آمريكا پس ازحوادث 11 سپتامبر همواره با شعار مبارزه با تروريسم
كشورهاي جهان را تحت فشار قرارداده تا سياستهاي غلط واشنگتن را به
اجرا گذارند. حمله نظامي آمريكا به عراق و كشتار مردم بي گناه آن كشور به
بهانه وجود سلاح هاي كشتار جمعي و مبارزه با تروريسم و حضور نيروهاي
نظامي ائتلاف در اين كشور كه باعث ناامني , بي ثباتي و رشد روند خشونت
در عراق شده , از اين دست سياستهاي غلط آمريكا است . آنچه كه توسط
آمريكا در عراق در حال رخ دادن است مفهوم واقعي ناامني در يك جامعه را
در بر دارد.
با گذشت 4 سال از واقعه 11 سپتامبر و وعده هاي پوچ دولت آمريكا
براي ايجاد جهاني امن از طريق جنگ با تروريسم , عراق همچنان از ناامني و
نقض حقوق بشر و جنگ افروزي آمريكا رنج مي برد. بدون شك مهمترين
معضل موجود در عراق وضعيت ناپايدار امنيتي است كه زندگي روزمره
شهروندان عراقي را مختل كرده است .
حملات گسترده نظاميان آمريكا به مناطق بي طرف و شهروندان عادي ,
تخريب مساجد و مدارس , از بين بردن مناطق مسكوني در كنار ترورهاي
مستمر , دستگيري شهروندان عراقي و وقوع حوادثي چون درگيريهاي
خونين نجف , فلوجه , سامرا و ... اينها همه امنيت عمومي و رواني مردم
عراق را به خطر انداخته است .
آنچه هم اكنون در اين كشور در حال رخ دادن است حكايت از « افزايش
شمار قربانيان » , « افزايش بي اعتمادي مردم به يكديگر و به نيروهاي امنيتي »
« افزايش بيماري هاي خاص » , « افزايش بيماران رواني » , « افزايش آدم ربايي »
و « ترور متخصصان و افزايش فرار مغزها » است .
افزايش قربانيان و حاكم شدن جو بي اعتمادي
هنگامي كه در آغاز سال 1382 نيروهاي نظامي آمريكا و هم پيمانان آن
بدون هيچ توجيه منطقي و حقوقي عراق را به اشغال خود درآوردند , كمك به
استقرار آزادي و دموكراسي را هدف خود از اين لشكركشي
ناميدند.
انفجارهايي كه هر روز در گوشه و كنار شهرها اتفاق مي افتد و گاه در
طول روز چند بار تكرار مي شود , حمله به مساجد و بدبين كردن گروه هاي
قومي ـمذهبي نسبت به يك ديگر , بي اعتمادي به نيروهاي پليس , ادامه
ناامني و نقض قوانين حقوق بشر در عراق , اين كشور را امروز در موقعيت
دشواري فرو برده است .
پزشكي قانوني عراق در گزارشي از آمار تلفات ناامني هاي عراق اعلام
كرد : در سال 1383 شمسي , هشت هزار و 35 جسد به پزشكي قانوني مركزي
در بغداد تحويل داده شد كه در ناآرامي ها جان خود را ازدست داده بودند.
راديو آزاد عراق به نقل از پزشكي قانوني اين كشور اعلام كرد : اين آمار
رسمي است و در مقايسه با سال گذشته افزايش شمار قربانيان ناامني هاي
عراق را نشان مي دهد . به گفته پزشكي قانوني عراق , در سال 82 , شش هزار
و 16 عراقي براثر عمليات مسلحانه و انفجار بمب در اين كشور كشته شدند .
درباره ميزان تلفات مردم عراق در عمليات اشغال اين كشور گزارش هاي
ضد و نقيضي منتشر شده است و برخي خبرها از كشته شدن 50 هزار تن
حكايت دارد.
