مجيد زندي
قسمت دوم
در كشور ما وزارتخانه ها , سازمانها و دواير دولتي و غيردولتي با
امكانات گسترده و ارتباطات رسانه اي همه روزه دهها و صدها خبر تبليغي از
عملكردهاي خود را به اطلاع عموم مردم مي رسانند اما در طرف مقابل مردم
كمتر امكاناتي در اختيار دارند كه مشكلات خود را به اطلاع مسئولان
برسانند.
چندي پيش مسئولان سازمان تامين اجتماعي در اعتراض كارگران و
كارفرمايان به ضعف خدمات رساني به بيمه شدگان تامين اجتماعي ,
مشكلات منابع و طلب از دولت را علت كاهش سطح خدمات خود معرفي
كرده بودند در حاليكه اگر منابع سازمان تامين اجتماعي به درستي به كار
گرفته مي شد وضعيت سازمان بسيار بهتر از شرايط كنوني بود.
تجربه هاي ساير كشورها هم نشان مي دهد كه شركت هاي بيمه اي بزرگ
جهان منابعي بيشتر از منابع سازمان تامين اجتماعي ندارند زيرا رقم 27 تا
30 درصد حق بيمه كه سازمان تامين اجتماعي به صورت سه جانبه از
كارگر , كارفرما و دولت دريافت مي كند رقم كمي نيست و بدون درآمدهاي
ديگر سازمان مي توان مدعي بود كه به ميزان حداقل يك سوم حقوق كارگر
در هر ماه به حساب صندوق تامين اجتماعي مي رود در حاليكه خدماتي كه
به 28 ميليون بيمه شده تامين اجتماعي مي دهد در حد و اندازه دريافتي ها و
درآمدها نيست و اين سازمان بهينه سازي منابع و مصارف را در برنامه هاي
كاري خود آن چنان كه لازم است , ندارد.
در ادامه بخش نگراني بيمه شدگان از آينده خود و تامين اجتماعي امروز
نيز به سراغ جمعي از بيمه شدگان خصوصا افرادي كه به بيمارستانها و مراكز
درماني تامين اجتماعي مراجعه مي كنند و همچنين كارشناسان رفتيم .
در اين باره آقاي عبداللهي از ديگر هموطنان بيمه شده تامين اجتماعي
است كه عمده گلايه او از فرار تامين تامين اجتماعي از تامين داروهاي مورد
نياز بيماران است كه مي گويد : متاسفانه هر گاه نسخه تامين اجتماعي را به
داروخانه ها مي بريم روي دو ـ سه قلم خط مي كشند و مي گويند بايد به
صورت آزاد خريداري نمائيم زيرا تامين اجتماعي بيش از نيمي از داروها را
جزو داروهاي مشمول بيمه خود نمي داند و از ليست خود خارج كرده است .
وي افزود : علاوه بر داروها وقتي بيمار نيازمند عمل يا بستري را به
بيمارستان تامين اجتماعي مي بريد عمده امكانات را به صورت سفارش ويژه
بخش ها بايد به صورت آزاد خريداري و به همراه بيمار به بيمارستان تحويل
دهي و يا هنگام عمل جراحي لباس يكبار مصرف را بايد با پول خودتان و به
صورت جداگانه خريداري نماييد.
آقاي عبداللهي ادامه داد : اخيرا مادرم را براي انجام آنژيوپلاستي يا بالن
به يكي از بيمارستانهاي تامين اجتماعي بردم كه گفتند 10 عدد قرص
مخصوص را بايد از بازار آزاد تهيه كنم كه قيمت هر قرص 3000 تومان بود
و اين قرص را هم بيمه قبول نمي كند.
وي افزود : سئوال اصلي من اين است كه چرا خدمات تامين اجتماعي به
نسبت آن پول هنگفتي كه سالانه از ما مي گيرند هماهنگي ندارد و اين پول به
كجا مي رود
خانم دولتشاهي يكي ديگر از شهروندان درباره مشكلات بخش درمان
تامين اجتماعي را عدم پرداخت واقعي هزينه هاي بيمارستانهاي طرف
قرارداد يا حتي بخشي از هزينه هاي بيمارستانهاي بخش خصوصي اعلام كرد
و افزود : وقتي كه براي عمل جراحي ساده به بيمارستانهاي تامين اجتماعي
مراجعه مي كنيد فرصت يكماه را به شما مي دهند در حاليكه اين مدت
مي تواند باعث عود بيماري يا وخيم شدن حال بيمار شود كه چاره اي جز
مراجعه به بيمارستانهاي بخش خصوصي نداريد.
