اشاره :
واقعه 11 سپتامبر 2001 (20 شهريور 1380 ) بهانه لازم را به دولت
جرج بوش داد تا طرح سلطه گرانه خود را در قالب باصطلاح « اصلاحات در
خاورميانه بزرگ » را با تهاجم نظامي به افغانستان كليد بزند. در جريان اين
عمليات گسترده , گروه طالبان و گروه تروريستي القاعده به اضمحلال كشيده
شد و شمار زيادي از اعضاي القاعده و شبه نظامياني كه در جنگ عليه ارتش
سرخ شوروي شركت داشتند , توسط نيروهاي آمريكايي و اروپايي بازداشت
و به زندانهاي گوانتانامو واقع در ساحل كوبا انتقال يافتند.
بعدها گزارش هاي مستند بسياري توسط خبرگزاري ها و روزنامه هاي
غربي درباره نحوه برخورد غيرانساني با زندانيان و شكنجه آنان به شيوه هاي
مختلف انتشار يافت كه افكار عمومي جهان را برآشفت و در پي آن
سازمان هاي عفو بين الملل و حقوق بشر سازمان ملل و نيز موسسات وابسته
به صليب سرخ جهاني را به تكاپو انداخت . عليرغم ممانعت ها و
كارشكني هاي ارتش آمريكا از انجام تحقيق درباره 500 زنداني مظنون به
فعاليت هاي تروريستي كه در بازداشتگاه گوانتانامو بسر مي برند , تحقيقات و
بررسيهاي بعمل آمده توسط سازمان عفو بين الملل و صليب سرخ جهاني ,
وجود شكنجه و محروم ساختن زندانيان از حقوق اوليه انساني را تاييد و
مورد تاكيد قرار داده است . اين تحقيقات نشان مي دهد كه محبوسين
بازداشتگاه گوانتانامو كه هم اكنون بيش از پنج سال توسط زندانبانان و
بازجويان آموزش ديده تحت شكنجه هاي قرون وسطي ايي قرار دارند , از
داشتن وكيل و ارائه شكايت به مراجع قضايي آمريكا كه از بديهي ترين
حقوق اوليه يك زنداني يا اسير جنگي است , عمدا محروم نگه داشته
شده اند.
مطلب حاضر كه به گزارش خبرگزاريها و روزنامه هاي غربي استناد دارد ,
نقض گسترده حقوق بشر توسط دولت جرج بوش كه در پوشش قوانين ضد
تروريستي ايالات متحده آمريكا در زندان هاي بگرام در افغانستان ـ ابوغريب
در عراق ـ گوانتانامو در سواحل كوبا ـ بونداستيل در كوزوو همچنين عمليات
استراق سمع شهروندان آمريكايي صورت مي گيرد , از نظر مي گذراند. با هم
پي مي گيريم :
فجايع زندانهاي آمريكا در نقاط مختلف دنيا
الف ) زندان آمريكا در گوانتانامو :
1 ـ اظهارات وكلاي زندانيان گوانتانامو
منبع خبر : عفو بين الملل (84,7,1 )
براساس اظهارات وكلاي بازديدكننده از زندان گوانتانامو , تعدد 210
زنداني اين بازداشتگاه در حال اعتصاب غذا قرار دارند و حال آنان وخيم
مي باشد. اين امر نگراني وكلاي مذكور را نسبت به كمبود امكانات پزشكي در
اردوگاههاي زندانيان گوانتانامو برانگيخته است .
2 ـ اعمال شكنجه در زندان گوانتانامو
منبع خبر : خبرگزاري فرانسه (84,7,18 )
يك زنداني مصري كه اخيرا از بازداشتگاه گوانتانامو آزاد شده است
اعلام كرد شكنجه هاي فراوان در اين بازداشتگاه نظامي وي را فلج كرده است
و وي بايد باقي عمر خود را بر روي صندلي چرخدار سپري كند.
