روزنامه جمهوري اسلامي 04/05/1385 صفحه هنر و ادبيات

* خانه دل
* حكايت بين ما
* قلمدان سازي در ايران
* رعد
خبرهاي ادبي ـ هنري
نظر اول
خانه دل




خانه دل منزل و خلوت مكان مادر است
جان من بادا فدايش صاحب جان مادر است
جسم مادر در وجودم جود من مافات شد
دل گروگان صداي دل رباي مادر است
نغمه از عهده طفوليت دلا مانده بياد
صوت جان بخش و نواي لاي لاي مادر است
مثل طفلي كوچكم گر چه پيرم سالخورد
چشم خونبارم هنوز اندر هواي مادر است
مادر اي انوار لطف مهر و آئين و صفا
اين همه ابراز و احساس از براي مادر است
شيوي او مهرباني چون مرامش با صفا
در صوف آينه ها قلب رئوف مادر است
مي خورد كودك بنام شيره جانش غذا
اي كه از خون جگر قوت غذاي مادر است
تا كه نور ديده اش او را بخواباند ببر
خورد و خواب ناآشنا با ديدهاي مادر است
اي جوان تندي مكن دستان مادر را بگير
جنت و موعود فردا زير پاي مادر است
مي فرستد پندگو هر دم به مادرها درود
مدح بي حد تهنيت الحق سزاي مادر است
علي پندگو ـ از كرج

حكايت بين ما




هواي هر زندگي
با تو لطيف و آبي است
دشت پر از شكوفه
با تو پر از مرغابي است
ريزش برگ خزان
با تو او را حسابي است
گريه ي ابر بهار
با تو شراب نابي است
حكايت ظلم و جور
با تو خيال و خوابي است
پايان هر قصه اي
با تو همه شادابي است
غصه ي مادربزرگ
با تو فقط سرابي است
قطره ي اشك يتيم
با تو همه حبابي است
باغ دلم همه سبز
با تو سيب و گلابي است
نگاه پر سوال را
باتو همه جوابي است
چشمه ي شوق ديدم
با تو رود پرآبي است
كوته كنم كه شايد
با تو كلام , حجابي است
حكايت بين ما
با تو خودش كتابي است
سيد رضا تولايي زاده

