قسمت پاياني
مجيد زندي
سازمان تامين اجتماعي در كشور ما همزمان با چند اهرم فشار
خواسته هاي دولت , مجلس , كارفرمايان , كارگران , نياز افكار عمومي
وهمسويي با سازمانهاي بيمه اي بين المللي و ساير كشورهاي جهان
روبروست كه بعضا بسياري از اين خواسته ها در جهت مقابل قرار دارند كه
عمدتا آسيب فراواني به قاعده هرم تامين اجتماعي كه همان كارگران باشند
وارد مي سازد.
اين سازمان در كشور ماهنوز بين دولتي ماندن و خصوصي بودن درمانده
است و هنوز نگاه دولت به صندوق ذخيره كارگران و كارفرمايان بعنوان
صندوق ذخيره دولتي است و در گذشته هرگاه اگر مشكلي براي هزينه هاي
دولت پيش مي آمد اين اجازه در اختيار دولت بود كه هزينه هاي خود را از
جيب كارگران بردارد تا حدي كه هنوز بدهي هاي زمان جنگ تحميلي را به
سازمان نپرداخته است و هنوز سازمان تامين اجتماعي يكي از بزرگترين
طلبكاران از دولت است .
تامين اجتماعي يار كارگر , ياور كارفرمايان و هدف اصلي ايجاد آن
ارتقا سطح كار و توليد وايجاد آرامش براي كارگران و كارفرمايان است به
همين دليل به عنوان آبروي دولت ها هم مطرح هستند اما بر سر اين نهاد به
اصطلاح غير انتفاعي چه آمده كه اكنون نه كارگر و كارفرما راضي هستند و نه
دولت و مجلس و دستگاههاي نظارتي دل خوشي دارند در حاليكه اين
ضعف در مجموع به شاكله كار و توليد در كشور آسيب مي رساند.
سازماني كه بخواهد به صورت سنتي ادامه حيات دهد و حداقل يك
پيشنهاد كاهش تعرفه ها كه عرف معمول سازمانهاي بيمه اي در ساير نقاط
جهان است تا اين حد آن رادچار مشكل كند يك جاي كار مي لنگد و بايد به
فكر ابداع روش هاي جديدي براي جذب بيشتر مشتري باشد.
همچنانكه در دو شماره پيش اشاره شد مردم و اعضا دستگاه نظارتي از
وضعيت موجود راضي نيستند اما از اين سو برخي كارشناسان بدنه سازمان
تامين اجتماعي ديدگاه ديگري دارند كه در كنار نظرات مردم از آن هم مطلع
مي شويم .
دكتر مطلبي از پزشكان طرف قرارداد با بيمارستانهاي زير مجموعه
تامين اجتماعي به گزارشگر ما مي گويد : اگر چه من از ريز هزينه هاي تامين
اجتماعي براي بيماران بي اطلاع هستم اما مي دانم باتوجه به , به روز بودن
علم پزشكي و نوآوريهاي جديد براي بيماران و اعلام آن از سوي رسانه ها ,
بيماران انتظار دارند بيماريهاي آنها با استفاده از جديدترين امكانات
موجود در دنيا درمان شود.
وي افزود : همين انتظار كه در نظر بيماران بيمه تامين اجتماعي و يا حتي
ساير بيمه ها وجود دارد باعث نارضايتي بيماران از خدمات موجود در
بيمارستانهاي كشور مي شود.
دكتر مطلبي ادامه داد : بعضي ايام بيماراني به ما مراجعه مي كنند و اعلام
مي كنند بيمه بايد تجهيزات پزشكي درحد بيمارستانهاي سوئيس را براي
آنها فراهم آورد در حاليكه بيمارستانهاي خصوصي ما هم اين تجهيزات را
ندارند. اين مساله به سرانه ملي ما هم بازمي گردد و بايد همه توجه داشته
باشيم كه وقتي سرانه ملي يك كشوري زير 2000 دلار است با كشوري كه
31000 دلار هر فرد سرانه دارد چگونه انتظار داريم امكانات برابر باشد .
وي يكي ديگر از مشكلات بيمه تامين اجتماعي را وجود باورهاي غلط
در ميان مردم براي نوشتن انواع و اقسام داروها در دفترچه ها اعلام مي كند و
مي افزايد هر نسخه اي براي بيمه 5 تا 6 هزار تومان هزينه دارد در حاليكه
مردم تنها به خواسته هاي خود فكر مي كنند و باورشان اين است كه با داروي
اضافه , درمان خواهند شد در حاليكه چنين نيست .
