مجيد زندي
هر كس كه در شهرهاي بزرگ كشور ازجمله تهران رفت وآمد كند و يا
گرفتار ترافيك شديد و راه بندانهاي پي درپي شود بارها با صداي بوق
وحشتناك اتومبيل ها و ويراژ موتورسيكلت ها مواجه شده است كه طنين و
زنگ اين صداهاي بدقواره را براي هميشه در گوش خود خواهد داشت .
به موازات آن همه ما بارها شاهد بوديم كه چه بسيار مردان و زنان
سالمند , مادران باردار , كودكان معصوم و حتي بيماران خفته بر تخت
بيمارستانها از صداي ناگهاني بوق ممتد خودروها , آژير دزدگيرها و ساير
آلودگي هاي صوتي دچار آسيب هاي فراوان روحي و جسمي شدند و همين
عوامل باعث شده تا در كشور ما بسياري از مردم ساكن شهرها حتي در سنين
جواني و ميانسالي دچار پيرگوشي و مجبور به استفاده از سمعك شوند.
در شهر شلوغي مثل تهران و ساير شهرهاي بزرگ كشور همه مردم بارها
شاهد بوده اند كه چگونه رانندگان جوان خودروهاي لوكس و گرانقيمت با
سرعت مرگبار خود در كوچه و خيابان ويراژ مي دهند و با صداي ترمز ممتد
و آزاردهنده روح و جسم مردم ساكن در آپارتمانهاي حاشيه بزرگراهها
خيابانها و كوچه ها را تهديد مي كنند.
همچنين در نمونه هاي فراوان ديگري صداي نخراشيده و نتراشيده
ضبط صوت اين خودروها , صداي آژير دزدگير خودروها كه شبانه روز بارها
آلودگي صوتي ايجاد مي كنند چگونه زندگي براي مردم را تلخ
كرده اند
آري , اين صداهاي ناهنجار و آسيب رساننده به گوش و سلامتي مردم در
طول ايام سال يكي از ويژگي هاي بارز شهرهاي كشورمان شده و عجيب
اينكه با ورود تكنولوژيهاي جديدي به نام دزدگيرها به كشور , فرهنگ
استفاده از آن هيچگاه به سراغ برخي از صاحبان خودروهاي به اصطلاح
مدل بالا هم نرسيده و حتي نيمه هاي شب نيز هر وقت قصد تماشاي
خودروي پارك شده خود رد كوچه و خيابان دارند , با به صدادرآوردن آژير
دزدگير , سلامت آن را همچون سلامت قلب خود امتحان مي كنند! صداي
ناهنجاري كه براي صاحبان اين خودروها آسايش و براي همه مردم زحمت و
آزار به دنبال دارد و...
امروزه در كنار آلودگيهاي محيط زيست خصوصا آلودگي هوا , آلودگي
صوتي نيز به يكي از معضلات عمده براي مردم تبديل شده و در گفت وگوي
گزارشگر ما با برخي از مردم و صاحبنظران , همگي از آلودگي صوتي شديد
در محيط اجتماع به ستوه آمده و اعتراض كنان خواستار اتخاذ تمهيداتي از
سوي راهنمايي و رانندگي و مجاري قانونگذاري براي مقابله با اين معضل
امروز شهرهاي بزرگ بودند.
در اين ارتباط آقاي خرمي دانشجوي دانشگاه تهران معتقد است : باور
كنيد وقتي كه براي درس به دانشگاه تهران مي آيم بخاطر محيط آلوده منطقه
ميدان انقلاب و سروصداي شديد اين محدوده پس از مراجعه به منزل
ساعت ها گيج و گنگ هستم و صداي وزوز شديد در گوشم احساس مي كنم و
همانند كسي مي شوم كه سيلي شديدي خورده باشد.
آقاي خرمي افزود : متاسفانه در فرهنگ رانندگي ما فقط بوق حاكم است
و هر كس براي اينكه راه خود را باز كند بوق مي زند غافل از اينكه اين كار آنها
خيانت در حق همه مردمي است كه در پياده رو و يا حتي خطوط عابر پياده
هستند.
وي افزود : بسياري از صداها در سطح شهر هست كه اجباري است و
ظاهرا براي آن گريزي نيست مثل صداي بسياري از لوازم و تجهيزات
مصرفي در كارگاها يا منازل اما برخي از اين صداهاي وحشتناك همانند بوق
يا آژير خودروها را مي توان تعديل كرد.
