قسمت دوم
رويارويي با امام
از آنجا كه بازرگان و همفكرانش در شوراي انقلاب و هيات وزيران
اعتقادي ژرف و عميق به اصل ولايت فقيه نداشتند , با گذشت چند ماه از
روي كار آمدن دولت موقت , اختلاف و تباين خط امام و دولت به وضوح
آشكار شد. به طوري كه امام پيوسته در سخنراني هاي خود به طور ضمني و
صريح از سياست هاي دولت موقت انتقاد كرده و رهنمودهاي خودشان را
بيان مي كردند , اما نخست وزير به جاي عمل كردن به اين توصيه ها و
رهنمودهاي دلسوزانه امام , همواره از دخالت هاي نابه جا شكايت مي كرد.
كار به جايي رسيد كه وي اظهار كرد كه از اعتراف ها و انتقادهاي امام كلافه
شده است :
نه تنها طبقات مختلف به دولت فشار مي آورند , بلكه آقا هم ما را تحت
فشار مي گذارد. آقا يكپارچه احساس و انقلاب و عطوفت و هميشه از قلب و
دل و مغز و زبان مدافع و طرفدار طبقه ضعيفان و بينوايان و به قول خودشان
پابرهنگان هستند. احساسات ايشان را برمي انگيزند و آن وقت آقا وادار
مي شوند , طاقت نمي آورند , از بالا سر ما , بدون مراجعه و مشاوره با دولت ,
بدون اينكه از ما بپرسند , اعلاميه دستور صادر مي فرماييد. يك دفعه دست و
پاي ما را توي پوست گردو مي گذارند , شب جمعه اخير , هشت نفر از هيات
وزرا خدمت آقا رسيديم . صاف و پوست كنده گفتيم : خدا عمر و توفيق آقا را
زياد كند , شما هم كه ما را كلافه كرديد.
رويارويي با ملت
بازرگان از انتقادها و اعتراض هاي فراگير مردم نسبت به روش هاي
غيرانقلابي دولت موقت به نق زدن و چوب لاي چرخ گذاشتن تعبير مي كرد و
از دخالت مردم گلايه داشت و در ملت انقلابي و پرشور ايران در برهه
حساس پس از انقلاب , تخم دلسردي و نااميدي مي افشاند. او كميته هاي
انقلاب را كه از متن مردم برخاسته بود , در يكي از سخنراني هاي خود به
سوسك تشبيه كرد و ملت را موجوداتي ضعيف و ناتوان خواند كه دست و پا
درآورده اند :
پس از پيروزي انقلاب ما در برابر دو پديده يا دو امر تازه قرار گرفتيم . از
يك طرف زبان ها و قلم ها باز شد و مردم آنچه در دل دارند مي گويند... از
طرف ديگر , پديده ديگر ملت است كه دست و پا درآمده به راه افتاده است .
ملت كميته ها را درست كرده و كميته ها در كار دولت هم دخالت مي كنند. اين
دو پديده و دو حالت چيز كاملا تازه اي است كه قبلا وجود نداشت و دولت
را از هر جهت در تنگنا و ناراحتي و گله و درد دل قرارداده است . اين
مساله اي كه دولت با آن روبه رو شده و من هم در يكي از صحبت هاي
تلويزيوني از آن گله كردم . مي گويند يك دهاتي كه به شهر آمده بود رفت دكان
چلوكبابي , صاحب مغازه فهميد كه اين دهاتي است و بي اطلاع ظرف
چلوكباب كه برايش گذاشت (آن وقت سرپوشي داشت مثل كلاه خود) سه تا
سوسك هم لاي پلو قرار داد اين دهاتي وقتي سرپوش را برداشت , ديد
سوسك ها دارند راه مي روند. اول آنها را قاپ زد و خورد و به رفيقش گفت :
چون اينها پا دارند و در مي روند اول اينها را مي خورم و بعد مي روم سراغ
چلوكباب و پياز. حالا دولت هم اولين مساله اي كه با آن روبه روست و من در
يكي از صحبت هاي تلويزيوني , زبان گله , گشودم , اين كميته ها بود. چون پا
درآورده اند , دست در آورده اند و در كارها دخالت مي كنند , بايد اول سراغ
آنها برويم و دست و پايشان را ببنديم .
