طاووسي با زاغي در صحن باغي فراهم رسيدند(1 ) و عيب و هنر يكديگر
را ديدند . طاوس با زاغ گفت : « اين موزه (2 ) سرخ كه در پاي توست لايق
اطلس زركش و ديباي منقش من است . همانا كه آن وقت كه از شب تاريك
عدم به روز روشن وجود مي آمده ايم در پوشيدن موزه غلط كرده ايم . (3 ) من
موزه سياه ترا پوشيده ام و تو موزه سرخ مرا. » زاغ گفت : « حال بر خلاف اين
است . اگر خطايي رفته است در پوششهاي ديگر رفته است
باقي
خلعتهاي (4 ) تو مناسب موزه من است . در آن خواب آلودگي تو سر از گريبان
من برزده اي و من سر از گريبان تو . » در آن نزديكي كشفي (5 ) سر به جيب
مراقبت فرو برده بود(6 ) و آن مجادله و مقاوله را مي شنود
سر برآورد كه « اي
ياران عزيز و دوستان صاحب تميز(7 ) اين مجادله بي حاصل را بگذاريد و از
اين مقاوله به لاطائل (8 ) دست بداريد . خداي تعالي همه چيز رابه يك
شخص نداده است و زمام همه مرادات در كف يك كس ننهاده . هر كس را به
داده خود خرسند بايد بود و به يافته خود خشنود. »
قطعه
بردن حسد از حال كسان طور(9 ) خردنيست
زنهار كه از طور خرد دور نباشي
از خلق طمع
همچو حسد
مايه رنج ست
بگسل طمع از خلق
كه رنجور نباشي
(جامي
بهارستان )
پاورقي :
.1 به يكديگر رسيدند
يكديگر را ملاقات كردند
.2 كفش
پاي پوش
.3 اشتباه نموده ايم
.4 خلعت : جامه
پوشش
.5 كشف : لاك پشت
.6 سربه جيب مراقبت فرود بردن كنايه از انديشه كردن و به خود و احوال
باطن خود پرداختن است . جيب : گريبان
مراقبت : توجه دقيق كردن .
.7 داراي قدرت تشخيص . اين كلمه دراصل « تمييز » است مصدر باب
تفعل
از ريشه (ميز)
.8 بي فايده .
.9 گونه
درخور
راه و روش
*****
در حقوق صحبت
|
بدان كه هركسي دوستي و صحبت را نشايد
بلكه بايدكه صحبت با كسي
دارد كه در وي سه خصلت بود : اول عقل بود كه در صحبت احمق هيچ فايده
نبود و به آخر به وحشت كشد
كه احمق آن وقت كه خواهد كه با تو نيكويي
كند
باشد كه كاري كند به احمقي كه زيان تودر آن بود و نداند
و گفته اند : « از
احمق دور بودن قربت است
و در روي احمق نگريدن خطيئت (1 ) است » و
احمق آن بود كه حقيقت كارها نداند
و چون با وي بگويي فهم نكند.
خصلت دوم خلق نيكو بود كه از بدخو سلامت نبود
و چون آن خوي بد
وي بجنبد حق تو فرو ماند و باك ندارد
خصلت سوم آنكه به صلاح بود كه هر كه بر معصيت مصر(2 ) بود از
خداي (تعالي ) نترسد. و هركه از خداي (تعالي ) نترسد بر وي اعتماد نباشد
و خداي تعالي مي گويد : لاتطع من اغفلنا قلبه عن ذكرنا واتبع هويه (3 )
« طاعت مدار كسي را كه از ذكر خود غافل كرده ايم
واز پس هواي خويش
است . » ... و بايد كه غرض صحبت بشناسي . اگر مقصود انس است
خلق
نيكوطلب كني
و اگر مقصود دنياست
سخاوت و كرم طلب كني
و اگر
مقصود دين است . علم و پرهيزگاري طلب كني
و هر يكي را شرطي ديگر
است .
بدان كه خلق از سه جنس است : بعضي چون غذااند. كه از وي نگريزد
و
بعضي چون دارواند
كه در بعضي احوال بديشان حاجت افتد و بس
و
بعضي چون علتند(4 ) كه به هيچ وقت با ايشان حاجت نبود
وليكن مردم
بديشان مبتلي شوند
و مدارا مي بايد كرد تا برهد. و در جمله صحبت با كسي
بايد كرد كه او را از تو فايده ديني بود
يا ترا از وي .