وي افزود : در اين شرايط مجبوريد به بيمارستان خصوصي مراجعه كنيد
در حاليكه مثلا بيمه شده تامين اجتماعي هستيم كه تقريبا همه
بيمارستانهاي بخش خصوصي هم با تامين اجتماعي قرارداد ندارند.
وي گفت : تا دوسال پيش سازمان تامين اجتماعي حدود 40 درصد از
هزينه هاي بيمارستانهاي بخش خصوصي را كه بيمه شدگان تامين اجتماعي
را مي پذيرفتند پرداخت مي كردند كه بعدا قطع شده ولي اخير زمزمه هاي آن
هست كه تنها 10 تا 15 درصد را پرداخت كنند كه اين كار با توجه به افزايش
قيمت و هزينه درمان هيچ رقمي محسوب نمي شود.
خانم دولتشاهي افزود : در چنين شرايط پذيرش در بيمارستانهاي
خصوصي و تامين اجتماعي تفاوت مرگ و زندگي است و افراد همه
دارايي هاي خود را هم براي سلامتي خود و خانواده خويش مي گذارند در
حاليكه كارگران و عمده طبقات محروم جامعه كه زير مجموعه بيمه تامين
اجتماعي هستند , قدرت پرداخت هزينه هاي درماني خود را ندارند.
وي افزود : مشكل نداري بيماران خانواده تامين اجتماعي هنگامي قابل
لمس است كه مسئولان اين سازمان خود نيز به صورت عادي و غيرارتباطي
وارد اين مراكز بيمارستاني و درماني شود و يا پول پرداخت هزينه هاي
درماني را نداشته باشند.
خانم دولتشاهي گفت : اگر فردي به هر دليلي نتواند جگرگوشه خود را به
بيمارستان خوبي برساند و خداي نكرده مشكلي پيش آيد تا آخر عمر آثار
منفي رواني اين كار بر روح و جسم آدمي سنگيني مي كند و انسان را فرسوده
مي سازد.
آقاي قدوسي يكي ديگر از هموطنان نيز به گزارشگر ما مي گويد : گرفتن
نوبت در بيمارستانهاي تامين اجتماعي يكي از مكافات عمده بيمه شدگان
است كه عمدتا مجبور هستند از ساعات 2 و 3 نيمه شب خود را به اين
مراكز برسانند و نوبت ساعت 10 يا 11 صبح فردا را آنهم اگر جزو پذيرش
شدگان باشند دريافت كنند.
وي افزود : متاسفانه هميشه دكترها هفت تا هشت نوبت را براي خود
رزرو مي كنند كه اين افراد هم معمولا بيماران مخصوص مطب خودشان
هستند كه با دريافت پول نوبت درجه يك بيمارستانهاي طرف قرارداد تامين
اجتماعي را به بيماران خود مي دهند.
آقاي قدوسي افزود : چندي پيش براي جراحي چشم به بيمارستاني رفته
بودم كه نوبت به ما نرسيد , وقتي كه از يكي از بيماران نوبت اول صبح ماجرا
را جويا شدم گفت كه پس از پرداخت پولي به پزشك معالجم او در دفترچه
برايم نوبت اورژانسي تقاضا كرد و همه كارهايم براي جراحي تنها يك روز
طول كشيد.
وي گفت : متاسفانه نظارت در بيمارستانهاي تامين اجتماعي بسيار
ضعيف است و ممكن است اين كارها با هماهنگي هاي گسترده تري صورت
پذيرد كه دستگاههاي نظارتي دولت بعنوان يكي از مصاديق مفاسد اقتصادي
و اجتماعي قابل پيگيري است .
