بخش دوم و پاياني
توانايي هاي براندازان
براندازان در طول سه دهه اخير نشان داده اند كه به خاطر مشكلات
استراتژيكي كه در ارتباط و قدرت اقناع مردم ايران دارند نتوانسته اند
تاكتيكهايشان براي جلب مردم ايران موثر واقع شود.
حقيقت اين است در جهان كمتر اپوزيسيوني وجود دارد كه سه ويژگي عمده
« رسانه » , « قدرت مالي » و « حمايت معنوي » بي نظير كشورهاي غربي را دارا
باشد اما كمترين نفوذي در كشور هدف نداشته باشد. يك كارشناس امور
خاورميانه آمريكادر اين مورد به الجزيره مي گويد : مخالفان نظام ايران در
داخل و خارج پايگاهي ندارند.
« باتريتا پاريسي » در اين زمينه مي افزايد : مشكل رايس و هيئت حاكمه آمريكا
اين است كه مخالفان نظام ايران براي ترويج دموكراسي در اين كشور از
پايگاهي در داخل و خارج برخوردار نيستند و بسياري از گروههاي مخالف
دستكم بيش از ربع قرن در تبعيد به سر مي برند و با حوادثي كه در داخل
كشور روي مي دهد در ارتباط نيستند . وي افزود : اوضاع ايران با اوضاع 25
سال پيش در زمينه هاي مختلف فرق كرده و به كشوري پيشرفته مبدل شده
است .
اكونوميست نيز مي نويسد : تغيير رژيم ايران هدفي دور از دسترس براي
آمريكا است و شكل دادن به يك جريان مخالف واقعي در ايران حتي با كمك
مالي آمريكا دشوار خواهد بود. اين نشريه در مقاله اي با عنوان « ايران يافتن
مخالفان و سرمايه گذاري روي آنها » آمده است بيچاره دولتمردان آمريكايي
و درميان آنها جرج بوش كه مدتهاي مديد ايده شكل گيري مردم سالاري در
ايران را در سرداشته اند , بوش با توجه به اشتباهي كه دولتهاي پيش از وي
در پشتيباني از گروههاي تبعيدي عراقي به عمل آوردند واين گروهها
ازحمايت ناچيزي در داخل بهره مند شدند و نيز با آگاهي ازاين مسئله كه
هواداران مردم سالاري ايران هديه آمريكا را تحفه اي ازطرف دشمن
مي انگارند اغلب درپي ترغيب ايراني ها به تلاش براي كسب آزادي كه
استحقاق آنرا دارند بوده و بودجه اي كلان را به اين كار اختصاص داده است .
كاندوليزا رايس وزيرخارجه آمريكا تااين ماه تخصيص هفتاد و پنج ميليون
دلار را به اين منظور ازكنگره خواستار شده است . اين بودجه بسيار بيشتراز
ده ميليون دلاري است كه پيش از اين به اين كار اختصاص يافته بود.
اين اقدام همچنين از مصمم شدن دولتي حكايت دارد كه اغلب به نداشتن
سياستي مشخص درباره ايران متهم است . كمك به ايجاد نظامي متفاوت
درايران هدفي كه يكي از مسئولان ارشد آمريكايي پس از تصديق رايس آن را
مطرح كرد اقدامي ضعيفتر از لفاظي تغيير رژيم است كه برخي از جنگ طلبان
آمريكايي ميخواهند بوش به آن متعهد شود. بنابراين چالش پيش روي
آمريكا اكنون يافتن سازمانهاي غيردولتي ان .جي .او اتحاديه هاي تجاري
گروههاي حقوق بشر ودانشجوياني است كه اين بيست ميليون دلار
اختصاص يافته به آنها را دريافت كنند , پنجاه و پنج ميليون دلار باقيمانده
صرف توسعه شبكه هاي فارسي زبان وتبليغات اينترنتي خواهد شد.
اپوزيسيون داخلي ايران فاقد نلسون ماندلا است ايرانيهاي در تبعيد , يك
ميليون نفر در آمريكا , حتي نمي توانند به داشتن چهره اي براي به دست
آوردن قدرت به خود ببالند. هركس به تحقق خواست آمريكا براي متحد
كردن ايرانيهاي خارج از كشور اطمينان دارد كافيست نگاهي گذرا به بيست
شبكه تلويزيوني فارسي زبان كند كه در لس انجلس مستقر هستند و
برنامه هاي آنها را كسانيكه درايران ديش ماهواره داشته باشند مي توانند
ببينند.
