روزنامه جمهوري اسلامي 28/04/1385 صفحه مقالات

* از « سينماي موجود » تا « سينماي مطلوب » ـ 12
يك كارگردان : هنرمندان در نقد جامعه از مردم عقب هستند
سالن « سينما كوچك » حوزه هنري بازگشايي مي شود
از « سينماي موجود » تا « سينماي مطلوب » ـ 12




ع ـ س
نام فيلم : « هوو »
نويسنده , كارگردان و تهيه كننده : عليرضا داودنژاد
محصول : خط و موج
سرمايه گذار : هادي شفق , عليرضا داودنژاد , سبحان فيلم (حاجي ميري )
خلاصه فيلم
عطا (رضاعطاران ) فرزند ملاك بزرگي در شمال است كه با مرگ والدينش هكتارها زمين به ارث برده است . همسرش سپيده , خانم مهندسي است كه يك تنه در حال ساخت برج بزرگي در شمال مي باشد. تمام اسناد , مدارك و چكهاي عطا در دست اوست . عطا يك دوست خانوادگي بنگاه دار به نام محمد رضا داودي (رضا داودنژاد) دارد كه به او علاقمنداست . سپيده در ساخت پروژه برج به مشكل برمي خورد و نمي تواند به تعهدات مالي خود عمل كند. آنان تصميم مي گيرند با فروش زميني به تعهدات مالي شان عمل كنند. با دخالت غير مستقيم داودي , هيچ مشتري براي خريد زمين به ايشان مراجعه نمي كند. داودي مشروط بر شريك كردن او در پروژه , فروش زمين را تضمين مي كند. سرانجام اين بحران حل مي شود.
داودي براي به دست آوردن مال و اموال بيشتر , نقشه اي براي گرفتار كردن عطا مي كشد. او از خواهر زاده خود مريم مي خواهد كه عطا را گرفتار عشق ساختگي خويش نمايد تا بتوانند به مال و اموالي برسند. عطا با مادرزن و برادرزاده همسرش زندگي مي كند.
تنها فرزند عطا , بچه اي است پنج ساله كه روزها توسط دختر دانشجويي (كه عطا در گلخانه يكي از باغهاي خود او را پناه داده ) بنام رعنا نگهداري مي شود. مريم خود را در دل عطا جا كرده و او را چون آهنربايي بسوي خويش مي كشاند. عطا خانه مجزايي برايش تهيه كرده و روزها را در خلوت با او مي گذراند. مريم با تهيه غذاهاي سنتي و ناز و عشوه فراوان خود نيز حقيقتا عاشق عطا مي شود. داودي از او مي خواهد عطا را مجبور سازد برخي اموالش را به نام وي كند اما مريم نمي پذيرد. داودي كه همه چيز را از دست رفته مي بيند , سي دي ارتباط آن دو را براي سپيده مي فرستد. سپيده به همراه مادر و برادرزاده اش به خانه عطا مي آيند. ابتدا متوجه ارتباط آن دو نمي شوند اما بعدا همه چيز لو مي رود. خواهشهاي عطا براي عذرخواهي از سپيده به جايي نمي رسد و در صحنه اي عطا درمي يابد كه داودي به وي خيانت كرده است . از شدت ناراحتي به گلخانه آنجا كه رعنا زندگي مي كند پناه مي برد. در سكانس پاياني مشاهده مي كنيم اينبار عطا با رعنا زندگي ديگري را تجربه مي كند. (شايان ذكر است اين فيلم صحنه هاي اتاق خوابي و فضاهاي شهواني بسياري را در معرض ديد مخاطب قرار مي دهد)
نقد فيلم
« هوو » نهمين فيلم عليرضا داودنژاد پس از فيلمهاي « نياز , خلع سلاح , عاشقانه , مصايب شيرين , بچه هاي بد , بهشت از آن تو , ملاقات با طوطي و هشت پا » است كه بي ترديد مصداق بارز احياي فيلم فارسي هاي پيش از انقلاب در زمان كنوني است . اگر « نياز » در ميان آثار سينمايي نه تنها داود نژاد بلكه سينماي ايران در اوج قرار دارد بالعكس « هوو » در جايگاه حضيض پستي و گمراهي است . اثري كه نشان مي دهد سير نزولي محتوايي سينمايي ايران به چه درجه از پستي و حقارت رسيده است .
مهمترين نكته منفي اين فيلم به تصوير كشيدن صحنه هاي اتاق خوابي و فضاسازي هاي شهواني و شيطاني است كه در طول سينماي پس از انقلاب بي سابقه است . به چند نمونه از آن اشاره مي شود.
در صحنه اي در اتاق , سپيده و عطا با يكديگر يا در خلوت زناشويي به گفتگو مي پردازند و قربان صدقه يكديگر مي روند. عطا با صداي خاصي به سپيده مي گويد مي ميرم برات مي ميرم برات . در صحنه اي ديگر سپيده و عطا بر روي تختي دو نفره كه در وسط ايشان سمير قرار دارد دراز كشيده و با يكديگر گفتگو مي كنند ملحفه روي تخت قرمز رنگ است (رنگ قرمز نشانه شهوت , عشق و آتش است ) در جايي ديگر عطا و سپيده در نور كم , عاشقانه به گفتگو مشغولند در حالي كه عطا دراز كشيده است .
