تجارب ارزشمند چراغ راه آينده
در ميان عوامل رشد و كمال و پيشرفت و بالندگي تجارب و آزمودگي ها داراي جايگاهي ارزشمند و نقشي حائز اهميت مي باشند به گونه اي كه با حذف و فقدان اين عامل از عوامل رشد راه سعادت و رستگاري ناهموار و ناپيمودني مي شود و دست يابي به اهداف و آرمان ها ناممكن مي گردد زيرا تجربه هاي گوناگون در متن و بطن خود دانش ها و بينش ها و آگاهي هاي مختلفي را ذخيره دارند كه هركدام از آنها از صافي آزمون گذشته و در ثمردهي ها و نتيجه بخشي ها به تثبيت رسيده اند.
درتجربه هاست كه « راه » ها از « بيراهه » ها تميز و تشخيص داده مي شوند و بسترهاي سلامت و سعادت در امور معنوي و مادي گسترده مي شوند و هر رهرو در مسيري گام مي نهد كه مي داند به بن بست و اضمحلال و شكست نمي رسد و هستي خود را به باد فنا و نابودي نمي دهد.
در تجربه هاست كه « دوست » از « دشمن » شناخته مي شود و انگيزه هاي سالم و ناسالم به مرور در رفتار و سلوك و عملكردها ـ كه همه ظرف ها و مصاديق عيني و مشهود درون مايه ها هستندـ به ظهور و بروز مي رسند و آدمي درمي يابد كه رهاكردن ظاهربيني و سطحي نگري در گزينش و به كارگماري افراد بسيار ضروري است و عواطف و احساسات نبايد بر تعقل و تفكرو تدقيق و تحقيق غلبه و سيطره يابند.
درتجربه هاست كه ميزان علم و معرفت افراد و تدبيرو كارداني و مهارت ها و تخصص ها و قدرت و توانمندي ها در برنامه ريزي و سازماندهي و به ثمر و بازدهي رساندن امور نمايان مي گردد.
در تجريه هاست كه انرژي هاي سرشار و استعدادهاي عظيم در جايگاه هاي مناسب به بهره وري مي رسند و هر چيزي در زمان و مكان مناسب ودر مجاري خود قرار مي گيرد و از هرز رفتن وقتها و فرصت ها و استعدادها و كارداني ها جلوگيري مي شود.
درتجربه هاست كه ظرفيت ها شناسايي مي شود واعتماد واطمينان ها درستي و نادرستي خود را نمايان مي سازد و قدرت و مقام و رياست ها ومناصب گوناگون با ظرفيت افراد محك مي خورد و خالص از ناخالص و صادق از كاذب تميز و تفكيك داده مي شود.
و با تكيه بر تجربه هاي مفيد و ارزشمند است كه از آفات و آسيب و زيان هاي مكرر جلوگيري به عمل مي آيد و راه هاي رفته و به نتيجه نرسيده پيموده نمي شود و روش هاي فاقد اثر و عامل ركود ديگر بار به تكرار و تداوم در نمي آيند.
چه كسي است كه بتواند از تجارب و آزمودگي در امور با اين آثار و نتايج بزرگ و شگرف چشم بپوشد و ناديده و ناشنيده و نسنجيده و بدون كوچكترين ذخيره از داشته ها و دانسته هاي به حيطه عمل درآمده و حاصل و ثمر آفريده گام در راهي بگذارد كه مقصد آن مشخص نيست و از ابتدا تا انتها هرچه هست ظلمت و تاريكي و ترديد و آسيمگي است !
تجاربي كه انسان درامور مختلف و در لحظات طي شده زندگي مي آموزد راه آينده را براي او روشن و پرفروغ مي سازد و زمينه ساز دست يابي به اهداف و آرمان هاي بلند و بنيان نهادن حيات موفق و عزتمند در عرصه هاي فعاليت هاي فردي اجتماعي سياسي اقتصادي و فرهنگي مي شود و آفات و زيانهاي گوناگون را مهار و مضمحل مي سازد.
در اين كلام گهربار از اميرمومنان حضرت علي (ع ) دقت و تعمق روا داريم :
« كافي است كه واقعه گذشته ما را بر معيار ديگر قضايا آگاه سازد و كافي است كه خردمندان از تجاربي كه اندوخته اند عبرت بگيرند و آنها را سرمشق آينده خويش قراردهند. »
اين كلام راهگشا به ارزشمندي تجارب از يكسو و نحوه بهره برداري از آنها از ديگر سوي اشارت صريح دارد. علاوه بر اين موضوع سومي نيز مطرح مي شود و آن ايجاد پيوند و رابطه بين « خرد » و « تجربه » است و اينكه تنها « خردمندان » از « تجارب » عبرت مي گيرند و هر تجربه اي را سرمشق راه آينده قرار مي دهند. بنابر اين اولا تجربه ها داراي اهميت خاص مي باشند و در زندگي انسان در ابعاد و جلوه ها و صحنه هاي مختلف ـ از امور عادي و روزمره و صحنه هاي كار وتلاش در شغل و حرفه هاي متداول در سطح جامعه تا مديريت هاي كلان سياسي و اقتصادي و فرهنگي ـ ذخيره هاي ارزشمندي هستند كه نبايد از دست بروند. ثانيا تجارب همواره بين « گذشته » و « حال » پيوند و ارتباط برقرار مي سازند و امور مسلم تثبيت شده و به ثمر بخشي و بازدهي رسيده را به بهره وري در شيوه و روش هاي نوين در مي آورند. ثالثا تجربه ها را فقط صاحبان خرد مي توانند به ياري و مساعدت بگيرند و به بهره وري هاي مناسب برسانند نه هركس با هر مايه و بهره اندك از عقل و خرد كه جايگاه خاص و اهميت و آثار و نتايج « تجارب » به طور قطع و يقين صاحبان « عقول برتر » را به بهره گيري هاي جامع و كامل دعوت مي نمايند و « چراغ راه آينده » را به دست كساني كه از شناخت و بينش و توان و قدرت كافي برخوردارند مي سپرند.
آثار ارزشمند تجارب و آزمودگي در امور مختلف بايد توسط مديران و مسئولان و نهادهاي علمي و سياسي و اقتصادي مورد توجه و نظر قرار گيرد تا به اين وسيله هم نسبت به اين عنصر ارزنده و نقش حياتي آن در عرصه هاي مديريت هاي گوناگون شناخت فزون تر كسب گردد و هم صاحبان تجربه هاي بزرگ و كارآمد شناسايي و قدرداني گردند و دانش ها و مهارت هايشان ناديده انگاشته نشود و در جايگاه هاي لازم و متناسب با اندوخته هاي جامع و ژرف و ارزنده اي كه دارند به بهره وري هاي همه جانبه برسند.
تجربه هاي گوناگون در متن و بطن خود دانش ها و بينش ها و آگاهي هاي مختلفي را ذخيره دارند كه هر كدام از آنها از صافي « آزمون » گذشته و در ثمردهي ها و نتيجه بخشي ها به تثبيت رسيده اند
در تجربه ها انگيزه هاي سالم و ناسالم به مرور در رفتار و سلوك و عملكردها ـ كه همه ظرفها و مصاديق عيني و مشهود درون مايه ها هستند ـ به ظهور و بروز مي رسند
در تجربه هاست كه انرژي هاي سرشار و استعدادهاي عظيم در جايگاه هاي مناسب به بهره وري مي رسند و هر چيزي در زمان و مكان مناسب و در مجاري خود قرار مي گيرد و از هرز رفتن وقت ها و فرصت ها و استعدادها و كارداني ها جلوگيري مي شود