روزنامه جمهوري اسلامي 16/11/1384 صفحه علمي و پژوهشي

تغذيه مناسب براي سردرد و ميگرن
مصرف ميگو در پيشگيري از افسردگي موثر است
مبتكر ناشنواي سبزواري دستگاه هشدار برقي براي ناشنوايان ساخت
استاد ايراني موفق به كشف اساس مولكولي بيماري آب مرواريد شد
هشدار وزارت بهداشت نسبت به ورود مواد اعتياد آور با اسامي جديد
عوارض مواد مخدر جديد به مراتب شديدتر و خطرناكتر است

ريشه شيرين بيان دندان را درمان مي كند
تغذيه مناسب براي سردرد و ميگرن


سردرد معمولا به صورت دردي مبهم تعريف مي شود كه به دنبال ناراحتي يا استرس ايجاد مي شود. از علل مهم آن بعد از موارد مذكور مي توان به مشكلات مربوط به عضلات پشت يا گردن اشاره كرد. اگر درد متعاقب بيدار شدن از خواب ايجاد شود , معمولا نشان دهنده فشار خون بالا است .
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) دكتر رضا آمري نيا گفت حدود 10 درصد از سردردها به عنوان سردردهاي ميگرني ناميده مي شوند كه معمولا علل ژنتيكي دارند.
اين نوع سردردها ناشي از گشاد شدن يا تنگ شدن عروق مغز است . توجه كنيد اگر به صورت ناگهاني و شديد دچار سردرد شديد براي تشخيص علت آن حتما بايستي به پزشك مراجعه نماييد.
مواد غذايي حساسيت زا ممكن است در حين خوردن غذا آشكار شود و پس از مدتي كه هضم و جذب صورت گرفت , باعث ايجاد ميگرن شود. تغييرات هورموني و استرس نيز ممكن است از علل مهم ميگرن باشد.
مواد غذايي حاوي عناصر و تركيباتي هستند كه عروق خوني را تحت تاثير قرار مي دهند و در افرادي كه مستعد به سردردهاي ميگرني هستند ايجاد مشكل مي نمايند.
اين تركيبات در غذاهايي چون شير گاو , شكلات و نوشابه هاي الكلي , پنير سفت و كهنه , مركبات , كنسروهاي گوشت و ماهي , محصولات تخميري , آجيل , انجير , خرما , كشمش , پياز , آسپارتام يا قندهاي رژيمي و كافئين ديده مي شود. بنابراين از مصرف آنها بايستي پرهيز نماييد. سيگار و قرص هاي ضدبارداري نيز در ايجاد سردرد نقش دارند.
چربي هاي اشباع شده نيز يكي از علل مهم ايجاد سردردهاي ميگرني هستند كه علت آن به واسطه افزايش ترشح مواد ايجادكننده سردرد است .
مواد مغذي مفيد در سردردها
12 : ممكن است كه باعث كاهش علائم شود . B ـ ويتامين
ـ منيزيوم : باعث كاهش سردردهاي ميگرني بالاخص در زنان مي شود.
6 مصرف شود , چرا B لازم به توضيح است منيزيوم بايستي همراه با ويتامين كه اين ويتامين باعث تجمع داخل سلولي منيزيوم شده و در ميگرن هاي شديد و حاد تجويز اين دارو تحت نظر پزشك بسيار موثر است .
كلسيم : ممكن است باعث كاهش علائم شود و بايستي همراه با ويتامين مصرف شود . D
يك نكته بسيار مهم آنكه روغن گل پامچال داراي خاصيت ضد التهابي بوده و باعث كاهش درد در اين بيماران مي شود.
مواد غذايي مفيد در سردردها و ميگرن
سبزيجات و ميوه هاي تازه , حبوبات , ماهي , زيتون , سير , زنجبيل , چغندر , خيار , آب هويج , كرفس , جعفري , اسفناج .