قلمدان سازي در ايران




قلمدان و قلمدان سازي با هنر و فرهنگ ايران پيوندي ديرينه دارد. از يك طرف گرانمايه ترين ميراث هاي هنري نقاشي , مينياتور , تذهيب , تشعير , حل كاري , خط , منبت كاري , خاتم كاري , مليله كاري و ترصيع ايراني بر قلمدان ها نقش بسته اند و از طرفي ديگر در گذشته اي نه چندان دور قلمدان مهمترين ابزار تشريفاتي كتابت و بهترين عامل برانگيختن اقشار گوناگون مردم به فراگيري هنر خطاطي و خوش نويسي بود.
هدف اصلي از قلمدان حفاظت از قلم ها بود. قلمدان كه از دوره ساسانيان رواج داشت تا اواخر دوره صفويه از آهن و مفرغ و بصورت مشبك ساخته مي شد و بر روي آهن يا فولاد با طلا نقوش زيبا , نقره كوبي و زركوبي مي گرديد.
قلمدان ها را از چوب نيز مي ساختند ولي از اواخر دوره صفويه قلمدان هاي مقوايي با نقاشي هاي زيبا رواج يافت .
اصولا دليل ساخت قلمدان با نقوش زيبا و دلپذير به اين خاطر بوده است كه مردم را به داشتن قلمدان برانگيزد و چون لازمه بكار گرفتن قلم و قلمدان آشنايي با خواندن و نوشتن بود به سوادآموزي تشويق مي شدند.
قلمدان به جاي كيف و يا محل نگهداري كاغذ , مركب , قلم تراش , قلم و... استفاده مي شده است .
همچنين بعنوان جعبه ابزار , جعبه نگهداري دارو , لوازم شخصي و جواهرات و تزئينات ديگر نيز مورد استفاده بوده است .
اكثر اين قلمدان ها را (طي مراحل طراحي خاص براي ساختن كاغذ) از خمير كاغذ يا خمير مقوا يا از لايه هاي بهم چسبيده كاغذ مي ساختند. مرحله بعدي پس از خشك شدن خمير و يا كاغذ رنگ سازي است كه اكثرا معدني و آبرنگي است . بوم سازي قلم دان از رنگ هاي جسمي يا سريشم گرم و غيره , مرحله ديگري از ساخت قلم دان است و بعد از آن روي قلم دان را نقاشي مي كردند.
موضوع نقش روي قلم دان ها غالبا داستان هاي قديمي و شاعرانه و معمولا صحنه هاي مختلف شكار , رزم , زراعت و غيره و در هر حال تحت تا ثير نقاشي متداول در هر عهد بوده است . براي مثال در زمان صفويه و زنديه طرح گل و بوته و انواع پرنده روي قلمدان ها مرسوم شد. در آخر نقاشان كارهايشان را امضا و ترقيم مي كردند و پس از اتمام نقاشي و ترقيم نوبت روغن كاري مي رسيد.
يكي از مجموعه هاي نفيس آثار هنري , دستي موزه گرانسنگ ملك وابسته به آستان قدس رضوي است . در اين موزه سالن هاي متعدد سكه , تمبر , فرش , آثار دستي و نقاشي و از جمله قلمدان هاي زيبا و اعجاب انگيز است .
بخش قلمدان :
اين بخش داراي نمونه هاي متعدد از قلمدان هاي نفيس از آثار روغني هنرمندان پرآوازه اي مربوط به قرن هاي دوازدهم تا چهاردهم هجري قمري است . سابقه روغن كاري در ايران دقيقا معلوم نيست و عده اي بر اين باور ند كه از ناحيه چين به ايران آمده و رفته رفته معمول گرديد. اين هنر در دوره قاجاريه خصلتي جهان وطني بخود گرفت , چرا كه تاثيرات و گرايشات هنري اروپايي به دستمايه هاي هنرمندان ايران راه يافت و شيوه كنوني روغني در ساخت قلمدان ها , جعبه ها , جلدهاي كتاب , قاب آينه ها , درها و ديگر اثاثيه كوچك مورد استفاده قرار گرفت .
معرفي قلمدان هاي شاخص موزه :


1 ـ قلمدان نفيسي اثر محمد زمان با تصوير ملاقات داراشكوه با ملاشاه عارف هندي , سال 1125 هجري قمري
2 ـ متداول ترين نقش هاي قلمدان كه بسيار استادانه به نقش كشيده شده اند , تحرير طلايي گل و مرغ اثر فتح اله شيرازي است كه همزمان با دوره ناصرالدين شاه است .
3 ـ قلمدان محمودخان ملك الشعرا : اين نقاش تصاوير و مناظر شهر تهران را بسيار زيبا مي كشيد همچنين در ترسيم مناظر روستايي , چوپانان و چراگاه ها بسيار ماهر بود.
4 ـ قلمدان زيبايي از ملاعلي محمد كه مربوط به اوايل دوره قاجار است .
5 ـ قلمدان محمدباقر به سال 1161 , احتمالا جنگ چالدران را به تصوير كشيده است . قلمدان هاي رزمي كه برداشتي ملي ميهني از داستان هاي شاهنامه و نبردهايي است كه به افتخار فتح ايرانيان ترسيم شده است و اغلب هواخاهان اين موضوعات پادشاهان , شاهزادگان و فرماندهان جنگ بوده اند.
6 ـ از ديگر نقوش قلمدان منظره , شكار و اسب سواران است كه نمونه اي از اين قلمدان اثر حاج مجيدالسلطان است كه به روش سياه قلم كار شده است و در معرض ديد علاقمندان مي باشد.
7 ـ قلمدان چهره پردازي اثر آقامحمدحسين امامي با نگاره زيباي شيخ صنعان و دختر ترسا.
تصاوير اين قلمدان حكايت شيخ صنعان از كتاب منطق الطير عطار نيشابوري است كه از شاهكارهاي ادب عرفاني فارسي در قرن ششم هجري قمري مي باشد. اين داستان , دلدادگي شيخ صنعان يكي از عرفاي قرن ششم هجري به دختر ترسا است .
شيخ به علت خوابي كه ديده بود با 400 نفر از ياران و مريدان عازم كعبه شد و در سرزمين روم در يكي از محلات عيسوي نشين شام گرفتار عشق دختري ترسا مي شود و از ادامه سفر باز مي ماند.
ث از ديگر قلمدان هاي اين مجموعه مي توان به :
قلمدان هاي ابري اثري استاد ابوطالب مدرسي
قلمدان هاي عباس شيرازي اشاره كرد.
با تعمق و ژرف نگري به اين نقاشي ها بطور شاعرانه بر صفحات كوچك كاغذ مي توان به پيوستگي تاريخي و ذهني نگارگران ايراني در آفرينش صفحات خيال انگيز مينياتور پي برد.