گردانندگان اين شبكه ها از سلطنت طلبان برجسته و افرادي كه ديد مذهبي
متفاوتي باديدگاه حاكم برايران دارند واين كشور را ازانقلاب 1357 تا كنون
نديده اند تا خوانندگان جواني كه اصلا كشور خود را نديده اند هيچ وجه
اشتراكي ندارند.
رضا پهلوي پسر شاه سابق ايران كه خاصيت سياسي چنداني ندارد زيركانه
از درخواست براي برگزاري همه پرسي درخصوص نظام سياسي اين كشور
براي تغيير جمهوري اسلامي حمايت كرده است اما كمتر در داخل ايران از
وي صحبت مي شود. رايس حتي نمي تواند روي احساسات نسبتا موافق
آمريكايي حساب كند كه اكثر ايرانيها در دوران رئيس جمهوري كلينتون كه با
آرامش بيشتري همراه بود نشان ميدادند.
گرچه هيچ نظرسنجي دراين خصوص صورت نگرفته است اما شواهد
حاكيست بدبيني ايرانيها به انگيزه هاي آمريكا پس ازحمله آن به
عراق افزايش يافته است .
عزم بوش براي جلوگيري ازتبديل شدن ايرانيها به توليد كننده سوخت
هسته اي كه چنانچه بخواهند ميتواند زمينه ساخت بمب رابراي آنها فراهم
آورد ملي گرايان اين كشور را آزرده ساخته است . بهمن ماه جمعيتي بيش از
هميشه در تهران گردهم آمد تا سالروز انقلاب را گرامي بدارد. اين جمعيت
فرياد مرگ بر آمريكا سر مي داد.
بنابراين چنانچه جنگ طلبان آمريكايي تصور مي كنند ايران فضايي مطلوب
براي شكل گيري مخالفتها ندارد ايران در واقع آن طور كه يكي از ناراضيان
برجسته اين كشور توصيف مي كند ازهرگونه جريان مخالف قانون يا غير
قانوني موثر محروم است . ايران به طور روز افزون از فعاليت صوفي هاي
نعمت الهي گنابادي نگران است . آنها مسلماناني هستند كه با برخي اعمال
شيعه براساس روابط صوفيانه باخدا مخالفند. اگر چه اين صوفيان ممكن
است شرايط يك سازمان غير دولتي رانداشته باشند اما براي دريافت كمك
آمريكا گزينه اي ارزشمند تلقي مي شوند . (اكونوميست 4 مارس 2006 )
همچنين روزنامه « لوس آنجلس تايمز » در مطلبي به قلم استاد روابط بين الملل
دانشگاه جرج تاون , در مقاله اي , روش هايي نظير بودجه 75 ميليون دلاري
را روش هايي پوسيده مي داند كه ممكن است , در چند كشور ديكتاتوري
اروپاي شرقي ثمربخش باشد , اما در ايران , با توجه به فضاي باز و وجهه
احمدي نژاد , هيچ گاه پيامد مثبتي براي كاخ سفيد در بر نخواهد
داشت .
« چارلز كوپكان » كه عضو ارشد شوراي روابط خارجي آمريكا نيز هست , با
اشاره به سياست هاي جديد آمريكا در سرمايه گذاري 75 ميليون دلاري براي
ايجاد تغيير در ايران مي نويسد : جنگ عراق , اين مسئله را بر همگان آشكار
كرد كه هزينه استفاده از نيروي نظامي در راستاي تغيير يك حكومت , تا چه
ميزان بالاست . به نظر مي رسد , دولت آمريكا از همان سياستي كه در برابر
اروپاي شرقي در پيش گرفت , پيروي مي كند. در آن زمان , آمريكا با پخش
برنامه هاي راديويي , مستقيم از گروه هاي مخالف در جهت ساقط كردن
حكومت ها و اشاعه دمكراسي بهره مي گرفت . هرچند دمكراتيك كردن ايران ,
هدفي ارزشمند است , اما دولت در انتخاب استراتژي تغيير حكومت كه بر
پايه تجربه برخوردش با اروپا بوده , در اشتباه است . شرايط حكومت ايران ,
شباهت كمي به آن دسته حكومت هاي ديكتاتوري اروپا دارد كه با چنين
اقداماتي از سوي آمريكا ساقط شده اند. استراتژي جديد , تنها اثر عكس
خواهد گذاشت و محافظه كاران تهران را قوي مي كند. واشنگتن بايد به جاي
منزوي كردن ايران و پيدا كردن راهي براي نابودي اين حكومت از خارج , با
ايران ديدار داشته باشد تا از اين راه , مقدمات روند طبيعي اصلاحات
سياسي از درون اين كشور فراهم شود.
