روزنامه جمهوري اسلامي 27/02/1385 صفحه هنر و ادبيات

* يك نفس اكسيژن
* « مظهر شرف »
گر مي نخوري طعنه مزن مستان را
آثار خود را براي ما بفرستيد
شب
نظر اول
خبرهاي ادبي ـ هنري
يك نفس اكسيژن






ذوالفقار شريعت در مرداد ماه 1345 در شهر بندر امام خميني (ره ) متولد شد وتحصيلات خود را تا مقطع ديپلم ادبيات در همين شهر به پايان رساند . وي از سن 28 سالگي به سرودن شعر روي آورد . از آثار اوست :
« وكالت عشق » در كتاب « با شاعران آفتاب »
« انتظار , ايثار , ولايت »
« بهار باغ همسايه ـ در حال چاپ »
{تقديم به تمامي جانبازان شيميايي دفاع مقدس }
يك نفس اكسيژن
يك نفس يك سرفه , يك نگاه پر درد
پيرمردي كم سن , قامتش خشك و سرد
لحظه هاي عمرش , يك نفس اكسيژن
گريه هاي يك زن , سرفه هاي يك مرد


از سرش مي ريزد , موي هاي زيبا
بر رخش بنشسته سالها گردي زرد
در تنش تاولها , نغمه ها مي خوانند
آه را بگشائيد , سوزها راآورد
در اطاقي تنها روبروي عكسي
باز او مي جنگد مثل هنگام نبرد
شمع هاي سوخته در چراغاني شهر
چشمهاي كم سو , سرمه هايي از گرد
جمع هايي جمع اند , غافل از يك احساس
جمع او تفسيرش , درد تنهايي فرد
كوله بارش اينك , در گذرگاه زمان
يك نفس يك سرفه , يك نگاه پردرد
ذوالفقار شريعت 84,8,20

« مظهر شرف »




29 ارديبهشت ماه مصادف است با بيستمين سالروز درگذشت استاد سخن محب ولايت , شاعر اهل بيت عصمت و طهارت مرحوم استاد مصطفي قمشه (مژده ). متن زير گزيده اي است از مقدمه اي كه استاد مشفق كاشاني بر مجموعه ي اثر استاد مژده نگاشته است .
... زنده ياد مصطفي قمشه « مژده » با آن چهره نجيب و تواضع و فروتني كه خاص او بود , غزلهاي نغزش همواره مورد توجه استادان قرار مي گرفت و به همين دليل آشنايي من با او تبديل شد به دوستي عميق كه تا آخرين روزهاي حيات كوتاه او پايدار بود و اكنون كه او در بين ما نيست درد و داغ جدايي او در جان و دلم ريشه دوانيده و ياد او و ساير عزيزان ازدست رفته , چراغ خلوت شبهاي تنهايي من است .
زنده ياد مصطفي قمشه « مژده » به خاطر صداقت و نجات ذاتي و آثار ارزشمندش در همان روزهاي اول نظر مرا جلب كرد. اعتقاد راسخ او در مسائل مذهبي , او را در بين شاعران جوان ممتاز كرده بود و من نيز به خاطر استعداد ذاتي و صفات خوب انساني كه در او ديده بودم رشته دوستي و مودت را روز به روز محكم تر مي يافتم .
در آن روزگار زنده ياد استاد مهرداد اوستا در 2 اطاق محقر كه در طبقه دوم خانه اي در جنوب تهران اجاره كرده بود زندگي مي كرد , در بعد ازظهر روزهايي كه انجمن تشكيل نمي شد , دوستان همدل چون رنجي تهراني , كريم كسروي , گلشن كردستاني , رضا شمسايي , شادروان قمشه « مژده » كه هم محلي استاد اوستا بود , مجمعي خودماني تشكيل مي داديم و در موضوعات مختلف ادبي و نقد شعر و مطالعه ديوانهاي شعراي بزرگ بحث و گفتگو مي كرديم و گه گاهي اين مجمع در خانه يكي ديگر از دوستان شكل مي گرفت . و بعد ازاينكه مرحوم اوستا در سال 1342 به علت ابتلا به مرض سل در بيمارستان سرخه حصار بستري گرديد , اين انجمن در بيمارستان هفته اي يكبار كه براي عيادت آن عزيز مي رفتيم , به كار خود ادامه مي داد. در اوج انقلاب شكوهمند اسلامي ايران , زنده ياد مصطفي قمشه « مژده » از نخستين شاعراني بود كه نداي امام راحل را لبيك گفت و همگام با اهداف عاليه انقلاب سروده هاي زيباي خود را براي پخش به صداي جمهوري اسلامي و يا مطبوعات مي فرستاد و نداي مظلوميت مردمي كه پس از 2500 سال از زير سلطه حكومتهاي ستمگر رها شده بودند , به گوش جهانيان مي رسانيد.
زنده ياد مصطفي قمشه « مژده » در خانواده اي چشم به جهان گشود كه همه اهل فضيلت و تقوا بوده و به آيين محمدي عشق مي ورزيدند. پدر او مردي مومن و با اينكه از نعمت شنوايي و گويايي محروم بود , كارگري ساده و قانع بود و در عين حال باهوش و ذكاوت خدادادي فرزندان خود را با تعاليم اسلامي و با زبان اشاره آشنا مي كرد.
او زندگي را در عشق و دوستي مي داند , چنان كه در مقدمه اي كه بر چاپ اول مجموعه شعر خود مي نويسد , اشاره مي كند :
« عشق و دوستي است كه به زندگي آرامش مي بخشد و هيچ چيز را جز عشق تسلاي جان نيست , اين كلمه براي من مقدس ترين كلمات است , اگر بگويم هر وقت كلمه عشق را مي شنوم لحظه اي از خود بي خود مي شوم و نشوه اين باده مردافكن مرا بي خويش مي كند , سخن به راستي گفته ام . »
با من از عشق بگوييد سخن
كه درآميخته با جان من است
نيست يك موي جداييم ز عشق
همه از عشق از آنم سخن است