خانم معصومه فهيمي فرد از ديگر شهروندان تهراني نيز در گفت وگو با
گزارشگر ما ضمن نگراني از وجود آلودگي صوتي شديد در جامعه خصوصا
معضلاتي همانند صداي ترقه در يكماه پاياني سال گفت : به نظر من مسئولان
كشور از همين امروز بايد راههاي مقابله با ترقه را در ايام مسابقات
جام جهاني فوتبال آماده كنند زيرا مردم آزاران هر فرصتي را مناسب كار
خود مي دانند.
وي افزود : متاسفانه اكنون تكنولوژي به سمت سروصدا پيش مي رود و
مشخص نيست در آينده وضعيت چگونه خواهد بود زيرا اكنون
اسباب بازي هاي كودكان نيز پرسروصدا شده در حاليكه در گذشته چنين
چيزهايي وجود نداشت .
وي گفت : متاسفانه در اين زمينه هيچ قانون و مقرراتي وجود ندارد زيرا
انبوه اسباب بازيهاي پرسروصدا به آساني وارد كشور مي شود و هم بوق هاي
غيراستاندارد خودرو در كشور توليد مي شود در حاليكه اين عوامل
آلوده سازمحيط زيست بايد همانند ساير عوامل مخرب از با قانون هاي
مناسب ممنوع و با متخلفان برخورد شود.
خانم فهيمي فرد ادامه داد : در كشور ما اهميت مراقبت از اعصاب مردم
ظاهرا مورد توجه قرار نمي گيرد زيرا هيچ استاندارد كاملي در اين زمينه
تدوين نشده كه خودروها كم سروصدا توليد شود , آسفالت استاندارد توليد
شود , اجباري كردن دو جداره بودن پنجره آپارتمانها , ممنوعيت استفاده از
ضبط داراي آلودگي صوتي و... ازجمله لوازم و ابزار آرام كردن محيط
عمومي است كه مسئولان از آن غافل هستند.
وي همچنين خواستار رعايت اين اصول از سوي هيآت هاي مذهبي ,
مساجد و تالارهاي عروسي شد و گفت : اين شرايط براي همه ميهمانان و
رهگذاران آزاردهنده و گوش خراش است و همه بايد نسبت به آن حساس
باشيم .
در اين باره آقاي دكتر مسعود متصدي زرندي فوق تخصص بيماريهاي
گوش و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران و رئيس مركز كاشت
حلزون بيمارستان اميراعلم در گفت وگو با گزارشگر ما ضمن بيان اينكه
آسيب هاي آلودگي صوتي آنقدر زياد است كه به هيچ وجه قابل بازگشت و
درمان نيست افزود : در كشورهايي كه قوانين لازم وجود دارد صداها تعريف
شده است يعني اول براي قانون كار خود پياده كردند كه يك شخص در يك
روز فقط مي تواند تا 8 ساعت در معرض صداي 80 دسي بل باشد اما اگر
صدا بيشتر از اين حد باشد يعني به 85 دسي بل برسد به يكباره ساعت كار آن
كارگر از 8 ساعت به 4 ساعت تقليل مي يابد حالا اگر اين صدا به 90 دسي بل
برسد شخص فقط مي تواند 2 ساعت كار كند .
دكتر رزندي افزود : در يك زندگي شهري و ترافيك صداهاي مزاحم
معمولا خيلي بالاتر از 80 دسي بل است بسياري از بوق ها , آژيرها , دزدگيرها ,
ترمزها و ... بسيار بيشتر از 80 دسي بل است كه ممكن است به 120 تا 130
دسي بل برسد.
وي گفت : برخي از صداهاي بيشتر از 130 دسي بل اصلا فرصت زماني
براي شنيدن آن ممكن نيست و در هر حد آسيب هاي بسيار جدي نه تنها به
شنوايي بلكه به مجموعه سيستم عصبي انسان وارد مي سازد.
وي آسيب صداهاي شديد به گوش را غيرقابل بازگشت ارزيابي كرد و
) كه در كوچه و خيابان شنيده Noise افزود : برخي از صداهاي مزاحم محيط (
مي شود در طولاني مدت اعصاب شنوايي افراد را نابود مي سازد.