در حقيقت نهضت آزادي و تمامي جريان هاي شبه روشنفكري سكولار
معتقد بودند كه مردم تا وقتي ارزش دارند كه براي رسيدن باند نهضت آزادي
به قدرت تلاش و مبارزه كنند و آنگاه كه حضرات بر اريكه قدرت نشستند.
مردم حق هيچ گونه اظهارنظري ندارند. بايد مانند بره رام و آرام ! همه چيز را
تحويل آنها دهند و بروند و مشغول كار خود باشند!
تمايل به آمريكا
دولت موقتي سعي داشت به رغم پيروزي ملت بر آمريكا , شاه و ديگر
ابرقدرتها و كوتاه كردن دست همه تبهكاران و استعمارگران از سرنوشت
ايران و منابع كشور , اين نكته را در باور همه بگنجاند كه ايران براي گام نهادن
در راه توسعه و دسترسي به دستاوردهاي تكنولوژي پيشرفته و حتي استمرار
حيات به ياري و كمك ايالات متحده آمريكا و ديگر كشورهاي غربي نيازمند
است . سران دولت موقت به هيچ عنوان آمريكا را عنصري نامطلوب و دشمن
ملت ايران و سد راه استقلال همه جانبه ايرانيان نمي دانستند ـ و نمي دانند ـ
و تلاش مي كردند بر جنايات آمريكا در ايران سرپوش نهاده و طوري رفتار
كنند كه گذشته ها گذشته و هم اكنون راه هاي تازه اي براي گسترش همكاري
ايران و آمريكا به وجود آمده است و دكتر يزدي به عنوان معاون نخست وزير
ضمن اظهار تمايل دولت موقت به عادي شدن روابط تصريح مي كند كه :
گذشته , گذشته است و ايرانيان مردان عمل هستند و زمينه هاي بسياري
براي همكاري وجود دارد. ايران نيز به مرور زمان , نيازمند تكنولوژي و
محصولات كشاورزي آمريكا خواهد بود.
با نگاهي گذرا به هيات وزيران دولت موقت , اين نكته را درمي يابيم كه
اكثريت قاطع اين وزرا شخصيت هاي نوظهور و غرب گرايي بودند كه
تبليغات رسانه هاي رژيم شاه و راديوها و مطبوعات بيگانه از آنها چهره هاي
مبارز و پيشگام ساخته بود تا در صورت پيروزي انقلاب و سرنگوني رژيم
شاه , چنين شخصيت هايي در مناصب مهم و حساس كشور قرار گيرند و
سرنخ همچنان دردست آمريكا و هم پيمانان او باشد و به عنوان مشتي از
خروار اين شخصيت هاي غرب زده و ملي كه مديران اجرايي نظام نوپاي
ايران اسلامي بودند , به چند تن از آنان اشاره مي كنيم .
عباس امير انتظام كه سمت معاونت نخست وزير و سخنگوي دولت موقت را
برعهده داشت و به شدت مورد اعتماد و علاقه مهندس بازرگان بود , با
استناد به مدارك معتبر در دادگاه انقلاب اسلامي , به جرم جاسوسي محكوم
شده و به زندان افتاد.
حسن نزيه , اولين رئيس شركت ملي نفت ايران پس از پيروزي انقلاب ,
به دليل سواستفاده هاي مالي و دريافت وجوه غيرقانوني محكوم شد و از
ترس مجازات شديد به جاي حضور در دادگاه به خارج از كشور گريخت و
پيوستن خود را به صفوف , ضدانقلاب اعلام كرد.
علي محمد ايزدي , وزير كشاورزي دولت موقت كه براساس اسناد لانه
جاسوسي آمريكا چند ماه پس از پيروزي انقلاب اسلامي , طي نامه اي به
سفارت آمريكا تقاضاي رواديد مهاجرتي و اقامت دائم كرده و اعلام داشته
كه پانصد هزار دلار سرمايه دارد و اميدوار است دوباره به آمريكا بازگردد و
شهروند مفيدي براي آن كشور باشد.
