(درنگي در سخنان امام خميني درباره شهيدبهشتي )
علي معصومي (وزوايي )
از يك نظر مي توان اهل ديانت را به دو دسته تقسيم كرد. گروهي از آن ها
به دلايل متعدد عمدي و غيرعمدي , دينداري را به حوزه شخصي خود
محدود مي كنند و با ناديده گرفتن بخش بزرگي از دين , نه به سياست كار
دارند , نه در برابر حوادث و رويدادها جامعه واكنشي نشان مي دهند; نه با
ستم و ستم گر كاري دارند; نه با مظلومي همنوايي مي كنند و ده ها « نه » ي
ديگر. گويي اين افراد اصلا در اين جهان زندگي نمي كنند و دينداري آن ها
فقط همين است كه ارتباط عبادي شخصي با مبدا وجود برقرار نمايند و نان
وآبي هم به طريقي به دست آورند و بعد مثل چوب پوسيده خشكي در
گوشه اي بيفتند و ديگر به هيچ امري از امور جامعه كاري نداشته باشند.
روشن است كه با چنين دينداران بي خاصيتي كه غير از دغدغه هاي شخصي ,
هيچ دغدغه ديگري ندارند , كسي كاري ندارد. چه بساحتي ستمگران و
آن هايي كه خون از چنگالشان مي چكد نيز حب چنين افرادي را به دل خود
راه بدهند. در طول تاريخ , به خونخواراني برمي خوريم كه به هر شهري وارد
مي شدند از سر كشته شدگان , مناره ها مي ساختند و كودكان را در گهواره با
شمشير خود دو نيمه مي كردند , ولي همين خونخواراني كه چنين وحشي
بودند , وقتي مي شنيدند در بيغوله اي , عارف نمايي نشسته و به خود مشغول
است و بدون آنكه به امور ديگر توجه كنند , به عبادت اشتغال دارد و
زهدبازي مي نمايد , به ديدارش مي رفتند و حتي دستش را نيز مي بوسيدند.
چنين دينداراني , موجوداتي نيستند كه فقط محدود به دوره اي خاص از
تاريخ باشند و اكنون نسلشان منقرض شده باشد; بلكه همواره بوده اند و
اكنون نيز هستند و بعدا نيز خواهند بود. حتي در بسياري از مقاطع تاريخ ,
تنوع و كثرت اين گروه از دينداران , بيش از گروه ديگر دينداراني كه به زودي
از آن ها سخن خواهيم گفت , مي شود; زيرا همان طور كه اشاره كرديم , آن ها
را آفتي نيست و چون بي خاصيت و بي مسئوليت زندگي مي كنند , كسي كاري
با آن ها ندارد; چون اصل اين است كه هيچ كس , حتي ستمگران نيز با
بي خاصيت ها كاري ندارند و مي دانند كه حيات و ممات آن ها يكي است و
بودن و نبودنشان در جامعه مشكلي را پديد نمي آورد.
در مقابل گروه فوق الذكر كه اندكي از اوصافشان را برشمرديم , گروه
ديگري از دينداران را مي شناسيم كه سراسر وجودشان , تحرك , شور ,
مسئوليت , تعهد و... است و در راه انجام دادن تكاليف سياسي و اجتماعي
كه دين بر دوششان نهاده است , هيچ آرام و قراري ندارند و ضمن آنكه از
حوزه شخصي و عبادي غفلت نمي كنند , در عرصه اجتماع نيز پيوسته براي
خدمت به خلق خدا , براي اصلاح امور جامعه , براي حاكم كردن روش ها و
سياست ها درست و اسلامي برجامعه , براي مبارزه با ستم و ستمگري , براي
مبارزه با انحرافات , براي مبارزه با كانون هاي فساد و براي مبارزه با
كانون هاي استثمار و استكبار و... , سراز پا نمي شناسند و دقيقا به روش
پيامبران و اولياي بزرگ دين رفتار مي كنند.
طبق تعريف و توصيفي كه امام خميني از شهيدبهشتي دارند , متوجه
مي شويم كه شهيدبهشتي كه در واقعه هفتم تير 1360 به شهادت رسيد , از
گروه دوم اهل ديانت بود و به همين دليل , همواره هدف كينه دشمنان قرار
داشت .
