ايران با كره شمالي متفاوت است .اين جمله فصل مشترك
مقايسه هايي است كه شيوه برخورد با ايران و كره شمالي از
محافظه كاران تندرو آمريكا تا روزنامه هاي منتقد اروپايي را در
بر مي گيرد.
هنگامي كه كاندوليزا رايس وزير امور خارجه آمريكا
قابليتهاي ويژه ايران را با كره شمالي مقايسه مي كند مي گويد :
برخلاف كره شمالي , ايرن با جهان روابط تجاري دارد و از روابط
ديپلماتيك خوبي با جهان برخوردار است و مردمي پيچيده و به
طور كلي دنيا ديده دارد. او تنها مي گويد « مقايسه ايران و كره
شمالي اشتباه است . » 1
اين اظهارات رايس اگر چه بعد از راهپيمايي 22 بهمن و
شكوه رفراندوم هسته اي بيان شد اما به دليل سخنان دكتر
احمدي نژاد در اين راهپيمايي مبني بر تجديد نظر در
بازتاب هاي ويژه اي به دنبال داشت و مجموع اظهار NPT
نظركنندگان با توجه به شرايط متفاوت نحوه مواجه با ايران و
شيوه متفاوت ايران در دفاع از حقوق هسته اي خود آنان را به اين
نتيجه رساند كه ايران شبيه كره شمالي « كيك ميوه اي » نيست كه
به راحتي خورده شود و مجموع اظهار نظرها اين هشدار را به
غرب مي دهد كه با توجه به تفاوتها , برتريها و موقعيت هاي ايران
بايد امتيازات بيشتري نسبت به كره شمالي به ايران داده
شود.
اما از آنجايي كه به اندازه كره شمالي به ايران امتياز
نداده اند , ايران شديدا با خواسته هاي غرب مخالفت مي كند.
رئيس سابق بازرسان آژانس بين المللي انرژي هسته اي در مورد
پيشنهادهايي كه به ايران شده , مي گويد : به اين كشور اعلام شده
كه مي تواند افتخار عضويت در سازمان تجارت جهاني , دستيابي
به قطعات يدكي هواپيماي بوئينگ و ضمانت عرضه نفت را
داشته باشد.
هانس بليكس گفت : ولي وقتي اين چيزها را كه به ايران
پيشنهاد شده با پيشنهاداتي كه براي كره شمالي ارائه شد مقايسه
مي كنيم مطمئن مي شويم كه پيشنهادات وعده داده شده براي
ايران كم است .
يكي از كارشناسان موسسه تحقيقات كارنگي آمريكا نيز با
بيان اين كه غرب در دادن امتياز به ايران كوتاهي كرده است
مي افزايداكنون وقت آن است كه به ايران مانند كره شمالي
پيشنهاداتي مشابهي داده شود2.
پيشنهادهاي مشابه كره شمالي در حالي به آن كشور داده شد
كه دو كشور هسته اي چين و روسيه از آن حمايت مي كردند.
اكنون ايران در شرايطي قرار گرفته كه مي تواند به آن لقب قدرت
منطقه اي داد قدرت ايران نه از زبان ما بلكه بر زبان بسياري از
تحليلگران نيز جاري شده است .
ايران و كمانه فشارها به سمت غرب
قدرت ايران در منطقه به لحاظ موقعيت سوق الجيشي , نفوذ
در كشورهاي اسلامي و دسترسي سريع به منابع انساني و مالي
آمريكا براي پاسخ به تهديدات از جمله عواملي است كه
رسانه هاي خارجي از آن به عنوان دست هاي توانمند تهران در
دفاع از خود از آن نام مي برند.
« ژنرال الياس حنا » كارشناس امور بين الملل و نظامي در
گفتگو با شبكه ابوظبي در اين زمينه در پاسخ به مجري اين شبكه
كه از وي پرسيد ايران تا چه اندازه قدرت دارد كه بخواهد جهان
را به چالش بطلبد , گفت : ايران قدرتمند است نه به خطر آنكه
سلاح هسته اي يا فناوري پيشرفته اي در اختيار دارد بلكه به اين
دليل كه تارو پود شبكه اي از روابط در هم تنيده است كه مي تواند
به شكل بازيگري قوي نقش ايفا كند , ايران از طريق ديپلماسي
عقلاني و آگاهانه خود و با توجه به متغييرات موجود در منطقه
توانسته است تناقضات را به نوعي به بازي بگيرد.
در همين حال كه الياس حنا مي گفت كه من موافق دستيابي
ايران حتي به سلاح اتمي هستم مجري اين شبكه گفت : ايران
نبايد فراموش كند كه الگوها و نمونه هايي مقابل آن وجود دارد.