رعد




حزب اله لبنان را ايزد حمايت مي كند
آهنگ بانگ يا علي (ع ) فتحش ضمانت مي كند.
وقت جهاد است و ببين از غرش رعد خدا
هر نقطه از خاك عدو موشك اصابت مي كند
مولود پست و ناخلف , با خنجر خونين به كف
در قبله گاه مسلمين , دائم جنايت مي كند
پيشينه اش از فتنه ها , ره توشه اش از كينه ها
در كار مردان خدا , هر دم خيانت مي كند
تاج نبوت مصطفي (ص ) سلطان كل انبيا
موسي ز دست قوم خود نزدش شكايت مي كند
حزب الهم را غالبون , وعده رسد بر صابرون
دروازه هاي خيبري مولا كفايت مي كند
هر شب دعاي خير ما باشد طلوع فتح تان
زيرا دعاي مومنان , ايزد اجابت مي كند
اي قاتلان انبيا منفور اهل كبيرا
اين لشكر حزب خدا , ويران سرايت مي كند
چيزي نمانده تا رسد روز فناي سامري
قرآن تمام ماجرا , زيبا حكايت مي كند
عيساي مصلوب بلا , از خويش مي پرسد چرا
از قاتلان عيسوي , قومم حمايت مي كند
ذوالفقار شريعت (85,4,28 )