شادروان مژده از شاعران گذشته به مولانا , عطار , نظامي گنجوي , شيخ مصلح الدين سعدي و حافظ بيشتر از شاعران ديگر توجه داشت و به همين دليل طرز سخن او به سبك عراقي و در اين زمينه به سخن سعدي نزديك است و گه گاه به زبان محاوره نزديك تر.
زنده ياد مژده بنا به تربيت خانوادگي و فطرت پاك خويش , نسبت به خاندان رسالت ارادتي خاص داشت و همواره در اين زمينه با طبع بلند خود امامان معصوم (ع ) را ستايش كرده است و من در اين مجال اندك به پاره اي از تراوشات دروني او اشارتي گذرا دارم :
در مورد ميلاد علي (ع ) :
خواهي كه شوي رحمت حق را مشمول
با ذكر علي دم زن و اولاد بتول
اين مژده دهيد عاشقان را كه رسيد
ميلاد علي وصي بر حق رسول
به مناسبت عيد غدير :
چون پرده ي شب , روشني روز دريد
در خم غدير خيمه زد آن خورشيد
از بهر كمال دين و اتمام نعم
برخلق , ولايت علي داد نويد
در شهادت علي (ع ) :
برخاست زمحراب چو فرياد علي
آسوده شد از غم , دل ناشاد علي
ايام نديده و نخواهد ديد
مظلوم تر از علي و اولاد علي
درباره حضرت زهرا(س ) :
تابنده در بحر ولايت زهراست
در راه طلب شمع هدايت زهراست
آن كس كه به جان خويش در راه خدا
از حق علي كرد حمايت زهراست
قبلا اشاره رفت كه زنده ياد مژده از همان روزهاي خون و قيام در پيشبرد اهداف عاليه انقلاب شكوهمند اسلامي , همگام با مردم به پا خاسته با عشق عميقي كه به امام امت (قدس سره ) داشت , آثاري بس شيوا و دل انگيز به وجود آورد.
به منظور حسن ختام اين مقاله و با امتنان از فرزندان برومند آن عزيز ازدست رفته كه در گردآوري و چاپ اين مجموعه نفيس به خصوص جناب آقاي منصور قمشه اقدام كرده اندبا آوردن غزلي زيبا از اين مجموعه ارجمند در مورد ورود امام راحل (ره ) به نوشته خود پايان مي دهم , خداوند روان پاك او را قرين رحمت كند. ان شاالله .
مظهر شرف :
اي پيشواي ملت ايران خوش آمدي
اي يوسف عزيز به كنعان خوش آمدي
روح خدا , خميني اي مظهر شرف
حق را تو پاسدار و نگهبان , خوش آمدي
اي سرو سرفراز كه آزادگي گرفت
رونق زتو , به طرف گلستان خوش آمدي
درياي پرتلاطم اين ملك را , زمهر
اي گوهر اميد , به دامان خوش آمدي
ازبهر حق گزاري و تعظيم و مكرمت
برخاك لاله گون شهيدان خوش آمدي
تنهانه « مژده » ملت آزاده اي زشوق
گويند اي عزيز دل و جان خوش آمدي
عباس مشفق كاشاني