دكتر مطلبي ادامه داد : در موارد ديگر يك عمل جراحي حداقل 2 ميليون
تومان براي سازمان هزينه دارد كه چون براي بيمار رايگان تمام مي شود فكر
مي كند براي سازمان هم هزينه اي دربرنداشت و به سادگي از كنار آن مي گذرد
اما اگر قرار بود همين 2 ميليون تومان را بيمار پرداخت كند باعث بروز
مشكلات فراواني برايش مي شد.
آقاي احد كيهان نژاد از ديگر بيمه شدگان تامين اجتماعي است كه انتقاد
او از بيمه به شيوه كاركرد اداري سازمان باز مي گردد كه حتي با اعضايش هم
با نگاه سودآوري برخورد مي كند. او مي افزايد : در اين شرايط بيمه تامين
اجتماعي تنها اداره يا سازماني است كه اسناد مجعول را هم براي
بهره برداري به نفع خود از بيمه شده دريافت مي كند.
وي افزود : بيمه تامين اجتماعي در زمانهايي كه ماههاي سال 31 روز
است از شما بيمه 30 روزه را تحويل مي گيرد اما بعد براي شما جريمه
مي فرستد كه چرا بجاي برگه 31 روزه برگه 30 روزه را تحويل دادي و بر
همين اساس از راه حرام براي خود سود جستجو مي كند.
وي گفت : اين ظلم در بسياري مواقع به توليد كننده يا كارگر اين كشور
مي شود در حاليكه تامين اجتماعي از نجار و بناي اين كشور انتظار دارد
همانند حقوقدانان و كارشناسان بيمه و كامپيوتر از موضوعات آنها با خبر
باشند و اگر ريالي سود باشد به حساب بيمه و اگر هزار هزار ضرر باشد از
حلقوم مردم بيرون مي كشند.
آقاي كيهان نژاد افزود : مسئولان بيمه هيچگاه به كاركنان خود آموزش
نمي دهند يا حتي با آنها برخورد نمي كنند زيرا مي دانند هر اشتباهي از جانب
بيمه شده باعث كسب سود , جريمه يا جريمه ديركرد براي تامين اجتماعي
خواهد شد.
وي گفت : مشكل ديگر بيمه شدگان , مغايرت مالي در پرداخت هاست
زيرا بيمه گاهي براي ما جريمه ارسال مي كند و مي گويد حق بيمه را كم
داده ايد در حاليكه قبلا كارمند بيمه , آن را تاييد مي كند چرا از اول تحويل
مي گيرند و پس از چند ماه تازه مي گويند به اين دليل پرونده شما دچار
مشكل شده است كه اگر از همين لحاظ هم ضرري باشد متوجه بيمه شدگان
خواهد بود. براي بيمه هيچ تفاوتي ندارد كه بيمه شده بميرد يا سردرگم شود.
وي گفت : اسناد بيمه به اندازه قبض آب و برق براي سازمان تامين
اجتماعي اهميت ندارد زيرا مي داند هر اشتباهي كه در مراحل اداري سازمان
رخ دهد ضرر كننده نهايي مردم فقير وكارگر بيچاره هستند كه سرنوشت خود
و خانواده خويش را در اختيار تامين اجتماعي قرار داده اند.
دكتر شيروان دارايي مديركل درمان مستقيم سازمان تامين اجتماعي در
پاسخ به انتقادات مردم و كارشناسان و نمايندگان مجلس به عملكرد سازمان
خصوصا در بخش درمان مستقيم در گفت وگو با گزارشگر ما ضمن قدرداني
از انعكاس مشكلات بيمه شده ها و نظرات انتقادي و اصلاحي گفت : اينكه
روزنامه جمهوري اسلامي به عنوان تابلويي براي سازمان باشد تا مشكلات
و موانع موجود را ببينيم بسيار سپاسگزاريم .
وي افزود : بخش درمان سازمان به عنوان بخش مهمي از فعاليت كه
حضور مجموعه اي از نيروهاي متخصص و مجرب را در خود جاي داده
مهمترين پل ارتباطي سازمان با بيمه شدگان محسوب مي شود و در خط مقدم
قرار دارد كه از ابتداي دريافت دفترچه تا مرحله بازنشستگي بيمه شدگان با
بخش درمان در تماس مستقيم قرار دارند.