مصرف ميگو در پيشگيري از افسردگي موثر است


براساس تحقيقات و بررسي هاي انجام شده مصرف ميگو به دليل موجود امگا 3 در درمان و پيشگيري از افسردگي موثر است ,
به گزارش خبرگزاري كشاورزي ايران (ايانا) ـ ميگو , جانوري آبزي از خانواده سخت پوستان است كه به طور عمده در آب هاي گرم رشد كرده و به منظور توليد گوشت در محيط هاي مصنوعي نيز پرورش داده شود. ميگو همچنين از جمله مواد غذايي دريايي به شمار مي رود كه به دليل ويژگي هاي منحصر به فرد , مصرف آن در رژيم غذايي افراد توصيه شود.
ميترا زراتي كارشناس ارشد تغذيه در مقاله اي به بررسي نقش ميگو در پيشگيري و درمان بيماريها پرداخته است . براساس تحقيقات و بررسي هاي صورت گرفته توسط اين كارشناس ميزان اسيدهاي چرب امگا 3 در خون افراد مبتلا به افسردگي , كمتر از ميزان طبيعي است ; به همين دليل مصرف ميگو تا حدودي در درمان و پيشگيري از افسردگي موثر است .
براساس اين مقاله , اسيدهاي چرب غيراشباع موجود در ميگو , نقش ضدالتهابي داشته كه با مصرف آن مي توان از ابتلا به بيماري التهابي , مانند ورم مفاصل و برونشيت مزمن پيشگيري كرده و علايم اين قبيل بيماريها را كاهش داد.
در افراد مبتلا به سردردهاي ميگرني , دريافت منابع غذايي حاوي اسيدهاي چرب امگا 3 , در كاهش علايم و عوارض اين بيماري مفيد است .
ميگو به دليل دارا بودن عنصر سلنيوم در پيشگيري از آب مرواريد بسيار موثر است و مصرف آن مواد سرطان زا را در بدن خنثي كرده و پيشرفت و اثرات بيماري را در افراد مبتلا به ايدز كاهش مي دهد. همچنين مصرف مواد غذايي غني از سلنيوم مانند ميگو , منجر به درمان شوره سر و همچنين علايم لوپوس مي شود.

مبتكر ناشنواي سبزواري دستگاه هشدار برقي براي ناشنوايان ساخت


مبتكر ناشنواي سبزواري دستگاهي برقي براي سهولت در انجام كارهاي ناشنوايان ساخت .
محمد رازقندي در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) منطقه خراسان تصريح كرد : اين دستگاه به هر گونه صدايي حساس بوده و با روشن و خاموش شدن لامپ دستگاه افراد ناشنوا را از صداهاي اطراف مطلع كرده و حتي مي تواند نسبت به صداي گريه نوزاد و يا صداي زنگ درب , تلفن , موبايل و... حساس باشد.
وي افزود : مواقعي كه زوجين ناشنوا به خواب مي روند , مي توانند با كوك كردن ساعتي كه به اين دستگاه متصل است , سر ساعت تعيين شده با نور دستگاه بيدار شوند.
به گفته وي , اين دستگاه حس استقلال و اعتماد به نفس را در ناشنوايان بيشتر مي كند تا بتوانند بسياري از كارها را بدون كمك گرفتن از ديگران انجام دهند.
گفتني است همسر اين مبتكر نيز ناشنوا بوده و دو فرزند سالم و شنوا دارند كه اين دستگاه تاكنون كمك زيادي به اين زوج كرده است .

