روزنامه جمهوري اسلامي 10/05/1385 صفحه علمي و پژوهشي

رئيس انجمن تغذيه ايران هشدار داد :
مصرف آب هاي غيرقابل شرب در پاركها موجب بروز وبا و حصبه در كودكان مي شود

بيماران ديابتي در تابستان روزانه 8 ليوان آب بنوشند
ماست ; آرامبخش و سرشار از ويتامين
توصيه هاي بهداشتي در تابستان
هيچ نوشيدني جز آب خنك , براي فرد گرمازده مناسب تر نيست

تامين تغذيه اي مناسب زنان بسيارمهمتر ازمردان است
توصيه هاي پزشكي به والدين در مورد لزوم توجه به رشد كودكان
خشك كن خورشيدي محصولات كشاورزي به همت پژوهشگران ايراني ساخته مي شود
رئيس انجمن تغذيه ايران هشدار داد :
مصرف آب هاي غيرقابل شرب در پاركها موجب بروز وبا و حصبه در كودكان مي شود


رييس انجمن تغذيه ايران هشدار داد : آب هاي آلوده موجود در پارك ها عامل انتقال وبا , حصبه , تيفوئيد و شبه تيفوئيد است و لذا توصيه والدين به كودكان مبني بر عدم استفاده از اين آب ها ضروري است .
دكتر سيد ضياالدين مظهري در گفت وگو با خبرگزاري دانشجويان ايران ـ واحد علوم پزشكي ايران ـ اظهار كرد : در اثر مصرف آب هاي آلوده مقدار زيادي سموم از طريق اين آب ها به بدن منتقل شده و تجمع آنها مشكلات حادي را به وجود مي آورد; مانند جيوه كه با تجمع در مغز موجب افسردگي و افت توان يادگيري مي شود و يا تجمع سرب كه مسموميت سرب را ايجاد مي كند.
وي در خصوص چگونگي تامين مايعات بدن به خصوص در فصل گرما گفت : بهترين نوشيدني آب خالص است كه البته درجه حرارت آن نبايد چندان سرد و يا گرم باشد چرا كه در هر دو حالت تشنگي رفع نمي شود; به غير از آب نيز مي توانيم چاي و آب ميوه هاي طبيعي را جايگزين كنيم .
دكتر مظهري ادامه داد : در ضمن بهترست كه آب ميوه طبيعي جهت استفاده كودكان رقيق گردد چرا كه اين نوشيدني حاوي قند است و نمي تواند عطش كودكان را به طور كامل برطرف كند.
اين متخصص با تاكيد بر ضرورت نوشيدن 6 تا 12 ليوان آب در روز , اظهار كرد : چرا كه در فصل گرما دفع آب از طريق پوست افزايش مي يابد و با نوشيدن آب مورد نياز بدن فعل و انفعالات به درستي انجام شده و آلودگي هاي مواد غذايي و مواد زايد سمي كه در اثر شكستن يا پيوستن مولكول هاي مواد غذايي دريافت شده است , در پروسه هضم و جذب به صورت محلول در آب و از طريق ادرار به خارج هدايت مي شود. در ضمن نوشيدن آب عاملي در جهت تنظيم آب بدن است .
وي با بيان اين كه بستني يكي ديگر از مواد غذايي مورد استفاده در فصل تابستان است و با اعلام اينكه آلودگي هاي بستني به خصوص بستني هاي سنتي و بستني كه حاوي خامه غير پاستوريزه هستند , موجب انتقال عوامل بيماري زا و بروز بسياري از بيماري ها از جمله بيماري هاي گوارشي و مسموميت ناشي از سموم ميكروارگانيسم هاي منتقله از شير مي شود; در خصوص مصرف اين ماده غذايي نيز گفت : بستني دسر ميان وعده مناسبي است و اگر بر مبناي اصول و نكات بهداشتي , پاستوريزه و سالم باشد , مي تواند قسمتي از نيازهاي انرژي , كلسيم و پروتئين را تامين كند.
دكتر مظهري در پايان در خصوص مصرف بستني هاي دستگاهي نيز توصيه كرد : ما نمي توانيم به انتقاد از تمامي فروشندگان اين نوع بستني بپردازيم اما بهتر است , بستني هاي دستگاهي نمونه برداري شده و هشدارهاي لازم به تهيه كنندگان آن داده شود; چرا كه برخي افراد جهت تهيه بستني از شيرهايي كه بر اثر گرما بريده شده استفاده مي كنند و اين خود باعث ايجاد مشكلات جدي در مصرف كننده مي شود.

