حضرت آيت الله خامنه اي رهبر معظم انقلاب اسلامي در پيامي به هفتمين نشست ساليانه اتحاديه انجمن هاي اسلامي دانشجويان مستقل دانشگاه هاي سراسر كشور از ايمان عزم و جهاد بعنوان سه رانشگر براي رسيدن به هر هدف و آرمان ياد و تاكيد كردند : اين سه درس جاودانه اسلام است كه يك روز مسلمانان را بر قله تاريخي نشانيد و امروز آنان را از اسارت نجات خواهد داد و بي شك جوانان شايسته ترين ظرفيت براي اين سه عنصر محوري هستند.
به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي متن پيام مقام معظم رهبري به اين شرح است :
عزيزان دانشجو
هرچه زمان مي گذرد و نظام نو خاسته و پر توان جمهوري اسلامي با تجربه هاي انبوه زندگي بشر تماس بيشتري مي يابد حقانيت صدق وعده هاي الهي و تخلف ناپذيري سنتهاي قرآني آشكارتر مي گردد.
در معادلات بشدت پيچيده و درهم تنيده ي روابط انسانها و جامعه ها و پديده ها و اقدامها بارزترين و كار آمدترين نقش از آن ايمان عزم وجهاد است . در هر نقطه از جهان و براي هر هدف و آرمان اين سه رانشگر در كنار يكديگر گرد آمده اند. آن هدف به دست آمده و راه تا سر منزل مقصود طي شده است .
جامعه ي كه عدالت معنويت عزت و استغنا را سرلوحه هدفهاي خود مي داند از آراسته شدن به ايمان و عزم و جهاد ناگزير است . اين همان سه درس جاودانه اسلام به پيروان خود و به همه بشريت است و همين است كه يك روز مسلمانان را بر قله افتخارات تاريخي نشانيد و امروز آنان را از اسارت هوسهاي خواركننده و هوسرانهاي بر كرسي تحكم نشسته نجات خواهد داد.
دل پاك و اميدوار و ذهن بي شائبه و روشن و جسم سالم و توانمند شما جوانان داراي شايسته ترين ظرفيت براي آن سه عنصر محوري است . نگذاريد بي ايماني و ترديد و بي عملي در اين ظرف گرانبها جاي بگيرد و نگذاريد دشمنان عدالت و نابينايان معنويت و به زنجير كشانندگان ملتها و غاصبان بين المللي حقوق انسانها در جنگ شرارت آميزشان براي حفظ زر و زور ناحق خود پيروز شوند.
به وعده هاي الهي كه تحقق آن را در روزگار بيداري ملتها شاهديد اعتماد كنيد و توانائيهاي خود در عرصه ي علم وعمل را قدر بشناسيد. آينده از آن شما است و لله الامر من قبل و من بعد.
والسلام عليكم و رحمه الله
سيد علي خامنه اي
23 شهريور1385

خطيب جمعه تهران با اشاره به نزديك شدن ايام انتخابات اظهار داشت : بايد تلاش كنيم اختلاف سليقه تبديل به تفرقه نشود و تنها فضاي نقد منطقي و منصفانه وجود داشته باشد و صاحبان سلايق مختلف نبايد خطوط قرمز نظام را بشكنند.
گزارش خبرگزاري مهر حجت الاسلام سيداحمد خاتمي در خطبه هاي نماز جمعه تهران اظهار داشت : پاپ در يكي از دانشگاه هاي آلمان به اسلام اهانت كرده و اسلام صلح طلب و انسان دوست را به خشونت و جنگ طلبي متهم كرده و ادعا كرده كه در اسلام برخلاف مسيحيت تعقل معنا ندارد.
وي افزود : جاي تاسف دارد كه رهبر مسيحيان آنقدر وقيحانه سخن بگويد و از اسلام مطلع نباشد دعوت مي كنيم اسلام را بشناسند و مي گوئيم اينگونه هتاكي ها نور اسلام را بيشتر خواهد كرد.
سيداحمد خاتمي تاكيد كرد : مطمئنا مسلمانان به اين سخنان واكنش نشان مي دهند.
وي در ادامه سخنانش با اشاره به نزديك شدن ايام انتخابات اين ايام را ايام نشاط سياسي دانست و گفت : از همه گروه ها و افراد دعوت مي كنيم اين بهار را با بداخلاقي تبديل به خزان نكنند.
وي اختلاف سليقه را يك امر طبيعي عنوان كرد و افزود : نمي توان گفت آزادي آري اما اختلاف سليقه نه ; اما بايد تلاش كنيم اين تبديل به تفرقه نشود بلكه تنها فضاي نقد منطقي و منصفانه وجود داشته باشد چرا كه در فضاي انداختن چنگ به چشم ديگران حقيقت گم مي شود.
عضو هيات رئيسه مجلس خبرگان رهبري ادامه داد : شرح صدر ضرورت يك فضاي باز سياسي است اما صاحبان سلايق مختلف كه در درون نظام هستند نبايد خطوط قرمز نظام يعني اسلام قانون اساسي ولايت فقيه و خط امام را بشكنند.
سيد احمد خاتمي خط امام را خط محرومين خط نقد سازنده و خط استكبار ستيزي توصيف كرد و اظهارداشت : خط روشن امام در استكبار ستيزي اين است كه آمريكا شيطان بزرگ بوده هست و خواهد بود و تا آمريكا آدم نشود و دست از روحيه استعماري و استكباري بر ندارد مطمئن باشد شعار مرگ بر آمريكا از دهان مردم ايران نخواهد افتاد.
وي تصريح كرد : در خط استكبار ستيزي امام رژيم اسرائيل نيز يك رژيم غاصب است كه دزدانه و به ناحق وارد خانه ديگري شده و خط نامشروع دانستن اين رژيم خطي است كه همواره دنبال خواهد شد.
امام جمعه موقت تهران با اشاره به مساله هسته اي ايران و بحث مذاكره با اتحاديه اروپا گفت : مسئولان ايران در پي آن هستند كه مصلحت نظام را با عزت تامين كنند اما نبايد اروپا با طناب پوسيده آمريكا به ته چاه برود.
وي جنگ خليج فارس و مقاومت 33 روزه حزب الله را از جمله مثال هاي حركت اروپا با طناب پوسيده آمريكا عنوان كرد و افزود : تحريم ايران از سوي آمريكا چيز تازه اي نيست و 27 سال است كه ما را تحريم كرده اما اكنون آمريكا به دنبال اين است كه اروپا را نيز به دنبال خود بكشاند.
سيداحمد خاتمي با بيان اين كه ملت ايران نشان داده كه از بحران براي خود فرصت مي سازد و با تحريم ايران خود آنان بيشتر ضرر خواهند كرد تصريح كرد : مردم اروپا به دولتمردانشان بگويند كه در شان آنان نيست برده آمريكا باشند و آمريكا هم كه مي گويد اگه ايران تحريم نشود خودمان يك جانبه تحريم مي كنيم هيچ غلطي نمي تواند بكند.
خطيب نماز جمعه تهران در بخش ديگري از سخنانش با اشاره به سفر نوري المالكي نخست وزير عراق به ايران گفت : همانگونه كه مسئولان كشورمان تاكيد كردند ما سعادت پيشرفت و امنيت عراق را سعادت پيشرفت و امنيت خودمان مي دانيم اما آمريكا به شدت در پي تضعيف دولت مردمي مالكي است .
وي تضعيف دولت مالكي توسط آمريكا را با حمايت از تروريست ها و دامن زدن به اختلافات حقوقي عنوان كرد و افزود : تا اشغالگران در عراق هستند همين آش و همين كاسه است چرا كه خود اشغالگران معركه گردان ناامني هستند و بايد هر چه زودتر از عراق خارج شوند.
خطيب جمعه تهران در ادامه بحث هفته هاي پيشين خود درباره اصول اخلاقي اسلام درباره اهميت هوشياري و دوري از غفلت سخن گفت .
سيد احمد خاتمي شناخت سرمايه عمر و استفاده بهينه از آن را از مصاديق بارز هوشياري و بيداري انسانها دانست .