در گذشته آمريكا به هند و پاكستان , اسرائيل و كره شمالي نيز
مخالفتهايي را انجام مي داد , اما همه آنها وارد باشگاه هسته اي
شدند3.
خبرگزاري روسيه نيز به نقل از يكي از كارشناسان خود
قدرت ايران را قدرتي بومي بدون وابستگي به هيچ قدرتي
خارجي مي داند و مي نويسد : حتي بدون كمك روسيه و چين اين
كشور به اندازه كافي امكان و توان در اختيار دارد كه راكتور
اتمي ايجاد كند , در شرايط كنوني افزايش فشار بر ايران بي فايده
است 4.
به همين خاطر است كه روزنامه نيويورك تايمز در گزارشي
از برنامه هسته اي ايران هرگونه سنگ اندازي در مقابل ايران را
بي فايده مي داند و مي نويسد : جداي از مانورهاي سياسي ,
بسياري از سياستمداران , كارشناسان هسته اي معتقدند متوقف
كردن برنامه هسته اي ايران غير ممكن است و در خوشبينانه ترين
حالت فقط مي توان در برنامه هسته ايران و پيوستن به باشگاه
اتمي تاخير ايجاد كرد.
اين روزنامه آمريكايي مي افزايد پاكستان و كره شمالي به اين
هدف دست يافته اند , در حالي كه هيچكدام امكانات مالي و
تخصصي ايران را در اختيار ندارند5.
معاون رئيس شوراي سياست خارجي و دفاعي روسيه نيز
در مقابل سوال روزنامه « گازيه تا » كه چه چيزي باعث
دلگرمي ايران و پيدا كردن قدرت مانور شده اظهار مي دارد : در
واقع ايران خود را از كشورهاي پاكستان , اسرائيل و ... بالاتر
مي بيند6.
روزنامه آمريكايي « بوستون گلوب » به نقل از كارشناسان
نظامي و اطلاعاتي آمريكا از جمله « جان نگرو پونته » رئيس
جديد سازمان اطلاعاتي آمريكا كه , از ارائه تازه ترين گزارش هابه
كنگره آمريكا خبر داد كه ايران را در مقايسه با روزهاي اوليه
انقلاب « مطمئن تر و قدرتمند تر » توصيف مي كنند. اين گزارش
هاكه در 26 بهمن 1384 منتشر شده تصريح مي كنند ايران
مي تواند چنانچه مورد حمله نظامي قرار گيرد در سراسر منطقه يا
حتي در داخل خاك آمريكا دست به انجام عمليات تلافي جويانه
بزند.
اين گزارش هااشاره دارد : ايران آماده است با استفاده از
موشك هاي دور برد , يگان هاي كماندويي و مجاهدان متحد خود
كه در سراسر جهان مستقر هستند , به هر گونه حمله نظامي عليه
تعسيسات هسته اي خود پاسخ دهد.
اين گزارش هادر حالي منتشر مي شود كه آمريكا و اسرائيل
امكان استفاده از اقدام نظامي عليه ايران در صورت موفقيت آميز
نبودن مذاكرات را رد نكرده اند.
« جان پايك » رئيس مركزمطالعاتي « امنيت جهاني » (گلوبال
سيكيورتي ) به خبرنگار اين روزنامه گفت : اميدوارم زماني كه
آمريكايي هايا اسرائيلي هادر مورد حمله نظامي به ايران صحبت
مي كنند , درباره تمامي اقداماتي كه ايراني هامي توانند براي به روز
سياه نشاندن زندگي ما انجام دهند , فكر كنند.
به نوشته اين روزنامه , « در حالي كه مقامات ايراني همواره
بر صلح آميز بودن برنامه هسته اي خود تعكيد كرده اند , سازمان
اطلاعات مركزي آمريكا (سيا) مي گويد ايران بين سه تا 10 سال
ديگر توانايي ساخت اولين بمب هسته اي خود را خواهد داشت
و « جرج بوش » رئيس جمهوري آمريكا نيز گفته است هرگز ايران
مسلح به تسليحات هسته اي را تحمل نخواهد كرد. » بوستون
گلوب نوشته است : اسرائيل معتقد است ايران تا دستيابي به
نخستين بمب هسته اي خود فاصله كمتري دارد و به همين دليل
هم اكنون در حال مجهز كردن نيروي هوايي خود به موشك هاي
« بانكر باستر » است كه توانايي نفوذ به ساختمان هاي بتوني را
دارد.