بيماران ديابتي در تابستان روزانه 8 ليوان آب بنوشند


« بيماران ديابتي با مصرف فراوان آب مي توانند از بروز بيماريهاي ناشي از كم آبي جلوگيري كنند. »
دكتر سيد عبدالحميد مجتهدزاده , مسوول امور پزشكي انجمن حمايت از بيماران ديابتي خوزستان , با اعلام اين مطلب به خبرگزاري دانشجويان ايران ـ منطقه خوزستان ـ گفت : « بيماران ديابتي با توجه به نوع خاص بيماري بايد در هر شرايطي نحوه برخورد با آن را بخوبي بدانند. مهمترين مسئله اي كه بيماران ديابتي را در فصل تابستان تهديد مي كند مسئله كم آبي است كه خطرات فراواني را متوجه ديابتي ها مي كند. »
وي افزود : « افزايش شديد قند خون مهمترين خطري است كه به دنبال كم آبي بدن براي بيماران ديابتي بوجود مي آيد , در اين صورت بيمار ممكن است دچار عوارض ناخواسته اي نظير خونريزي شبكيه چشم شود. خطر ديگر كاهش شديد جريان خون كليه است كه متعاقبا مي تواند منجر به نارسايي كليه گردد. »
مجتهدزاده اظهار كرد : « لازم به ذكر است كه اين دو معضل در صورت رعايت يك توصيه بهداشتي ساده يعني مصرف آب فراوان به راحتي قابل حل است . »
مسوول امور پزشكي انجمن حمايت از بيماران ديابتي خوزستان بيان كرد : « به بيماران ديابتي توصيه مي شود كه در فصول گرم سال علاوه بر اينكه رژيم غذايي مناسب را رعايت مي كنند مصرف مايعات بخصوص آب و چاي رقيق را در برنامه غذايي خود قرار داده ; همچنين روزانه حداقل 8 ليوان آب و يا ساير مايعات بدون شيريني و يا كم شيريني را مصرف نمايند. »
مجتهدزاده در پايان گفت : « انجام توصيه هاي فوق از بروز عوارض غير قابل جبران جلوگيري مي كند. به اميد آنكه همه بيماران ضمن آشنايي با بيماري خود به توصيه هايي كه رعايت آنها چندان مشكل نيست عمل و از سلامت خود پاسداري كنند. »

ماست ; آرامبخش و سرشار از ويتامين


ماست داراي انواع ويتامين هاي ب و ث , ويتامين هاي محلول در چربي مثل ويتامين آ , د , ف , اي و حاوي تمام تركيبات و خواص شير است .
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران ـ منطقه خوزستان ـ ماست معده را تقويت و به هضم غذا كمك و به علت داشتن ويتامين هاي (ب ) اعصاب را آرام و تقويت مي كند.
به عقيده پزشكان مصرف روزانه ماست با خاصيت مسكن حرارت جگر و التهابات داخلي , سلامتي و طول عمر را به دنبال دارد.
با ماليدن ماست به دست و صورت پوستي نرم و لطيف خواهيد داشت و از جوش غرور و كك مك و لكه هاي صورت در امان خواهيد ماند; همچنين ماست از چين و چروك پوست جلوگيري مي كند.
شست وشوي سر با ماست مو را تقويت و از ريزش آن جلوگيري مي كند.
ماست باعث افزايش سلامت دستگاه گوارش مي شود و براي درمان اسهال كودكان مفيد و سودمند است ; همچنين داشتن اعصابي آرام با مصرف ماست امكانپذير است .
به توصيه پزشكان افرادي كه آنتي بيوتيك مصرف مي كنند , حتما ماست بخورند. همچنين كساني كه چاق هستند و قصد لاغر شدن دارند خوردن ماست براي آنها ضروري است .