خاتمي ابراز اميدواري كرد با استفاده از معنويت ماههاي مبارك شعبان و رمضان بتوان بيش از پيش به عبادت و بندگي پروردگار متعال پرداخت .

آقاي محمود احمدي نژاد رئيس جمهور در مراسمي با حضور اعضاي « گروه 15 » در كوبا رياست دوره اي اين گروه را از همتاي الجزايري خود تحويل گرفت .
رئيس جديد گروه 15 خطاب به سران عضو اين گروه گفت : امروز چند كشور جهان با پيشرفت كشورهاي ما موافق نيستند و ما مي توانيم در چارچوب گروه و همكاري هاي دوجانبه و چندجانبه دستاوردهاي علمي و فني خود را مبادله كنيم .
محمود احمدي نژاد با تاكيد بر ضرورت تقويت تاثيرگذاري اقتصادي و سياسي گروه 15 تصريح كرد : بايد روح تازه اي به كالبد اين گروه دميده شود .
رئيس جمهور كشورمان پيشنهاد كرد صندوقي ويژه براي فعال كردن هرچه بيشتر گروه 15 و عملياتي كردن طرحهاي گروه ايجاد شود.
احمدي نژاد همچنين بااشاره به اينكه قدرتهاي استعماري مي خواهند جلو پيشرفت كشورهاي درحال توسعه را بگيرند پيشنهاد داد كشورهاي گروه 15 در چارچوب گروه و همكاريهاي دوجانبه و چندجانبه دستاوردهاي علمي و فني خود را مبادله كنند.
رئيس جمهور افزود : اعضاي گروه پانزده 17 درصد مبادلات تجاري 28 درصد نفت خام و 29 درصد ذخائر گاز طبيعي جهان را در اختيار دارند و ايران به عنوان رئيس اين گروه براي تحويل در فعاليتها و ارتقاي جايگاه گروه تلاش خواهد كرد.
احمدي نژاد در بخش ديگري از سخنانش با انتقاد از سياست هاي سلطه طلبانه در جهان گفت : برخي درصدد هستند با ايجاد محدوديت ساير ملتها را از دستاوردهاي فني و علمي محروم تا زمينه وابستگي آنان را فراهم كنند.
رئيس جمهوري اسلامي ايران در ادامه خاطر نشان كرد : جمهوري اسلامي ايران در رويكرد سياست خارجي خود سه عنصر مهم عدالت خواهي اخلاق و معنويت و حفظ كرامت انساني را موجب صلح و ثبات پايدار مي داند و به همين دليل با مخالفت با يك جانبه گرايي و حمايت از دنياي چندقطبي و در بستر همكاري هاي اقتصادي گسترده و مفيد آمادگي خود را براي همكاري هاي صميمانه با ساير كشورها اعلام مي دارد.
كشورهاي عضو گروه 15 از سه قاره آسيا آفريقا و آمريكاي لاتين هستند كه از آسيا هند ايران اندونزي مالزي و سريلانكا در آن عضويت دارند.
كشورهاي الجزاير مصر كنيا نيجريه زيمبابوه و سنگال اعضاي آفريقايي و ونزوئلا برزيل مكزيك آرژانتين شيلي كلمبيا پرو و جامائيكا كشورهاي منطقه آمريكايي لاتين عضو اين گروه هستند.
ترك سنگال
رئيس جمهور در پايان سفر به سنگال و قبل از ترك اين كشور در فرودگاه داكار گفت : مواضع ما درباره انرژي هسته اي قبلا اعلام شده است و هيچ تغييري در آن اتفاق نيافتاده است .
« محمود احمدي نژاد » در جمع خبرنگاران افزود : ما علاقه مند به مذاكره هستيم و فكر مي كنيم همه مسايل با منطق و مذاكره قابل حل است .
رئيس جمهور همچنين در پاسخ به خبرنگار خبرگزاري فرانسه درخصوص تهديد آمريكا درخصوص تحريم فوري عليه ايران گفت : فكر نمي كنم تحريمي اتفاق بيافتد چون دليلي براي اين كار وجود ندارد.
احمدي نژاد تاكيد كرد : مسئولان آمريكا خوب است از موضع عصبانيت اظهارنظر نكنند.
وي افزود : براساس قانون و عدالت مي توان دنيا را بهتر اداره كرد.
رئيس جمهور در ادامه سخنان خود اظهار داشت : ضمن اينكه ما 27 سال است كه از جانب آمريكا در تحريم هستيم و فكر نمي كنيم اتفاق جديدي بيافتد و در هر صورت ما براي همه شرايط آماده ايم .
خبرنگار ديگري از رئيس جمهوري پرسيد آيا براي شركت در سازمان ملل آمريكا به شما ويزا داده است گفت : سازمان ملل جاي مستقلي است و جزو ايالات متحده آمريكا نيست .
احمدي نژاد همچنين روابط دو كشور ايران و سنگال را بسيار خوب و روبه گسترش تصويب كرد و گفت : همكاريهاي بسيار خوبي در زمينه هاي دوجانبه و منطقه اي و بين المللي با يكديگر داريم .
رئيس جمهوري در پايان از مهمانوازي رئيس جمهوري سنگال و مردم اين كشور قدرداني كرد.

جمهوري اسلامي ايران در پاسخ 21 صفحه اي خود به بسته پيشنهادي گروه « 1 +5 » صريحا تاكيد كرده است كه به هيچ وجه از حقوق مشروع هسته يي اش نخواهد گذشت .
متن كامل پاسخ جمهوري اسلامي ايران به بسته ي پيشنهادي مورخ 6 ژوئن 2006 كشورهاي 1 +5 از سوي « آلبرايت » بازرس تسليحاتي سابق سازمان ملل و در سايت وي منتشر شده است كه ترجمه آن مطابق آن چه در اين سايت قرار گرفته به شرح زير است :
مقدمه :
جمهوري اسلامي ايران از آغاز به حل مشاجرات از طريق تعامل سازنده و مذاكرات عادلانه معتقد بود و مستمرا بر احترام به حقوق همه ي طرف ها و غلبه ي قانون اصرار داشت ; بنابراين جمهوري اسلامي ايران اين طور در نظر مي گيرد كه به رسميت شناختن حقوق مستلزم درك متعهدانه از آن است ; همان طور كه هر مسووليتي مستلزم برعهده گرفتن تعهداتي است .
نظير
عضويت در سازمان هاي بين المللي و تصديق الزاماتشان متناسب با حقوق و پاداش ها به اعضاست و انكار حقوق و مزايا به معناي به مبارزه طلبيدن دلايل عضويت است هيچ دولتي نمي تواند حقوق را براي خود تقبل كند و در عين حال ديگران را از آن محروم سازد و هيچ دولتي نمي تواند درحالي كه خود را از مسووليت ها خلاص مي كند آنها را براي ديگران مسلم بداند; بنابراين جمهوري اسلامي ايران به همه ي مسووليت هايش متعهد است گسترش روابطش با همه ي كشورهاي صلح دوست در جهان را مي پذيرد و هرگونه تهاجم و تهديدي را كه باعث بي ثباتي و جنگ مي شود رد مي كند.
جمهوري اسلامي ايران با توليد انباشت توسعه و اشاعه ي تسليحات هسته يي مخالف است و اين طور در نظر مي گيرد كه توليد نسل هاي جديد چنين سلاح هايي به طور ويژه مانع از تلاش هاي سازنده به سوي خلع سلاح است و توليد هر گونه و همه ي سلاح هاي هسته يي بيولوژيكي و شيميايي را رد مي كند. جمهوري اسلامي ايران قاطعانه معتقد است كه :
مبالغ عظيمي كه از سرمايه ي ملل براي توليد انباشت توسعه و اشاعه ي چنين سلاح هايي صرف مي شود مي تواند به شكلي عظيم براي ريشه كني ناامني بي ثباتي و بي عدالتي صرف شود و در صورتي كه براي خدمت به مردم و گسترش معنويت و اخلاق و ريشه كني محروميت از تحصيل بهدشت و رفاه و نيز براي توسعه ي علوم و فن آوري صلح آميز به كار گرفته شود آن ها را مي توان با صلح و امنيت عدالت همزيستي مسالمت آميز و رفاه جايگزين كرد.