اين روزنامه ادامه داده است : مقامات اطلاعاتي آمريكا
گفته ايران كه از سال 1359 تا 1367 با عراق جنگيد , همچنان
يكي از تهديدآميزترين نيروهاي نظامي را در منطقه دارد و برآورد
مي شود در كل داراي 800 هزار پرسنل نيروي زميني باشد . به
نوشته اين روزنامه , « سازمان سيا به اين نتيجه رسيده است كه
ايران شديدا به دنبال بهبود توانايي خود براي انجام
طرح نظامي از جمله تهديد حمل و نقل بين المللي از طريق دريا
است .
بوستون گلوب مي افزايد : مقامات اطلاعاتي آمريكا مدعي
هستند كه تسليحات غيرمتعارف و تاكتيك هاي ايران بسيار
خطرناك تر از ارتش متعارف اين كشور است .
نشريه آمريكايي همچنين بخشي از اظهارات اخير « جان
نگرو پونته » رئيس جديد سازمان اطلاعاتي آمريكا به كنگره اين
كشور را به چاپ رسانده كه هشدار داده « در صورت مورد حمله
قرار گرفتن ايران , اين كشور توانايي ايجاد يك درگيري بسيار
گسترده تر را دارد. »
اين روزنامه با استناد به گزارش ارايه شده توسط نگروپونته
به كنگره آمريكا نوشت : يكي از نگراني هاي اصلي , موشك هاي
دوربرد « شهاب 3 » ايران است كه توانايي حمله به اسرائيل و
برخي از كشورهاي اروپايي را دارد و ممكن است پايگاه هاي
نظامي آمريكا در منطقه را مورد هدف قرار دهد.
به نوشته اين روزنامه , « گفته مي شود ايران داراي دستكم
20 پرتاب كننده موشك است كه براي پيشگيري از شناسايي
شدن , آنها را مرتبا در سراسر كشور جابجا مي كند. »
بوستون گلوب اضافه مي كند : براساس گزارش هاي منتشر
شده توسط وزارت دفاع آمريكا (پنتاگون ) , ايران همچنين در
حال گسترش برنامه موشكي خود است و با كمك هايي كه از
روسيه , چين و كره شمالي دريافت كرده , برد موشك هاي جديد
را كه در حال حاضر حد اقل 800 مايل است , به 1200 مايل
افزايش داده است .اين روزنامه به نقل از نگروپونته نوشت :
اينگونه تصور مي شود كه نيروهاي اطلاعاتي و نظامي ايران
حضور گسترده در عراق دارند و ممكن است اقدام به برانگيختن
شيعيان عراقي كرده و يا به صورت مستقيم با پيوستن به مبارزان
عراقي , اقدام به حمله عليه نيروهاي آمريكايي كنند.
به نوشته بوستون گلوب , نگروپونته معتقد است تهران با
توجه به اينكه شيعيان عراق در حال حاضر قدرت را در اين
كشور به دست گرفته اند , از روند سياسي در اين كشور حمايت
مي كند اما اين مسئله چنانچه مورد حمله قرار گيرد , تغيير خواهد
كرد.
اين روزنامه آمريكايي افزود : « مقتدا صدر نيز كه از رهبران
مذهبي شيعه در عراق است اخيرا در سفر خود به تهران گفته
بود , در صورت حمله به ايران از اين كشور دفاع خواهد
كرد.
نويسنده بوستون گلوب اشاره دارد : كارشناسان دولتي و
غيردولتي آمريكا معتقدند , دستگاه اطلاعاتي ايران و سپاه
پاسداران انقلاب اسلامي مي توانند زيان هاي شديدي به
تلاش هاي آمريكا در عراق وارد سازند. بنابراين گزارش , ايران
همچنين ممكن است از متحدان خود در سراسر جهان كمك
بگيرد كه اصلي ترين آنها گروه حزب الله لبنان است .
حزب الله كه داراي شبكه اي جهاني است , توانايي انجام
حمله عليه منافع آمريكا حتي در داخل اين كشور را دارد. اين
روزنامه تصريح دارد : مقامات اطلاعاتي آمريكا همچنين معتقدند
ايران « تنگه هرمز » كه تنها محل ورود و خروج به آب هاي
خليج فارس است را دراختيار دارد و ممكن است با استفاده از
موشك هاو قايق هاي بمب گذاري شده موقتا از حمل و نقل
كشتي ها از اين تنگه جلوگيري كند7.
لس آنجلس تايمز نيز با اشاره به پيروزي ائتلاف شيعيان در
عراق نوشت : اكنون شيعيان كشورهاي منطقه كه برخي از آنها در
كشورهايشان اكثريت دارند بدنبال حقوغ خود هستند.