« سامي اليثي » چهل و نه ساله در مصاحبه اي با تلويزيون مصر اعلام كرد
زندانبانان در بازداشتگاه گوانتانامو از شكنجه زندانيان لذت مي برند. وي كه
چهار سال از عمر خود را در اين زندان سپري كرده است , افزود : استخوان
ستون فقرات من بر اثر اين شكنجه ها شكسته و اكنون فلج شده ام . وي افزود :
بازجويان عادت داشتند هنگام بازجويي نور شديد را به صورت زندانيان
بتابانند و هر كسي كه چشم خود را مي بست بشدت مورد ضرب و شتم قرار
مي گرفت . اليثي گفت بازپرسان نظر زندانيان را درباره سياست آمريكا سوال
مي كردند و اگر كسي در مخالفت با آن صحبت مي كرد او را بشدت كتك
مي زدند و سرش را با پوتين به كف زندان فشار مي دادند.
3 ـ شيوه هاي جديد شكنجه در گوانتانامو
منبع خبر : روزنامه گاردين (84,7,29 )
زندانيان گوانتانامو از موارد ديگر شكنجه خود خبر داده اند. آن دسته از
زندانيان زندان گوانتانامو كه در اعتصاب غذا بوده اند مي گويند سربازان
آمريكايي با وارد و خارج كردن مكرر لوله هاي كثيف تغذيه به معده شان آنها
را شكنجه مي كرده اند. طبق گفته وكلاي مدافع سه زنداني گوانتانامو ,
سربازان آمريكايي زندانيان را مجبور مي كرده اند اين لوله ها را بدون استفاده
از هيچ نوع داروي بي حسي يا مسكن وارد معده خود كنند و اينكار را تا
زمانيكه زندانيان خود استفراغ مي كرده اند ادامه مي داده اند و بعد از آن با
ناسزا و دشنام گويي به زندانيان مي گفتند اين چيزي است كه دين تان برايتان
به ارمغان آورده است . به نوشته اين روزنامه حدود پانصد نفر در زندان
گوانتانامو بسر مي برند كه بيست و پنج نفر از آنان در اعتراض به شرايط
نامطلوب زندان اعتصاب غذا كرده اند. وكلاي مدافع اين افراد مي گويند تا
زماني كه شرايط بهبود نيابد زندانيان به اعتصاب غذاي خود ادامه مي دهند.
4 ـ آزار جنسي در گوانتانامو
منبع خبر : خبرگزاري فرانسه (84,8,9 )
نظاميان آمريكايي يك مظنون استراليايي حملات تروريستي را كه در
پايگاه نظامي آمريكا در خليج گوانتانامو نگهداري مي شود , مورد آزار جنسي
قرار دادند.
اين مطلب را پدر اين مظنون استراليايي در مصاحبه با شبكه تلويزيوني
« اي .بي .سي » عنوان كرد. وي به نقل از پسر خود « ديويد هيكس » گفت كه او
بلافاصله پس از دستگيري همراه با شماري از نيروهاي طالبان در اواخر سال
2001 طي دو جلسه ده ساعته بدست نظاميان آمريكايي شكنجه شد . هيكس
افزود پسرش تاكيد كرد كه آنها آمريكايي بوده اند. وي همچنين افزود
آمريكايي ها پس از انجام تزريقاتي روي فرزند وي او را هدف اذيت و آزار
جنسي قرار مي داده اند.
« مارتين مونبانگا » زنداني انگليسي سابق در خليج گوانتانامو نيز گفت
ديويد هيكس به وي گفت كه در حالي كه چشمانش را بسته بودند از يك ناو
جنگي آمريكا در خليج فارس به مقصد نامعلومي كه فكر مي كند افغانستان يا
پاكستان باشد منتقل و در آنجا مورد شكنجه قرار گرفت . هيكس جوان
استراليايي سي ساله كه در كشورش به دين اسلام مشرف شد قرار است در
يك كميسيون نظامي آمريكا در زمينه اتهامات مرتبط با تروريسم از جمله
كمك به دشمن و آموزش در اردوگاههاي نظامي القاعده محاكمه شود. وي
اين اتهامات را رد كرده است . در همين رابطه يك كشيش آمريكايي اظهار
داشت كه به هيكس پيشنهاد شده بود در قبال دادن اطلاعات , زنان روسپي
در اختيار وي قرار داده خواهد شد.