وي ضعف آمار در كشور در خصوص ميزان افراد داراي مشكل شنيداري
بخاطر حضور در محيط هاي پرسروصداي شهري را يادآور شد و افزود :
متاسفانه در كشور ما هنوز تلاش جدي و تشكيلاتي براي اين كار نشده است
و نيازمند مطالعات وسيع تحقيقاتي است زيرا تشخيص درصدي از ضعف
شنوايي بخاطر قرارگرفتن در معرض سروصدا يا بيماري مشكل است .
وي گفت : ايجاد آرامش محيط در سطح شهرهاي شلوغ و پرترافيك
كشور نيازمند قوانين حقوقي است و مراجع قانونگذاري مي توانند با
استفاده از قوانين موجود در بسياري از كشورها , قوانين مفيدي در اين زمينه
تصويب نمايند به عنوان نمونه در كشورهاي توسعه يافته براي ساخت
آپارتمان دستورالعمل هست كه سازنده آپارتمان را مجبور مي سازد
سازه هاي خود را به گونه اي بپا دارد كه صداهاي خارجي و صداهاي
همسايه ها به آن واحد نفوذ نكند.
دكتر زرندي افزود : اين استاندارد بايد براي خانه هاي در معرض اتوبان
به مراتب سخت گيرانه تر باشد تا كودكي كه در يك واحد از آپارتمان مجاور
خيابان يا اتوبان زندگي مي كند آلودگي هاي صوتي محيطي به او آسيبي
نرساند.
وي گفت : آلودگي صوتي نه تنها بر شنوايي انسان تاثير منفي مي گذارد
بلكه سلامت روح و روان و قلب و عروق را هم تهديد مي كند زيرا اگر كسي
در روز 7 تا 8 ساعت در مقابل صداهاي مزاهم قرار گيرد مثل فردي است كه
8 تا 10 ساعت نخوابيده باشد .
وي افزود : بسياري از رفتارهاي پرخاشگرانه برخي از افراد در شهرها
ناشي از سرشت پرخاشگرانه آن شخص نيست يقينا بخش مربوط به همين
آلودگي هاست .
دكتر زرندي ادامه داد : خوشبختانه در سالهاي اخير در كشور ما
تحقيقات خوبي درباره آلودگي هوا انجام شده و همانطور يكه مشخص شده
شخصي كه چهار ساعت هواي بد را تنفس مي كند دچار سرگيجه , سردرد و
كاهش فعاليت مفيدي مغزي مي شود , همين شخص اگر 5 ساعت در معرض
صداهاي ناهنجار قرار گيرد عليرغم هواي پاك دچار همان عارضه ها مي شود.
اين فوق تخصص بيماريهاي گوش افزود : وقتي فردي به صورت
ناگهاني در معرض يك صداي بوق , آژير يا هر صداي شديدي قرار مي گيرد
جداي از اثرات صوتي كه بر گوش شخص مي گذارد , خودش مي تواند باعث
ايجاد فعل و انفعالات شيميايي در خون شود كه اين وضعيت تنها هنگام بروز
استرس ايجاد مي شود و اين وضعيت عامل اصلي بسياري قلبي و عروقي
مي شود.
دكتر متصدي زرندي ادامه داد : هر صداي شديدي كه به گوش يك فرد
مي رسد همانند يك خبر ناخوش به او استرس وارد مي سازد و كسي كه در
طول روز در شهري مثل تهران ده بار با صداي شديد بوق خودروها مواجه
مي شود همانند كسي است كه 10 بار اخبار ناگوار شنيده باشد يا از نزاع و
ستيز چند نفره بازگشته باشد.
عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران ادامه داد : اين نوع
آلودگي ها اگرچه در ظاهر حساسيت برانگيز نيست ولي در مدت 10 يا 15
سال شمار بيماران قلبي را افزايش مي دهد. وي افزود : در كشور ما هميشه
معضلات را رها مي سازيم تا مشكلات عديده اي براي سلامت روح و روان و
جسم آحاد مردم ايجاد كند آنوقت درپي مقابله با آن برمي آييم در حاليكه
الاذن بايد مانع تردد خودروهاي پرسروصدا و به صدا درآمدن بوق هاي
غيراستاندارد , ضبط وصوت هاي اكولايز و... شد.