درهمين ارتباط وزارت بهداشت عراق در گزارشي , از تلاش دولت
جديد عراق براي مهار برخي بيماري ها در اثر تشعشعات ناشي از بكارگيري
اورانيوم سبك شده توسط نيروهاي اشغالگر , خبر داده است .
راديو عراق در گزارش ديگري به نقل از وزارت دفاع و كشور عراق اعلام
كرد : هر هفته 600 شهروند عراقي قرباني حوادث مسلحانه و ناامني هاي اين
كشور مي شوند. براساس گزارش راديو عراق , عمليات مسلحانه و ناامني ها
در عراق جان 600 شهروند عراقي را درهفته مي گيرد و يا آنها را روانه
بيمارستان مي كند.
روزنامه آمريكايي « نيويورك تايمز » نيز در گزارشي نوشت كه ناامني ها به
صورت طبيعي باعث از بين رفتن اعتماد مردم عراق به ارتش و نيروهاي
پليس اين كشور شده و آنها براي اينكه در بحران ها از خود محافظت كنند به
گروه هاي نظامي محلي متوسل شدند.
نيويورك تايمز در ادامه گزارش خود آورده است , آمريكا هرگز نيروي
نظامي به اندازه كافي در عراق مستقر نكرد و امروزه آمريكا به تنهايي
نمي تواند نظم و قانون را در عراق اجرا كند زيرا ما روشي براي آن نداريم و
ارتش عراق نيز هرگز بدون يك اجماع گسترده سياسي از اراده كافي
برخوردار نخواهد بود.
افزايش مشكلات رواني
موارد ابتلا به افسردگي بين مردم عراق در سه سال اخير با ورود نيروهاي
اشغالگر , ايجاد ناامني و نبود امكانات اوليه , با افزايش چشمگيري مواجه
شده است .
مدير يكي از مراكز درمان بيماران رواني در بغداد از شرايط ناپايدار و
ناامني سه ساله اخير در عراق بويژه هراس از روبرو شدن با سربازان
آمريكايي , افزايش شمار بيماران رواني و گسترش افسردگي در در عراق
سخن گفت .
خبرگزاري فرانسه به نقل از « علي فرحان » گزارش داد , مردم عراق به يك
درمان رواني گروهي نياز دارند , شرايط غير قابل تحمل است .
ترس ناشي از ديدن سربازان آمريكايي , انفجارهاي پياپي و خونريزي ,
مردم عراق را دچار افسردگي كرده است . بسياري از روانپزشكان عراق در اثر
تهديد و ترور به كشورهاي ديگر مهاجرت كرده اند.
افزايش شمار آدم ربايي و گروگان گيري
آدم ربايي و گروگان گيري يكي از انبوه معضلاتي است كه جامعه عراق
بعداز اشغال توسط آمريكا با آن روبه رو شده است .
آدم ربائي بصورت بزرگترين معضل جامعه عراق درآمده است وطبق
اعلام مقامات امنيتي عراقي و غربي ظرف يك سال و نيم گذشته (83 و 84 )
5000 تن در اين كشور ربوده شده اند .
پايگاه اينترنتي روزنامه نيويورك تايمز در اين باره نوشت , سرهنگ
« فيصل علي » رئيس اداره مبارزه باآدم ربائي در واحد جرائم بزرگ پليس
عراق مي گويد , آدم ربائي اولين و بزرگترين مشكل عراق است .
فيصل علي افزود : آدم ربائي درعراق كم كم به يك صنعت پر درآمد
تبديل شده است وخانواده هاي مرفه و تحصيلكرده قربانيان اصلي آن
هستند.
اين نگراني و ناامني به خصوص درميان اقشار تحصيلكرده نظير
دانشمندان و استادان دانشگاه كه اتفاقا وجودشان براي بازسازي عراق
ضروري است , بيشتر احساس مي شود.