آقاي قدوسي افزود : البته ممكن است خود سازمان تامين اجتماعي
آزاديهاي خاصي را به برخي از پزشكان براي حفظ آنها اعطا كنند زيرا
پزشكاني كه در بيمارستانهاي تامين اجتماعي معروف مي شوند و اسم و
رسمي پيدا مي كنند با توجه به پايين بودن تعرفه پرداختي به آنها تمايل
دارند براي بيمارستانهاي خصوصي كار كنند.
وي ادامه داد : به نظر من سازمان تامين اجتماعي به آساني مي تواند اين
مشكلات را حل كند و براي آنها مشكلي نيست كافي است اين سيستم را
همانند سيستم دريافت حق بيمه از كارگران و كارفرمايان به صورت
كامپيوتري انجام دهند چطور در دريافت حق بيمه از كارگران برنامه هاي آنها
تنظيم است امابراي پرداخت حق بيمه مشكلات را به عهده سيستم
مي اندازند !
وي گفت : اگر مشكل بيمه اي داشته باشي و حتي اگر يك روز حق بيمه
يك كارگاه پرداخت نشود كامپيوتر سازمان با اطلاعاتي كه به آن داده اند از
تمديد دفترچه يا حتي صدور برگه هاي اضافي خودداري مي كند اما در اين
سمت هميشه حق را به بيمه مي دهد و ريالي نمي تواند تخلف كند.
دكتر اميدوار رضايي رئيس كميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي
اسلامي هم در گفت و گو با گزارشگر ما درباره ضعف هاي مختلف در بخش
درماني و خدمات رساني سازمان تامين اجتماعي به بيماران گفت : متاسفانه
ضعف در همه بخش هاي بهداشت و درمان كشور وجود دارد و سازمان
تامين اجتماعي هم از اين ضعف مستثني نيست ولي نواقص خود را دارد كه
به دليل مشكلات ساختاري خود سازمان است .
وي افزود : هنوز در جامعه ما مشخص نيست سازمان تامين اجتماعي
دولتي يا خصوصي است و عملكرد و ساختارش هم به گونه اي مبهم و
غيرشفاف است حالا در اين بخش اشكال از قانون است يا در مرحله اجرا
مشكل دارد نيازمند بررسي دقيقتر است .
دكتر رضايي افزود : هم اكنون بسياري از حقوق تامين اجتماعي پرداخت
نمي شود و بسياري از كارگران حتي خبرنگاران ساعتي و روزمزد هستند كه
تحت پوشش بيمه نيستند كه اينها در ادامه حيات تامين اجتماعي اثر منفي
مي گذارد ضمن آنكه مرتب حقوق بازنشسته ها بخاطر فشارهايي كه هست بالا
برده مي شود بازنشسته اي كه از حقوق دوران كار خود هم بيشتر حقوق
بازنشستگي مي گيرد و تامين اجتماعي مجبور به پرداخت آن است .
وي گفت : برخي از مشكلات هم در نحوه اداره شركت هاي تحت پوشش
تامين اجتماعي بازمي گردد كه عمدتا زيان ده و متورم هستند و مديريت ها هم
مرتبا در حال تغيير است كه بعنوان يك بيماري مزمن بر اين سازمان است
ولي خدمات خوبي هم عليرغم وجود ضعف ها مي دهد كه قابل تقدير است
كه مشكلات ساير بخش ها هم خصوصا شركت هاي تابعه سازمان به تامين
اجتماعي فشار وارد مي سازد كه مشكلات آن را مضاعف ساخته
است .
رئيس كميسيون بهداشت و درمان مجلس درباره مشكلات بيماران عضو
سازمان تامين اجتماعي در بيمارستانهاي طرف قرارداد هم گفت : اين ضعف ,
ضعف نظارت بازمي گردد يعني نظارت بيمه ها بر مراكز خدمتي ضعيف است
بخشي خدمات تامين اجتماعي به بيماران مستقيم و در بيمارستانهاي
خودشان انجام مي دهند اما بخشي در ساير بيمارستانهاست كه بر عملكرد
آنها و نحوه پذيرش بيماران خود در آن بيمارستانها نظارتي ندارند كه بايد
مشخص شود ضعف از نظام ساختاري تامين اجتماعي است يا اينكه
خودشان علاقه اي به نظارت ندارند و يا ممكن است تعرفه هاي تامين
اجتماعي براي ساير بيمارستانها پايين باشد كه مورد قبول واقع نمي شود.