در صحنه هاي ارتباط عطا و مريم نيز يكي از كثيف ترين تصاويرها بر روي پرده سينما به نمايش گذاشته مي شود. عطا و مريم زير كرسي روبروي يكديگر به تصوير درمي آيند. عطا مي خواهد با تلفن همراه دوربين دار , زير كرسي فيلمبرداري كند و يا مريم در كنار كرسي سيب قرمزي بسوي عطا پرتاب مي كند. در صحنه اي ديگر مريم پرده خانه اي كه عطا براي او فراهم آورده را مي كشد و دو نفري خلوت مي كنند. در جايي ديگر مريم با لباس محلي به طنازي پرداخته و براي عطا عشوه مي آيد. در سكانسي عطا در زير كرسي است و مي جنبد گويا مي خواهد درآغوش مريم باشد و مريم نيز زير كرسي است . در جايي ديگر عطا خود را در كنار كرسي بر روي زمين مي اندازد و مريم هم تقريبا روي كرسي دراز مي كشد يعني خود را روي كرسي خم مي كند و فضاي شهواني را به مخاطب القا مي كند.
از سوي ديگر لباس مريم در اولين ملاقاتش با عطا , تنگ و چسبان است . در صحنه اي ديگر مريم براي نظافت خانه دايي اش چادر به كمر بسته كه آن نيز چسبان است با همان وضعيت در جلوي عطا ظاهر مي شود اين در حالي است كه در هيچ صحنه اي مريم را چادري نمي بينيم . اصلا او چادري نيست اما احتمالا براي تحقير اين نوع از پوشش و يا نشان دادن اندام مريم كه با بستن چادر به دور كمر لباسها به بدن مي چسبد و... اين صحنه را به تصوير مي كشيدند.
توجه فرمائيد در صحنه هاي شهواني مسائل جنسي نشان داده نمي شود اما برخي بر اين اعتقادند فراهم آوردن اين فضا سبب مي گردد كه ذهن خلاق مخاطب سينما بخصوص جوانان و نوجوانان فعال شده و خود اقدام به تصوير سازي متعدد در اذهان نمايند.
پس از آنكه ازدواج دوم عطا لو مي رود , مادر سپيده (زن اول ) سعي مي كند عطا را راضي به عذرخواهي از سپيده كند. سپيده بر سر عطا فرياد مي كشد و او را از اتاقش بيرون مي كند. در اواخر فيلم صحنه اي داريم كه نشان مي دهد عطا با رعنا پيوند ديگري بعنوان همسر سوم برقرار كرده است گويا ازدواج هاي متعدد به دهن عطا مزه كرده و مي خواهد تجربه ديگري را بيازمايد. آيا در اين شيوه از بيان , مردان تشويق به ارتباطات پنهاني با ديگر زنان نمي شوند زيرا كه در اين فيلم اگر چه زندگي اول عطا از هم پاشيد اما هيچ مانع جدي بر سر راه او قرار نداشت و او به جاي جبران مافات , گستاخ شده و اقدام به گرفتن زن سوم مي كند و بي ترديد اين روند مي تواند تداوم نيز داشته باشد.
از سوي ديگر در ازدواج دوم و سوم عطا (كه كارگردان به تصوير كشيده است ) چندان بويي از رعايت مسائل شرعي به مشام نمي رسد تنها در يك نما محضر ازدواج و طلاق در ارتباط با عطا و مريم نشان داده مي شود به اين معنا كه اين دو با يكديگر ازدواج كردند اما مريم كه دختر است براي ازدواج چه دائم و چه موقت بايد حتما رضايت والدين يا ولي خود را داشته باشد كه اساسا در اين فيلم مطرح نمي شود. در « هوو » ارتباط با جنس مخالف به سادگي صورت مي گيرد و به راحتي نامحرمان در زير يك سقف در خلوت , كنار يكديگر قرار مي گيرند. هم اكنون اين فضا در سينماي موجود به صورت يك امر عادي و پيش پا افتاده درآمده است .
تعدد زوجات در اين فيلم آنچنان به سهولت انجام مي گيرد كه اساس مخاطب بخصوص زنان نسبت به وجود چنين حكمي در اسلام موضع مي گيرند حال آنكه مي دانيم در حقيقت اسلام تحت شرايط خاصي مجوز تعدد زوجات را صادر كرده است و در قوانين جمهوري اسلامي نيز اساسا بدون رضايت همسر اول نمي توان همسر ديگري اختيار كرد. طرح ناقص و نادرست تعدد زوجات دراين فيلم , دين اسلام را زير سوال مي برد.
شايان ذكر است اين فيلم با چاشني طنز و با تم كمدي تهيه شده است .
از ديگر نكات منفي فيلم پخش ترانه هاي طاغوتي (ويگن ) همراه با اداها و رقص عطا مي باشد كه قابل تامل است . همچنين موسيقي غربي نيز به شكل مشمئز كننده اي در فيلم شنيده مي شود.
پوشش زنان بازيگر بخصوص رعنا نيز داراي اشكال است و در صحنه اي نوع نشستن رعنا به هنگام صحبت با سمير در گلخانه نامناسب است .
بي ترديد اين فيلم , ميزاني است براي سنجش حساسيت دولت اصولگرا , نحوه برخورد دولت بخصوص با « هوو » تعيين كننده در آينده روابط سينماگران با دولت اصولگرا خواهد بود. مي توان گفت نام درست تر « هوو » « هاپو » است .