(ابوحامد غزالي
كميياي سعادت )
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 ـ گناه
خطا
2 ـ پاي فشارنده
اصرارورزنده .
3 ـ كهف .27
4 ـ علت : بيماري
ناخوشي
*****
در راه زندگاني
|
جواني شمع ره كردم كه جويم زندگاني را
نجستم زندگاني را و گم كردم جواني را
كنون با بار پيري آرزومندم كه برگردم
به دنبال جواني كوره راه زندگاني را
به ياديار ديرين كاروان گم كرده را مانم
كه شب در خواب بيند همرهان كارواني را
بهاري بود و ما را هم شبابي و شكر خوابي
چه غفلت داشتيم اي گل شبيخون جواني را
چه بيداري تلخي بود از خواب خوش مستي
كه در كامم به زهرآلود شهد شادماني را
سخن با من نمي گوئي الا اي همزبان دل
خدايا با كه گويم شكوه بي همزباني را
نسيم زلف جانان كو كه چون برگ خزان ديده
به پاي سرو خود دارم هواي جانفشاني را
به چشم آسماني گردشي داري بلاي جان
خدايا بر مگردان اين بلاي آسماني را
نميري شهريار از شعر شيرين روان گفتن
كه از آب بقا جوئيد عمر جاوداني را
شهريار
*****
خبرهاي فرهنگي ـ ادبي
|
برگزاري سه كارگاه آموزشي در كارگاه نمايش
سه كارگاه آموزشي از اين هفته فعاليت خود را در كارگاه نمايش آغاز
مي كنند.
به گزارش واحد اطلاع رساني مجموعه تئاتر شهر يك گروه به سرپرستي
رضا گوران و همراهي مهدي فرج پور كارگاه ـ آتليه مجسمه آگستوبال ـ
گروهي ديگر با سرپرستي رضا كشاورز و همراهي كياسا ناظران كارگاه آتليه
بيوديناميزم
مايكل چخوف و يك گروه نيز به سرپرستي مهدي مشهدي
كاظمي با همراه جواد همايون فر كارگاه آتليه حركات شكست زماني را در
تالار خورشيد برگزار مي كنند.
لازم به يادآوري است كارگاه نمايش مجموعه تئاتر شهراز چندي پيش
با انتخاب محمودرضا رحيمي به عنوان سرپرست فعاليت خود را از سر
گرفته است .
برگ ريزان در كافه ترياي تئاتر شهر
« برگ ريزان » عنوان پنجمين نمايشنامه از سومين دوره جلسات
نمايشنامه خواني تئاتر مقاومت مي باشد كه چهارشنبه 22 شهريور ساعت
16 در كافه ترياي سالن اصلي تئاتر شهر نمايشنامه خواني شد .
اين نمايشنامه توسط سيروس همتي نوشته شده كه اولين بار در زمستان
83 به چاپ رسيد .
برگ ريزان در سه ايپزود به نگارش درآمده كه هر سه نمود مضاميني از
جنگ و دفاع مقدس هستند.
مهرداد ابوالقاسمي كارگرداني و شيوا خسرو مهر
عباس غفاري
مريم
بيدختي
مهرداد ابوالقاسمي و سعيد احمدوند « برگ ريزان » را نمايشنامه
خواني كردند.
اين جلسات به همت انجمن تئاتر انقلاب و دفاع مقدس با همكاري و
مشاركت مجموعه تئاتر شهر با هدف رشد و ارتقاي بنيه نمايشنامه نويسي
در عرصه مقاومت چهارشنبه هر هفته تا تاريخ 85
7
5 در تئاتر شهر برگزار
مي شود.
اخبار جوانه ها پربيننده ترين بخش خبري نزد جوانان است
در ميان بخش هاي مختلف خبري صداوسيما
اخبار جوانه هاي شبكه
يك سيما با 42
5 درصد بيننده
رتبه نخست و اخبار ساعت 22 شبكه سه
سيما با 35 درصد بيننده رتبه دوم را از نظر بيشترين مخاطب نزد نوجوانان
تهراني كسب كردند.