از ديدگاه امام خميني , شهيدبهشتي , مسلماني متعهد , مجتهدي فعال و
پرتحرك , سرشار از جوهره وخاصيت , خدمتگزاري صديق , استوانه اي
قوي و پشتوانه اي ارزشمند براي ملت , سدي استوار در برابر دشمنان ,
شجره اي ثمربخش براي جامعه و شخصي بود كه همه عمر خودش را وقف
خدمت به اسلام و جامعه اسلامي كرده بود و ابعاد گوناگون و مجاهدتي
سرسخت داشت به همين دليل , هموزن ملتي براي ملت ايران و خار چشم
دشمنان دين و ميهن محسوب مي شد. از سوي ديگر , شهيدبهشتي كسي بود
كه حيات مظلومانه داشت و مظلومانه هم به شهادت رسيد. به تعبير صريح
امام خميني , شهيدبهشتي مظلوم زيست و مظلوم مرد . (1 )
اگر بخواهيم هر يك از تعاريف و اوصاف فوق الذكر را كه امام خميني
درباره شهيدبهشتي ارائه فرموده اند به طور مفصل شرح دهيم , قطعا سخن
بسيار طولاني خواهد شد , بنابراين , به طور كلي بايد گفت كه دشمنان انقلاب
و نظام اسلامي , افرادي را كه فعال و آگاه و خدمتگزار مردم و ميهن باشند و
بتوانند گره هاي پيچيده خرد و كلان كشور را به راحتي بگشايند و مسير
حركت افتخارآميز نظام اسلامي را با قدرت تدبير و آگاهي و مردمداري و
دينداري پاكسازي كنند , همواره هدف كينه هاي ناجوانمردانه خود قرار
مي دهند; زيرا با حضور چنين افرادي است كه انقلاب و نظام اسلامي موفق تر
مي شود و به موازات موفقيت هاي نظام اسلامي , حربه هاي دشمنان پيوسته
كندتر و بي اثرتر مي گردد. طبق تعاريف و توصيفات امام خميني از
شهيدبهشتي , آن شهيد بزرگ همه ويژگي هايي كه دشمنان براي آن حساس
هستند , دارا بود. به همين دليل , به تعبير امام خميني , شهيدبهشتي از روز
اول شكل گيري نظام جمهوري اسلامي , هدف دشمنان بود(2 ); زيرا حضور
او و افرادي كه مثل او بودند , مي توانستند در پيروزي ها و موفقيت هاي نظام
اسلامي , سهمي داشته باشند كه خاري براي چشم دشمنان باشد.
در پايان , نمونه هايي از سخنان امام خميني را كه معرف شخصيت
شهيدبهشتي از ديدگاه امام خميني است , به شرح زيل نقل
مي كنيم :
ملت ايران در اين فاجعه بزرگ 72 تن بيگناه به عدد شهداي كربلا
ازدست داد. ملت ايران سرافراز است كه مرداني را به جامعه تقديم مي كند كه
خود را وقف خدمت به اسلام و مسلمين كرده بودند و دشمنان خلق گروهي
را شهيد نمودند كه براي مشورت در مصالح كشور گردهم آمده بودند. ملت
عزيز , اين كوردلان مدعي مجاهدت براي خلق , گروهي را از خلق گرفتند كه
از خدمتگزاران فعال و صديق خلق بودند. گيرم كه شما با شهيدبهشتي كه
مظلوم زيست و مظلوم مرد و خار در چشم دشمنان اسلام و خصوص شما
بود دشمني سرسختانه داشتيد , با بيش از هفتاد نفر بيگناه كه بسياري شان از
بهترين خدمتگزاران خلق و مخالف سرسخت با دشمنان كشور و ملت بودند
چه دشمني داشتيد جز آنكه شما با اسم خلق از دشمنان خلق و
راه صاف كنان چپاولگران شرق و غرب مي باشيد. ما گرچه دوستان و عزيزان
وفاداري را از دست داديم كه هر يك براي ملت ستمديده استوانه بسيار قوي
و پشتوانه ارزشمند بودند , ماگرچه برادران بسيار متعهدي را از دست داديم
كه اشدا علي الكفار رحمابينهم بودند و براي ملت مظلوم و نهادهاي
انقلابي سدي استوار و شجره اي ثمربخش به شمار مي رفتند , لكن سيل
خروشان خلق و امواج شكننده ملت با اتحاد و اتكال به خداي بزرگ هر
كمبودي را جبران خواهد كرد . (3 )
اخيري كه واقع شد , دست آمريكا از آستين اين خائنها بيرون آمد و يك
كه جز به مصلحت ] را [ همچو جنايتي به مسلمين وارد كردند و كساني
مسلمين انديشه نمي كردند , از وكلاي مجلس و از دولت , وزرايي كه بسيار
ارزشمند بودند , وكلايي كه ارزشمند بودند و از قوه قضائيه هم مثل آقاي
به [ بهشتي , كه از اول شكل گرفتن جمهوري اسلامي مورد هدف بود ,
شما شاهد بوديد كه تمام اين ارگانهاي اسلامي مورد ] شهادت رساندند
هدف بودند; مجلس مورد هدف بود; مجلس خبرگان وقتي كه ديدند بسياري
از آنها يا اكثر از آنها علما هستند , مورد هدف واقع شد; مجلس شورا وقتي
ديدند كه اكثريت آنها اشخاص متعهد و بسياري از آنها از علما هستند , مورد
هدف واقع شد; قوه قضائيه وقتي كه ديدند بدست اشخاص دانشمند متعهد
فعال واقع شد , مورد هدف واقع شدند . (4 )
اينها مي خواستند از ما و از شما و از روحانيون يك موجود بي خاصيتي
درست كنند كه هيچ رنگ و بويي نداشته باشد و هيچ كاري نداشته باشد به
اينكه به اين ملت چه مي گذرد , به اين مخازن ملت چه مي گذرد , حكومت
چه مي كند , اين قلدرها چه مي كنند با ملت , اين خانها چه مي كنند با ملت .