وي با اعلام ضعف خدمات رساني بيمارستانهاي طرف قرارداد تامين
اجتماعي به بيماران داراي دفترچه تامين گفت : وقتي نظر مردم را در
مجهزترين بيمارستان تامين اجتماعي هم جويا مي شويم بسيار گله مند
هستند صف طولاني , نوبت طولاني و بحث هاي ديگر ولي بايد بپذيريم كه
اين مشكلات عموميت دارند و مختص يك بيمارستان ميلاد نيست .
دكتر رضائي افزود : مشكل تامين اجتماعي اين است كه به عنوان يك
نهاد بيمه اي نبايد خودش بيمارستان داري كند بلكه بايد براي بيمه شده اش
تاييد خدمت كند و اين روال عادي در سطح جهان است مگر اينكه جاهاي
دولتي يا بخش خصوصي براي بيمه شده خدمتي نمي دهد يا بيمارستاني در
يك استان و شهرستاني نيست يا ميزان خدمت دهي پائين است كه خود
شركت ها وارد عمل مي شوند ولي اصولا خود نهاد بيمه اي نبايد
بيمارستان داري كند او بايد ناظر عملكرد بيمارستانها يا بيمه شده هايش باشد
تا با نگاه نظارتي مشكلات را پيگيري نمايد.
دكتر اميدوار رضايي گفت : وقتي خود سازمان تامين اجتماعي
بيمارستان داري مي كند هنگام نظارت بر عملكرد خود دچار مشكل مي شود
كه اين مشكل در نهايت به زيان بيمه شده ها تمام مي شود زيرا ناظر و مجري
نبايد يكي باشند تا نظارتي بي طرفانه و درستي انجام شود.
وي افزود : به نظر من سازمانهاي بيمه اي بايد فعاليت هاي اقتصادي خود
را پوياتر از اين كه هست بكنند , واحدهايي كه مي تواند سودآور باشند
سودآور كنند و آنهايي را هم كه نمي توانند را رها كنند و اينقدر خود را اسير
شركت هاي زيانده نكنند و اين كار بيشترين كاري است كه مي تواند مفيد
باشد و شوراي عالي تامين اجتماعي كه بر سياست هاي كلي حاكميت دارد
بايد در اين زمينه تصميم گيري كند.
رئيس كميسيون بهداشت و درمان مجلس همچنين درباره وضعي حاكم
بر تامين اجتماعي پس از ايجاد وزارت رفاه و تامين اجتماعي هم به
گزارشگر ما گفت : متاسفانه با اختلافاتي كه بين آنها وجود دارد قطعا مي گويم
وضعيت پس از ايجاد وزارتخانه رفاه بدتر شده است يعني ما عليرغم همه
مشكلات موجود در كشور براي خدمات رساني به مردم , اختلاف نظر و اجرا
هم داشته باشيم و دستگاهها هماهنگ نباشد مشكلات چندين برابر مي شود.
مهندس محمدرضا كبوراني مديرعامل شركت سرمايه گذاري تامين
اجتماعي اخيرا در خصوص انتقادات و برخي سوال هاي نمايندگان مجلس
خصوصا اعضا كميسيون اجتماعي درباره هزينه هاي شركت داري و
بيمارستان داري سازمان تامين اجتماعي گفت : اين شركت در سال 1365 با
سرمايه اوليه 20 ميليارد ريال تاسيس شد و با رشد فزاينده سرمايه اين
شركت طي سالهاي 1380 تا 84 , سرمايه فعلي آن به 20000 ميليارد
رسيده است .
وي گفت : اين شركت تنها در سال مالي 84 ـ83 در مجموع 7400
ميليارد ريال سوددهي داشته است .