به گزارش اداره كل روابط عمومي صداوسيما
مركز تحقيقات و سنجش
برنامه اي سازمان با نظرسنجي از 837 نفر از نوجوانان 12 تا 17 ساله
تهراني
وضعيت بخش هاي مختلف خبري صداوسيما را از ديدگاه آنان
مورد بررسي قرار داد.
در اين نظرسنجي مشخص شد نزديك به نيمي از پاسخگويان جهت
كسب آگاهي
از اخبار روز صداوسيما استفاده مي كنند و 33 درصد از آنان
نيز در حد « زياد و خيلي زياد » آگاهي از اخبار و رويدادهاي روز را پراهميت
مي دانند.
براساس اين نظرسنجي 67 درصد نوجوانان « اخبار و رويدادهاي
داخلي » را مهم مي دانند و ضمن تماشاي بيشتر بخش هاي خبري « سيما »
45 درصد از آنان نيز در ميان انواع اخبار به اخبار ورزشي و بعد از آن به
اخبار حوادث بيشتر علاقه مند هستند.
شايان ذكر است كه 32 درصد از نوجوانان نيز معتقدند اخبار
صداوسيما در حد « خيلي زياد و زياد » به نيازهاي خبري نوجوانان توجه
مي كند.
گفتني است
از مهمترين پيشنهادهاي نوجوانان در خصوص بهترشدن
پخش اخبار مي توان به اهتمام بيشتر به بيان واقعيات
پخش بيشتر اخبار
مربوط به نوجوانان و همين طور اخبار ورزشي اشاره كرد.
*****
نظر اول
|
« گهي نزديك و خاموشي
گهي بس دور و آوا گو »
به چشمانش كه نگاه مي كني
مثل آب مي ماند : پاك و بي رنگ ! انگار كن
كه هميشه خيس است . پر از رنگ و خالي از هر رنگي ! شايد كسي يك مشت
تيله ي درخشان را در يك كاسه ي بلورين پر از آب ريخته باشد. چشمانش
آن قدر سخن گوست كه هيچ زباني نمي تواند آن همه حديث احساس را
برايت بازگو كند. هر بار كه پلك مي زند
دريچه اي تازه به دنيايي برايت
مي گشايد كه پر از موج است و انعكاس . و تو بين آن همه تلالو تابناك
خودت را مي بيني كه تنها و فراموش شده نشسته اي و به دريا خيره شدي .
هيچ وقت نمي فهمي كه چشمانش كي تر مي شود
اصلا انگار هميشه
اشك آلود است ! هر چند كه هرگز در حضور تو به هيچ قطره ي شبنمي
اجازه ي فرو چكيدن نمي دهد. با اين وجود آسمان نگاهش هميشه باراني
است .
چانه ام را كف دستم مي گذارم و ساعت ها به ژرفناي نگاه روشنش چشم
مي دوزم . خورشيد قربت را مي بينم كه آهسته آهسته به سوي افق ابدي پيش
مي رود و در سرخي تنها و غربت خويش غروب مي كند; و وقت نماز
مي شود! دستانم را به سمت درياي شفاف چشمانش پيش مي برم تا وضو
بگيرم ...
اما مثل هميشه
آن قدر از من دور است كه به آن نمي رسم . و نماز
چشمانش قضا مي شود.
*****
مسجد كبود
|
شهر تبريز ابنيه قديمي زيادي ندارد اما آنچه باقي مانده شايان توجه
است بهترين نمونه آن مسجد كبود است كه در قرن 15 ميلادي در زمان
جهانشاه قره قويونلوها ساخته شده است . متاسفانه گنبد اين بناي بي نظير به
واسطه زلزله خراب شده و قسمتي از ديوارها را نيز با خود فرو ريخته است .
اين مسجد حياط بزرگي داشته كه در اطراف آن طاق نماهاي جالب توجهي
بوده و در مركز آن حوض بزرگي براي وضو گرفتن وجود
داشته است .