استاد ايراني موفق به كشف اساس مولكولي بيماري آب مرواريد شد


دكتر عماد تاج خورشيد , بيوفيزيكدان برجسته ايراني و استاد دانشگاه « ايلي نويز » آمريكا و همكارانش با شبيه سازي رايانه يي عملكرد كانال هاي آب در غشا سلول هاي عدسي چشم موفق به كشف اساس مولكولي نوع شايعي از بيماري آب مرواريد چشم شدند.
به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) , دكتر عماد تاج خورشيد , استاديار بخش بيوفيزيك دانشگاه « ايلي نويز » در حال حاضر سرپرستي يكي از شناخته شده ترين گروه هاي تحقيقاتي فعال در زمينه شبيه سازي ساختارهاي سلولي را بر عهده داشته و موفقيت هاي علمي وي و همكارانش طي چند سال اخير بازتاب وسيعي در مجامع علمي بيولوژي جهان داشته است .
اين دانشمند ايراني كه تحصيلات دانشگاهي خود را در دانشگاه علوم پزشكي تهران در رشته داروسازي و دانشگاه « هايدلبرگ » آلمان در مقطع دكتري بيوفيزيك پشت سر گذاشته , در سال 2000 به عنوان محقق پست دكتري به دانشگاه « ايلي نويز » آمريكا رفته و در حال حاضر به عنوان استاديار بيوفيزيك در زمينه شبيه سازي رايانه يي ساختمان و سازوكار عملكرد پروتئين هاي موثر در انتقال مواد از غشا سلول ها فعاليت دارد.
دكتر تاج خورشيد سال گذشته با كشف و شبيه سازي رايانه يي يكي از پيچيده ترين فرآيندهاي سلولي , جايزه مشترك بنياد ملي علوم آمريكا و مجله علمي « ساينس » را به خود اختصاص داد.
تحقيقات دكتر تاج خورشيد كه در ادامه كشفيات دكتر « پيتر آگره » درباره اين پروتئين ها انجام شده , نقش موثري در تبيين و توسعه كشفيات اين دانشمند دانشكده پزشكي دانشگاه « جان هاپكينز » آمريكا و اعطاي جايزه نوبل شيمي 2003 به وي داشته است .
دكتر تاج خورشيد درباره فعاليت ها و يافته هاي علمي اخيرش اظهار داشت : من و دانشجويانم روي گروهي از پروتئين ها كار مي كنيم كه در غشا سلول هاي تمام جانداران حتي در باكتري ها و ميكروب ها وجود دارند و به عنوان كانال انتقال آب در سلول ها عمل مي كنند.
اين كانال ها به ويژه در سلول هايي كه بايد حجم زيادي از آب را مبادله كنند از اهميت خاصي برخوردار هستند.
نمونه اين قبيل سلول ها در بدن انسان سلول هاي كليه هستند كه روزانه صدها ليتر آب را مبادله مي كنند و اختلال در عملكرد كانال هاي آب در آنها به بيماري هايي نظير ديابت بي مزه منجر مي شود كه در آن حجم ادرار بيمار به شدت افزايش مي يابد.
وي خاطر نشان كرد : عدسي چشم يكي ديگر از اعضاي بدن است كه وجود اين كانال ها در آن از اهميت مضاعفي برخودار بوده و هرگونه اختلال در عملكرد كانال هاي آب در سلول هاي آن مي تواند به بروز بيماري هاي خاص در آن منجر شود.
كانال هاي آب در سلول هاي عدسي چشم نقش ثانويه بسيار مهمي را نيز ايفا مي كنند كه نظم بخشيدن و تثبيت سلول هاي عدسي از طريق پيوند محكم پروتئين هاي كانال هاي غشايي در سلول هاي مجاور است .