توصيه هاي بهداشتي در تابستان
هيچ نوشيدني جز آب خنك , براي فرد گرمازده مناسب تر نيست


گرمازدگي به حالتي اطلاق مي شود كه درجه حرارت بدن از 40,5 درجه سانتي گراد بالاتر رود بدون اين كه مركز تنظيم حرارت بدن در بالا رفتن اين درجه دخالت داشته باشد.
دكتر عبدالرسول نيكخوي , رييس مركز بهداشت خوزستان , در گفت وگو با خبرنگار « بهداشت و درمان » خبرگزاري دانشجويان ايران ـ منطقه خوزستان ـ اظهار كرد : « به عبارت ديگر مركز تنظيم حرارت از يك طرف در ذخيره حرارت توليد شده در بدن و از طرف ديگر در دفع آن از طريق هدايت سيستم عصبي و هورموني در بدن دخالت دارد. زماني كه ذخيره حرارت در بدن زياد باشد و دفع آن به دليل بالا بودن درجه حرارت محيط ممكن نباشد , درجه حرارت مركزي بدن از حد طبيعي بالاتر خواهد رفت در حالي كه مركز تنظيم حرارت در هيپوتالاموس مغز نتواند آنرا كنترل كند. »
وي افزود : « اگر كسي در هواي گرم قرار بگيرد به نحوي كه دماي محيط بيشتر از دماي مركزي بدن باشد و دفع حتي الامكان دماي مازاد به محيط ممكن نباشد بتدريج دماي بدن بالا رفته به حدي كه علائم گرمازدگي در آن بروز مي كند. »
نيكخوي علائم فرد گرمازده را بسته به شدت گرمازدگي , ضعف , بي حالي , سرگيجه , تهوع , بالا رفتن تپش قلب و تنفس بي وقفه دانست .
وي تصريح كرد : « بنابراين توصيه ما در روزهاي گرم به افراد داراي بيماريهاي قلبي ـ عروقي , مغزي ـ عصبي , سابقه تشنج بخصوص بيماران ديابتي و كليوي و دو قطب سنين يعني كودكان كم سن و سال و افراد با سن بالا , مراقبت بيشتر از خود است و سعي كنند در ساعات خنك مثل صبح زود يا بعد از غروب آفتاب و شبها از منزل بيرون روند. »
نيكخوي افزود : « همچنين اين افراد سعي كنند در مقابل نورمستقيم آفتاب قرار نگيرند , از لباسهاي روشن كه مانع جذب نور آفتاب و حرارت مي شوند و لباسهاي نخي كه امكان تبادل حرارتي بيشتري بين محيط و بدن ممكن مي سازد , مايعات فراوان بخصوص آب و مايعاتي كه كمتر حاوي مواد قندي هستند استفاده كنند و در ساعات گرم با هر وسيله ممكن خود را خنك نگهدارند. »
رييس مركز بهداشت خوزستان در ادامه گفت : « در صورتي كه افراد مجبورند در ساعات گرم روز تردد داشته باشند از كلاههاي حصيري , چتر يا پارچه سفيد استفاده كنند و زير سايه راه بروند. »
وي اظهار كرد : « در صورتي كه كسي گرمازده شد بايد به اولين مركز بهداشتي ـ درماني مراجعه كرده و در صورتي كه امكان دسترسي ممكن نباشد , بيمار بايد زير سايه و در محل خنك برده شود و با آب خنك و يا سرد بدن او را خنك كنند; در ضمن هيچ نوشيدني جز آب خنك براي فرد گرمازده مناسب تر نيست . »