مسجد جهانشاه يا مسجد كبود (گوي مسجيد) از آثار ابوالمظفر
جهانشاه بن قرايوسف از سلسله تركمانان قراقويونلو مي باشد كه در 870
هجري به همت و نظارت جان بيگم خاتون
زن جهانشاه بن قرايوسف قره
قويونلو
پايان يافته است .
در كتابهاي تاريخي . اين بناي باشكوه را « عمارت مظفريه » خوانده اند كه
مورد توجه ابوالمظفر يعقوب بهادر خان قرار گرفت . در اين روزگار تبريز در
نهايت آباداني و رونق بود. در نيمه اول قرن يازدهم هجري
كاتب جلبي و
اوليا جلبي جهانگردان ترك عثماني و در نيمه دوم همين قرن
تاورنيه و
شاردون جهانگردان فرانسوي از اين مسجد ديدن كرده بودند. كاتب چلبي
در تاريخ جهان نما مي نويسد : « درگاه مسجد جهانشاه بلندتر از طاق كسري
است . بنايي عالي است كه با كاشيهاي زيبا آراسته شده
گنبدهاي بلندي
دارد... جامع دل انگيزي است كه هر كس داخل شود دلش اجازه بيرون شدن
را نمي دهد. ليكن شيعيان غالبا از رفتن بدان مسجد خودداري ميكنند
اين بنا
با كاشيهاي زيبا آراسته شده
گنبدهاي بلندي دارد و همه در و ديوار آن با
كاشيهاي رنگارنگ زينت يافته است » مادام ديولافوا جهانگرد فرانسوي
مي نويسد :
« شهر تبريز ابنيه قديمي زيادي ندارد اما آنچه باقي مانده شايان توجه
است بهترين نمونه آن مسجد كبود است كه در قرن 15 ميلادي در زمان
جهانشاه قره قويونلوها ساخته شده است . متاسفانه گنبد اين بناي بي نظير به
واسطه زلزله خراب شده و قسمتي از ديوارها را نيز با خود فرو ريخته است .
اين مسجد حياط بزرگي داشته كه در اطراف آن طاق نماهاي جالب توجهي
بوده و در مركز آن حوض بزرگي براي وضو گرفتن وجود داشته
است . »
انگيزه ايجاد اين مسجد را به خاطر علاقه جهانشاه قراقويونلو به مذهب
شيعه ياد كرده و مي نويسد : « اين شخص دوستدار خاندان نبوت و عصمت و
طهارت بوده است . در تمام كاشيكاريهاي بي نظيرش
عبارت (علي ولي الله )
و اسامي مقدس حسينين سلام الله عليها به اشكال مختلف
زينت بخش
ديوارها بوده است . سنگفرش كف اين بنا بسيار باشكوه و خوش منظره بوده
كه هنوز هم آسيب نديده است . درب ورودي مسجد به دهليز يا كفشكن باز
ميشود. مسجد مركزي بزرگ در جنوب دهليز واقع شده است . اين مسجد به
شكل مربع و طول هر ضلع آن شانزده ونيم متر است . گنبد فيروزه گون بزرگ
و بسيار معروف مسجد كبود در بالاي اين قسمت قرار داشت . اين گنبد بود كه
مسجد را به فيروزه اسلام مشهور ساخته بود.
متاسفانه پس از زلزله وحشتناك تبريز به سال 1192 هجري
تمام
سقف مسجد فرو ريخته و خس و خاشاك فراواني چون پوشاكي ستبر روي
آنها را فرا گرفته و مرمر محراب بي نظير آن از وسط شكسته و به روي خاك
افتاده بود. »
در صحن و محل عمارات ضميمه مسجد كبود
دبستان جهانشاه وموزه
آذربايجان برپاست كه در سال 1337 ساخته شده و اكنون يكي از مراكز
ديدني و تاريخي تبريز مي باشد. موزه مشروطيت مهمترين قسمت موزه
آذربايجان است .