گر مي نخوري طعنه مزن مستان را




پنجشنبه بيست و هشتم ارديبهشت ماه روز بزرگداشت حكيم عمرخيام دانشمند بزرگ نيشابوري است . خيام به همه ي علوم و فنون زمان خود از جمله فلسفه , هيات , نجوم , حكمت , رياضيات , طب , تاريخ ادب و فقه و حتي به تفسير قرآن كه دايره ي تخصص او نبوده آشنايي داشته و عمري به بحث و تحقيق در اين علوم گذرانده . نه همين مناسبت چند رباعي از اين عالم فرزانه وشيرين سخن انتخاب شده است .
گرمي نخوري طعنه مزن مستان را
بنياد مكن تو حيله و دستان را
تو غره بدان مشو كه مي مي نخوري
صد لقمه خوري كه مي غلام است آن را

ابر آمد و باز بر سر سبزه گريست
بي باده ي گلرنگ نمي بايد زيست
اين سبزه كه امروز تماشاگه ماست
تا سبزه ي خاك ما تماشاگر كيست

اين كوزه چومن عاشق زاري بوده است
در بند سر زلف نگاري بوده است
اين دسته كه برگردن او مي بيني
دستي است كه بر گردن يادي بوده است

اين يك دو سه روزه نوبت عمر گذشت
چون آب به جويبار و باد به دشت
هرگز غم دو روز مرا ياد نگشت
روزي كه نيامده است و روزي كه گذشت

آثار خود را براي ما بفرستيد



بدين وسيله از كليه ي نويسندگان و شاعران با ذوق كشورمان به خصوص قشر جوان دعوت مي شود تا آثار خود را جهت درج در اين صفحه براي ما ارسال دارند.
مطالب مي بايد حتي الامكان كوتاه و ترجيحا همراه عكس و زندگي نامه ي مختصر صاحب اثر باشد.

شب



به بهانه 25 ارديبهشت روز بزرگداشت حكيم ابوالقاسم فردوسي
قطعه ي زير برگرفته از شاهنامه , توصيف بسيار بسيار زيبا ودقيقي است از يك « شب » كه فضاسازي آن به هنرمندانه ترين وجه ممكن بر انسان تاثري مي گذارد.
شبي چون شبه روي شسته به قير
نه بهرام پيدا نه كيوان نه تير
دگرگون آرايشي كرده ماه
بسيچ گذر كرده بر پيشگاه 1
شده تيره اندر سراي درنگ
ميان كرده باريك و دل كرده تنگ 2
زتاجش سه بهره شده لاجورد
سپرده هوا را به زنگار و گرد
سپاه شب تيره بر دشت و راغ
يكي فرش افكنده چون پر زاغ
چو پولاد زنگار خورده سپهر
تو گفتي به قير اندر اندوده چهر
نمودم ز هر سو به چشم اهرمن
چو مار سيه باز كرده دهن
هر آنگه كه بر زد يكي باد سرد
چو زنگي برانگيخت زانگشت گرد3
چنان گشت باغ و لب جويبار
كجا موج خيزد ز درياي قار
فرو مانده گردون گردان به جاي
شده سست خورشيد را دست و پاي
زمين زير آن چادر قير گون
توگفتي شدستي به خواب اندرون
جهان را دل از خويشتن پر هراس
جرس برگرفته نگهبان پاس 4
نه آواي مرغ و نه هراي دد
زمانه زبان بسته از نيك و بد
نبد هيچ پيدا نشيب و فراز
دلم تنگ شد زان درنگ دراز
شاهنامه فردوسي
پي نوشت :
1 ـ ماه به صورت ديگري درآمده و آماده است كه از كناره ي آسمان عبور كرده و غروب نمايد.
2 ـ بيانگر هلال ماه
3 ـ هر گاه كه باد سردي مي وزيد , مانند اين بود كه يك سياه پوست (زنگي ) گرد زغال در فضا پخش كند.
4 ـ دل دنيا از دست خودش پر از ترس و بيم شده و پاسبانان نيز زنگ خود را به صدا در نمي آورند.