وي گفت : سازمان تامين اجتماعي حدود 69 باب بيمارستان , 9
دي كلينيك و 250 مراكز درماني سرپايي دارد كه از طريق اين واحدهاي
درماني , خدمات درماني را به بيمه شدگان مي دهد.
وي درباره وضعيت خريد درمان هم گفت : وقتي لازم باشد سازمان
تامين اجتماعي خدمات تخصصي يا فوق تخصصي بيشتري بدهد يا در
مناطقي كه مراكز درماني ندارد معمولا اقدام به خريد خدمات درماني
مي كند.
وي درباره انتقاد به سازمان درباره ورود به كارهاي مديريت بيمارستاني
يا بيمارستان سازي و بيمارستان داري به جاي خريد خدمات درماني از
بخش هاي خصوصي هم گفت : مشي سازمانهاي بيمه گر در دنيا اين نيست كه
تصديگري كنند چون براي سازمانهاي بيمه گر فوق العاده هزينه بردار است
ولي سازمان تامين اجتماعي به دليل اينكه رسالت خود را در اين مي بيند كه
رضايت بيمه شدگان را جلب كند به اين فكر افتاده كه اگر در جايي نتواند
خدمات درماني را بخرد خودش به توليد خدمات بپردازد.
وي افزود : اين تصميمي بود كه در گذشته قانونگذاران كشور تصويب
كردند و سازمان را ملزم كردند كه مراكز درماني خصوصا بيمارستان هم
بسازد و خود سازمان توليدكننده خدمات درماني هم باشد و سازمان تنها به
تكليفي كه در يك مقطع زماني به او شده عمل كرده است .
دكتر دارايي افزود : البته مجددا در مقطع زماني ديگري با سطح بندي
خدمات درماني اين كار را محدود كردند.
مديركل درمان مستقيم سازمان درباره اثرات اين كار در بخش نظارت بر
عملكرد بيمارستانهاي زير مجموعه خود گفت : نظارت كيفي همه
بيمارستانها در اختيار وزارت بهداشت و درمان است و سازمان تامين
اجتماعي در بخش كيفيت كار هم تكاليفي دارد كه سعي شده توليد خدمات
درماني خود را تا آنجايي كه ممكن است به صورت مطلوب ارائه دهد.
وي در دفاع از احداث بيمارستان و مراكز درماني از سوي سازمان تامين
اجتماعي گفت : اين كار عليرغم هزينه بسيار زيادي كه براي ما داشته كار
بسيار مفيدي هم بوده است زيرا هيچ سازمان بيمه گري زيربار چنين
سرمايه گذاريهاي در سطح ملي نمي رود و در سطح جهان هم چنين وضعيتي
وجود ندارد.
دكتر دارايي درباره هزينه هاي درمان مستقيم سازمان براي درمان
بيماران هم گفت : ما در سال 84 حدود 1220 ميليارد تومان در بخش درمان
هزينه كرديم كه سهم درمان مستقيم حدود 500 ميليارد تومان بوده كه با
رشد 38 درصدي مواجه بوده است .
وي درباره تاخير در پذيرش يا تعيين وقت يكماه براي بيماران يا تبعيض
بين بيماران در بيمارستانهاي ميلاد و صدر متعلق به تامين اجتماعي هم
گفت : بيمارستانهاي ميلاد و صدر در حوزه اداره كل درمان مستقيم قرار
ندارد و يك موسسه جداست كه اعضا هيات مديره جداگانه اي دارد و من در
اين باره اطلاعي ندارم .
وي افزود : در 67 بيمارستان ديگر سازمان تامين اجتماعي و 9
دي كلينيك و 250 مركز خدمات درماني حتي يك مورد تبعيض آميز بين
بيمه هاي تكميلي و آزاد وجود ندارد و اگر بوده هموطنان عزيز در سراسر
كشور وجود چنين مشكلاتي را با شماره تلفن هاي 66942347 و
66429826 اطلاع بدهند كه با متخلفان به شدت برخورد خواهيم كرد .
وي افزود : در ساير موارد تخلف كه مربوط به معاونت درمان مستقيم
مي شود ما بسيار حساس هستيم و به شدت نظارت و با متخلفان برخورد
مي كنيم .