ترور متخصصان و افزايش فرار مغزها
نيروهاي فكري و متخصص مانند استادان دانشگاه , پزشكان و نيروهاي
برجسته فني عراق در پي اشغال اين كشور از فروردين 82 تاكنون هدف ترور
و خشونتهاي خونين واقع شده اند . اگرچه قرباني شدن بيش از 30 هزار غير
نظامي در خشونتهاي روزمره 35 ماه اخير عراق نشان از وجود ناامني براي
همه اقشار است اما متخصصان يكي از هدفهاي مشخص و اصلي ترورها
هستند.
آمارها نشان مي دهد در 35 ماه گذشته در عراق بيش از 400 استاد
دانشگاه , پزشك و متخصصص علوم پايه ترور شده اند. اينگونه ترورها
باعث مهاجرت خيل گسترده اي از نخبگان علمي , استادان بارز دانشگاه ,
پزشكان و فن آوران عراق به كشورهاي همجوار يا اروپا شده است . ترور و
قتل مجموعه فكري عراق در مورد روزنامه نگاران و خبرنگاران داخلي و
خارجي نيز صدق دارد. فدراسيون بين المللي روزنامه نگاران در دو سال
گذشته عراق را به عنوان مرگبارترين كشور دنيا براي خبرنگاران اعلام كرده
است .
براساس گزارش اين انجمن بين المللي , تعداد روزنامه نگاران ـ به معناي
عام كلمه ـ قرباني خشونت در عراق از سال 2003 تا 2005 ميلادي (82 تا
84 )بيش از 60 نفر بوده است . اما دامنه ترور نيروهاي فكري مدارس عراق ,
معلمان و دانش آموزان را نيز در برگرفته است .
« عبدالفلاح سوداني » وزير آموزش وپرورش عراق مي گويد , براثر ترور و
ناامني 415 مدرسه در عراق تعطيل , 296 دانش آموز و معلم كشته و 134
تن ديگر زخمي شده اند.
به گزارش رسانه هاي غربي يكي از وخيم ترين و در عين حال
ناروشن ترين نتايج حملات در عراق افزايش ناامني براي متخصصان عراقي
و تلاش آنها براي ترك كشور است . شايد بتوان خرابي هاي ناشي از
انفجارهاي سالهاي اخير را در عراق جبران كرد اما شايد نتوان بسياري از
متخصصان جلاي وطن كرده را حداقل بزودي به ميهن خود كه بسيار به آنها
احتياج دارد , باز گرداند.
نظر مردم عراق
روزنامه آلماني « يونگه ولت » نوشت : براساس يك نظرسنجي محرمانه
ارتش انگليس , 82 درصد از مردم عراق با حضور نيروهاي اشغالگر در اين
كشور مخالف هستند.
همچنين 67 درصد عراقي ها به خاطر حضور اشغالگران احساس ناامني
بيشتري مي كنند و 43 درصد نيز معتقدند با حضور اين نيروها , چشم اندازها
براي صلح و ثبات وخيم تر و بدتر شده است . بر پايه اين نظرسنجي , 72
درصد از عراقي ها نيز اعلام كرده اند اصلا هيچ اطميناني نسبت به نيروهاي
غريبه ندارند.
نظر كارشناسان
« پل راجرز » استاد مطالعات صلح در دانشگاه « برادفورد » انگليس , در
تحليلي در نشريه اينترنتي « اوپن دموكراسي » به سه زمينه اطلاعاتي اشاره
كرده است كه نشان دهنده تداوم يك روند درازمدت در خرابتر شدن شرايط
امنيتي و تداوم ناامني در عراق هستند.
وي افزود : نخستين زمينه , گزارش مستقل « گروه پژوهشهاي آكسفورد »
به همراه نهاد « شمارش تلفات عراقيان » است كه نشان داد كه در دو سال اول
جنگ حداقل 25 هزار شهروند عراقي كشته و 43 هزار نفر زخمي شده اند كه
17 هزار و 500 تن از اين تلفات بعد از پايان رسمي عمليات نظامي اشغال
عراق بوده است .