تاج خورشيد تصريح كرد : سلول هاي فيبري موجود در عدسي چشم بايد كاملا به يكديگر متصل باشند چون در صورت كوچك ترين اختلال در ارتباط آنها , انكسارنور و شفافيت عدسي كاهش مي يابد كه به اين پديده كاتاراكت (آب مرواريد) گفته مي شود. البته بيماري آب مرواريد چشم انواع مختلفي دارد كه بر اساس عوامل مختلف كدر كننده عدسي چشم ايجاد مي شود.
وي خاطرنشان كرد : بررسي چندين خانواده در اروپا كه تمام اعضاي آنها به طور ارثي به آب مرواريد مبتلا هستند نشان داده كه نوعي موتاسيون در يكي از كانال هاي آب در غشا سلول هاي عدسي چشم آنها سبب بروز اين بيماري در چشم آنها شده است . اما نحوه اثر اين موتاسيون معلوم نبود كه شبيه سازي هاي رايانه يي ما نشان داد كه تنها با جابجايي يك اسيد آمينه ساختمان اين پروتئين كاملا دگرگون شده و نمي تواند عملكرد خود را حفظ كرد.
به گفته اين دانشمند ايراني , وي و همكارانش با شبيه سازي كاملا موفق انجام شده توانستند در حد اتمي نشان دهند كه چگونه جهش يك ژن يا موتاسيون يك اسيد آمينه مي تواند باعث از بين رفتن ساختمان و مختل شدن عملكرد پروتئين در غشا شود و در واقع توانستند نوع شايعي از بيماري آب مرواريد را در جزئي ترين حد ممكن و در مقياس اتمي بررسي كنند.
پژوهشگر ايراني دانشگاه « ايلينويز » خاطر نشان كرد : اختلال در عملكرد كانال هاي انتقال آب در غشا سلول كه به « آكواپورين » موسومند مي تواند به بروز برخي بيماري هاي پوستي نيز منجر شود. مبتلايان به اين بيماري ها پوست بسيار خشكي دارند و در برابر تشنگي و تغييرات آب بدنشان شديدا حساسند و با مشكلات مختلفي در پوست و چشم و ساير اعضاي بدن مواجه مي شوند. دكتر تاج خورشيد در گفت وگو با ايسنا خاطر نشان كرد : با اين كه بيش از يك دهه از شناسايي و تحقيقات درباره اين پروتئين ها نمي گذرد ولي روز به روز نقش فيزيولوژيك آنها بيش از پيش شناخته مي شود.
تحقيقاتي كه ما در اين زمينه انجام مي دهيم مدل سازي رايانه يي عملكرد اين پروتئين ها است كه كار اصلي آنها انتقال آب از غشا سلول است . البته در برخي گونه ها اين پروتئين ها به گونه اي تكامل يافته اند كه مي توانند غير از آب مواد ديگري را هم انتقال دهند.
استاد بيوفيزيك دانشگاه « ايلي نويز » در گفت وگو با ايسنا اضافه كرد : به عنوان نمونه در انگل مالاريا كانال هاي آب در غشا سلول علاوه بر آب , مولكول هاي قندي كوچكي را نيز منتقل مي كنند كه براي انگل بسيار ضروري است .
انگل مالاريا هنگامي كه به خون انسان يا ساير جانوران راه مي يابد در مرحله توليد مثل به جذب مقدار زيادي مواد قندي به داخل سلول نياز مبرم دارد كه اين كار از طريق همين كانال ها انجام مي شود. البته اين كانال ها از جهت ديگري هم براي ادامه حيات انگل ضروري هستند و آن وقتي است كه انگل در هنگام عبور از كليه انسان كه فشار اسمزي فوق العاده شديدي دارد بايد مقدار آب درون سلول هايش را به سرعت تنظيم كند.
وي خاطر نشان كرد : با توجه به شناسايي نقش حياتي كانال هاي آب و قند در زندگي انگل مالاريا مي توان با ساخت تركيبي كه بتواند عملكرد اين كانال ها را مختل كند به دارويي بسيار موثر عليه اين انگل دست يافت .