رضا صدر , به عنوان وزير بازرگاني دولت موقت و مديرمسئول روزنامه
ميزان (ارگان غيررسمي نهضت آزادي ايران ) , پس از سقوط دولت موقت
فردي بود كه مدت بيست سال با عنوان رواديد مهاجرتي در آمريكا اقامت
داشت و حتي اظهارنامه تمايل براي تابعيت آمريكا يعني ترك تابيعت وطن
خود را امضا كرده بود.
تيمسار احمد مدني نيز ابتدا وزير دفاع دولت موقت بود و سپس به
فرماندهي نيروي دريايي انتخاب گرديد كه پس از رد اعتبارنامه اش در
مجلس شوراي اسلامي به خارج از كشور گريخت و به صف ضدانقلاب
پيوست .
حضور چنين عناصري در دولت موقت در كنار مهندس بازرگان عجيب
نبود. عناصري كه به هيچ روي نه تنها روحيه دشمن ستيزي در قاموس شان او
وجود نداشت . بلكه در پي روزنه هايي بودند كه تحت عنوان برپايي
دموكراسي و ايجاد حاكميت ملي , اسلام فقاهتي را از صحنه ايران حذف
كرده و پاي آمريكايي ها را به اين كشور باز كنند. رفتارهاي بازرگان در برخورد
با آمريكا به گونه اي بود كه به نظر مي رسيد به هيچ عنوان آمريكا را يك
جنايتكار بين المللي و دست اندركار توطئه كودتاي 28 مرداد و احياي
كاپيتولاسيون در ايران نمي شناسد و وقتي با اعتراض مردم و برخي مسئولان
روبه رو مي شود كه چرا كه با « برژينسكي » ـ وزير مشاور رئيس مشاور آمريكا
و سوليوان ـ كاردار سفارت آمريكا در ايران ـ ملاقات كرده , تعجب مي كند و
اين ملاقات را عادي , طبيعي و مانند آب خوردن مي داند :
اين مساله كه چرا ملاقات با وزير مشاور رئيس جمهور آمريكا در بوق و
كرنا گذاشته شده يا به عرض و اجازه امام نرسيده . اين ايراد به نظر من خيلي
بيجا آمد. از اين ملاقات به احمد آقاي خميني گفتم وقتي اين سئوال را
كردند و او چيز ديگري مي گفت .در اين مدت من و همكارانم , شايد با
دويست وزير و سفير ملاقات كرده ايم و هيچ يك را به شوراي انقلاب
نگفته ايم و نه فلان حزب يا روزنامه ونه خدمت امام و اصلا معمول و معقول
نبوده , كاردار سفارت آمريكا قبلا به ما اطلاع داد كه به الجزاير مي رويد ,
برژيسنكي هم هست و ممكن است به ملاقات شما بيايد.اين را آقاي دكتر
يزدي مي دانست . آقاي نخست وزيري كه براي ملاقات اجازه بگيرد. براي
لاي جرز خوب است .
مگر من هويدا هستم و يا امام محمدرضا شاه كه آب خوردن را اجازه
بگيريم .
جاسوسي در بدنه نظام
اسناد به دست آمده از لانه جاسوسي آمريكا در ايران . يكي از
دستاوردهاي مهم و اساسي تسخير لانه جاسوسي به شمار مي رود. سفارت
آمريكا در تهران در حقيقت شعبه اي از سازمان جاسوسي آمريكا ـ سيا ـ بود
كه براي به شكست كشاندن انقلاب نوپاي اسلامي ايران پيش و پس از
انقلاب و تحكيم پايه هاي رژيم شاه به جاسوسي مشغول بود. بخشي از اين
فعاليت ها به ملاقات ها و گفتگوهاي سياسي رسمي و غيررسمي با عناصر و
شخصيت هاي منحرف و يا داراي گرايش به غرب براي به خدمت گرفتن آنان
يا كسب اطلاعات اختصاص داشت .