راجرز , دومين زمينه را گزارش « جان سيمپسون » خبرنگار بي .بي .سي
خواند كه در آن از انفجار 22 بمب نصب شده در داخل خودروها در مدت
يك هفته در بغداد خبر داده شده است .
10 مورد از اين بمبها در يك روز منفجر شده اند و يك انفجار در شهر
مصيب تقريبا صد شيعه را از پاي درآورده است .
اين تحليلگر ادامه داد , سيمپسون خبرنگاري با سابقه است كه از بعد از
جنگ عراق 11 بار از آن كشور ديدار كرده است و به گفته او شرايط ناامني در
تابستان سال 2005 (1384 ) بسيار بدتر از دو سال قبل از آن است .
« پل راجرز » سومين زمينه را درگيري ها در شهر « فلوجه » عراق ذكر كرد و
نوشت : با وجود استقرار گسترده نيروهاي آمريكايي و عراقي در اين شهر ,
حضور آنها هيچ اثري بر كاهش فعاليت شورشيان نداشته است .
با گذشت 4 سال از واقعه 11 سپتامبر و وعده هاي پوچ دولت
آمريكا براي ايجاد جهاني امن از طريق جنگ با تروريسم ,
عراق همچنان از ناامني و نقض حقوق بشر و جنگ افروزي
آمريكا رنج مي برد
آنچه هم اكنون در عراق در حال رخ دادن است حكايت از
« افزايش شمار قربانيان » , « افزايش بي اعتمادي مردم به
يكديگر و به نيروهاي امنيتي » « افزايش بيماري هاي خاص » ,
« افزايش بيماران رواني » , « افزايش آدم ربايي » و « ترور
متخصصان و افزايش فرار مغزها » است
« نيويورك تايمز » : آمريكا هرگز نيروي نظامي به اندازه
كافي در عراق مستقر نكرد و امروزه آمريكا به تنهايي
نمي تواند نظم و قانون را در عراق اجرا كند زيرا ما روشي براي
آن نداريم و ارتش عراق نيز هرگز بدون يك اجماع گسترده
سياسي از اراده كافي برخوردار نخواهد بود
موارد ابتلا به افسردگي بين مردم عراق در سه سال اخير با
ورود نيروهاي اشغالگر , ايجاد ناامني و نبود امكانات اوليه , با
افزايش چشمگيري مواجه شده است
|
شكست طرح « عراق الگوي دمكراسي منطقه » !
|
نتايج انتخابات پارلماني عراق پيش از آنكه نشانگر اين موضوع باشد كه
كدام گروه يا جريان خاصي فاتح اين رقابت سياسي شده است بيانگر اين
حقيقت ناگفته است كه واشنگتن از ارائه عراق به عنوان « الگوي دمكراسي »
منطقه در چارچوب طرح خاورميانه بزرگ چشم پوشي كرده و به ارائه اين
كشور به عنوان « مدلي براي دفاع ازتوسعه سياسي » در منطقه بسنده كرده
است .
در انتخابات پارلماني عراق , بترتيب ائتلاف شيعيان به رهبري سياسي
سيد عبدالعزيز حكيم , كردها , اعراب سني و شيعيان سكولار به رهبري
علاوي رييس حزب العراقيه حايز بيشترين كرسي هاي پارلمان آينده عراق
شدند. اين پارلمان با همين تركيب قرار است چهار سال در مورد سرنوشت
سياسي , اقتصادي , فرهنگي و اجتماعي مردم عراق قرار است تصميم گيري
كند.
هرچند كه هريك از جريانهاي بالا چالشهايي نظير چگونگي استفاده از
منابع طبيعي عراق , حدود و اختيارات رئيس جمهور و نخست وزير و...
مي توانند با يكديگر داشته باشند اما آنچه اكنون ضرورت يافته , تغيير
رويكردي است كه آمريكا با هدف تحقق آن « سوداي سرنگوني رزيم بعث » را
سرداد و به عراق حمله كرد.