5 ـ افزايش خودكشي در گوانتانامو
منبع خبر : روزنامه واشنگتن پست (84,8,10 )
بازداشت شدگان در زندان گوانتانامو با نااميدي فزاينده از سرنوشت
آينده خود , دست به خودكشي مي زنند. وكلاي اين بازداشت شدگان تخمين
مي زنند دهها نفر ديگر وجود دارند كه از ماه ارديبهشت 84 از خوردن غذا
خودداري كرده اند . در حاليكه مسئولان رقم اين افراد را 27 نفر ذكر كرده اند ,
اعتصاب كنندگان به طولاني شدن زمان حبس خود در اين بازداشتگاه
اعتراض دارند. برخي از آنها بدون مشخص شدن جرمشان نزديك به چهار
سال است كه در زندان به سر مي برند.
سرهنگ « جرمي مارتين » سخنگوي نيروهاي ضربت گوانتانامو از اقدام
به خودكشي 22 زنداني در سي و شش نوبت در اين بازداشتگاه خبر داد . در
همين حال سازمانهاي حقوق بشر و سازمان ملل از نبود امكان دسترسي به
بازداشت شدگان شكايت دارند و از گزارشهاي موجود درباره بدرفتاري
جسمي و روحي با زندانيان از جمله حبس انفرادي طولاني آنها ابراز نگراني
مي كنند.
6 ـ عدم رسيدگي به شكايت زندانيان گوانتانامو
منبع خبر : خبرگزاري فرانسه (84,8,25 )
طبق راي سناي آمريكا بازداشت شدگان زندان گوانتانامو از حق دفاع از
خود در دادگاههاي آمريكا محروم مي شوند . اين قانون كه با 84 راي موافق و
14 راي مخالف به تصويب سناي اين كشور رسيد , مورد مخالفت گروههاي
حقوق بشري قرار گرفته است . اين مصوبه شرايطي را به بازداشت شدگان
تحميل مي كند كه براساس آن زندانيان تنها سالها پس از تحمل دوران زندان
و شكنجه مي توانند جهت طرح شكايت به دادگاههاي فدرال آمريكا مراجعه
كنند.
7 ـ غذا دادن اجباري به زندانيان اعتصابي
منبع خبر : خبرگزاري شين هوا (84,1,2 )
ارتش آمريكا 32 نفر از چهل و سه زنداني را كه در بازداشتگاه گوانتانامو
دست به اعتصاب غذا زده اند با خوراندن اجباري غذا ناگزير به شكستن
اعتصاب خود مي كند. ستوان « جرمي مارتن » مدير امور عمومي پايگاه
گوانتانامو در اين باره مي گويد : شمار زيادي از زندانيان از ماهها پيش از
خوردن غذا امتناع كرده اند ولي شمار كمي از آنها هستند كه در شكستن
اعتصاب سرسختي مي كنند و نيروهاي ارتش آمريكا در صورت بروز سو
تغذيه ناگزير به شكستن اعتصاب غذاي آنها مي باشند و با گذاشتن لوله در
بيني آنها غذا به معده آنها رسانده مي شود.
ب ) زندان آمريكا در كوزوو
1 ـ گوانتاناموي كوچك در كوزوو
منبع خبر : روزنامه لوموند (84,9,4 )
« آلوارو گيل روبلر » كميسر حقوق بشر شوراي اروپا در گفتگو با روزنامه
لوموند اعلام كرد در سال 2002 نمونه اي از زندان گوانتانامو را در يكي از
پايگاههاي نظامي ناتو در كوزوو ديده بود. گيل روبلز اعلام كردند زنداني در
مركز پايگاه نظامي « بوند استيل » در نزديكي فريزاج واقع در جنوب پرشتينا
تاسيس شده بود. محل زندان مانند يك گوانتاناموي كوچك ساخته شده
بود. او تصريح كرد در اين پايگاه كه براي عمليات ناتو تحت نظارت سازمان
ملل تاسيس شده بود اتاقكهاي چوبي وجود داشت كه در اطراف آنها سيم
خاردار كشيده شده بود. در هر يك از اين اتاقكها بين پانزده تا بيست زنداني
نگهداري مي شدند كه مانند زندان گوانتانامو لباس هاي نارنجي رنگ بر تن
داشتند. آلوارو گيل روبلز در ادامه گفت يك سرباز زن آمريكايي كه از كاركنان
زندان بوده به او گفته كه از زندان گوانتانامو به اين پايگاه منتقل شده است .
