين ما در اين زمينه دچار خلا است .
وي مي گويد : البته مسئولان وزارت علوم تاكنون بارها اعلام كردند كه قصد
تغيير قوانين را دارند ولي هنوز اجرا نشده يا قوانين ديگري دچار مشكل است .
بخش ديگر به پراكندگي آزمايشگاهها و كارگاهها است در كشور امكانات كارگاهي
و آزمايشگاهي فراواني وجود دارد ولي عمدتا درهاي آن به روي محققان
ومخترعين و مبتكرين به ويژه نسل جوان بسته است و يك ضوابط اداري و
ديوانسالاري براي دست يافتن به آن امكانات وجود دارد.
رئيس سازمان تحقيقات و مطالعات ادامه مي دهد : بسياري از مراكز
تحقيقاتي نياز دارند كه از امكانات مراكز تحقيقاتي ديگر استفاده كنند ولي به
دليل نوع نظام اداري حاكم
امكان استفاده وجود ندارد.
البته اين تلاش ها فقط مختص نهاد
ارگان و جمعي خاص نيست
همه
وزارتخانه ها
سازمانها خصوصا دانشگاهها و مراكز علمي بايد چنين روندي را
براي همه جوانان فعال و خوشفكر خود فراهم سازند تا پيشرفت علمي و
تحقيقاتي و نوآوري و ابداع در كشور شتاب بيشتري بگيرد. زيرا همچنانكه اشاره
شد امروز مسير توسعه و ترق كشور فقط از طريق جهش علمي و فناوري
امكانپذير است و همه نهادها و دستگاهها موظف هستند به هر نحوي كه
مي توانند شرايط و امكان اين حركت ضروري را فراهم سازند.
اگر چه مسئوليت نسل اول انقلاب توسعه تفكر انقلابي در ميان مردم و بسيج
توده ها براي قيام و كمك به پيروزي انقلاب اسلامي بوده و نسل دوم هم وظيفه
تثبيت و اداره دفاع مقدس را برعهده داشته است اما نسل سوم رسالت
عظيم تري را بر عهده دارد كه همانا تكميل پيروزيها و علاج درد قرن ها عقب
ماندگي علمي و فناوري است
همچنانكه از جوانان انتظار حركت و تلاش داريم
براي فراهم كردن
شرايط آن همه دستگاهها و نهادها وظيفه دارند امكانات را به هر نحو ممكن
براي جهش علمي فراهم سازند
دكتر محمد تولايي رئيس سازمان تحقيقات و مطالعات : عصر حاضر عصري
است كه جمهوري اسلامي بايد به قله هاي علم و فن آوري دست پيدا كند و
طبيعي است كه اين رسالت بر دوش نسل سوم است كه بايد با تلاش و جديت و
استقامت در تلاشي علمي و نوآوري و خلاقيت بتواند كشور را به توسعه همه
جانبه رهنمون باشند
نيروي مقاومت بسيج حدود 1650 هسته علمي در دانشگاهها ايجاد كرده كه
26 هزار استاد و دانشجو در آن براي توليد علم فعال هستند