دولت جمهوري اسلامي ايران پاسخش به مجموعه ي پيشنهادي 6 ژوئن 2006 آقاي « خاوير سولانا » در تهران را در پي بررسي گروه هاي كارشناسي بر مبناي قواعد اخلاقي فوق و با توجه به ابتكار آقاي « كوفي عنان » دبيركل سازمان ملل ارايه مي كند.
1 ـ رويكرد تعامل :
جمهوري اسلامي ايران به كرات در گذشته اعلام كرده است كه درصدد مباحثات عادلانه براي حل مسائل است ; بنابراين وقتي اين بسته در 6 ژوئن ارايه شد ايران يك رويكرد تعاملي را تصويب از امحاي زبان تهديد استقبال كرد و بررسي جدي آن پيشنهاد را با اين باور كه دو طرف مي توانند به توافقي مبتني بر حقوق بين الملل دست يابند آغاز كرد.
كارشناسان به طور متعاقب كارشان را در هر يك از حوزه ها آغاز كردند. تماس و تبادلات ميان مذاكره كننده اصلي ايران درباره ي پرونده ي هسته يي و همتاي اتحاديه ي اروپايي اش ادامه يافت . در عين حال به طور پيوسته راهي را به سوي افقي روشن فراهم كرد. هيچ پيش شرط يا ضرب الاجلي از سوي هيچ طرفي در اين دوره مطرح نشد.
به شكلي مضحك درحالي كه تبادلات و بازنگري كارشناسي پيشنهاد دنبال مي شد جامعه ي بين المللي شاهد بود كه برخي دولت ها بدون هيچ توجيهي مبارزه ي منفي را به راه انداختند و بخشي از آن بسته را به عنوان پيش شرط براي هر گونه مذاكره اعلام كردند و به طور يك جانبه مذاكرات را شكستند; بنابراين رويكرد رويارويي و تهديد از سرگرفته شد و اين در حالي بود كه منطقه با يك بحران روبه رو شد. با تصويب قطعنامه ي شوراي امنيت حل اين مساله از طريق مباحثه و تفاهم با چالشي جدي روبه رو شد.
اين اقدام شتابزده و توجيه نشدني در شوراي امنيت به مسير مباحثه و تفاهم آسيب رساند; در نتيجه حسن نيت جواب دهندگان ايران در ترديدي جدي قرار دارد. اكنون بسياري در ايران معتقدند كه هدف اين بسته بن بست ديپلماسي و تحريك فشار به جاي تفاهم همكاري و بهبود روابطي است كه ادعا شده است . اشارات مغاير اين گام اشتباهي بزرگ و به سادگي قابل جبران نيست ; چرا كه اعتماد نسبت به نيات طرف ديگر به شكلي جدي به مخاطره افتاده است .
شما به خوبي آگاهيد كه هيچ توجيه حقوقي منطقي يا حتي سياسي براي دخالت و اقدام شوراي امنيت درباره ي اين مساله وجود ندارد; تفسير اعمال « حقوق لاينفك » يك كشور به عنوان تهديد عليه صلح و امنيت بين المللي از نظر ماهيت پوچ و به عنوان تقدم ظالمانه است ; به ويژه همانطور كه دكتر « البرادعي » مديركل آژانس بين المللي انرژي هسته يي عنوان كرده است برنامه ي هسته يي ايران تهديدي براي صلح و امنيت بين المللي نيست .
اقدام شوراي امنيت مي تواند بنيان ها و اصول پيمان منع اشاعه ي سلاح هاي هسته يي و منشور سازمان ملل را بلرزاند و از بين ببرد. اگر منع اشاعه ي سلاح هسته يي هدف مشترك و پذيرفته شده ي جامعه ي بين المللي باشد انكار و محدوديت حقوق روشن و لاينفك كشورها نه تنها فقط در جهت خدمت به آن مورد خواهد بود بلكه اين مساله را در جايي كه قرار دارد پيچيده تر مي كند. دفاع از اين حق براي اجراي تحقيق توسعه و استفاده از انرژي هسته يي صلح آميز فقط مسووليت ايران نيست بلكه در واقع مسووليت مشترك همه ي طرف هاي عضو ان .پي .تي است .
ما بار ديگر تكرار و تاييد مي كنيم كه برنامه ي هسته يي ايران هرگز از مسير صلح آميزش منحرف نشده است ; بنابراين اين مساله هرگز به عنوان يك موضوع امنيتي در ديدگاه ما قرار ندارد. دل مشغولي بر سر امنيت در منطقه ي ما از سوي ديگر نگراني مشترك همه ي كشورهاي مسوول است با اين حال علايم و بيانيه هاي روشن نشان گر نيات صادقانه ي همه ي طرف ها براي مذاكرات و تفاهم درباره ي چنين نگراني هايي هنوز مشهود نشده است .
براي حل اين مساله به شكلي مناسب هيچ جايگزيني به جز به رسميت شناختن و رفع ريشه ها و دلايل اساسي كه دو طرف را تا اين وضعيت پيچيده ي كنوني سوق داده وجود ندارد. زماني كه « حق در برابر اعتماد » رويكرد مبنا را در بررسي برنامه ي هسته يي يك كشور شكل مي دهد و اين در خدمت بهانه اي براي انكار قرار مي گيرد طبيعتا مجزابودن در اين برنامه نيز در پي آن خواهد آمد; در حالي كه طرف ديگر ممكن است هرگز تمايل نداشته باشد اعتماد و اطمينانش را تصديق كند.
برعكس يك رويكرد حقوقي و عادلانه كه دسترسي بدون مانع به فن آوري هسته يي صلح آميز را شامل شود شفافيت و كنترل كامل را موجب خواهد شد. ما هيچ تمايلي به محدود كردن يا تعليق بازرسي ها از تاسيسات و فعاليت هاي هسته يي مان نداريم .
ما معتقديم كه شما نيز هيچ دليلي براي محروم كردن ايران از قابليت هاي هسته يي صلح آميز و رفتن به دنبال ابزاري خصمانه نداشته و نداريد. ربع قرن انكار و محروم كردن موجب شد ايران برنامه ي هسته يي اش را بر مبناي استقلال و اتكا به خود دنبال كند. سال ها تلاش سخت و خستگي ناپذير و هزينه هاي گسترده اكنون در حالي كه ايران به قابليت هايي بومي در همه ي حوزه هاي اين صنعت رسيده به ثمر نشسته است .
سوخت هسته يي كالايي استراتژيك در آينده ي انرژي جهاني خواهد بود; در حالي كه كشورهاي اروپايي بزرگ به توليد اين كالا از طريق سرمايه گذاري هاي سنگين و سوبسيدهاي بالا ادامه مي دهند ايران نيز انتظار دارد سرمايه گذاري هاي اساسي به توليد منجر شود; به گونه اي كه نبايد به تامين كنندگان انحصاري در خودكفايي اش وابسته باشد با اين حال همكاري و مشاركت را منتفي نمي داند.
برنامه ي هسته يي ايران كاملا به روي سرمايه گذاري عمليات توسعه و توليد مشترك باز است ; همان طور كه رييس جمهور اعلام كرده است جمهوري اسلامي ايران آماده است برنامه ي هسته يي اش را از طريق كنسرسيوم با ديگر كشورها محقق كند.
با نظر به رويكرد منطقي و قاطع ما براي تعامل با هدف حل مسائل هسته يي و ديگر مسائل مورد علاقه ي دو طرف بر مبناي گفت وگو و حقوق بين الملل و يك بار ديگر براي اثبات حسن نيت مان پاسخ مان را به رغم پيام منفي و مخربي كه قطعنامه ي 1696 شوراي امنيت داشت ارايه مي دهيم .