دكتر تاج خورشيد در ادامه با اشاره به اهميت بالاي پروتيئن هاي غشايي در تحقيقات بيماري شناسي و داروسازي كه تقريبا حدود 50 درصد داروهاي موجود در بازار بر عملكرد اين قبيل پروتيئن ها (گيرنده هاي غشايي , كانال هاي غشايي و. ..) موثرند , اظهار داشت : كانال هاي آب (آكواپورين ها) كه محور تحقيقات ما هستند به نوعي استثنايي ترين انواع كانال هاي غشايي هستند چرا كه ساختار كريستالي سه بعدي چندين عضو اين خانواده كاملا مشخص شده است .
كريستاله كردن اين پروتئين هاي غشايي و تعيين ساختار آنها بسيار دشوار و فوق العاده هزينه بر است كه با انجام آن , امكان مطالعه اين پروتئين ها با تمامي جزئيات فراهم شده و مي توان سازوكار بر هم كنش آنها با داروها , چگونگي افزايش تمايل و قدرت اتصال آنها به داروها و نحوه مهار عملكرد آنها را به سهولت مشخص كرد.
وي در گفت و گو با ايسنا خاطر نشان كرد : با تحقيقات گسترده صورت گرفته ساختمان سه بعدي چندين پروتئين از خانواده آكواپورين ها كه مربوط به گونه هايي از پستانداران و باكتري ها هستند مشخص شده است .
دكتر تاج خورشيد تصريح كرد : ما در تحقيقات مدل سازي مان , ساختار سه بعدي اين پروتئين ها را كه موقعيت هر يك از اتم هاي آنها مشخص است شبيه سازي كرده و در مدل رايانه يي غشا سلول قرار مي دهيم و با استفاده از ابررايانه ها بر هم كنش اين سيستم هاي پيچيده بيولوژيك را كه از صدها هزار اتم مختلف تشكيل شده اند بررسي كرده و نتايج شبيه سازي را مورد تجزيه و تحليل قرار مي دهيم .
در نتيجه اين تحقيقات توانسته ايم نحوه عملكرد گروههاي مختلف در اين پروتئين ها را مشخص كرده و تاثيرات جابجايي (موتاسيون ) در هر يك از اين گروه ها را شبيه سازي و پيش بيني كنيم كه يافته هاي جالب توجه اين پژوهش ها طي چهار سال اخير در قالب نزديك به 20 مقاله در معتبرترين نشريات علمي تخصصي ارائه شده است .
دكتر تاج خورشيد درباره چشم انداز بهره گيري از يافته هاي اين تحقيقات و امكان دستيابي به روش هايي براي پيشگيري يا درمان بيماري ها به ايسنا گفت : شناخت اساس مولكولي بيماري ها قطعا افق جديدي در درمان بيماري ها در آينده خواهد بود. مثلا در مورد بيماري آب مرواريد اگر بتوان آن اسيد آمينه مشخصي را كه بروز موتاسيون در آن باعث بيماري است با تكنيك هاي ژنتيكي , جابجا كرد , احتمالا مي توان در درمان بيماري از آن سود جست ولي به هر حال دستيابي به چنين توانايي اي بسيار دشوار و زمان بر خواهد بود.
وي در پايان تصريح كرد : تاكنون تنها اساس مولكولي تعداد انگشت شماري از بيماري ها مشخص شده است كه از جمله آنها بيماري خوني گلبول هاي داسي شكل است كه موتاسيون مسبب آن شناسايي شده است .
البته در بسياري از بيماري ها اين كه مثلا فلان پروتئين كار نمي كند مشخص است ولي مساله اساسي اين است كه چرا كار نمي كند يا كدام بخش از ساختمان آن دچار مشكل شده چون تنها در اين صورت است كه مي توان در آينده داروهايي توليد كرد به محل موتاسيون رفته و فقدان بخش آسيب ديده را جبران كنند.