حمايت هاي فكري و مالي جديد آمريكا از مردم ايران , تنها زندگي را براي
مدافعان دمكراسي سخت تر مي كند. محافظه كاران ايران با ايجاد خلل در
فعاليت مخالفاني كه در قالب ستون پنجم شكل گرفته اند , به دخالت آمريكا
پاسخ مي دهند. در حالي كه رژيم هاي اروپاي شرقي نامشروع و شكننده
بودند , حكومت فعلي ايران از شهرت قابل توجهي برخوردار است و محمود
احمدي نژاد توانسته است با وجهه اي كاملا ناسيوناليستي ظاهر شود. دولت
بوش نمي تواند به اين موضوع ببالد كه ديپلماسي تحميلي اش در مورد
موضوع هسته اي ايران , بالاي دست تلاش او براي جلب حمايت از سوي
رهبران ايران بلند شده است . فعاليت هاي رسانه اي آمريكا در اروپاي شرقي
با كنترل شديد آن حكومت ها بر رسانه ها همراه بود , اما انديشيدن چنين
تدابيري در مورد ايران , اثر كمتري دارد , زيرا در ايران , دسترسي به تلفن
همراه , اينترنت و تلويزيون ماهواره اي گسترش يافته و بحث و مناظره داخلي
در اين كشور به طور معقولي از چندصدايي برخوردار است .
آمريكا در جنگ هاي قدرت داخل در ايران , سهمي براي خود قايل است به
گونه اي كه حق دارد , خواهان محو حكومت باشد. به اين ترتيب , بهترين راه
رسيدن به اين هدف , ارائه برنامه هاي راديويي فارسي به مردم ايران نيست ,
بلكه ارائه جلوه اي واقعي از ملحق شدن اين كشور به درون جامعه بين الملل
است . با انجام منظم اين كار , كه از بانك جهاني و سازمان تجارت جهاني
شروع مي شود , آمريكا مي تواند تهران را به حركت در مسير عدم تمركز ,
شفاف عمل كردن و پاسخگو بودن تشويق كند. اينها تنها تدابير سياسي
هستند كه احمدي نژاد و عاملان محافظه كارش را از قدرت ساقط مي كند.
واشنگتن مي تواند با سرمايه گذاري روي تمايلات مثبتي كه نسبت به آمريكا
در ايران وجود دارد , نسل جديدي از اصلاح طلبان را پرورش دهد كه بيش از
آن كه آمريكا را شيطان بزرگ بدانند , آن را شريكي در چشم انداز آينده ببينند.
البته تهديدات براي تشويق ايران به دست كشيدن از دستيابي به تكنولوژي
هسته اي , گريزناپذير است , اما اين تهديدات بايد با توافقات معتبري براي
عادي سازي سياسي همراه شود . (لس آنجلس تايمز 1 مارس 2006 )
مناقصه هاي براندازانه
چند روز پس از اعلام وزارت امور خارجه دولت آمريكا براي مناقصه هاي
براندازانه تعداد شركت كنندگان و خواهنده هاي طرح هاي آمريكا براي ايران
تعدادي از احزاب گروه ها و افرادي هستند كه به قول رسانه ها امتحان پس
داده اند اعلام آمادگي كردند. راديو آلمان در گزارشي از طرح آمريكا براي
ايران مي گويد : تعدادي از اصلاح طلبان از مدتها پيش به دولت هاي غربي
توصيه مي كردند كه به جاي راه حل نظامي بهتر است آنها تلاش كنند
سازمان هاي مستقل غير دولتي و جامعه مدني را در خود ايران تقويت كنند و
شيرين عبادي هم مي گويد : غرب بايد فعالان حقوق بشر و دموكراسي را در
ايران حمايت كند و جوايز بين المللي را به رهبران مقاومت در زندان بدهد تا
اهداف آنها براي افكار عمومي روشن شود.