خبرهاي ادبي ـ هنري


3 ماهه ي صميمي در منطقه ي چهارده
مراكز سازمان فرهنگي هنري منطقه ي 14 جشنواره ي تابستاني سه ماه صميمي را با برنامه هاي متنوع در ايام تابستان براي خانواده ها برگزار مي نمايد.
به گزارش عباس ميرزايي سرپرست روابط عمومي , مراكز فرهنگي هنري منطقه ي 14 براي مديريت اوقات فراغت خانواده ها به خصوص جوانان در تابستان امسال با اجراي برنامه هاي متنوع و قابليت هاي ويژه در قالب جشنواره در خدمت شهروندان عزيز مي باشد.
وي افزود : براي اين تابستان صميمي كوله پشتي اي بالغ بر 26 عنوان برنامه با رويكردهاي علمي , فرهنگي , هنري , ورزشي , تفريحي از جمله : پاتوق هنرمندان كوچك (ايستگاه نقاشي , سفال و گريم ويژه خردسالان ) , پايگاه شكوفه هاي قرآني (حفظ سوره هاي كوچك , قرائت و احكام نماز) هم راه با اهداي جوايز و برپايي تورهاي علمي و سياحتي (توررايگان توچال , بازديد از موزه ها و اماكن تاريخي ) تدارك ديده شده است .
علاقمندان مي توانند براي كسب اطلاعات بيشتر با شماره تلفن هاي مراكز ذيل تماس حاصل نمايند.
فرهنگ سراي پايداري (33350028 ) خانه ي فرهنگ ابوذر (33144078 ) خانه ي فرهنگ فرشته آزادي (33192167 ) خانه ي فرهنگ شهيداندرزگو (33359888 ) خانه ي كودك زيتون (33735824 ) كتابخانه ي ابن سينا (33303103 ) كتابخانه ي ابيانه (33171785 ) .
20 عصر بانشاط در پاركها و بوستانهاي منطقه 17
مديريت فرهنگي هنري منطقه هفده سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران به منظور غني سازي اوقات فراغت و ايجاد شور و نشاط در اهالي محترم منطقه 17 بويژه كودكان و نوجوانان اقدام به برگزاري برنامه شاد 20 عصر بانشاط نموده است .
به گزارش روابط عمومي مراكز فرهنگي هنري منطقه هفده اين برنامه روزهاي سه شنبه و چهارشنبه هر هفته در پاركها و بوستانهاي منطقه هفده برگزار مي گردد كه شامل مسابقات ورزشي متنوع مي باشد.
علاقمندان جهت كسب اطلاعات بيشتر مي توانند با شماره تلفنهاي 66231119 و 66237470 تماس حاصل فرمايند .
جلسات مشاوره در خانه فرهنگ سلمان فارسي
خانه فرهنگ سلمان فارسي وابسته به مديريت فرهنگي هنري منطقه هفده به منظور كمك و ارتقاي سطح بهداشت رواني افراد جامعه اقدام به برگزاري جلسات مشاوره فردي نموده است .
به گزارش روابط عمومي مراكز فرهنگي هنري منطقه هفده , اين جلسات روزهاي چهارشنبه ساعت 16 جهت پاسخگويي به نيازهاي مشاوره اي شهروندان در زمينه هاي مختلف رواني , تحصيلي , شغلي , ازدواج و... برگزار مي گردد.
علاقمندان جهت شركت در اين جلسات ميتوانند به نشاني : خيابان قزوين , خيابان قلعه مرغي , خيابان يوسفي , پلاك 33 مراجعه و يا جهت كسب اطلاعات بيشتر با شماره تلفن 55668611 ـ 55645389 تماس حاصل فرمايند .
يك روز شاد قرآني در فرهنگسراي اقوام
فرهنگسراي اقوام وابسته به مديريت فرهنگي هنري منطقه هفده سازمان فرهنگي هنري شهرداري تهران در راستاي جشنواره تابستاني تهران با شعار سه ماه صميمي اقدام به برگزاري برنامه يك روز شاد قرآني نموده است .
به گزارش روابط عمومي مراكز فرهنگي هنري منطقه هفده اين برنامه به منظور ارتقا سطح دانش قرآني كودكان و نوجوانان روزهاي دوشنبه هر هفته ساعت 10 صبح برگزار مي گردد كه شامل : نقل قصه هاي قرآني , مسابقه حضوري , مسابقه طراحي و نقاشي و... مي باشد.
علاقمندان جهت كسب اطلاعات بيشتر مي توانند با شماره تلفنهاي 66231119 و 66237470 تماس حاصل فرمايند .

نظر اول


مي گويد : « چرا هميشه ساكتي »
چيزي ندارم كه بگويم . فقط خيره به چشمان تابناكش نگاه مي كنم . نمي دانم چه چيزي را جستجو مي كند. اما مطمئنم هرچه هست خيلي اهميت دارد. تاب نگريستن را ندارم . اما چاره اي نيست .
مي گويد : « چطور به اينجا رسيدي من هم مي توانم مثل تو باشم »
اي كاش مي توانستم آه بكشم . به خودم فكر مي كنم و دنبال چيزي مي گردم كه حسرتش را مي خورد. نمي يابمش . شايد بايد به او بگويم كه از او بهتر نيستم ... دهانم باز است , اما صدايي از آن خارج نمي شود.
در مقابلم زانو مي زند. اشك در چشمانش حلقه زده . انگشتان گرمش را پيش مي آورد و مرا لمس مي كند. خواهش مي كند. نفس هايش التماس مي كند. ديگر در اين دنيا نيستم . چيزي را كه جستجو مي كردم مي يابم . اما نه در خودم . در پشت نگاه خيره و خيسش دريايي آن قدر مواج و طوفاني است كه حتي تصور تن زدن به آن هم مرا مي ترساند. مي خواهم بدانم اين همه ژرفا را از كجا آورده , اما او از جنس من نيست .
سرش را پايين مي اندازد و چند قطره كه نوازش صورتش را تمام كرده اند روي زانوهايش مي افتند. مي گويد : « كمكم كن ! ديگر هيچ كس را ندارم ! فقط تو برايم مانده اي ... خواهش مي كنم . فقط تو مي تواني ... كمكم كن ! »
مي دانم كه مشكلي دارد. كه خيلي درمانده و مضطرب است . مي خواهم كمكش كنم . بايد كمكش كنم ! ولي آخر چگونه مگر يك مجسمه , جز گوش دادن به او چه كار مي تواند بكند