هشدار وزارت بهداشت نسبت به ورود مواد اعتياد آور با اسامي جديد
عوارض مواد مخدر جديد به مراتب شديدتر و خطرناكتر است


رييس اداره پيشگيري و درمان سو مصرف مواد وزارت بهداشت با هشدار نسبت به ورود مواد اعتيادآور با اسامي جديد و عوارض سخت تر اعلام كرد : مواد مخدر جديد مخلوطي از چند ماده اعتيادآور با درجه خلوص بالاترند كه مصرف آن وابستگي به چند ماده را به طور همزمان به دنبال دارد.
دكتر وزيريان در گفت وگو با خبرنگار « بهداشت و درمان » خبرگزاري دانشجويان ايران , با اشاره به فروش مواد اعتيادآور با اسامي مختلف در كشور توضيح داد : به عنوان مثال كريستال همان هروئين با درجه خلوص بالاتر است . همچنين كراك به فروش رسيده در خارج كشور كوكائين تغليظ شده و در ايران هروئين همراه با كوكائين و ساير مواد محرك زاست لذا مصرف آن وابستگي به چند ماده با عوارض شديدتر را به همراه دارد.
وي ادامه داد : افراد به اين تصور كه اين ماده جديد , هروئين نيست به مصرف آن گرايش بيشتري دارند.
دكتر وزيريان با اشاره به ورود مواد صناعي مثل اكستازي و مت آمفتامين در سالهاي اخير خاطرنشان كرد : در گذشته برخي داروها مثل بوكله نورفين توسط معتادان تزريقي به اشكال وريدي يا عضلاني سو مصرف مي شد كه هم اكنون نوع تقلبي اين ماده با نام « نرجزيك » وارد بازار شده كه فرد پس از مصرف دچار علايم خاص كورتون مثل بزرگي شكم , دست و پاي لاغر و حساسيت نسبت به استرس يا اصطلاحا علايم كوشينگ مي شود كه نهايتا خطر مرگ را به همراه دارد.
وي با بيان اين كه هم اكنون پزشكان براي ترك اين بيماران با مشكل روبرويند , ادامه داد : متعاقب مصرف اين مواد سيستم غدد درونريز بدن مختل مي شود.
دكتر وزيريان با هشدار مجدد نسبت به مصرف مواد مخدر با اسامي جديد تاكيد كرد : عوارض مواد مخدر جديد به مراتب شديدتر و خطرناكتر است .
رييس اداره پيشگيري و درمان سو مصرف مواد وزارت بهداشت يادآور شد : با هدف آشنايي بيشتر گروه پزشكي با ترك مواد اعتياد آور جديد دوره هاي آموزشي تئوري و عملي 2 هفته اي در 4 دانشگاه تهران , مشهد , شيراز و تبريز برگزار شده است كه در سال جاري بيش از 450 پزشك تحت آموزش قرار گرفتند.
وي با اشاره به نظام مند شدن نظارت بر مراكز درماني ترك اعتياد به ايسنا گفت : فقط مراكزي كه داراي مجوز وزارت بهداشت و يا سازمان بهزيستي هستند اجازه دخالت در خدمات درماني براي معتادان دارند.
دكتر وزيريان در پايان متذكر شد كه خاصيت اعتياد آور مواد مخدر با اسامي جديد نه تنها كمتر نيست بلكه عوارض شديدتر و خطرناكتري را به همراه دارند.

ريشه شيرين بيان دندان را درمان مي كند


بررسي هاي جديد محققان نشان مي دهد تركيباتي كه از ريشه گياه شيرين بيان به دست مي آيد مي تواند از پوسيدگي دندان ها جلوگيري كند.
بنا به اعلام انجمن شيمي آمريكا : پوسيدگي دندان يكي ازشايع ترين اختلالات دندان است كه براي پيشگيري از آن نياز به مراقبت دائم و مستمر از دندان ها در طول زندگي است .
محققان دانشگاه كاليفرنيا به تازگي در تحقيقات خود درباره بيماري هاي دهان و دندان و عوامل موثر در بروز اين بيماري ها دريافتند ريشه گياه شيرين بيان كه از آن براي توليد انواعي از محصولات و از جمله شكلات استفاده مي شود مي تواند در جلوگيري از پوسيدگي دندان ها و ايجاد حفره در آن ها موثر باشد.
اين مواد مي توانند باكتري هاي مهم موثر در پوسيدگي دندان ها را غيرفعال كنند شيرين بيان در طب گياهي و به ويژه در كشور چين از سال هاي دور موردتوجه بوده است .