دومين نشست آسيب شناسي مطبوعات دفاع مقدس با حضور خبرنگاران پژوهشگران و نويسندگان مطبوعاتي دفاع مقدس در فرهنگسراي انقلاب برگزار شد.
به گزارش خبرنگار « فرهنگ وحماسه » خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) دكتر عظمائيان عضو شوراي مركزي مجمع خبرنگاران و نويسندگان مطبوعاتي دفاع مقدس در ابتداي اين نشست گفت : بايد كارهاي خود را ارزيابي كنيم و ببينيم وجود مطبوعات دفاع مقدس چه قدر براي ما ضروري است و آيا ضرورت دارد صفحاتي به نام جبهه و جنگ يا دفاع مقدس منتشر شود .
وي ادامه داد : هنوز برنامه هايمان آن قدر انسجام نگرفته است و بايد عناصر و افراد بيشتري براي فعاليت در اين زمينه فعاليت كنند تا بتوان از آن نتيجه اي درست گرفت .
سعيد علاميان سردبير فصلنامه فرهنگ پايداري و دبيركل مجمع خبرنگاران و نويسندگان مطبوعاتي دفاع مقدس هم در ادامه اين نشست گفت : ما بايد به دنبال حلقه مفقوده خود در اين زمينه باشيم حلقه مفقوده اي كه نظرات متفاوتي را در بردارد.توجه به مخاطب و نياز او يك موضوع اساسي در مطبوعات و در واقع در تمام رسانه هاست و براي مخاطب شناسي يك نظريه پردازي علمي ضرورت دارد اين بحث صرفا مخصوص دفاع مقدس نيست بلكه بحثي قابل ارائه در كليه صفحات مطبوعات است مثلا نمي توانيم كمبود مخاطب را بيان كنيم چون يك نظرسنجي انجام گرفته نشان داد مخاطبان صفحه دفاع مقدس يك روزنامه كمتر از ساير صفحات مخاطب ندارد.
وي افزود : بنابراين اگر گفته مي شود صفحات دفاع مقدس روزنامه ها مخاطب ندارد پس وضعيت تمام صفحات آن همين وضعيت را دارند.
علاميان اظهار داشت : مطبوعات عامه پسند به اداره ارشاد هيچ نيازي ندارند خودگردان هستند و روزبه روز در حال افزايش ; به اندازه اي كه تا به حال دويست و اندي مجله با پسوند يا پيشوند خانواده در نوبت دريافت مجوز انتشار قرار دارند.
وي ادامه داد : محتواي رسانه ها چيزي جز تكرار مكررات نيست اما مخاطبان خاص خود را دارد حتي اگر در فيلم ها و سريال ها قضاياي عشقي تكرار شود اما تا به حال مخاطب خود را از دست نداده است .
علاميان در بحث مخاطب شناسي گفت : بايد شاكله رسانه را موشكافي كنيم و ببينيم جاي چه صفحه و پيامي در نشريه ما خالي است .
وي تصريح كرد : كل صفحات مطبوعات مخاطب دارد و حتي تكرار آن به هيچ وجه ملال آور نيست . در دفاع مقدس نيز بايد مطالبي را يافت و سوژه يابي كرد كه جاذب و مطبوعاتي باشد چون مطلبي مثل سخنراني جايش در صفحات مطبوعات نيست . دفاع مقدس هم يك زندگي است مثل بقيه زندگينامه هايي كه از مجلات خانوادگي بيرون مي آيد.
علاميان ادامه داد : خاطره يك ژانر است و تا پنجاهمين سالگرد جنگ جاي دارد اما باز هم بسته به خاطره و گزينش و حجم آن دارد يعني نيازمند ظرافت هاي مخاطب يابي است خاطراتي كه تكراري نيست جاذب است و پرخواننده . اما بعضي مواقع خاطره از جايي شروع مي شود كه سر و ته ندارد ما هم بايد به اندازه اي كار كنيم تا در ظرف خود جاي بگيريم . پس ما خودمان بايد خود و مخاطب را بشناسيم تقويت كنيم و در آن مورد مطالعه داشته باشيم .اين كار بيشتر به صورت يك تجربه است .
علي معصومي مورخ و روزنامه نگار گفت : بعضي از افراد يك مشكل نظري با دفاع مقدس دارند كه بايد به صورت اساسي حل شود و زماني كه مي گوييم مساله جنگ يا دفاع مقدس تمام شده با يك مشكل نظري مواجه هستيم .
وي اظهار داشت : به نظر مي رسد فضاي دفاع مقدس را بسيار تنگ گرفته ايم در حالي كه بايد اين فضا در يك چشم انداز بزرگ تاريخي ديده شود چشم انداز تقابل غرب و شرق . شرق اسلامي با غرب مسيحي است . اگر اين مسائل را در قالب يه جدول تاريخي ببينيم حرف هاي زيادي براي گفتن خواهيم داشت .اگر فرضا محور منازعات و مناقشات دو كشور را در نظر بگيريم مسلما تمام شدن آن محرز است كه اين جنگ با اين فتوحات تمام شده است ولي دفاع مقدس ما اينگونه نبوده است .
صفحات دفاع مقدس خط مقدم فرهنگي ما براي نشر ارزش ها هستند و بايد تقويت شوند چون افرادي كه در اين زمينه فعاليت مي كنند با كل جامعه در تماس هستند و بايد به عنوان مرجع باشيم و مي توان از ديد دفاع مقدس به موضوعات جامعه نگاه كرد.در نتيجه بايد در اين زمينه ابتكار و خلاقيت به خرج دهيم و ضعف هاي خودمان را به حساب ديگران نگذاريم . البته بعضي ضعف ها به دليل نبود حمايت است .