به نوشته اين روزنامه اكنون ايران با تكيه بر قدرت
منطقه خود بر ادامه برنامه هسته اي خود تاكيد مي كند و غرب را
براي اعمال تحريم عليه خود به چالش كشيده است .
لس آنجلس تايمز اضافه كرد : در عين حال تهران , اتحاد
خود را با گروه هايي نظير جنبش مقاومت اسلامي (حماس ) و
دولت هايي مانند دمشق و پكن تشديده كرده است . در همان حال
« عبدالخالق عبدالله » يك مجري شبكه تلويزيوني دبي به لس
آنجلس تايمز گفته است : « عراق ضعيف اينك در كنار ايران بزرگ
و نيرومند قرار گرفته است . و هيچ قدرت منطقه اي همانند ايران
در اين حوزه وجود ندارد. ايران هم اكنون از يك حس برتري
برخوردار است . »
به نوشته اين روزنامه , « افزايش بهاي نفت , ارزش ايران را به
عنوان يك شريك استراتژيك افزايش و سرمايه آن نيز در همين
چارچوب افزون شده است » .
لس آنجلس تايمز تصريح كرد : ايران كه مي داند در اين بازي
از دست بالايي برخوردار است اكنون در حال تثبيت جايگاه خود
به عنوان قدرتي با نفوذ بسيار فراتر از عراق است . اطمينان دولت
ايران نيز از تاكيد پرخاشگرانه آن بر حق استفاده از انرژي
هسته اي مشخص است .
اين روزنامه نوشت : ايران همچنين از الفاظ شديدتري عليه
كشورهاي غربي استفاده مي كند به گونه اي كه حميدرضا آصفي
سخنگوي وزارت امورخارجه ايران اخيرا گفته بود ژاك شيراك
رييس جمهوري فرانسه دمكراسي را متوجه نمي شود.
لس آنجلس تايمز تصريح دارد : پيروزي غم انگيز حماس در
انتخابات پارلماني اخير فلسطين نيز باعث افزايش نقش منطقه
اي تهران خواهد شدو در صورتي كه آمريكا و اتحاديه اروپا از
ديپلماسي و حمايت مالي از تشكيلات خودگران فلسطين امتناع
كنند , آنگاه ايران فرصت خواهد داشت از اين مساله استفاده كند
و نقش بي سابقه اي در قبال مساله فلسطين و اسراييل به دست
آورد. »
روزنامه آمريكايي اشاره دارد : هم اكنون نفوذ ايران از طريق
ايران به منطقه كردستان تركيه , سوريه و حزب الله لبنان كه با
اسراييل هم مرز است رسيده است و اين نفوذ از طريق جوامع
شيعه كه در كشورهاي خليج فارس پراكنده شده اند نيز در حال
گسترش است 8.
1 ـ ( آسوشيتدپرس 27 بهمن 84 )
2 ـ (راديو آمريكا 84,11,26 )
3 ـ « واحد مركزي خبر 84,11,23 »
4 ـ « ريانوسي 84,11,13 »
5 ـ « نيويورك تايمز 84,11,17
6 ـ « 84,11,11 »
7 ـ « بوستون گلوب » 84,11,26
8 ـ لس آنجلس تايمز 84,12,1
« ژنرال الياس حنا » كارشناس امور بين الملل و نظامي در گفتگو با شبكه
ابوظبي در اين زمينه در پاسخ به مجري اين شبكه كه از وي پرسيد ايران تا چه
اندازه قدرت دارد كه بخواهد جهان را به چالش بطلبد , گفت : ايران قدرتمند
است نه به خطر آنكه سلاح هسته اي يا فناوري پيشرفته اي در اختيار دارد بلكه به
اين دليل كه تارو پود شبكه اي از روابط در هم تنيده است كه مي تواند به شكل
بازيگري قوي نقش ايفا كند , ايران از طريق ديپلماسي عقلاني و آگاهانه خود و
با توجه به متغييرات موجود در منطقه توانسته است تناقضات را به نوعي به بازي
بگيرد
روزنامه آمريكايي « بوستون گلوب » به نقل از كارشناسان نظامي و اطلاعاتي
آمريكا از جمله « جان نگرو پونته » رئيس جديد سازمان اطلاعاتي آمريكا كه , از
ارائه تازه ترين گزارش هابه كنگره آمريكا خبر داد كه ايران را در مقايسه با
روزهاي اوليه انقلاب « مطمئن تر و قدرتمند تر » توصيف مي كنند. اين گزارش
هاكه در 26 بهمن 1384 منتشر شده تصريح مي كنند ايران مي تواند چنانچه
مورد حمله نظامي قرار گيرد در سراسر منطقه يا حتي در داخل خاك آمريكا
دست به انجام عمليات تلافي جويانه بزند