نظر اول



« الهي ... شكر! » دو تا دست پينه بسته ي تيره رنگ كه دور يك چوب بلند حلقه شده اند , و يك پا با يك گيوه ي سپيد چرك كه به طور منظم موقع « الهي » به لبه ي فلزي بيل فشار مي آورد و آن را فرو مي كند تا همان دو تا دست تيره با يك « شكر » بيرون بياوردش . از دست هاي تيره كه بالا بروي و سر آستين ها را رد كني , به يقه ي تا نخورده مي رسي كه يك گردن مثل دست ها تيره را دوره كرده است . سپيدي موهاي كم پشت صورت با تيرگي پوست پر از چين و چروك آن قدر تضاد دارد كه يك صورت ابلق شكسته را گيراتر كند. و يك كلاه نمدي كوچك اين تابلو را كامل مي كند. « الهي ... شكر!... الهي ... شكر! »
« الهي ... » ولي بيل به يك جسم سخت برخورد كرده و فروتر نرفته . دستان تيره به نرمي دانه هاي عرق را از پيشاني تيره بر مي چينند و يك بار ديگر : « الهي ... » اما باز هم بيل مقاومت مي كند. حتما سنگي , خشتي چيزي است . اما شايد هم نباشد. شايد يك صندوق كوچك خاك گرفته باشد. شايد از زمان هاي دور , گنجينه ي كوچكي را در دل خود و ميان آغوش آشفته ي خاك پنهان كرده باشد. اگر اين چنين باشد , حتما ميخ ها و لولاهاي جعبه ي كوچك تا الان زنگ زده اند. شايد قفلش به اين آساني باز نشود...
نسيم ملايمي دست ها و صورت تيره را لمس مي كند. شايد سرنوشت است كه از آن جا مي گذرد. ولي دست ها و بيل , بي اعتنا به عبور سرنوشت , آرام آرام و شمرده دور جسم سخت را خالي مي كند تا مانع كاشت دانه هاي بي گناه نشود. اما شايد جسم سخت صندوقچه اي باشد كه ... پير مرد سنگ را از دل خاك در مي آورد و گوشه اي مي اندازد. و سپس :
« الهي ... شكر! »