اسناد و مدارك كتبي , ميكروفيلم ها , عكس ها , حافظه هاي كامپيوتري و
غيره گنجينه عظيمي از فعاليت هاي ضدانقلاب و وابستگان نفوذي در بدنه
نظام اسلامي بود كه با جسارت و شجاعت دانشجويان پيرو خط امام به
دست ملت افتاد. بخش زيايد از اين اسناد كه ساعاتي قبل از اشغال لانه
جاسوسي , توسط اعضاي سفارت به صورت رشته كاغذ خرد شده بود , با
زحمات شبانه روزي طاقت فرساي كارشناسان تنظيم شد. حجم زيايد از اين
اسناد شامل روابط و همكاري هاي شخصيت ها و جريان هاي سياسي كشور با
ماموران جاسوسي آمريكايي و شرح و تحليل عقايد و شرح حال گروهي از
آنان با استناد به اطلاعات خود مي باشد. عباس امير انتظام , ناصر ميناچي ,
حسن نزيه و رحمت اله مقدم مراغه اي از جمله اعضاي نهضت آزادي بودند
كه روابط و ملاقات هاي آنان با سفارت آمريكا فاش شد.
دانشجويان مسلمان پيرو خط امام مستقر در لانه جاسوسي آمريكا در
29 آذرماه 1358 اعلام كردند كه عباس امير انتظام از اعضاي نهضت آزادي
و سخنگوي دولت موقت و معاون مطبوعاتي نخست وزير و سپس سفير
ايران در كشورهاي اسكانديناوي از اوايل انقلاب رابط ميان ايران و آمريكا
بوده و براي آمريكا جاسوسي مي كرده است .
آقاي اميرانتظام پيش از انتصاب به معاونت نخست وزيري و پس از آن با
مقامات و كارشناسان اطلاعاتي آمريكا و ماموران سيا در لانه جاسوسي
آمريكا در تهران و استكهلم سوئد ملاقات هاي سري برقرار كرده است . وي
علاوه بر ملاقات هاي سري با كارشناس اطلاعاتي آمريكا در ايران آقاي
« استمبل » و نماينده سيا و كاردار سفارت آقاي « ژرژگيو » متهم است كه در
مقام معاونت مطبوعاتي نخست وزير فراتر از حدود وظايف قانوني خود در
كارهاي اجرايي كشور و اموري كه به او مربوط نمي شده دخالت و اقدامات
اجرايي كرده است .
دادگاه انقلاب اسلامي عباس اميرانتظام را به جرم شركت در توطئه
انحلال مجلس خبرگان در مقابله با ولايت فقيه , فراري دادن سران رژيم
فاسد گذشته و سرمايه داران صهيونيست تحت تعقيب و انجام ملاقات ها و
تماس هاي پنهاني با جاسوسان آمريكايي و دادن اطلاعات و آگاهي ها به
دشمنان انقلاب درباره مسائل و مشكلات داخلي و اوضاع سياسي كشور ,
مجرم شناخته و وي را از مصاديق بارز « مفسد » تشخيص داده و به حبس ابد
محكوم كرد. وجود چنين افرادي در نهضت آزادي و گماردن آنان در مناصب
كليدي كشور در ماه هاي آغازين انقلاب بيانگر ماهيت غرب زدگي نهضت
آزادي است .
افشاي اسناد لانه جاسوسي از يكسو و عملكرد ضعيف دولت موقت كه
نماينده نهضت آزادي به شمار مي رفت از سوي ديگر , تير خلاص را به پيكر
اين گروه سياسي شليك كرد و باعث انزواي آنان از صحنه سياسي كشور
شد.
غرب گرايي
مهندس بازرگان به عنوان اصلي ترين عنصر سازمان نهضت آزادي ايران
و فردي كه نوشته ها و سخنانش سنگرهاي ايدئولوژيك و مواضع فكري و
اعتقادي اين سازمان به شمار مي رود همواره به غرب و انديشه غربيان نه
تنها به ديده احترام بلكه با دلبستگي و اشتياق مي نگريست . در اثار خود
تلاش مي كرد تا اصول و مباني فرهنگ اسلامي را به هر وسيله اي كه ممكن
است با تفكر و انديشه غربي ها منطبق سازد. غرب گرايي و غرب مداري
نهضت آزادي در جلوه هاي ساده و سطحي و روبنايي محدود نمي شود. بلكه
قلمرو انديشه و فرهنگ را در مي نوردد و تا آنجا پيش مي رود كه آرمان ها و
مقاصد پيامبران الهي را با اهداف و آرمان هاي انسان غربي و مفهوم
انسان پرستي (اومانيسم ) يكسان مي بيند و دستاوردهاي كنوني بشريت در
قالب تكنولوژي و تحول علوم و دانش هاي نو را در همان هدف مورد نظر
انبيا مي داند. كتاب راه طي شده بازرگان برپايه اين ادعا نوشته شده كه تمدن
غرب , راه طي شده انبيا را بدون نياز به دين آنان پيموده است .