اين راديو مي افزايد : وزارت خارجه آمريكا هم قصد دارد همان استراتژي
دراز مدت تبليغاتي را در جنگ سرد با نظام هاي تك حزبي اردوگاه سابق
كمونيستي به كار رفت , در مورد ايران پياده كند. جنگ رسانه اي و اينترنتي
براي تبليغ دمكراسي , كمك هاي مالي به اصلاح طلبان و سازمان هاي غير
دولتي مدافع حقوق بشر و اتحاديه هاي كارگري در داخل ايران و تلاش براي
جذب دانشجويان و پژوهشگران ايراني , بخش هاي مهم اين استراتژي را
تشكيل مي دهند. اين بودجه همچنين باعث حركت برخي ديگر از گروه هاي
كم تعداد ديگر شده است . (راديو دويچه آلمان 17 فوريه 2006 )
دراين باره مي توان به انعكاس نشست افق هاي دموكراسي در ايران در سناي
آمريكا با مشاركت برخي از دانشجويان سابق عضو دفتر تحكيم وحدت كه
اينك در نقش اپوزيسيون ظاهر مي شوند اشاره كرد. اين نشست با
حضورتعدادي از اعضاي كنگره آمريكا برگزار شد. دراين نشست « علي
افشاري » و « اكبر عطري » , خواهان حمايت از حركت هاي آزاد يخواهانه در
داخل ايران شدند. همچنين سناتورجمهوري خواه « ريك سنتروم » نيز از
تقديم طرح حمايت از دموكراسي در ايران خبر داد. علي افشاري در اين
جلسه حتي خواستار دخالت شوراي امنيت براي برقراري حكومت
دموكراتيك مبتني بر اعلاميه جهاني حقوق بشر در ايران شد.(سايت
اينترنتي بي . بي . سي 84,12,13 )
همزمان با اين بحث ها برخي از افراد ضد انقلاب طرح هاي به باور خود ملي
را براي آنچه كه عبور ايران از بحران خوانده مي شود ارائه دادند. از جمله
عباس اميرانتظام سخنگوي دولت بازرگان كه به جرم جاسوسي مدت ها
زنداني شده بود درباره طرح خود موسوم به كنگره ملي توضيحاتي ارائه داده
است كه در پايگاه هاي اينترنتي ضد نظام منعكس شده است . وي ادعاكرد
هدف اصلي از طرح مساله كنگره ملي را فراهم كردن فضاي مناسب براي
بحث و گفتگو در خصوص مسئله مشترك همه ايرانيان يعني حاكميت ملي و
تماميت ارضي است . (سايت پيك نت 84,12,13 )
بني صدر رئيس جمهور مخلوع و فراري نيز طرحي 12 ماده اي به ادعاي او
براي نجات ايران ارائه داده است . بخش فكاهه پيشنهاد بني صدر اعطاي
رياست جمهوري به شخص وي و سپردن كليه اختيارات لشگر و كشور به
اوست (سايت ايران امروز 84,12,12 )
رضا پهلوي نيز طرح برقراري دموكراسي به جاي حمله نظامي و چانه زني را
پيشنهاد كرده است كه در آن به جاي حمله نظامي خواستار حمايت جهاني
از مخالفان داخلي و خارجي جمهوري اسلامي شده است . وي كه فرزند
ديكتاتور ساقط شده ايران است مدعي شد كه راه حل دموكراتيك را تنها راه
براي عبور ايران از بحران مي داند (سايت اخبار امروز 84,12,13 )
همزمان با اين مسئله اپوزيسيون داخلي نيز به بحثها درباره دموكراسي و
حقوق بشر سرعت داده و از تشكيل كميته اي 7 نفره براي تدوين منشور
جبهه دموكراسي خواهي و حقوق بشر سخن رانده است . محمد توسلي
رئيس دفتر سياسي گروهك نهضت ازادي دموكراسي و حقوق بشر رانياز
استراتژيك جامعه ايران توصيف كرده است (ميزان نيوز 84,12,1 )
در مجموع بايدگفت كه همزمان با طرح مساله كمك آمريكا و ايجاد بخش
ويژه براي امورايران در وزارت خارجه اين كشور ضدانقلاب و پايگاه هاي
اينترنتي وابسته به آنان هدف جلب كمك هاي آمريكا تلاش كرده اند كه ضمن
معرفي خود به عنوان اپوزيسيون توجه آمريكا را به خود جلب نمايند. اما
ايجاد بخش ويژه در وزارت خارجه آمريكا و مديريت بودجه اختصاص داده
شد , ايجاد تغييرات از سوي آن بخش نشان مي دهد كه آمريكا , ضد انقلاب
خارج نشين را جدي نگرفته و به جاي اختصاص بودجه به آنان مي خواهد ,
با اختصاص بودجه به وزارت خارجه در جهت اعمال فشار دولتي بر ايران
گام بردارد.
اكونوميست : تغيير رژيم ايران هدفي دور از دسترس
براي آمريكا است و شكل دادن به يك جريان مخالف
واقعي در ايران حتي با كمك مالي آمريكا دشوار خواهد
بود