2 ـ با در نظر گرفتن اين واقعيت كه :
2 1 ـ جمهوري اسلامي ايران قصد دارد بخشي از سوخت هسته يي برنامه ي تصويب شده اش را براي تامين و توليد 20 هزار مگاوات برق هسته يي در 22 سال آينده توليد كند نقض ها و ناپايبندي هاي كشورهاي اروپايي و آمريكا نسبت به وظايف شان تحت ان .پي .تي و نيز الزامات قراردادي شان در همكاري و انتقال فن آوري قبل و بعد از انقلاب تحريم هاي تحميلي شان قصورشان در تامين و عدم تضمين هاي بين المللي براي تهيه ي بدون وقفه ي سوخت هيچ گزينه اي را به جز حركت به سوي توليد بخشي از سوخت مورد نياز در داخل باقي نگذاشته است .
2 2 ـ جمهوري اسلامي ايران از ابتدا بر لزوم نظارت بر توازن ميان حقوق و مسووليت ها تحت ان .پي .تي تاكيد كرده است . توسعه ي برنامه ي هسته يي صلح آميزش مبتني بر حقوق خاص و غير قابل انكار تحت ان .پي .تي است . اين كشور نمي تواند محروميت از حقوق مشروعش را در توسعه و استفاده از انرژي هسته يي صلح آميز از جمله چرخه ي سوخت و تداوم تحقيق و توسعه ي فرآيند غني سازي را كه در پادمان هاي ان .پي .تي و آژانس بين المللي انرژي هسته يي بر آن تاكيد شده است بپذيرد.
2 3 جمهوري اسلامي ايران از ابتدا تاكنون به الزاماتش تحت ان . پي . تي در توسعه ي برنامه ي هسته يي اش متعهد بوده است و تمامي اقدامات و فعاليت هايي كه داشته با شفافيت لازم و كافي مطابق با الزامات ان .پي .تي و تحت نظارت آژانس بين المللي انرژي اتمي انجام گرفته است .
2 4 ـ جمهوري اسلامي ايران معتقد است كه پيشنهاد 6 ژوئن 2006 عناصري دارد كه ممكن است براي رويكردي سازنده مفيد باشد كه مهم ترين آن ها عبارت است از :
اول : تاكيد مجدد بر حقوق لاينفك ايران در توسعه ي برنامه ي هسته يي اش با اهداف صلح آميز و بدون تبعيض مطابق با ان .پي .تي .
آمادگي براي مذاكره به عنوان يك آغاز جديد براي رسيدن به توافقي جامع با ايران .
3 ـ بر اين مبنا جمهوري اسلامي ايران در پي بازنگري هاي كارشناسي اعلام مي كند كه :
3 1 ـ پيشنهاد 6 ژوئن 2006 را شامل مباني و قابليت هاي مفيدي براي همكاري جامع و بلندمدت ميان دو طرف در نظر مي گيرد. جمهوري اسلامي ايران با اين حال پرسش ها و ابهاماتي را درباره ي تضمين هاي حقوقش دارد; زمينه هاي توافقي كلي بايد از طريق مباحثات سازنده آماده شود.
3 2 ـ براي رفع نگراني دو طرف از طريق مذاكرات و دريافت توضيحاتي درباره ماهيت دامنه رويكرد سطح مدت و عمق مسائل مطرح شده در پيشنهاد نظير يك همكاري واقعي و عملي در توسعه ي برنامه ي هسته يي ايران از جمله راكتورهاي آب سبك و سنگين و اعمال حق ايران براي رسيدن به انرژي هسته يي كه چرخه ي سوخت و تداوم تحقيق و توسعه در غني سازي اورانيوم را شامل شود آمادگي دارد.
3 3 ـ براي همكاري بلندمدت در حوزه هاي امنيتي اقتصادي و سياسي و انرژي در راستاي رسيدن به امنيت پايدار در منطقه و امنيت بلندمدت انرژي آمادگي دارد.
3 4 ـ مانند هميشه اين طور در نظر مي گيرد كه حل همه ي مسائل مي تواند از طريق مباحثه و تعامل ممكن باشد.
4 ـ از نظر جمهوري اسلامي ايران اين ايده ي اساسي و اصولي در بسته ي پيشنهادي يك فرآيند احياشده ي مباحثات براي رسيدن به نتايج و توافقاتي جامع به عنوان جايگزيني براي همه ابزارهاي ديگر براي حل مساله ي هسته يي موارد زير را شامل مي شود :
كمك به حل صلح آميز و سريع مناقشه هسته يي در چارچوب شروط آژانس بين المللي انرژي اتمي و ان .پي .تي از طريق بسط تفاهم پل زدن بر روي مواضع و حل اختلافات ميان دو طرف متفاوت .
عقايد و مباني ضروري براي اعتمادسازي و همكاري دوجانبه در زمينه ي هسته يي را برقرار كند و روابط و همكاري دوجانبه ميان ايران و ديگر طرف ها در همه ي حوزه ها را بر مبناي احترام و اعتماد دوجانبه بهبود بخشيده و بسط دهد.
صلح و امنيت را در منطقه و پيشرفت در زمينه ي علمي فن آوري و اقتصادي در ايران را ارتقا بخشد. جمهوري اسلامي ايران ايده ي محوري اين پيشنهاد را مي پذيرد و همان طور كه همواره عنوان كرده است رسيدن به يك تفاهم در يك فرآيند مباحثه ي جامع براي حل اختلاف و شكل دادن زمينه ها و مبنايي براي گسترش روابط جامع و همكاري به عنوان تنها راه نزديك شدن به اين مسائل است ما از اين رويكرد استقبال مي كنيم .
درعين حال برخي نكات لازم است مطرح و بر آن ها تاكيد شود :
4 1 ـ روند مذاكرات به عنوان راهي براي رسيدن به توافق و حل اين مساله بايد بر مبناي اوليه ي اعتماد برقرار شود. اين مستلزم آن است كه در حوزه هاي مهم سطحي از اعتماد از جمله در موارد كارآمد بودن مذاكرات احتمال رسيدن به نتيجه اي كارآمد در يك زمان مشخص و منطقي حفظ ثبات در طول اين روند خودداري از اختلال و تخريب از درون و بيرون و ايجاد يك محيط منصفانه و متوازان و متحول و غيراجباري بايد در اولويت مذاكرات قرار بگيرد.
4 2 ـ تجربه و مدرك روشن خود دليلي است تا ايران هم چنان به شكلي جدي نسبت به صداقت دست كم برخي اعضاي 1 +5 و در نيت اعلام شده شان براي برقراري روابط جامع و تبادلات همكاري ترديد داشته باشد; بنابراين ايران معتقد است كه اين دولت ها بايد با تضمين ها تعهدات و شاخصه هايي پيش آيند كه نشانگر بازنگري در رفتار گذشته ي آنها و نبود نياتي براي تهديد ايران و يا دنبال كردن بهانه اي براي اقدامات خصمانه در آستانه ي انجام مذاكرات باشد.
از نظر جمهوري اسلامي ايران اقدام اخير 1 +5 براي بازگشايي در به روي شوراي امنيت و تحميل يك قطعنامه عليه ايران نقض آشكار حسن نيت اعلام شده ي اين گروه در دنبال كردن مسير مذاكره و تفاهم براي حل مساله ي هسته يي است . اين مي تواند مانع از نتيجه ي موفقيت آميز روند مذاكرات باشد; مگر اين كه همه ي تلويحات از طريق روالي روشن حل و برطرف شود.
4 3 ـ از نظر جمهوري اسلامي ايران مذاكرات سازنده خواهد بود اگر :
بر قوانين و عقايدي مناسب بنيان شود;
بر مبنايي قابل پذيرش براي جامعه ي بين المللي مبتني باشد;
پادمان هاي ان .پي .تي و آژانس بين المللي انرژي اتمي مبنايي ضروري را براي قانوني قابل اجرا شكل دهد;
به انكارها و محروميت هايي كه عليه شفافيت و نظارت وجود دارد خاتمه بدهد.
به شكلي مناسب دنبال شود.
معرفي و بررسي متوازن و منطقي نگراني هاي همه ي طرف ها را مجاز بداند و پتانسيلي را براي رسيدن هر يك از طرف ها به منافع و امنيت به شكلي متناسب پيشنهاد دهد.