تامين تغذيه اي مناسب زنان بسيارمهمتر ازمردان است


رييس انجمن تغذيه ايران گفت : زنان نياز مبرمي به ذخيره كلسيم , دريافت آهن و بسياري از مواد غذايي دارند كه اين ذخيره سازي بايد از سنين خيلي كم و حتي نوزادي شكل بگيرد.
دكتر سيد ضياالدين مظهري در گفت وگو با خبرنگار « بهداشت و درمان » خبرگزاري دانشجويان ايران توضيح داد : زنان در سنين مختلف به خصوص كودكي , پيش از بلوغ و بلوغ بايد برنامه غذايي شان متنوع باشد و تمامي مواد لازم از جمله اسيدهاي چرب , انواع ويتامين ها , پروتئين ها , سبزيجات و ميوه ها در آن قرار بگيرد كه لازمه تامين اين مواد استفاده از يك تغذيه متعادل , متناسب و متنوع است .
وي ادامه داد : منظور از غذاي متناسب تامين انرژي لازم بدن هر كس با توجه به سن و سال , وزن و فعاليت وي است ; همچنين وضعيت غذايي متعادل از آن جهت مورد بحث قرار مي گيرد كه بتواند 50 ماده حياتي مورد نياز ميلياردها سلول بدني را در اختيارش بگذارد و با توجه به اين كه هيچ گروه غذايي در بردارنده همه اين عناصر حياتي نيست لازم است برنامه ريزي صحيح غذايي كه شامل تامين غذا از 4 گروه اصلي شير و لبنيات , غلات و فرآورده هاي گوشتي يا حبوبات جايگزين و مغزها و دانه ها است باشد.
وي در ادامه افزود : عدم استفاده از اين مواد لازم در سنين جواني باعث عدم مقابله مناسب بدن در برابر بيماري ها , افسردگي گسترده و كنش هاي عصبي مي شود و با گذشت زمان به دردهاي استخواني و مفاصل مي انجامد; در چنين شرايطي وقتي فرد ازدواج مي كند و لازم مي شود كه از ذخاير بدن خود در اختيار جنين بگذارد , مشكلات بيشتري در وي ظاهر مي شود.
دكتر مظهري تقسيم سلولي در سن بلوغ را شبيه به دوران نوزادي دانست و بيان كرد : همان طور كه بعد از تولد تقسيم سلولي بسيار سريع است اين نياز به مواد مغذي را در بدن افزايش مي دهد در دوران بلوغ نيز درست همين اتفاق مي افتد و چون دختر خانمها زودتر به اين دوران مي رسند تامين نياز مواد مغذي برايشان ضروري تر است ولي چون توجه به تناسب اندام نيز در اين سن بيشتر است گاهي افراد اقدام به گرفتن رژيم هايي مي كنند كه جهش رشدي آنان را كاهش مي دهد; براي مثال قد آنها كوتاه تر مي ماند و به رشد كافي خود نمي رسد و يا استخوان هاي نازك تر و كم توان تري برايشان شكل مي گيرد و اين مشكلات وقتي بيشتر ظاهر مي شوند كه نسلي از آنها بوجود آيد.
وي در پايان تاكيد كرد : تامين تغذيه اي مناسب زنان بسيار مهمتر از مردان است , چرا كه شايد نيمي از جمعيت فعلي را زنان تشكيل مي دهند ولي صد درصد نسل آينده از آنان به وجود مي آيد و شرايط نامناسب جسمي آنها مي تواند هم در مشكلات جسمي و هم روحي فرزندانشان موثر واقع شود.