معماري مسجد
نماي روبروي مسجد با سردرب كاشكاري شده
شكوه و جلال
بخصوصي دارد. مصالح بنا آجري است . سنگهاي ساختماني نادري در آن به
كار رفته است . از بقاياي مسجد معلوم مي شود كه آجرها با گچ بندكشي شده
است . صحن مربع شكل
حوضي براي وضو
شبستانهاي اطراف براي درس
و همچنين پناهگاه مستمندان
مسجد را تشكيل مي دادند. در قسمت جلوي
صحن و رو به قبله بناي اصلي مسجد به پا شده كه محوطه اي محصور
پوشيده و مربع شكل است . فاصله پايه هاي سقف ضربي آن
12 متر است كه
بر روي چهار پايه يك محوطه مربع شكل قرار دارد. بالاي اين بنا گنبدي قرار
داشت كه از آجر ساخته شده بود
كه ريخته است . تزيينات دل انگيز و زيباي
متنوع به داخل مسجد اختصاص دارد. كف مسجد كاشيهاي براق داشت .
شبستان بزرگ محاط به رواق هاي به هم پيوسته است و از سه سو با
طاقنماهايي به رواقهاي اطراف خود ارتباط دارد. اين شبستان با سقي ضربي
پوشيده شده است كه قطر دهانه آن 17 متر است . تنها خصوصيت جالب
اين گنبد ساخت آن بر روي چهار پايه مربعي است كه اين مربع خود به خود
به تقارن و تجانس در درون مسجد مي انجامد لذا عظمت و زيبايي مسجد را
كه طي قرون مختلف به نامهاي مختلف خوانده شده است بايد به لحاظ
معماري خاص آن دانست .
اگر نمازگاه را كه شامل محراب نيز است از بناي اصلي جدا كنيم
مربعي
به طول 30 متر به وجود مي آيد .
آنچه در ابتدا به چشم ناظر مي خورد
بزرگي و پهناي سردر است كه با
ديگر قسمتهاي بنا هماهنگ نيست . ارتفاع سر در دو برابر پهناي آن است اما
خطاي چشم در ارزيابي عمودي واقعي آن را مرتفع تر و بلندتر نشان ميدهد.
سردر باويژگيهاي خاص خود به سه قسمت تقسيم شده است : دو پايه بزرگ
كه طاق ضربي روي آنها زده شده و در وسط دو پايه محل استقرار درب
ورودي است . حاشيه طاق سر در را ستون مارپيچي ممتد تشكيل مي دهد.
همه هنرها در كار تزيين اين سردر به كار گرفته شده است .
اين مسجد گلدسته ندارد. احتمالا محل دو گلدسته مسجد در انتهاي دو
ديوار جلويي بود. زيرا گذشته از اين كه هيچ گونه محل ريزش
پايه و پله اي
براي صعود به گلدسته در محل نزديك سر در مشاهده نمي شود
تمركز سر در
عظيم با دو گلدسته مرتفع ظرافت و عظمت خاصي به بنا مي داد كه با هنر
سازندگانش مغايرت داشت و حتي كمترين اعتباري نمي توانست در
معيارهاي معماري داشته باشد.
مرمت و تعمير بنا
در مورد بناهاي تاريخي همواره هدف اصلي و اساسي مرمت است .
روش كار در مرمت مسجد كبود به اين صورت مي باشد كه قسمتهاي
تخريب شده بعد از اينكه زيرسازي و سفيدكاري گرديد طرحها و كتيبه ها و
امثال اينها بازيابي شده وسپس بر روي ديوار منتقل مي شود و بعد از
شيارزني
دور خطوط رنگ آميزي شده و در انتها با لايه پارالوييد تثبيت
مي شود.
از سال 1376 مرمت نقش و نگار و از آبان ماه 1377 مرمت كتيبه ها
آغاز و تا به حال نيز ادامه داشته است . در شبستان اصلي چهار پايه
كتيبه هاي هفت پايه تكميل و دوباره نويسي شده است .
طرحهاي گره بندي اطلاع هر پايه تقريبا 60 درصد مرمت شده است .
طرحهاي لچك و ترنج چهار گوشه شبستان اصلي 90 درصد مرمت شده
است . كتيبه هاي فوقاني لجك و ترنج نيز 70 درصد مرمت شده است . بقيه
كار به صورت كادر بندي پيشرفته است . كاشيهاي شش گوشه لانه زنبوري به
كار رفته در شبستان كوچك تقريبا 20 درصد به صورت نقاشي مرمت شده
است .
| | | | | |