جواب دهندگاني كه تعهدات ناشي از مذاكرات را تضمين خواهند كرد مشخص شوند.
تجويز كند كه آيا نتيجه ي نهايي به صورت انفرادي اتخاذ مي شود و يا به صورت مشترك و يا جداگانه از سوي طرف ها.
به علاوه دامنه و محدويت هاي اختيار هر يك از مذاكره كنندگان بايد تعريف و به صورت رسمي اعلام شود; زيرا اهميت و عمق اين مساله چنين چيزي را مي طلبد. اين بايد روشن شود كه مذاكرات با اختيار كافي براي چانه زني محول مي شود. اين مستلزم آن است كه مذاكره كنندگان اجازه داشته باشند درباره ي همه ي مسائل مذاكره كنند و حداقل بر مبناي اجماع تصميم گيري كنند.
وراي همه ي اين مسائل اين پيشنهاد فاقد هر گونه اشاره به تضمين هاي بازگشت ناپذير و فسخ ناپذير است ; تضمين هايي كه بايد به تعهدات وابسته باشد. چنين تضمين هايي به ويژه در دسترسي به فن آوري و تجهيزات هسته يي پيشرفته برپايي و راه اندازي راكتورهاي برق هسته يي تامين سوخت هسته يي و انتقال دانش و فن آوري ضروري است . براي ايران بايد روشن شود كه وظايف طرف هاي مقابل مان دايمي خواهد بود و هيچ گونه حق و يا امكاني براي پايان دادن و يا محدود كردن آن ها در بافت كنترل هاي صادرات ان .اس .جي قوانين و مقررات داخلي و روال هاي آژانس بين المللي انرژي اتمي و سازمان ملل وجود ندارد.
همان طور كه اين بسته به اين ضروريات پاسخ نمي دهد جمهوري اسلامي ايران پيشنهادهاي خاص خود را براي مذاكره و توافق آماده كرده است . اين بسته هم چنين فاقد بررسي مناسبي براي « خود مذاكرات » است كه محور اين پيشنهاد است . در اين رابطه ابهامات فراوان است .
جمهوري اسلامي ايران حاضر است به عنوان اولين گام به طور كامل در توافقي درباره دامنه و عناصر مذاكرات همكاري كند. ما پيشنهاد مي كنيم كه هدف اول ما بايد توافق در باره يك مرجع يك سري از رهنمودها و يا بيانيه هاي مشتركي باشد كه در خدمت ارايه ي مسيري روشن براي مذاكرات قرار گيرد.
اين بر اراده ي قاطع و مشترك همه طرف ها براي يك راه حل عادلانه و مبتني بر معاهده ي مساله ي هسته يي از طريق مذاكرات تعريف شده تاكيد مي كند.
5 ـ اين بسته دو روند اصلي را براي حل مساله ي هسته يي در نظر مي گيرد :
اول : روند تعامل و همكاري ايران با آژانس بين المللي انرژي هسته يي
دوم : روند مذاكرات ميان ايران و طرف هاي مقابل
اين پيشنهاد درباره هدف و روال مذاكرات و انتظارات ناشي از آن مبهم است . هم چنين فاقد شفافيت درباره ي رابطه و ارتباط ميان دو روند است .
از نظر جمهوري اسلامي ايران اين دو روند كاملا در هم تنيده اند; در حالي كه هر يك ارزش فردي خود را دارد. مذاكرات بايد طبيعتا در خدمت حمايت و تسهيل روند تعامل ايران با آژانس بين المللي انرژي اتمي كه مسير اصلي حل اين مساله است قرار گيرد.
مساله ي محوري و اصلي در اين بسته فعاليت هاي هسته يي ايران و راهي براي حل اختلافات در اين زمينه است . اين پيشنهاد متاسفانه درباره اين نكته ي مركزي دو وجهي است و مشخص نمي كند كه با اين مساله چه طور و به چه روش بايد برخورد شود. هم چنين روشن است كه اين مساله در ابتدا در حيطه ي اختيار مسووليت هاي آژانس بين المللي انرژي اتمي قرار دارد و آژانس مكان محوري است . اما مسائلي ديگر باقي است كه خارج از اين حيطه است و بايد مركز توجه مذاكرات باشد.
براساس عناصر اين بسته مساله ي هسته يي سه شاخه است :
اول : حقوق و مسووليت هاي طرف ها نسبت به يكديگر و اقداماتي كه آن ها بايد مطابق با ان .پي .تي و آژانس انجام دهند.
دوم : شفافيت عادي سازي و پايان دادن به اين مساله در آژانس .
سوم : اعتمادسازي هر دو طرف در تمامي حوزه ها از جمله مسائل امنيتي .
جمهوري اسلامي ايران :
اول : مي پذيرد به همراه ديگران با مسايل فوق به عنوان مسايل محوري برخورد كند.
دوم : موافق است كه سه مساله ي بالا به هم مرتبطند و به طور كل يكپارچه اند.
سوم : تاكيد مي كند كه اين مسايل متقابل و دو جانبه اند و هر يك از طرف ها بايد از طريق تلاش هاي مشترك بكوشند تا اين روند را به پيش ببرند و در ذهن داشته باشند كه حفظ توازن در اعمال و انتشارهر يك از طرف ها ضروري است .
چهارم : بار ديگر تكرار مي كند كه حل اين مسايل و توافقات در صورت و در زماني ممكن خواهد بود كه همه ي طرف ها انتظارات و اقداماتشان را در چارچوب هنجارهاي پذيرفته شده ي بين المللي به ويژه ان .پي .تي محدود كنند. هرگونه انتظار و اقدامي فراتر از چارچوب فوق فقط از طريق ترغيب تفاهم و بر مبنايي داوطلبانه بررسي خواهد شد.
6 ـ در خصوص محور اول :
موضع قاطع ايران اين است كه روند مذاكرات و روند تعامل ايران با آژانس بايد مبتني بر سه اصل بنيادي ناشي از ان .پي .تي از سوي همه ي طرف ها باشد :
اول : جمهوري اسلامي ايران حق دارد برنامه ي هسته يي صلح آميز مورد نظرش را از جمله در همه ي فعاليت هايش در خصوص چرخه ي سوخت با اهداف صلح آميز در چارچوب ان .پي .تي و تحت پادمان هاي آژانس دنبال كند.
دوم : جمهوري اسلامي ايران به عنوان يك عضو ان .پي .تي و يك عضو آژانس بين المللي انرژي اتمي ملزم است به تمامي تعهداتش تحت توافق دوجانبه با آژانس پايبند باشد و شرايطي مناسب را براي آژانس فراهم كند تا مسووليت هايش را در قبال فعاليت هاي ايران انجام دهد.
سوم : ايران به عنوان يك عضو آژانس حق دارد حمايت فعال را در زمينه ي علم فن آوري سرمايه گذاري و تجارت از كشورهاي توسعه يافته در زمينه ي هسته يي و مطابق با شروط ان .پي .تي و مقرراتش دريافت كند. برعكس همه ي مخاطبان با قابليت هايي در زمينه فن آوري هسته يي ملزم هستند همه ي موانع را در همكاري هسته يي صلح آميز با ايران به منظور اجراي تعهدات شان رفع كنند.
جمهوري اسلامي ايران حاضر است درباره ي همه ي وجوه سه اصل بالا مذاكره كند و پيشنهادهاي خاص مربوطه را براي الحاق در دستور كار دارد.
بسته ي پيشنهادي شامل نقايص و ابهاماتي در لحاظ كردن اين اصول است .
اين پيشنهاد به ويژه در جايي كه حق ايران براي برنامه ي هسته يي صلح آميز و فعاليت و دستيابي اش به فن آوري هسته يي به رسميت شناخته شده است در خصوص دامنه و استفاده از آن مبهم است .