ايراد اتهام به ايران و كشورهاي همسايه عراق عموما نشانگر نارضايتي
آمريكا و اروپا از نتايج انتخابات است اما بدليل آنكه تلاشها و حمايت
واشنگتن براي برگزاري انتخابات در چارچوب طرح روند دمكراسي با ترديد
افكار عمومي مواجه نشود , اصل انتخابات را تاييد مي كند ليكن با ايراد اتهام
به ايران نتايج انتخابات را بطور غير مستقيم مورد شماتت قرار مي دهد.
با اين وجود پيروزي جريان شيعه مذهب هدفي نبود كه واشنگتن با طرح
« عراق به عنوان الگوي دمكراسي منطقه » پيش از جنگ در انتظارش بود.
منتقدين جنگ پيشتر سياستهاي كاخ سفيد را در مورد جنگ عليه عراق
به دليل آنكه واشنگتن اطلاعات كافي از بافت اجتماعي عراق ندارد و يا
دست كم اطلاعات نادرستي در اختيارش قرار داده اند , مورد نكوهش قرار
دادند.
اشتراكات مذهبي و فرهنگي شيعيان عراق با ايران حتي درصورت
پيروزي جريان شيعه سكولار نيز باعث مي شد آمريكا از روياي عراق به
عنوان « الگوي دمكراسي منطقه » چشم پوشي كند چراكه در صورت تحقق
آن خواه ناخواه واشنگتن با انتقاد دول عربي ديگر روبر مي شد.
لذا نتايج انتخابات اخير عراق يكبار ديگر دولتمردان آمريكايي را به اين
نتيجه گيري واداشت كه اصولا حمله به عراق با اهداف سياسي معلوم و پيش
بيني شده اشتباه يا دست كم همسو با پروژه هاي سياسي براي منطقه در
چارچوب طرح خاورميانه بزرگ نبوده است .
تلاش ايالات متحده آمريكا براي « تاييد اصل انتخابات » و « انتقاد از
نتايج آن » در واقع مويد همين نكته است .
بر اين اساس واشنگتن مي پذيرد كه از عراق پس از انتخابات اخير نمي
تواند به عنوان الگويي براي دمكراسي خاورميانه ياد كند زيرا در اين صورت
او از يكسو الگوي دمكراسي ايران را كه خود زماني براي جلوگيري از
گسترشش تلاش مي كرد , مورد تاييد قرار داده است و از ديگر سو دومين
دولت شيعي منطقه پس از انقلاب اسلامي ايران را به رسميت شناخته است
هرچند كه گريزي از تعامل با دومي ندارد.
لذا در نوع واكنش رهبران آمريكا پيداست كه آنان از اين پس نه ازعراق
به عنوان « الگوي دمكراسي منطقه » كه تنها به عنوان مدلي جهت « دفاع از
توسعه سياسي منطقه » ياد خواهند كرد.
اين امر مي تواند از يك سو وزن دمكرات هاي آمريكا را در جريانات
سياسي داخل اين كشور نسبت به رقيب تندروي خود يعني جمهوريخواهان
نو محافظه كار تقويت كند و از ديگر سو واشنگتن را از ماجراجويي هايي
مشابه در مناطق ديگر خاورميانه پرهيز بلكه منصرف نمايد.
پيامدهاي اين تغيير در رويكرد , مي تواند بر مواضع اسراييل در جريان
روند باصطلاح صلح خاورميانه با توجه به بحرانهاي سياسي اخير در اين
رزيم نيز تاثير منفي گذارد امري كه از مواضع انتقاد آميز سران تل آويو
نسبت به رويكرد جديد آمريكا در عراق در خصوص همكاري با كشورهاي
منطقه و خروج بخشي از نظاميان اين كشور از عراق هويداست .
خبرگزاري قدس
| |