هفت هشت سال قبل , روزي با يكي از دوستان همكار صحبت از ممالك
شمالي اروپا يعني سوئد , نروژ و تا اندازه اي سوئيس در بين بود از آبادي و
تمدن آنجاها و درجه رفاه و آسايش اهالي بحث كرده و مخصوصا از رواج
اخلاق پسنديده و تقريبا فقدان اعمال ناشايست مانند دزدي , ظلم , مستي ,
بي عفتي و غيره بسيار تعجب مي نموديم . به طور ضمني اين سئوال پيش آمد
كه چگونه در اين ممالك با آنكه اهل قرآن نيستند اين طور دوستي و پاكيزگي
و بالنتيجه آبادي و سعادت حكمفرماست
وي با ذكر اين مقدمه به سراغ اصل مطلب مي رود و نتيجه مي گيرد كه
غربي ها به فضل و كوشش هاي طاقت فرسا و به مدد علوم و دانش هاي نو به
طور تصادفي به همان راه سعادتي رفته اند كه انبيا نشان داده
بودند :
وحي انبيا به ترتيب از خداپرستي ـ بندگي و تقوا و تزكيه و تعليم اخلاق
و احسان , نفقه و معاش و حفظ نفس تشكيل گرديده ولي راه بشر از وظايف
بهداشتي كه مترادف با حفظ نفس در تعليمات انبيا است و وظايف شغلي و
اداري كه مترادف با نفقه و معاش در دين است آغاز شده و از مراحل آداب
معاشرت (مترادف با اخلاق و احسان ) تعليم و تربيت ((مترادف با تزكيه و
تعليم ) وظايف مدني و اجتماعي (مترادف با بندگي و تقوا) گذشته و
سرانجام به مسئله نوع دوستي (مترادف با خداپرستي ) منتهي مي شود.
آقاي بازرگان از انتقادها و اعتراض هاي فراگير مردم نسبت
به روش هاي غيرانقلابي دولت موقت به نق زدن و چوب لاي
چرخ گذاشتن تعبير مي كردو از دخالت مردم گلايه داشت و در
ملت انقلابي و پرشور ايران دربرهه حساس پس از انقلاب , تخم
دلسردي و نااميدي مي افشاند. او كميته هاي انقلاب را كه
ازمتن مردم برخاسته بود , در يكي از سخنرانيهاي خود به
سوسك تشبيه كرد و ملت را موجوداتي ضعيف و ناتوان خواند كه
دست وپا در آورده اند
با نگاهي گذرا به هيات وزيران دولت موقت , اين نكته را در
مي يابيم كه اكثريت قاطع اين وزرا , شخصيت هاي نوظهور و
غرب گرايي بودند كه تبليغات رسانه هاي رژيم شاه و راديوها و
مطبوعات بيگانه از آنها چهره هاي مبارز و پيشگام ساخته بود تا
در صورت پيروزي وسرنگوني رژيم شاه , چنين شخصيت هايي
رد مناصب مهم و حساس كشور قرار گيرند و سر نخ همچنان در
دست آمريكا و هم پيمانان او باشد
اسناد به دست آمده از لانه جاسوسي امريكا در ايران , يكي
از دستاوردهاي مهم و اساسي تسخير لانه جاسوسي به شمار
مي رود. سفارت آمريكا در تهران در حقيقت شعبه اي از
سازمان جاسوسي آمريكا ـ سيا ـ بود كه براي به شكست
كشاندن انقلاب نوپاي اسلامي ايران پيش و پس از انقلاب و
تحكيم پايه هاي رژيم شاه به جاسوسي مشغول بود. بخشي از
اين فعاليت ها به ملاقات ها و گفتگوهاي سياسي رسمي و
غيررسمي با عناصر وشخصيت هاي منحرف و يا داراي گرايش به
غرب براي به خدمت گرفتن آنان يا كسب اطلاعات اختصاص
داشت
بازرگان از همان مراحل آغازين پذيرفتن مسئوليت رياست
دولت موقت نشان داد كه با روحيه غيرانقلابي كه دارد ,
نمي تواند چارچوب هاي قانوني و قالب كلي رژيم گذشته را در
هم بريزد و طرحي نو و همگام با مقتضيات انقلاب دراندازند
|
تازه هاي نشر
|
نشريه بين المللي علوم
شماره 17 نشريه بين المللي علوم جمهوري اسلامي ايران به زبان
انگليسي منتشر شده است . در شماره 17 نشريه بين المللي علوم جمهوري
اسلامي ايران مقالاتي در زمينه زيست شناسي , شيمي , زمين شناسي , رياضي
و... موجود است .