از آنجايي كه غني سازي و چرخه ي سوخت هسته يي براي استفاده ي صلح آميز يكي از مسايل تحت بررسي است اين بسته ي پيشنهادي بايد روشن سازد كه آيا ان .پي .تي را به عنوان مبناي تعيين دامنه ي اين حق به رسميت مي شناسد يا خير اينكه آيا از نگاه آن ها فعاليت هاي چرخه ي سوخت و به ويژه ي غني سازي با اهداف صلح آميز در آن دامنه قرار دارد يا خير
نكته ي ديگري كه به ذهن مي آيد اين است كه بهره مندي از اين حقوق و اجراي برنامه ي هسته يي مبتني بر حقوقي است كه در ان .پي .تي لحاظ شده است . بسته ي پيشنهادي درباره ي اين كه آيا به رسميت شناختن حق ايران تئوريك است و يا تجربي مبهم است .
به علاوه مجموعه ي پيشنهادي درباره ي همكاري هسته يي انتقال فن آوري هسته يي ساخت نيروگاه هاي برق هسته يي در ايران و تضمين تامين سوخت مورد نياز نيز مبهم است .
مراجعي در اين پاسخ ارايه شده است كه دال بر نيت محدودكردن همكاري هسته يي در حوزه هاي خاص است و اين بر ابهامات مي افزايد.
از نظر ايران مساله ي همكاري دوجانبه در حوزه ي هسته يي حائز اهميت است و مي تواند بخشي موثر در مذاكرات باشد. اين همكاري ها به ويژه در گشودن زمينه براي اعتماد دوجانبه حايز اهميت است . متاسفانه تجربه ي گذشته ي ايران با برخي اعضاي 1 +5 مثبت نيست . اعتمادسازي درباره قاطعيت كارآمد بودن و نامحدود بودن گستره ي اين همكاري ها در چارچوب ان .پي .تي و فعاليت هاي صلح آميز مذاكرات و توافقات بيشتري را مي طلبد.
در اين چارچوب جمهوري اسلامي ايران نيز اصرار دارد كه تعهد طرف هاي ديگر به ان .پي .تي به عنوان يكي از اصول مبني براي مذاكرات است . اين خود كافي است كه هرگونه تصميمي كه بخشي از يك معاهده ي بين المللي است مبتني بر اين فرض باشد كه طرف هاي ديگر از آن قوانين پيروري كنند.
به علاوه همه ي اعضا حقوق و مسووليت هايي برابر مطابق با قوانين آژانس بين المللي انرژي اتمي نسبت به پايبندي ديگر اعضا دارند. هم چنين منطقي است كه يك عضو بتواند فقط انتظار پايبندي طرف هاي ديگر را متناسب با پايبندي خود داشته باشد.
7 ـ پيشنهاد دهندگان اين بسته برخي تعهدات و معيارها را در نظر دارند كه هر دو طرف پيش از آغاز مذاكرات انجام دهند تا « شرايطي صحيح براي مذاكرات » حاصل شود. با اين حال برخي از اين ملاحظات مي تواند به عنوان قوانيني كلي براي روند مذاكرات در نظر گرفته شود; هرچند ناكافي و مبهم است و نياز دارد كه تكميل و به وسيله ي برخي ملاحظات بيشتر روشن شود كه ما به آن ها در بخش هاي زير مي پردازيم .
مساله ي باقي مانده تعليق پرونده ي ايران در شوراي امنيت در طول دوره ي مذاكرات به وسيله ي طرف ديگر و تعليق فعاليت هاي غني سازي از سوي ايران در طول مذاكرات است . جمهوري اسلامي ايران ضرورتا با بررسي برخي اصول و شرايط براي تضمين هاي بيشتر در مذاكراتي ثمربخش موافق است و آن را به عنوان گامي صحيح در نظر مي گيرد.
7 1 ـ اگر مذاكره راهي براي تفاهم و توافق متقابل قلمداد مي شود بردن اين مساله به شوراي امنيت اساسا در تناقض با مذاكره است ; بنابراين قطع دخالت شوراي امنيت و هر مساله ديگري كه مغاير با اصل « راه حل از طريق مذاكره » باشد بديهي و مسلم است .
7 2 ـ طرف ديگر نه تنها با وارد كردن شوراي امنيت و تصويب يك قطعنامه عليه ايران اين اصل را نقض كرده بلكه به اصل روند مذاكره صدمه زده است .
در حقيقت صداقت آنهايي كه بسته را پيشنهاد دادند در نيت و در عمل مورد ترديد قرار گرفت ; مگر آن كه شيوه اي براي خنثي كردن تاثير آن ارايه دهند.
7 3 ـ جمهوري اسلامي ايران نمي تواند 1 +5 را آن طور كه در سراسر اين بسته آشكار و عنوان شده است برابر با شوراي امنيت بداند. راه درست آن است كه شوراي امنيت با شيوه اي درست پرونده هسته يي ايران را از دستور كار خود خارج كند و به شيوه ها و ابزارهاي حقوقي آژانس بين المللي انرژي اتمي بينديشد و پشتيباني از روند مذاكرات رويكرد منطقي به اين موضوع است .
7 4 ـ ايران اساسا استفاده از قطعنامه سازمان ملل را به عنوان ابراز فشار براي پيشبرد پيشنهاد 1 +5 تلقي مي كند و اين رويكرد را انحراف و انكار از مقاصد اوليه مي داند و از آن باز نخواهد گشت . هر گونه پيشرفتي در اين مسير تنها با جدا كردن اين دو مساله صورت خواهد گرفت .
7 5 ـ براي جمهوري اسلامي مشخص نيست كه تعليق فعاليت هاي هسته يي ايران چگونه مي تواند بر ايجاد شرايطي مناسب براي مذاكرات موثر باشد اما آشكار است كه پافشاري طرف مقابل بر اين موضوع يادآور مذاكرات پيشين با برخي طرف هاست كه با خصومت برخي از آنها همراه بود و باعث شد تا شرايط مذاكرات مختل شود.
علاوه بر اين براي اطمينان بيشتر اين امكان وجود دارد كه بازرسي ها و گزارش هاي راستي آزمايي هاي آژانس بين المللي انرژي اتمي در جريان مذاكرات در صورت و چارچوبي جديد برنامه ريزي شود; به طوري كه تمام طرف ها بتوانند نسبت به آينده مذاكرات و پيشرفت آن اميدوار باشند; علاوه بر اين محدود بودن دوره مذاكره مي تواند بر پيشرفت هاي فني تاثير گذار باشد و آن را به حداقل برساند. در هر صورت وضع پيش شرط هاي يك جانبه براي روندي كه نيازمند درك متقابل و مداوم است منطقي به نظر نمي رسد; با اين حال جمهوري اسلامي ايران قصد ندارد موضوع را به طور يك جانبه رد كند و آماده است تا براي دو طرف فرصتي را براي تبادل ديدگاه هايشان درباره اين موضوع فراهم كند تا از اين طريق راه براي متقاعد كردن دو طرف و درك متقابل فراهم شود.
7 6 ـ به منظور اجتناب از هرگونه ظن و گمان نسبت به جمهوري اسلامي ايران و به منظور پرهيز از شائبه ي كم كاري و غيره جمهوري اسلامي ايران چارچوب زماني ويژه اش را براي ايجاد شرايط مناسب مذاكرات مطابق ذيل اعلام مي دارد :
1 ـ جمهوري اسلامي ايران برداشتن گام هاي داوطلبانه دوجانبه را مي پذيرد كه اين امر نشان دهنده ي نيت خير دو طرف است و مي تواند براي ايجاد فضايي مناسب كه در آن مذاكرات به ثمر بنشيند موثر باشد.
2 ـ در اين چارچوب جمهوري اسلامي ايران آماده است تا درباره اين موضوع بر اساس مذاكرات مباحثه كند تا شرايط براي درك متقابل و قضاوت صحيح فراهم شود.
3 ـ اين گام مشروط به برداشتن گام هاي همزماني است كه بايد ازسوي طرف مقابل برداشته شود تا نشان دهد كه قصد ندارد جمهوري اسلامي را محروم يا محدود كند. اين گام ها مخصوصا شامل موارد ذيل است :
خاتمه دادن به بررسي پرونده ايران در شوراي امنيت و بازگشت آن به آژانس بين المللي انرژي اتمي .