اين فوق تخصص بيماريهاي گوش به جوانان درباره استفاده از
ضبط صوت هاي باندي و اكودار در محيط منزل و خودرو هشدار داد و افزود :
بيماري جديدي در ميان جوانان ما خصوصا جوانان تهراني رايج شده كه ما
به آن پيرگوشي مي گوئيم درحاليكه اين بيماري فقط مخصوص افراد مسن
هست .
دكتر زرندي ادامه داد : نكته ديگري كه بايد به آن توجه كرد اين است كه
وقتي صدايي باعث كاهش شنوايي مي شود ابتدا تخريب را از فركانس هاي
بالا آغاز مي كند يعني آن جايي از گوش را تخريب مي كند كه مربوط به درك
صداهاي با فركانس هاي بالا است و اگر جواني سه سال مدام اين صداها را
بشنود (هر قدر هم به او هشدار مي دهيم ) مي گويد من مشكلي ندارم در
حاليكه او اين مشكل را حس نمي كند بخاطر اينكه صحبت هاي ما عموما در
فركانس هاي پايين است و اين شخص هيچ وقت نمي فهمد كه به مرور
شنوايي او كم شده است . صداها چون از نزديكي است , متوجه مشكل خود
نمي شود و فقط زماني متوجه مي شود كه اين موج پيشروي كرده و وارد
فركانس هاي صحبتي مي شود.
دكتر زرندي تاكيد كرد : در اين بين نكته بسيار مهم ديگري هست كه اين
مشكلات حتي با عمل جراحي و كاشت حلزون هم قابل بازگشت نيست .
وي گفت : ما در جراحي ها بيماران كاملا ناشنواي مادرزادي را درمان
مي كنيم ولي از بازگرداندن اين نوع « كري » ناتوان هستيم و تنها مي توانيم
بگوئيم كه بايد پيشگيري شود اين كار درمان ندارد.
رئيس بخش كاشت حلزون بيمارستان اميراعلم گفت : صداهاي ناهنجار
سيستم عصبي داخل گوش را از بين مي برد و مانند مرگ مغزي غيرقابل
بازگشت است .
آنچه كه بسيار بااهميت است اينكه علاوه بر همه دستگاههاي قانونگذاري و
اجرايي , حتي تك تك آحاد مردم وظيفه داريم نسبت به تقويت عوامل
آرام كننده محيط و آرامش بخش براي افراد ساكن در شهرهاي شلوغ و پرتردد
تلاش گسترده اي انجام دهيم . زيرا همانگونه كه محيط آرام روستا باعث
آرامش روح و روان مي شود و همه آرامش حضور در محيط بي سروصدا را
حتما تجربه كرده ايم بايد يقين كنيم كه حضور در محيط پرسروصدا و شلوغ
بر آرامش روح و روان و جسم همه تاثير منفي مي گذارد اگرچه چند صباحي
نخواهيم يا متوجه ويرانگري اين نوع آلودگي نشويم .
صداي ناهنجار بوق و آژير دزگير خودروها به همراه ويراژ
موتور سيكلت ها علاوه بر آسيب رساندن به روح و جسم زنان و
مردان جوان و سالمند و كودكان معصوم , تن محنت كشيده
بيماران بستري بر تخت بيمارستانها را هم مي لرزاند و اين
روزها براي مردم شهرهاي بزرگي چون تهران به يك معضل
شهري تبديل شده است
يك شهروند تهراني : هرگاه به محيط پر سرو صداي مركز شهر
مي روم , ساعت ها پس از بازگشت به منزل نيز صداي وز وز
گوش دارم و بسيار گيج و گنگ مي شوم
دكتر متصدي زرندي فوق تخصص بيماريهاي گوش : برخي
از صداهاي موجود در شهرها كه به 130 دسي بل مي رسد
آنچنان آسيب فراواني به شنوايي افراد وارد مي سازد كه
هيچگاه قابل درمان و بازگشت نيست
عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران : آلودگي هاي
صوتي در حد خبر ناگوار براي فرد آسيب قلبي و عروقي وارد
مي سازد و بسياري از پرخاشگري ها و سكته هاي قلبي و مغزي
ريشه در همين آلودگي هاي محيط شهري دارد