توصيه هاي پزشكي به والدين در مورد لزوم توجه به رشد كودكان


رشد كودك :
رشد در سالهاي اول زندگي يك كودك مخصوصا سه سال اول بسيار بااهميت است و مي تواند تضمين كننده سلامتي كودك در آينده باشد.
از وظايف اوليه و مهم يك پدر و مادر كنترل رشد كودك به خصوص در اين سالهاست . ساده ترين و در عين حال مهمترين وسيله براي اين منظور استفاده از كارت منحني رشد است .
كارت رشد چيست
پدر و مادرها بعد از تولد كودكشان با مراجعه به نزديك ترين مركز بهداشتي ـ درماني مي توانند پرونده بهداشتي كودك خود را تشكيل دهند و كارت رشد مخصوص او را تحويل بگيرند. در يك طرف اين كارت جدول واكسيناسيون و در طرف ديگر , منحني رشد چاپ شده است كه منحني رشد فرزندشان بر روي آن رسم مي شود. منحني رشد ابزار بسيار ساده و در عين حال باارزشي است كه مي توان با يك نگاه به آن از سلامت كودك مطلع شد.
چگونه رشد كودك را كنترل كنيم
يكي از روش هاي مهم در كنترل رشد , وزن كردن مرتب و به موقع كودك است . براي انجام اين كار , والدين
مي توانند با مراجعه به موقع به مراكز بهداشتي ـ درماني و خانه هاي بهداشت از كارمند بهداشتي بخواهند منحني رشد كودك را پس از وزن كردن رسم نمايد. مراجعات كودك بايد منظم و طي برنامه خاصي انجام شود.
در هر مراجعه نيز وزن كودك بايد ثبت و منحني رسم شود. به اين ترتيب با چند بار مراجعه منظم مي توان به راحتي متوجه شد كه آيا مراقبت والدين از كودكشان ايده آل است يا خير
والدين بايد به چه نكاتي توجه كنند
1 ـ اگر وزن كودك هر ماه اضافه شده باشد و منحني رشد سير صعودي داشته باشد نشانگر وضعيت مطلوب رشد و تغذيه كودك است .
2 ـ اگر وزن كودك در چند مراجعه , ثابت و منحني رشد به صورت افقي باشد اين يك علامت هشداردهنده است و بايد پيگيري شود.
3 ـ اگر وزن كودك كاهش پيدا كرده و منحني رشد , سير نزولي داشته باشد وضعيت خطرناك است و بايد حتما به پزشك ارجاع داده شود.
عوامل كاهش رشد كودك :
1 ـ تغذيه نامناسب
2 ـ بيماري (مثل سرماخوردگي , اسهال و استفراغ )
3 ـ عدم توجه به كودك
توصيه هاي لازم جهت رشد كودك :
1 ـ تغذيه كودك تا 6 ماهگي فقط با شير مادر انجام گيرد .
2 ـ از دادن شيشه , پستانك , شير مصنوعي و آب قند خودداري شود .
3 ـ بعد از شش ماهگي بايد علاوه بر شير مادر از غذاي كمكي نيز استفاده شود چون از اين زمان به بعد شير مادر ديگر نمي تواند تمام احتياجات كودك را برآورده كند.
در تغذيه كودك بايد به اين نكته دقت داشته باشيد كه گنجايش معده كودك كم است و حجم غذاي كمي را مي تواند تحمل كند , بنابراين غذا با حجم كم و با دفعات بيشتر (6 ـ5 وعده در روز) بايد به كودك داده شود.
شروع تغذيه تكميلي بايد چگونه باشد
1 ـ براي شروع تغذيه تكميلي حتما با كارمندان بهداشتي مشورت شده , در هر بار مراجعه نحوه شروع و ادامه تغذيه را از آنها سوال شود
2 ـ تغذيه تكميلي را در انتهاي ماه ششم شروع و تا اين مدت فقط از شير مادر استفاده گردد. اين را بدانيد هيچ غذايي جايگزين شير مادر نمي شود.
توجه به چند نكته در تهيه غذاي كودك :
1 ـ براي مقوي تر شدن غذاي كودك كمي روغن يا كره به آن اضافه شود.
2 ـ با دادن انواع سبزي و ميوه ويتامين هاي لازم به بدن كودك مي رسد .
3 ـ غذاها را حتما روزانه و تازه تهيه كنيد و غذا را حتما در يخچال نگهداري شود.
4 ـ براي تهيه غذا از آب آشاميدني سالم استفاده شود .
5 ـ اگر كودك بيمار شد , نبايد از تغذيه او غافل شد . پس از بهبودي نيز تا مدتي تغذيه كامل و مقوي بايد ادامه پيدا كند

خشك كن خورشيدي محصولات كشاورزي به همت پژوهشگران ايراني ساخته مي شود


طرح ساخت خشك كن خورشيدي با صفحات جمع كننده انرژي خورشيدي به همت پژوهشگران بخش تحقيقات مهندسي صنايع غذايي و تكنولوژي پس از برداشت موسسه تحقيقات فني مهندسي كشاورزي كشور اجرا مي شود.
دكتر حامد فاطيمان , معاون بخش تحقيقات صنايع غذايي و تكنولوژي پس از برداشت كشور با اعلام اين مطلب به خبرنگار « پژوهشي » خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) گفت : با توجه به محدوديت منابع انرژي فسيلي و ضرورت به كارگيري انرژي هاي تجديد شونده , بخش تحقيقات صنايع غذايي و تكنولوژي پس از برداشت موسسه تحقيقات فني مهندسي كشاورزي قصد دارد در خصوص فرايند خشك كردن مواد غذايي , خشك كن خورشيدي با صفحات جمع كننده را بسازد.
وي افزود : كاربرد اين خشك كن در زمينه يك سري فعاليت هاي تحقيقاتي به منظور بهينه سازي خشك كن هايي است كه بتوان شرايط مناسب و بهينه را براي خشك كردن ماده غذايي و تهيه يك نمونه مناسب و ايده آل به كار برد.
فاطميان تصريح كرد : در اين زمينه كارهاي متعددي صورت گرفته است و تا به حال از اين خشك كن ها براي خشك كردن خرما در كشور استفاده مي شد ولي اين طرح جديد يك نوع خشك كن خورشيدي , با صفحات جمع شونده است كه قرار است در مركز تحقيقاتي استان همدان طراحي و ساخته شود.
معاون بخش تحقيقات صنايع غذايي و تكنولوژي پس از برداشت موسسه تحقيقات فني مهندسي كشاورزي در پايان مهمترين مزيت استفاده از اين خشك كن را صرفه جويي در مصرف انرژي , كم هزينه بودن و جلوگيري از آلودگي هاي زيست محيطي عنوان كرد.