عادي سازي پرونده ايران در آژانس بين المللي انرژي اتمي .
نتيجه منطقي مذاكرات بايد اين باشد كه طرف مقابل خود را متعهد به اين كند كه ايران را از پيگيري فعاليت هاي صلح آميزش باز ندارد و در مقابل تفاهم دوسويه براي اطمينان از ماهيت صلح آميز فعاليت هاي هسته يي ايران حاصل شود.
تمام طرف هاي گروه 1 +5 بپذيرند كه براي نشان دادن حسن نيت خود تمام محدوديت هايي را كه در زمينه هاي مختلف فراتر از هنجارهاي حقوقي بين المللي عليه ايران وضع كرده اند كنار بگذارند.
8 ـ درباره ي موضوع « شفافيت » جمهوري اسلامي ايران باور دارد كه روند مذاكرات و پروسه ي تعامل ميان ايران و آژانس بين المللي انرژي اتمي مي تواند براساس پذيرش اين اصول از سوي تمام طرف هاي درگير باشد :
الف ـ طرف هاي مذاكره از اين امر مطلع خواهند شد كه فعاليت هاي صلح آميز هسته يي ايران در چارچوب ان .پي .تي و اساسنامه آژانس قرار دارد و در يك چارچوب زماني مشخص از آن منحرف نمي شود.
ب ـ مطالعه و ارزيابي اين موضوع بايد از سوي آژانس بين المللي انرژي اتمي در چارچوب قوانين ان .پي .تي و معاهدات باشد. عملكرد آژانس در قبال اين موضوع بايد فني و در چارچوب استانداردهاي حقوقي (بر اساس خط مشي آژانس ) باشد و در آن روح همكاري و درك متقابل موجود باشد و از هرگونه طولاني كردن روند و اتهامات سياسي يا تاثيرگذاري ها و اعمال نفوذها مبرا باشد.
ج ـ جمهوري اسلامي ايران شرايط را براي كارهاي ضروري بازرسان آژانس كه با هدف رفع ابهامات صورت مي گيرد فراهم مي كند.
جمهوري اسلامي ايران آماده است در چارچوب اصول از پيش ذكر شده درباره ي اين موضوعات گفت وگو كند و فعالانه در جهت تفاهم و توافق دوجانبه مشاركت نمايد.
جمهوري اسلامي ايران تاكيد مي كند كه همكاري با آژانس بين المللي انرژي اتمي مستلزم تدوين چارچوبي جامع و منطقي براي كل كار و روندهاي مربوطه است كه ايران و آژانس بين المللي انرژي اتمي درباره ي آن توافق كرده اند. اين چارچوب بايد دربرگيرنده ابعاد مهم مشخصي به شرح زير باشد :
بايد در چارچوب استانداردهاي فني و حقوقي باشد و تحت تاثير فشارها و انگيزه هاي سياسي و انحرافات دردسر ساز و خواسته هاي طرف هاي خارج از آژانس بين المللي انرژي اتمي نباشد.
تعيين معيارهاي ارزيابي براي آژانس بين المللي انرژي اتمي به شيوه اي غيرتبعيض آميز و عادي و مبتني بر اصول بي طرفانه باشد.
به عبارت ديگر ناتواني در يافتن نشانه هاي تاييد كننده پس از مسير مقرر و آزمايش هاي فني و حقوقي معمول مغاير با مفاد مذكور تلقي خواهد شد.
طبق جدول زماني اعلام شده جمهوري اسلامي ايران آماده خواهد بود در صورت تامين موارد فوق الذكر بررسي پرونده ي ايران تنها در آژانس بين المللي انرژي اتمي و توقف دخالت هاي شوراي امنيت يا هر هويت ديگري به طور داوطلبانه پروتكل الحاقي را با نظر به شرايط حقوقي اجرا كند.
روند مذاكره مي تواند به تعيين چارچوب فوق و مهمتر از آن تضمين اعتماد دو طرفي (ايران و آژانس بين المللي انرژي اتمي ) كه خواهان اين مساله و رفع ابهامات و پيچيدگي هاي اين موقعيت هستند كمك كند.
9 ـ با توجه به موضوع سوم مساله ي اعتماد سازي دوجانبه جمهوري اسلامي ايران معتقد است كه :
9 1 ـ در حال حاضر اكثريت جامعه جهاني از نظر امنيتي به برنامه ها و مقاصد هسته يي جمهوري اسلامي ايران اعتماد دارند يا دست كم نگراني هاي امنيتي خاصي درباره ي آن ندارند.
9 2 ـ لازم است تا تعريف واضحي براي عبارت « اعتماد بين المللي به ماهيت صرفا صلح آميز برنامه ي هسته يي غيرنظامي ايران » وجود داشته باشد; زيرا اين عبارتي بسيار كلي و مبهم است .
بايد روشن شود كه استانداردهاي اعتمادسازي بين المللي چيست و آنهايي كه ارزيابي را انجام مي دهند چه كساني هستند معيارها و اساس حقوقي براي ايجاد اعتماد بين المللي درباره ماهيت منحصرا صلح آميز برنامه ي هسته يي غيرنظامي ايران چيست آيا معيارهايي وراي قوانين و پيمان هاي جاري بين المللي در ذهن وجود دارد در هر حال جمهوري اسلامي ايران صادقانه از گسترش روابط و همكاري ها بر اساس احترام متقابل و ايجاد اعتماد بين المللي درباره ي ماهيت منحصرا صلح آميز برنامه ي هسته يي صلح آميز ايران استقبال مي كند. اما براي اطمينان مجدد ضروري است كه بر اين دو اصل صحه گذاشته شود و از وارد كردن مسايل ديگر به عنوان شرايط محدود كننده جلوگيري شود.
9 3 ـ جدا از نكته فوق اعتمادسازي در ماهيت منحصرا صلح آميز برنامه ي هسته يي غيرنظامي ايران به معناي تضمين عدم انحراف از آن فعاليت ها به سوي اهداف و مصارف نظامي مشتمل بر دو بعد حال و آينده است . بدين گونه كه در تضمين زمان حال مواد و فعاليت هاي هسته يي اعلام نشده اي وجود ندارد و همه فعاليت ها و مواد هسته يي اعلام شده داراي ماهيت صلح آميز است و تحت كنترل و نظارت آژانس بين المللي انرژي اتمي است . افزون بر اين ; تا آينده اي قابل پيش بيني اين وضعيت ادامه مي يابد. نظارت قانوني آژانس در بازرسي ابعاد متفاوت فعاليت هاي هسته يي ايران و بازرسي هاي مرتب ادامه دار براي جنبه فعلي اعتمادسازي كافي است .
از ديدگاه ايران آنچه كه در بخش 8 درباره ي شفافيت هاي اين موارد ذكر شد براي اين هدف كفايت مي كند.
بدين منوال تا زماني كه آژانس در بازرسي فعاليت هاي هسته يي ايران فعال است و جمهوري اسلامي ايران با آن همكاري مي كند و نشانه اي دال بر وجود هرگونه فعاليت هسته يي اعلام نشده نيست دليلي براي بي اعتمادي وجود ندارد.
در رابطه با تضمين هاي آينده اينكه جمهوري اسلامي ايران از قابليت هاي هسته يي خود به جز براي مصارف صلح آميز استفاده نمي كند مساله اي است كه بايد درباره بسياري پرونده هاي ديگر و بسياري كشورهاي ديگر نيز اعمال شود. در پيمان هاي بين المللي و قوانين حقوقي به اين مساله پرداخته نشده است و طبيعتا نبايد منبع نگراني باشد. علاوه بر اين داشتن سلاح هاي شيميايي و هسته يي جزو دكترين امنيت ملي ايران نيست . با اين وجود اگر جمهوري اسلامي ايران از ساير طرف ها رفتاري مسوولانه و منطقي براي تضمين مسيري صحيح كه مانع از عضويت آن درآژانس بين المللي انرژي اتمي و ان .پي .تي نشود ببيند آماده است حسن نيت خود را نشان دهد و حتي خود را به بعد از زمان اعتمادسازي متعهد سازد.