دكتر دارايي درباره وجود ارتباط خاص دوسويه كه برخي از كادر
پزشكي با بيماران برقرار مي سازند و كارهاي درماني را در مراكز بيمارستاني
تامين اجتماعي فقط براي درآمد خود انجام مي دهند هم گفت : پديده
زيرميزي يك پديده زشت و شومي است كه متاسفانه در برخي از مراكز
بيمارستاني در سطح كشور وجود دارد و در مراكز تامين اجتماعي اگر هم
باشد بسيار محدود است كه اگر اين موارد محدود از طرف بيمه شده اي به ما
در مركز يا رئيس مراكز بيمارستاني و درماني و يا مديريت استان گزارش شود
كه پزشكي يك ارتباط مالي مستقيم بين خود و بيمار برقرار مي كند حتما با
آن پزشك و ساير كادر درماني به شدت برخورد كرده و خواهيم كرد.
دكتر دارايي افزود : ما اصلا اعتقادي نداريم كه پزشكان ما بايد ارتباط
مالي مستقيم با بيمار داشته باشند زيرا حق الزحمه خود را از تامين اجتماعي
مي گيرند ولي چون نمي توانيم بر عملكرد هر پزشكي يك ناظر قرار دهيم
بهترين كساني كه مي توانند اين فساد مالي را به ما گزارش دهند بيمه شدگان و
بيماران هستند كه بايد نام و مشخصات پزشك را در اختيار سازمان قرار
دهند.
وي درباره وضعيت پرداختي سازمان به پزشكان طرف قرارداد هم
گفت : پرداختي به موقع انجام مي شود و اگر مقايسه اي با ساير مراكز انجام
شود ما عملكرد بسيار خوبي داريم تا حدي كه پرداختي ما به روز است ما
هم اكنون طلب خردادماه پزشكان را قبل از دهم تير پرداخت كرديم و آنها
هيچ طلبي از ما ندارند.
دكتر دارايي افزود : همه ساله چند مورد تعليق ادامه فعاليت پزشكان هم
داريم كه اخيرا هم داشتيم كه خوشبختانه از ميان پزشكان رسمي سازمان
نبودند و متاسفانه تنها برخي از پزشكاني كه به صورت ميهمان در برخي از
مراكز سازمان كار مي كنند آلوده به دريافت زيرميزي شدند كه پس از
شناسايي قرارداد سازمان با آنها فسخ شد.
وي درباره تعداد كادر پزشكي و خدماتي شاغل در بيمارستانهاي مراكز
درماني سازمان نيز گفت : ما در كل سازمان حدود 5500 نفر پزشك در
تخصص هاي مختلف داريم و حدود 32 هزار پرسنل هم در بخش درمان
فعال هستند.
دكتر دارايي افزود : سال گذشته 43 ميليون مراجعه كننده به مراكز
بيمارستاني و درماني تامين اجتماعي داشتيم كه 700 هزار مورد بستري هم
در مراكز ملكي سازمان ثبت شده است كه حدود 442 هزار مورد عمل
جراحي و 111 هزار مورد زايمان طبيعي تنها در بيمارستانها و كلينيك هاي
سازمان تامين اجتماعي انجام شده است .
وي در خاتمه درباره اخذ تعرفه هاي اضافي از بيماران گفت : اين تعرفه ها
همه ساله اگر رسما از سوي دولت اعلام شود و مردم مطلع باشند از اجحاف
احتمالي در همه مراكز بيمارستاني و درماني جلوگيري خواهد شد.
سازمان تامين اجتماعي در كشور ما هنوز بين دولتي ماندن و خصوصي
شدن درمانده است و چون دولت هنوز بدهي خود را به صندوق تامين
اجتماعي پرداخت نكرده نشان مي دهد كه دولت جيب كارگر و كارفرما را
صندوق ذخيره خود مي داند.
يك بيمه شده تامين اجتماعي : هر اشتباهي كه در عملكرد اجرايي
سازمان در مورد سابقه افراد رخ دهد باعث ضرر بيمه شده و سود سازمان
مي شود به همين دليل سازمان علاقه اي به اصلاح امور و كاهش اشتباهات
كاركنان و سيستم از خود نشان نمي دهد.
دكتر شيروان دارايي مديركل درمان مستقيم سازمان تامين اجتماعي :
سال گذشته 43 ميليون مراجعه كننده به 69 باب بيمارستان , 9 دي كلينيك
و 250 مراكز درماني سازمان مراجعه كردند و سازمان در سال 84 , 1220
ميليارد تومان در بخش درمان هزينه كرده است .
پديده دريافت زير ميزي , حركت زشتي است كه از سوي برخي از
پزشكان براي ايجاد ارتباط دو سويه بين بيمار و پزشك وجود دارد كه در
صورت اطلاع به شدت با پزشكان و كادر پزشكي برخورد خواهد شد.