خبرهاي ادبي ـ هنري


برگزاري مراسم پاياني دومين جشنواره صحيفه سجاديه
مراسم اختتاميه دومين جشنواره صحيفه سجاديه دانشگاهيان سراسر كشور در روزهاي 27 و28 ارديبهشت ماه سال جاري در اردوگاه فرهنگي ـ تفريحي شهيد باهنر تهران برگزار مي گردد. اين جشنواره در رشته هاي مقاله و پژوهش , شعر , داستان , گرافيك , خطاطي , نقاشي , عكاسي , فيلم كوتاه , نمايشنامه , فيلمنامه , تواشيح , مداحي و مناجات خواني بوده وطي مراسم امروز و فردا كه با حضور علما , بزرگان , پژوهشگران ومترجمين صحيفه سجاديه برگزار مي گردد به بيش از ششصد نفر از برگزيدگان جشنواره جوايز نفيسي اهدا خواهد شد.
نمايش هاي برگزيده ي سومين جشنواره « پانتوميم » در حوزه هنري
نمايش هاي برگزيده ي « سومين جشنواره سراسري پانتوميم » از 2 لغايت 12 خرداد ماه سال جاري در تماشاخانه مهر حوزه هنري روي صحنه مي رود. به گزارش ستاد خبري حوزه هنري , پنج نمايش محدوده (ميترا خواجه يان از تهران ) تولد تا مرگ ( ياسر خاسب از مازندران ) , رابطه (اميدعباسي از اراك ) , ملعبه (بهزاد اسكندري از كرمانشاه ) و اشك خنجر (محمدامين پورعباسي از بوشهر) نمايش هايي هستند كه در ساعت 18 روزهاي ياد شده در تماشاخانه مهر واقع در تقاطع خيابان حافظ وسميه روي صحنه خواهند رفت .
سومين جشنواره استاني تئاتر ماه ايلام برگزار مي شود
اين جشنواره به همت حوزه هنري استان ايلام و به منظور ارتقاي سطح كيفي تئاتر استان در جهت محوريت بخشيدن به سه اصل معنويت , انديشه و هنردر سال پيامبر اعظم (ص ) دهه ي سوم آبان ماه سال جاري برگزار مي گردد. به گزارش ستاد خبري حوزه هنري موضوع نمايش نامه آزاد است , ولي نمايشنامه هايي كه با محوريت اصلي موضوع جشنواره (معنويت انديشه و هنر) باشند در اولويت هستند و به متوني كه پيرامون سال پيامبر اعظم (ص ) باشد جايزه ويژه تعلق مي گيرد.
علاقه مندان جهت شركت در اين جشنواره مي توانند آثار خود كه تاكنون در هيچ جشنواره اي شركت نداده اند را تا 15 تيرماه به دبيرخانه ي اين جشنواره واقع در ايلام , بلوار امام خميني (ره ) خيابان پاسداران شماره 289 ارسال نمايند.
بزرگداشت قاره « آفريقا » در تهران
مراسم روز جهاني آفريقا چهارم خردادماه باحضور سفراي كشورهاي آفريقايي در تهران و مقامات وزارت امور خارجه و وزارت علوم تحقيقات و فن آوري و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي در تهران برگزار مي شود.
به گزارش روابط عمومي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي , اين سازمان به منظور تحكيم ارتباطات فرهنگي با قاره ي آفريقا براي دومين سال پياپي آيين روز جهاني آفريقا را با ارائه برنامه هاي متنوعي برگزار مي كند. برپايي نمايشگاه « فرهنگ و تمدن آفريقا » با همكاري شركت هاي ايراني فعال در قاره ي آفريقا نيز برگزاري مسابقه ي فوتبال جام دوستي بين ديپلمات هاي كشورهاي آفريقايي مقيم تهران و كاركنان سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي از ديگر برنامه هاي بزرگداشت روز آفريقاست .
در اين مراسم همچنين فيلم مستند كائوله كه در تانزانيا تهيه شده و قدمت حضور فرهنگ و تمدن ايران را در اين قاره بررسي مي كند به نمايش گذاشته خواهد شد.
خورشيدهاي بي فروغ هنر ايراني را « چرا نديديم »
مجموعه كتاب هاي جديد « چرا نديديم » از جمله آثار جديد منتشر شده توسط كانون پرورش فكري كودكان ونوجوانان در راستاي آشنايي با آثار ارزشمند هنر ايراني اسلامي است . به گزارش روابط عمومي كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان , تاكنون سه عنوان از اين مجموعه با عناوين « محراب گچ بري شده ي نفيس مسجد اولجايتو در جامع عتيق اصفهان » , « در قلمزني شده ي مدرسه چهار باغ اصفهان » و... سقف تالار آيينه عمارت نارنجستان شيراز » , جلوه هايي از ذوق و هنر بي مانند هنرمندان ايراني را به خوانندگان معرفي مي نمايد. مجموعه كتاب هاي چرا نديديم هر يك در 28 صفحه و با شمارگان سه هزار نسخه و با قيمت 17 هزار ريال به صورت مصور براي نخستين بار در نوزدهمين نمايشگاه بين المللي كتاب تهران عرضه شد.