معرفت
شماره 103 مجله علمي و تخصصي « معرفت » با عناوين زير منتشر شده
است : سير تحولات ساختاري معرفتي در حوزه هاي علميه , تحليلي
اجتماعي از اهتمام به امور مسلمانان با نگاه به آيات و روايات , جامعه
شناسي معرفت از منظر شهيد مطهري , نظم اجتماعي در اسلام , مسيحيت و
جامعه شناسي خانواده , اشتغال زوجين و آثار و پيامدهاي آن بر فرزندان ,
بررسي جامعه شناختي الگوهاي وساطت در ازدواج , درآمدي بر جامعه
شناسي زندگي روزمره , جرم و راه هاي پيش گيري آن و...
موعود
شماره 65 نشريه « موعود » با عناوين زير منتشر شده است : تربيت
پهلواني , ساكنان عالم غيب , آمريكا در ترازوي نقد جيمس بوفارد , امانت
خدا , معرفت امام زمان (ع ) از ديدگاه شيخ صدوق , سيماي حضرت مهدي
در كلام نبوي , هاليود و فرجام جهان , دنياي حرفه اي ها , عنايتي در غربت
و...
ميقات حج
شماره 55 فصلنامه فرهنگي و اجتماعي و سياسي و تاريخي « ميقات
حج » با عناوين زير منتشر شده است : ويژگي ها و احكام كعبه در قرآن , فلسفه
مناسك حج در كتاب هاي شيخ صدوق , روش شناسي استنباط اسرار حج ,
استطاعت در حج , نسخه هاي خطي فارسي كتابخانه , عارف حكمت مدينه ,
هجرت از وادي خود به خدا , پرده كعبه در گذر زمان و...
رسانه
شماره 64 فصلنامه مطالعاتي و تحقيقاتي وسايل ارتباط جمعي (رسانه )
با عناوين زير منتشر شده است : سير تحول مطالعات و تحقيقات ارتباطات و
توسعه در ايران , نظريه هاي ارتباطات توسعه , روايت رسانه اي و توسعه
اجتماعي , توسعه در عصر ارتباطات و جامعه اطلاعاتي و...
پژوهش و سنجش
شماره 42 و 43 فصلنامه « پژوهش و سنجش » با عناوين زير منتشر شده
است : بحران بلاي طبيعي و نقش ويژه راديو در كنترل آن , خشونت گرايي
تماشاگران فوتبال و نقش رسانه ها در كنترل آن , نحوه پوشش حوادث
يازدهم سپتامبر در اخبار سيما , راهبردهاي رسانه اي براي پيشگيري از
بحران , نقش رسانه ها در دوران بحران , رسانه هاي بحران ساز و...
روند
شماره 47 نشريه علمي و تخصصي بانك مركزي جمهوري اسلامي
ايران « روند » با عناوين زير منتشر شده است : نگاهي به اقتصاد , تجارت
الكترونيك , بسترهاي نرم افزاري تجارت و بانكداري الكترونيك , بررسي
وضعيت بازار كار طي سال هاي اخير , مشخصه هاي عمده اقتصاد و عناوين
ديگر
گلپنگ
شماره 11 و 12 فصلنامه فرهنگي و اجتماعي و پژوهشي « گلپنگ » با
عناوين زير منتشر شده است : امام خميني معيار انقلاب اسلامي ايران ,
بررسي مشتاهاي منطقه سوروي بندرعباس , حاشيه نشيني و پيامدهاي آن بر
نظام اجتماعي شهر بندرعباس , بندرلنگه در عصر مشروطيت , تاريخچه
پوشاك در استان هرمزگان و...
| |