ما كجا توانسته ايم نقش اقشار مختلف مردم در دفاع مقدس را مطرح كنيم .مثلا سلسله مصاحبه هايي در مورد نقش روستائيان در دفاع مقدس كه البته نبايد شعاري باشد.
محمدعلي آقاميرزايي مسوول صفحه بسيج و دفاع مقدس روزنامه جوان و ويژه نامه سرو اين روزنامه نيز در ادامه نشست گفت : آمريكايي ها با وجود اين كه متجاوز هستند اما به طور مداوم در زمينه هاي سينمايي و در آثارشان بودجه اي را در حالت پنهان بدون اينكه هنرمند متوجه شود اختصاص داده و به گونه اي آن را سوق مي دهد كه يك قهرمان پوشالي درست شود ولي با اين همه حماسه در جنگ دفاعي خودمان و ويژگي هايش مي توانيم به راحتي ثابت كنيم كه در طي 500 سال اخير جنگ ما دفاع هشت ساله اي بوده كه مردم با دست خالي در مقابل تهاجم دشمن ايستاد پس با اين وجود بعد از جنگ وظيفه مسوولين و متوليان فرهنگي چيست
وي ادامه داد : وظيفه مسوولان و متوليان فرهنگي اين است كه اين حماسه را به نسل هاي بعدي منتقل كنند اما باز هم اشكالاتي در اين زمينه وجود دارد فعاليت در اين زمينه به مديران و مشاوران قوي نياز دارد
حجت الاسلام فخرزاده نيز در اين نشست گفت : در وقايع نگاري جنگ هر روز موضوعات تازه تر و زيباتري كشف مي كنم كه برايم تازگي دارد اما در يك سطحي از اطلاعات حركت كرديم كه ديگر از آن به سمت عميق تر نرفتيم و حال فرصتي پيش آمده تا لايه اي را كه روي آن حركت مي كنيم شكسته و وارد لايه هاي دروني شويم .
وي ادامه داد : مخاطب ما بايد در يك شرايط علت و معلومي و معقول قرار گيرد تا بتوان در آن فضا اهميت واقعه را درك كرد.
نويد صالحي نيز با ارائه مقاله اي به بيان مشكلات موجود در صفحات دفاع مقدس روزنامه ها پرداخت و گفت : چيزي كه به عنوان مشكل صفحات دفاع مقدس بيان مي شود ريشه در مشكلات مطبوعات دارد و تا زماني كه اين مشكلات حل نشود نتيجه اي حاصل نمي شود و تا زماني كه نگاه مديران فرهنگي ما به روزنامه ها خصوصي و دولتي باشد مسلما مشكلات مطبوعات نيز وجود خواهد داشت مشكلاتي كه در صفحات مختلف مطبوعات تقسيم مي شود.
وي افزود : صفحات جبهه و جنگ بعد از پايان جنگ خوشبختانه يا متاسفانه درآمدزايي نداشته اند و در عين حال نيز روزنامه هاي خصوصي چون در حال صرف هزينه هستند و بايد درآمد داشته باشند بنابراين وجود اين صفحات را نمي پذيرند و اين چالش اوليه پيش روي صفحات دفاع مقدس است .اين صفحات حمايت نمي شوند نه معنوي و نه مادي ; حتي زماني كه مسوول صفحه و خبرنگار جبهه و جنگ مشكل مالي دارند وقتي براي به روز كردن صفحه اش نمي گذارد حتي در مقام قضاوت نيز نمي توان هيچ يك از اين صفحات را به روز خواند.
صالحي همچنين سوال كرد : ما چه قدر بر روي ذهن و درخواست هاي مخاطب خود كار كرده ايم آيا مطلبي كه ارائه مي دهيم با تفكرات مخاطب ما يكي است به نظر من هنوز تنها مخاطبان سنتي خود را داريم كه زمان جنگ هم بوده اند و هيچ مخاطب جواني جذب نكرده ايم آيا تا به حال صفحه بندي صفحات دفاع مقدس تغييري داشته اند آيا هيچ كار گرافيكي به روزي داشته ايم يا ويرايش مطالب و عكس هايمان آنقدر جذاب بوده اند كه مخاطب جذب كند به اين موارد هيچ يك از سردبيران و مسوولان روزنامه ها توجهي نمي كنند چه برسد به روزنامه هاي دولتي و چه روزنامه هاي خصوصي .
وي صفحات جبهه و جنگ را به نوعي يك ويترين مناسبتي دانست كه تنها در سالروز مناسبتها كار مي شود.
صالحي تاكيد كرد : مسولان اين صفحات بايد در اين زمينه كار تحليلي انجام دهند و مخاطب شناسي كنند چون بزرگترين چالش پيش روي خواست مخاطبان است كه بايد حل شود و اگر قرار بر آسيب شناسي در اين زمينه است حتي اگر امكان تعطيلي اين صفحات براي شش ماه هم باشد بايد پس از تعطيلي فقط كار تحقيق و پژوهش در اين زمينه انجام شود. تحقيق و پژوهش نياز امروز صفحات دفاع مقدس است نيازي كه همياري مسوولين صفحه و خبرنگاران دفاع مقدس را با هم مي طلبد.
به نظر مي رسد فضاي دفاع مقدس را بسيار تنگ كرده ايم در حالي كه بايد اين فضا در يك چشم انداز بزرگ تاريخي ديده شود چشم انداز تقابل غرب و شرق
ما كجا توانسته ايم نقش اقشار مختلف مردم در دفاع مقدس را مطرح كنيم . مثلا سلسله مصاحبه هايي در مورد نقش روستائيان در دفاع مقدس كه البته نبايد شعاري باشد