احترام ] به آنها [ يك اشخاص بي رنگ و بويي مي خواستند , كه خيلي هم
مي كردند : شما بنشينيد سر جاهاتان و مسئله تان را بگوييد , ما احترامتان هم
مي كنيم , سلام بلند بالايي هم به شما مي دهيم , اما اگر يك قدم آن طرف
بگذاريد , نه , ديگر اينجا حد شما نيست , حد شما تا آنجايي است كه مسئله
بگوييد و بياييد مسجد و خيلي هم كه چي بشود , يك مجلس فاتحه اي باشد ,
برويد مجلس فاتحه بنشينيد. به ما تحميل كردند اين را و ما بايد از زير اين
بار تحميل بيرون برويم . (5 )
اين آقاي بهشتي مسلمان , متعهد , مجتهد , اين چه كرده بود كه تو تاكسي
مي نشستي , مي ديدي كه دو نفر آدم به هم مي رسند يك حرفشان فحش به
اوست ! تو اجتماعات , يك دسته اي مرگ بر كي , « طالقاني را تو كشتي »
به يك همچو موجود فعالي , ] بود [ خوب , شما ببينيد چه ظلمي ] مي گفتند. [
كه مثل يك ملت بود براي اين ملت ما با چه حيله هايي اين را مي خواستند
بيرون كنند. خوب , حالا رفته است كنار , ولي اينها بدانند كه با رفتن اين و آن
و آن و آن , خير , مسائلشان حل نمي شود; مردم بيشتر مي فهمند كه شما چه
كاره بوديد و مي خواستيد چه بكنيد . (6 )
مآخذ
1 ـ صحيفه امام , جلد 15 , ص 2 و 3 و 6 و 7 و 12 و 18 و 19 و 24 و 25 و
جلد 16 ص 361 تا .364
2 ـ همان , جلد 15 , ص 6
3 ـ همان , ص 2 و 3
4 ـ همان , ص 6
5 ـ همان , ص 12 و 13
6 ـ همان , ص 18
امام خميني : كوردلان مدعي مجاهدت براي خلق , گروهي
را از خلق گرفتند كه از خدمتگزاران فعال و صديق خلق بودند.
گيرم كه شما با شهيدبهشتي كه مظلوم زيست و مظلوم مرد و خار
چشم دشمنان اسلام بود دشمني سرسختانه داشتيد , با بيش از
هفتاد نفر بي گناه كه بسياري شان از بهترين خدمتگزاران خلق
مخالف سرسخت دشمنان كشور و ملت بودند چه دشمني
داشتيد
امام خميني : آقاي بهشتي مسلماني متعهد و مجتهد بود. او
از اول شكل گرفتن جمهوري اسلامي مورد هدف بود
از ديدگاه امام خميني , شهيدبهشتي , مسلماني متعهد ,
مجتهدي فعال و پرتحرك , سرشار از جوهره و خاصيت ,
خدمتگزاري صديق , استوانه اي قوي و پشتوانه اي ارزشمند
براي ملت , سدي استوار در برابر دشمنان , شجره اي ثمربخش
براي جامعه و شخصي بود كه همه عمر خودش را وقف خدمت
به اسلام و جامعه اسلامي كرده بود و ابعاد گوناگون و مجاهدتي
سرسخت داشت . به همين دليل , هموزن ملتي براي ملت ايران
و خار چشم دشمنان دين و ميهن محسوب مي شد. از سوي
ديگر , شهيدبهشتي كسي بود كه حيات مظلومانه داشت و
مظلومانه هم به شهادت رسيد