مهندس كبوراني در پاسخ به اين انتقاد كه چرا جهت گيريهاي شركت در
راستاي عدالت اجتماعي نيست , گفت : افزايش بازدهي شركت
سرمايه گذاري تامين اجتماعي در راستاي جهت گيري دولت براي
عدالت گستري است كه مي تواند قدرت اقتصادي 28 ميليون نفر بيمه شده
تامين اجتماعي را افزايش داده و در نهايت به هدف اصلي دولت برسد.
وي گفت : در سالهاي اخير براي اداره تخصصي شركت ها و صنايع تحت
پوشش و افزايش بازده سرمايه گذاري ها , هلدينگ هاي تخصصي در اين
مجموعه شكل گرفته و در حال حاضر حدود 40 درصد از توليد و توزيع
داروي كشور , 40 درصد سيمان كشور و 25 درصد كاشي و سراميك كشور
در شركت هاي زيرمجموعه تامين اجتماعي توليد مي شود كه با به كارگيري
متخصصان هر صنعت تلاش شده بازده مطلوب در آن ها ايجاد
شود.
مهندس كبوراني درباره سرمايه گذاري سازمان تامين اجتماعي در
بخش هاي سودده هم گفت : افزايش تنوع محصولات و حجم
سرمايه گذاري هاي سازمان طي سالهاي اخير به سمت شركت هاي تخصصي
پيش رفته و ايجاد صنايع با تكنولوژي بالا « هاي تك » تعامل پويا و همه
جانبه با دفتر همكاريهاي نوين رياست جمهوري جهت گسترش فن آوريهاي
نوين در صنايع زيرمجموعه سازمان تامين اجتماعي در همين راستا
مي باشد.
مديرعامل شركت سرمايه گذاري تامين اجتماعي با اشاره به اراده دولت
در تاديه بدهي هاي خود به سازمان تامين اجتماعي و تلاش سازمان در
خصوص وصول مطالبات در حين حفظ منافع و ارزش بلندمدت
سرمايه گذاري هاي اين سازمان بيمه اي از همراهي دولت و مجلس قدرداني
كرد.
وي افزود : هر قدر همدلي و همراهي دولت و مجلس با سازمان تامين
اجتماعي افزايش يابد , باعث ارتقاي سطح تعهدات سازمان به بيمه شدگان
خواهد شد.
وي گفت : متاسفانه تاكنون به دليل مشكلاتي كه در واگذاريها , بابت رد
ديون دولت به تامين اجتماعي وجود داشته , شركت هاي واگذار شده عمدتا
باري بر دوش تامين اجتماعي تبديل شده به طوري كه 95 درصد سود كل
شركت سرمايه گذاري تامين اجتماعي تنها از 17 شركت زيرمجموعه كسب
شده است .
مهندس كبوراني ضمن درخواست براي رفع اين معضل با اشاره به
نمونه هاي موضوع گفت : هر چه مجموعه تامين اجتماعي قدرتمندتر شود
40 درصد جمعيت ايران كه تحت پوشش نظام تامين اجتماعي هستند در
رفاه و راحتي بيشتر زندگي خواهند كرد و اين بهترين بستر براي اجراي
برنامه محوري دولت نهم مبني بر عدالت گستري است .
هم اكنون ماهانه حدود يك سوم حقوق كارگران به حساب تامين
اجتماعي واريز مي شود كه نشان مي دهد منابع درآمدي تامين اجتماعي
بسيار فراوان است
در حال حاضر 40 درصد از توليد و توزيع داروي كشور , 40 درصد
سيمان كشور و 25 درصد كاشي و سراميك و ... در شركت هاي زير مجموعه
تامين اجتماعي توليد مي شود
دكتر اميدوار رضايي رئيس كميسيون بهداشت و درمان مجلس شوراي
اسلامي : مردم از صف طولاني , نوبت طولاني در بيمارستانهاي تامين
اجتماعي بسيار گله مند هستند اگر چه مي دانيم اين مشكلات در تمام بخش
بهداشت و درمان كشور عموميت دارد
متاسفانه با اختلافاتي كه بين وزارت رفاه و سازمان تامين اجتماعي
وجود دارد قطعا مي گويم خدمات رساني به مردم پس از ايجاد وزارت
رفاه بدتر شده است
