بسم الله الرحمن الرحيم
مجلس هفتم , نيمي از عمر خود را درحالي پشت سر ميگذارد كه در كارنامه
خود , عليرغم وجود ضعف ها و قوت ها , نمره اي قابل قبول از استقلال دارد.
اكنون يك قرن از عمر قانونگذاري در كشور ما ميگذرد. در اين مدت , مجلس
قانونگذاري دو نظام حكومتي كاملا متفاوت و متضاد را تجربه كرده است .
مجلس شوراي ملي كه تا سال 1357 ادامه داشت , در چارچوب نظام حكومتي
شاهان قاجار و پهلوي كه بارزترين ويژگيهاي آن , استبداد داخلي و وابستگي به
استعمار خارجي بود , عمل ميكرد و به همين دليل كمتر ميتوانست طعم استقلال
را , چه در وضع قوانين و چه در نظارت بر اجراي آن , بچشد. در آن دوران ,
سرنوشت نمايندگان مستقلي همچون مدرس , سيلي خوردن و تبعيد شدن و به
شهادت رسيدن بود. با اينهمه , بخشهائي از عمر هفتاد ساله مجلس شوراي ملي
به مبارزه عليه استبداد و استعمار گذشت هرچند در نهايت , مردم ايران تا قبل از
پيروزي انقلاب اسلامي كارنامه قابل قبولي از مجلس قانونگذاري در ذهن
نداشتند.
كاپيتولاسيون , اوج وابستگي مجلس قانونگذاري دوران رژيم پهلوي را به
نمايش گذاشت , همان لايحه اي كه امام خميني به دليل اعتراض به تصويب آن در
مجلس و اعلام عدم مشروعيت مجلسي كه چنين لايحه ننگيني را به تصويب
رسانده , به دستور آمريكا به تركيه و بعد از مدتي از تركيه به عراق تبعيد شد و 14
سال در تبعيد بسر برد و نهضت اسلامي را از تبعيدگاه رهبري كرد. شاه , در سال
1357 در يك سخنراني منفعلانه كه از راديو تلويزيون پخش شد اعتراف كرد كه
فهرست اسامي وزرا و نمايندگان مجلس را همواره از سفارتخانه هاي آمريكا و
انگليس دريافت ميكرد و خود او هيچ دخالتي در تعيين آنها نداشت . اين اعتراف ,
نشان ميداد نه تنها مردم هيچ نقشي در انتخاب نمايندگان مجلس نداشتند بلكه
حتي شاه نيز , چه در انتخاب وكلا و چه در انتخاب وزرا , تصميم گيرنده نبود و
مسئولان قانونگذاري و اجرائي مستقيما توسط بيگانگان نصب
ميشدند.
وضعيت قوه قضائيه نيز همين بود. اصولا كاپيتولاسيون , سلب اختيار از قوه
قضائيه در برابر مجرمان بيگانه بود. نفوذ آمريكا در اركان رژيم شاهنشاهي بقدري
عميق و وسيع بود كه ايران يكسره به مستعمره تمام عيار آمريكا تبديل شده بود و
نظام حكومتي آن به معني دقيق كلمه « منحط » بود.
با پيروزي انقلاب اسلامي و تاسيس نظام جمهوري اسلامي , نظام حكومتي
به استقلال كامل رسيد. در يك نظام حكومتي مستقل , بطور طبيعي مجلس
قانونگذاري نيز مستقل است . براي مجلس شوراي اسلامي , چنين زمينه اي فراهم
آمد و بي ترديد تا امروز قوه مقننه در نظام جمهوري اسلامي از دو آفت خطرناك
استبداد و استعمار مصون مانده است .
با اينحال , بايد پذيرفت كه مجلس همواره در معرض تهديد قرار دارد ,
تهديدهائي كه هرچند مستقيما از جنس استبداد و استعمار نيستند اما ميتوانند
زمينه ساز استبداد و استعمار باشند. مجلس نبايد منتظر بماند قواي ديگر او را
صيانت كنند , اين خود مجلس است كه بايد براي مصون ماندن خود از آفت ها
تلاش كند و حتي در جايگاهي از مصونيت قرار داشته باشد كه بتواند ساير
اندام هاي نظام را نيز صيانت كند. معني اين جمله امام خميني كه ميفرمودند
مجلس در راس همه امور است نيز همين است .
ريشه خطرهائي كه ممكن است مجلس را تهديد كنند در انتخابات است . در
انتخابات اگر حرف اول را پول و زور و فريب هاي تبليغاتي بزنند , نمايندگاني كه
به مجلس راه مي يابند , نمايندگان مردم نخواهند بود بلكه نمايندگان پول و زور و
فريب خواهند بود. چنين افرادي نه تنها قانونگذاران خوبي نيستند بلكه مي توانند
زمينه سازان مناسبي براي پيدايش استبداد و بازگشت استعمار باشند. اين خطرها
از روز اول وجود ندارند بلكه به تدريج به سراغ مجلس ميآيند. به آنچه در
انتخابات اولين دوره مجلس شوراي اسلامي گذشت اگر نگاه كنيد و آنرا با آنچه
در انتخابات دوره هاي اخير مجلس مقايسه نمائيد به اين نتيجه خواهيد رسيد كه
خطر بسيار نزديك است .
خوشبختانه مجلس هفتم تا به امروز , كه نيمي از عمر خود را سپري كرده , در
مجموع كارنامه درخشاني دارد. اين مجلس , عليرغم افت و خيزهائي كه داشت و
عليرغم افراط و تفريط هائي كه توسط بعضي عناصر در كلام و عمل صورت گرفته
و ميگيرد , نشان داده است كه مجلس مستقلي است . البته اين كافي نيست , زيرا
طعم بيگانگان از يكطرف و ميل به دنباله رو نمودن مجلس از طرف ديگر ,
تهديدهائي هستند كه همواره وجود دارند. نمايندگان مجلس بايد هوشيار باشند
و سنگر مقدس قانونگذاري را در برابر اين خطرها و تهديدها مصون نگهدارند.
اگر نمايندگان مجلس اين واقعيت را مي پذيرند كه ريشه خطرهائي كه ممكن
است مجلس را تهديد كند در انتخابات است , آيا براي مقابله با اين خطرها فكري
كرده اند نيمه دوم عمر هر مجلس , زمان انديشيدن به مجلس بعدي نيز هست . از
هم اكنون , براي آنكه پول , زور و فريب بتوانند در انتخابات مجلس هشتم حرف
اول را بزنند , عده اي به تكاپو افتاده اند. آيا مجلس هفتم براي آنكه نگذارد پول و
زور و فريب حرف اول را در انتخابات بزنند , قانوني را براي تصويب آماده كرده
است