2 ـ اعتراف ميانجي سازمان ملل
منبع خبر : خبرگزاري فرانسه (84,9,18 )
« مارك آنتوني نويسكي » ميانجي سازمان ملل در كوزوو در مقاله اي كه
در مطبوعات آلمان مورخ 25 نوامبر (2005 ) منتشر شده است , اعلام كرد
اردوگاه نظامي آمريكايي « بوندستيل » در شرق كوزوو كه زنداني بدون
نظارت قضايي در آنجا قرار دارد يادآور پايگاه نظامي گوانتانامو
است .
خاطرنشان مي شود كه اردوگاه نظامي بوندستيل بازداشتگاه اصلي است
كه در اختيار نيروي چندمليتي سازمان پيمان آتلانتيك شمالي ناتو در كوزوو
قرار دارد.
اين سخنان در زماني مطرح مي شود كه خبرها از انتقال يا بازداشت
زندانيان مظنون به انجام فعاليتهاي تروريستي به دست نيروهاي سازمان
اطلاعات جاسوسي آمريكا سيا در شماري از كشورهاي اروپايي حكايت
دارد. سخنان نويسكي در واقع مطالبي را كه « آلوارو گيل روبلز » كميسر
حقوق بشر شوراي اروپا مطرح كرد , تاييد مي كند.
زندان هاي آمريكا در ساير كشورها
ج ) زندان آمريكا در افغانستان
1 ـ شكنجه گاه مخفي سيا در افغانستان
منبع خبر : عفو بين الملل (84,9,28 )
براساس گزارش عفو بين الملل شماري از زندانيان گوانتانامو افشا
مي كند . كه آمريكا تا سال 1384 يك زندان مخفي در نزديكي كابل داشته كه
در آن زندانيان , مورد شكنجه و ساير اشكال بدرفتاري قرار مي گرفته اند.
هشت تن از كساني كه هم اكنون در گوانتانامو زنداني هستند به وكلاي خود از
چگونگي دستگيري و حبس خود طي سالهاي 81 تا 84 در زنداني نزديك
كابل كه آنرا زندان تاريك و يا زندان تاريكي نام نهاده اند , خبر دادند و گفتند
كه در آن زندان با زنجير به ديوار بسته شده بودند , از غذا و آب آشاميدني
محروم بودند و براي هفته ها در معرض سر و صداي شديد و آزار دهنده و
موسيقي تند قرار داشتند.
2 ـ فجايع زندان بگرام در افغانستان
منبع خبر : روزنامه نيويورك تايمز(84,2,8 )
طبق اعلام اين روزنامه آمريكايي دولت آمريكا اقدام به توسعه زندان
جديد در بگرام واقع در شمال كابل نموده است . به گفته اين روزنامه در اين
زندان , زندانيان كه مظنونين فعاليت هاي تروريستي مي باشند با شرايط
« بسيار وحشتناك » نگه داري مي شوند.
اين مركز به شكل يك غار در كارگاه سابق محاسبات ماشيني در پايگاه
هوايي آمريكا در شمال كابل قرار دارد.
طبق گفته مقامات آمريكايي , بسياري از زندانيان بيش از سه سال است كه
بدون دسترسي به وكيل و فقط تحت عنوان مبارزان دشمن در اين زندان در
حبس بسر مي برند.
بجز صليب سرخ هيچ مركزي ديگري نتوانسته است وارد آن شود يا نسبت
به تهيه گزارش از آن اقدام كند. همچنين گرفته عكس از داخل و بيرون زندان
نيز مجاز نيست .
نام زندانيان نيز افشا نمي شود.
د) زندان آمريكا در عراق
1 ـ شكنجه در زندان ابوغريب
منبع خبر : خبرگزاري فرانسه (84,7,11 )
يك سرباز آمريكايي كه به جرم بدرفتاري و شكنجه زندانيان عراقي
محكوم شده است در اظهاراتي تاكيد كرد كه آنچه در زندان ابوغريب
مي گذرد بسيار بدتر از آن چيزي است كه تاكنون فاش شده است و فرماندهان
ارتش آمريكا نيز كاملا از آنچه در اين زندان ميگذرد , آگاه هستند.