يك كارگردان : هنرمندان در نقد جامعه از مردم عقب هستند


« محمد نوري زاد » كارگردان سينما گفت : برخي هنرمندان انگشت بر آشفتگي ها مي گذارند تا از مردم جانب داري كنند ولي مردم در زندگي روزمره شان خيلي غليظ تر و جلوتر از هنرمند منتقد جامعه شان را نقد مي كنند.
« محمد نوري زاد » درباره سينماي متعالي گفت : سينمايي است كه توانمندي اين را داشته باشد كه دست مخاطب اش را بگيرد و او را يك پله از جايي كه هست بالاتر ببرد كه اين كار بسيار دشواري است .
وي افزود : مثلا در حوزه سينماي نقد و نقادي كه در فراسوي مرزهاي ما خواستار دارد و جشنواره هاي خارجي نسبت به اين گونه آثار اقبال نشان مي دهند , اگر فيلمسازان علاقمند به اين حوزه منصفانه و از سر دلسوزي با هدايت گري و براي مخاطب داخلي آثارشان را طراحي كنند , اين سينما مي تواند سينماي متعالي باشد. يعني سينمايي كه منصفانه انگشت بر هنجارها و ناهنجارهاي جامعه بگذارد و در عين حال كه به كوتاهي ها و آشفتگي ها مي پردازد به درخشندگي ها و نورانيت ها بپردازد.
وي تاكيد كرد : چه بخواهيم و چه نخواهيم در جامعه اي هستيم كه نگاه جهانيان بخصوص آمريكا به سوي ما است كه بسيار مشتاقند در جامعه ما جز فلاكت , بدبختي و اضمحلال چيزي نبينند. اگر سينماگرها فقط و فقط به اين درخواست آنها پاسخ بدهد از مردم خودشان منفك شده اند.
وي به سينماي متعالي اشاره كرد و گفت : هنرمند ما وقتي مي تواند انگشت بر سينماي متعالي بگذارد كه دست مخاطبش را بگيرد و به او بگويد كه جايگاه او اين نيست و بايد به پله بالاتري صعود كند. اين ممكن نيست الا كه ما به نورانيت هاي معنوي بشر ارزش بگذاريم . حالا اينكه مخاطب مسلمان باشد و با غير مسلمان فرقي ندارد. ما معتقديم فطرت بشر نورانيتي دارد كه جذاب است و اگر هنرمند ما بتواند با تدبر و انديشه , فيلمي بسازد كه انگشت بر هنجارها و ناهنجارها بگذارد بر نورانيت مخاطب اضافه كند.

سالن « سينما كوچك » حوزه هنري بازگشايي مي شود


سالن نمايش « سينما كوچك » حوزه هنري از اول مردادماه امسال بازگشايي مي شود.
به گزارش روابط عمومي سازمان سينمايي سوره , سالن كوچك پس از يك دوره عدم فعاليت , با برنامه ريزي هاي انجام شده براي علاقه مندان و متخصصان سينمايي گشايش مي يابد.
بر اين اساس , طبقه بندي نمايش فيلم هاي اين دوره براساس ژانرهاي مختلف فيلم ها انجام مي شود.
فيلم هاي سينما كوچك در دو نوبت به نمايش درآمده و براي دانشجويان با تخفيف در نظر گرفته شده است .