9 4 ـ اما تمام نكات مذكور در 3 9 مشروط به آن است كه اعتمادسازي متقابل به طور همزمان طبق موارد امنيتي صورت گيرد. از ديدگاه ايران اين امر شامل سه مورد مهم است كه به شرح زير مي باشد :
الف ) تعهد طرف ديگر براي پيگيري جدي تحقق منطقه ي خاورميانه ي عاري از سلاح هسته يي ; به ويژه تعهد به خلع سلاح رژيم صهيونيستي از سلاح هاي كشتار جمعي و به ويژه سلاح هاي هسته يي .
ب ) تعهد طرف ديگر به متقاعد ساختن كشورهاي منطقه خاورميانه كه هنوز به ان .پي .تي نپيوسته اند يا هنوز پروتكل الحاقي را اجرا نكرده اند به اينكه پروتكل الحاقي را اجرا كنند.
ج ) تعهد و تضمين شركاي مذاكره كننده به ممانعت و اعتراض به همه اقدامات خصمانه و محدود كننده ي عليه جمهوري اسلامي ايران شامل هرگونه تحريم علمي تكنيكي سياسي اقتصادي و تجاري و هرگونه تجاوز نظامي يا تهديد
روند مذاكره مي تواند به دستيابي به تفاهمي متقابل در مورد راههاي تعديل اين دو بعد كمك كند و روند مذاكره و طرح هاي اقدام بايد طراحي و اجرا شود.
10 ـ بخشي از بسته پيشنهادي مربوط مي شود به حوزه هايي از همكاري سياسي و اقتصادي كه يكي از ابعاد مبهم و تاريك اين بسته است . در اينجا ايده هاي اصلي روشن نيست . جمهوري اسلامي ايران معتقد است كه رويكرد اين فصل در تضاد با آن چيزي است كه در ابتداي بسته به عنوان « هدف » توصيف شده است . اگر هدف گسترش روابط و همكاري ها براساس احترام متقابل و اعتماد متقابل است پس اين مستلزم تغيير سياست هاست .
اينكه گفته مي شود برخي محدوديت هاي اعمال نشده بر ايران رفع مي شود اين مفاهيم ضمني را متبادر مي سازد كه نخست اينكه براي تحت فشار قرار دادن و تحريم عليه ايران سياست استفاده از محدوديت هاي علمي تكنولوژيكي تجاري و غيره وجود داشته است و ديگر اينكه حتي در بهترين سناريو نيز اين سياست در ساير حوزه ها ادامه خواهد يافت . اين در تضاد آشكار با مفهوم مركزي اين پيشنهاد است كه آغاز مجدد براي توافقي جامع و طولاني مدت را با ايران پيشنهاد كرده است .
اگر بخواهيم شانس موفقيت را به مذاكرات بدهيم اصل اوليه آن است كه همه ي طرف ها اقدامات و انتظارات خود را با قوانين و توافقات بين المللي منطبق كنند.
سوال اينجاست كه قوانين و نظام هاي بين المللي براي اين محدوديت ها و تحريمات چيست هدف از تداوم آنها چيست و چرا بايد خواست هاي بيشتري براي رفع آنها وجود داشته باشد
بنابراين همانگونه كه پيشتر گفته شد ضروري است كه در سياست ها تغييراتي به وجود آيد و سياست تهديد فشار تحريم و محدوديت عليه ايران تغيير كند.
خوشبختانه ايران روابطي فعال و گسترده با چين و روسيه دارد. همچنين روابطي تجاري و ديپلماتيك با كشورهاي مهم اروپايي وجود دارد كه در پاره اي زمينه ها محدوديت هايي را تجربه كرده اند.
اطلاعات موجود نشان مي دهد كه اكثريت گروه 1 +5 تمايلي به استفاده از ابزارهاي تجاري و اقتصادي در سياستهاي كلي خود ندارند و اولويتي براي سياست هاي محدوديت عليه ايران وجود ندارد; اگرچه برخي كشورها نه تنها به طرز غيرقابل قبولي از سياست هاي تحديدي عليه ايران بهره مي برند بلكه از اهرم تجاري و فني خود براي فشار آوردن بر ساير كشورها و شركت هاي كشور ثالث جهت مشاركت در اين اقدامات ضدتجاري استفاده مي كنند. بنابراين دست كم مهمترين بخش موضوع پيشنهادي در اين بخش اساسا نكته اي ميان ايران و ساير طرف ها نيست بلكه مساله اي ميان ساير طرف هاست كه بايد ميان خود درباره ي آن به توافق برسند.
جمهوري اسلامي ايران به كشورهاي غربي كه مي خواهند در تيم مذاكرات شركت كنند پيشنهاد مي دهد از سوي خود و ساير كشورهاي اروپايي سياست تهديد فشار و تحريم عليه ايران را كنار نهند و به دنبال عادي سازي و فعال كردن روابط و همكاري ها در همه زمينه ها باشند و تضمين هاي لازم را براي اين هدف تامين كنند. در اين مورد برخي موضوعات مهم ديگر كه متضمن منافع بلندمدت دو طرف در همكاري هاي سياسي و اقتصادي باشد مي تواند به فهرست اين بخش اضافه شود.
11 ـ جمهوري اسلامي ايران براي توافق نامه همكاري هاي جامع و بلند مدت جهت دستيابي به توسعه و امنيت در منطقه كه مبتني بر شرايط منصفانه و با توجه به حقوق همه كشورها باشد آماده است و با تمام توان به عنوان يك دولت مسوول و يك عضو فعال جامعه ي بين الملل كه نقش منطقه يي موثري دارد براي بالاترين سطح همكاري هاي ممكن در يك مدل جامع از رويكردهاي امنيتي مشاركت كند. بر اين اساس جمهوري اسلامي ايران آماده است نقش فعالي در همكاري ها براي امنيت پايدار انرژي داشته باشد و همكاري و مشاركت گسترده تري با كشورهاي اروپايي و ساير كشورهاي منطقه برقرار نمايد.
بايد خاطرنشان ساخت كه ابهامات و سوالات ديگري در بسته ي پيشنهادي 6 ژوئن 2006 وجود دارد كه مي تواند در مسير صحيح مذاكرات روشن شود.
در پايان لازم به تاكيد است كه به رغم رفتار تناقض آميز برخي كشورهاي پيشنهاد دهنده ي بسته و كشورهايي كه در اقدامي توجيه ناپذير خواهان تصويب قطعنامه اي عليه ايران در شوراي امنيت هستند جمهوري اسلامي ايران در پاسخ به بسته ي پيشنهادي با حسن نيت و با هدف پيشرفت هاي مسوولانه كوشيده است تا زمينه را براي حل مساله هسته يي ايران از طريق مسيري سازنده براي مذاكرات فراهم سازد.
اما اگر برخي طرف ها با مقاصد ماجراجويانه با ابزار شوراي امنيت به حسن نيت ايران عكس العمل نشان دهند در هر حال شرايط پيشنهادي در اين پاسخ بيهوده خواهد بود و جمهوري اسلامي مسير اقدام متفاوتي را برخواهد گزيد.
جمهوري اسلامي ايران به هيچوجه از حقوق مشروع هسته اي خود نخواهد گذشت
تهران زبان تهديد فشار و تحريم را نخواهد پذيرفت
ايران نمي تواند محروميت از حقوق مشروع هسته اي اش را در توسعه واستفاده از انرژي هسته اي صلح آميز از جمله چرخه سوخت و تداوم تحقيق و توسعه فرآيند غني سازي را طبق پادمانهاي « ان .پي .تي » و آژانس بين المللي انرژي هسته اي بپذيرد
اگر مذاكره راهي براي تفاهم و توافق متقابل قلمداد مي شود بردن اين مساله (موضوع هسته اي ايران ) به شوراي امنيت اساسا در تناقض با مذاكره است بنابر اين قطع دخالت شوراي امنيت بديهي و مسلم است