اظهارات « ليندي انگلند » درباره وضع وخيم زندانيان ابوغريب كه
نخستين مصاحبه وي پس از محكوم شدن در يك دادگاه نظامي به جرم آزار
و اذيت زندانيان عراقي است نشان مي دهد كه ادعاي مقامات پنتاگون در باره
آگاه نبودن از اقدامات غير انساني سربازان آمريكايي در ابوغريب صحت
ندارد. مقامات پنتاگون بارها مدعي شده اند كه شكنجه و آزار و اذيت
زندانيان عراقي بدست گروهي از سربازان خود سرانجام شده است . انگلند
به نماد رسوايي زندان ابوغريب تبديل شده است زيرا عكسي از او كه يك
زنداني برهنه عراقي را با طنابي به گردنش روي زمين مي كشاند , بيشترين
انعكاس را در رسانه هاي جهاني داشته است . رسوايي زندان ابوغريب در
سال 2004 پس از انتشار عكسهايي از زندانيان ابوغريب كه مورد آزار و
اذيت قرار گرفته بودند , افشا شد.
2 ـ چني و رامسفلد , عامل شكنجه زندانيان در عراق
منبع خبر : خبرگزاري فرانسه (84,9,9 )
يكي از مشاوران نزديك « كالين پاول » وزير امور خارجه پيشين آمريكا ,
« ديك چني » معاون رئيس جمهور و « دونالد رامسفلد » وزير دفاع اين كشور
را مسئول شكنجه زندانيان جنگي اعلام كرد. « لورنس ويلكرسون » سرهنگ
بازنشسته آمريكايي در مصاحبه با « بي .بي .س » گفت : چني به طور آشكار و
شفاف مسئول بدرفتاري با زندانيان پس از صدام در عراق است . مشاور
پيشين پاول در پاسخ به اين پرسش كه آيا مي توان چني را متهم به جنايت
جنگي دانست گفت : قطعا براساس قانون آمريكا كسي كه خود را مدافع ترور
بداند , مرتكب جنايت شده است . وي افزود من در هر حال معتقدم كه اين
يك جنايت بين المللي نيز هست . وي در عين حال افزود چني و رامسفلد راه
حل مصالحه جرج بوش رئيس جمهور را مبني بر اجراي كنوانسيونهاي ژنو
در مورد همه زندانيان به جز اعضاي القاعده رعايت نكردند. مشاور پيشين
پاول گفت : وزير دفاع با حمايت معاون رئيس جمهور اوضاع را همانگونه كه
خودشان خواستند , مرتب كرد. وي افزود من معتقدم رئيس جمهور هيچ يك
از آنها را مسئول نميداند بنابراين من بايد بخشي از مسئوليت اين موضوع را
هم به او نسبت دهيم .
زندان بگرام در افغانستان در مقايسه با زندان گوانتانامو
داراي شرايط بسيار سخت تري مي باشد به گونه اي كه زندانيان
در قفس نگه داري مي شوند و تا قبل از ايجاد تغييرات جزئي ,
آنان به ندرت نور مي ديدند
از سال 1381 تاكنون 100 زنداني در عراق و افغانستان بعلت
خشونت نظاميان آمريكايي كشته شده اند
بوش در گفتگو با « سي .بي .اس » : ترديدي وجود ندارد كه
انتشار تصاوير زندانيان ابوغريب نه تنهاما را در جهان شرمنده
كرد بلكه موجب شد تا بسياري از افراد كه در قبال ما احساس
دوستي مي كردند درباره روابط خود با ما ابراز ترديد
كنند
تصوير « ليندي انگلند » سرباز زن آمريكايي كه در برابر يك
زنداني عراقي كه مانند حيواني به زنجير بسته شده بود به نماد
رسوايي آمريكا در عراق تبديل شده است . اين نظام آمريكاي
در شهريور 1383 تنها به سه سال زندان محكوم شد
مقامات پنتاگون ادعا كردند مسئول همه اين شكنجه ها و
بدرفتاريها با زندانيان عراقي يك گروه كوچك از نظاميان
بودند. اين در حالي است كه در زمان بازجويي از « ليندي
انگلند » وي فاش كرد مقامات نظامي آمريكا وي را براي
شكنجه بازداشت شدگان عراقي در زندان ابوغريب , مورد
تشويق قرار داده اند
