كتاب خاطرات نيره السادات احتشام رضوي (همسر شهيد نواب
صفوي ) را حجت الله طاهري تدوين كرده و مركز اسناد انقلاب اسلامي آن
را در 260 صفحه منتشر نموده است . در فهرست مطالب كتاب مذكور
عناوين زير ديده مي شود : از تولد تا ازدواج , از ترور هژير تا زندان مصدق ,
آخرين سال هاي زندگي با نواب , فعاليت اجتماعي زنان و عناوين متعدد
ديگر. آخرين مطلب كتاب مذكور , « امام خميني و نواب صفوي نام دارد. ذيل
عنوان مذكور چنين مي خوانيم :
در آن زمان كه در قم بوديم , روزي , بعد از اذان صبح , آقاي نواب با
وجود آن كه تحت تعقيب بودند , عبايشان را روي سر خود كشيدند و از منزل
خارج شدند. قبل از خروج از ايشان پرسيدم : « كجا تشريف مي بريد » گفتند :
« خدمت حاج آقا روح الله » . خانواده ي امام (ره ) هم مي گفتند كه ايشان به
آقاي نواب علاقه ي خاصي داشتند. وقتي مي شنوند كه آقا نواب را به اعدام
محكوم كرده اند , براي رهايي ايشان , پيش آيت الله بروجردي مي روند واز
ايشان مي خواهند كه با توجه به نفوذي كه دارند از اعدام آقاي نواب
جلوگيري كنند. در اين باره از نزديكان امام (ره ) شنيدم كه ايشان در هنگام
صحبت كردن با آقاي بروجردي , با عصبانيت عمامه شان را بيرون مي آورند و
محكم به زمين مي كوبند و از منزل آقاي بروجردي خارج مي شوند.
يك سال بعد از مراسم سالگرد حضرت امام (ره ) , خدمت خانم ايشان
رسيدم . بعضي از خانم هاي شخصيت هاي مملكتي مثل خانم آقاي
خامنه اي , خانم آقاي رفسنجاني و دختران حضرت امام (ره ) هم حضور
داشتند. وقتي مرا به عنوان همسر آقاي نواب معرفي كردند , خانم حضرت
امام (ره ) بسيار نسبت به من تواضع كردند و ابراز محبت نمودند.
آن زمان كه حضرت امام (ره ) در قيد حيات بودند , در يكي از
ملاقات هايم با ايشان , عرض كردم كه هر وقت من و فرزندانم , تصوير شما را
بر صفحه ي تلويزيون مي بينيم , تمام غم هاي گذشته ي ما التيام پيدا ميكند و
خدا را شكر ميكنيم كه چنين زماني كه نهايت آرزوي آقاي نواب بود , به
منصه ي ظهور رسيده است . در ادامه صحبت هايم , عرض كردم : « راه و
حركت آقاي نواب به نظر شما چطور بود » امام (ره ) گفتند : « راه آقاي نواب
به قدري خالص و بي غل وغش بود كه حد و مرز نداشت . » عرض كردم اگر
صلاح مي دانيد در فرمايشاتتان اشاره اي به آقاي نواب كنيد. امام (ره ) گفتند :
« راه آقاي نواب به قدري خالصانه و صادقانه بود كه نيازي به گفتن من هم
ندارد. » بار ديگر , من به همراه فاطمه و زن برادر آقاي نواب , خدمت
امام (ره ) رسيديم . در آن ديدار حضرت امام (ره ) به ما اظهار لطف و محبت
نمودند و چون من به رعايت حجاب بسيار مقيد و پاي بند هستم و حضرت
امام (ره ) متوجه اين امر بودند , مرا مورد تحسين و تقدير قرار دادند.
در مشهد به طور تصادفي با يكي از دوستان آقاي نواب كه محضردار
بود , آشنا شدم . وقتي صحبت از آقاي نواب شد , او گفت كه زماني من با
آقاي نواب در قم مخفي بوديم . روزي ايشان بلند شدند و از منزل بيرون
رفتند. من هم به دنبال ايشان رفتم و پرسيدم كه كجا تشريف ميبريد گفتند
كه ميخواهم بروم خدمت حاج آقا روح الله . من هم همراه وي رفتم . به در
منزل كه رسيديم , در زديم . خود حاج آقا روح الله در را باز كردند و تا اين دو
نفر هم ديگر را ديدند , با گرمي و حرارت يك ديگر را در آغوش گرفتند و مثل
دو برادر صديق كه مدت ها هم ديگر را نديده باشند , يك ديگر را در آغوش
فشردند و محو هم ديگر شدند و اين منظره و اين اظهار محبت , براي من
بسيار عجيب بود.
امام خميني علاقه خاصي به شهيد نواب صفوي داشتند. در روزي كه به
خدمت امام رسيديم , از ايشان خواستم درباره نواب صفوي اظهار نظر
كنند. امام فرمودند : راه آقاي نواب به قدري خالص و بي غل و غش بود كه
حد و مرز نداشت
|
تاريخ فرق اسلامي
|
كتاب « تاريخ فرق اسلامي » را حسين صابري نوشته سازمان مطالعه و
تدوين كتب علوم انساني دانشگاه ها(سمت ) آن را در دو جلد منتشر كرده
است . جلد اول كتاب مذكور 456 صفحه دارد و عناوين مطالب آن چنين
است : فرقه هاي اسلامي و بسترها و زمينه ها , آغاز اختلاف و شكل گيري
فرقه هاي اسلامي , فرقه ها و عوامل دگرگوني وپيدايي آن ها , فرقه هاي
نخستين اسلامي , سپيده دم انديشه فلسفي , مكتب كلامي اهل سنت , خوارج
از حزب سياسي تا فرقه اي كلامي و...
جلد دوم كتاب « تاريخ فرق اسلامي » نيز 384 صفحه دارد و عناوين
مطالب آن چنين است : كلياتي در باره تشييع , فرقه ها و شاخه هاي شيعه در
منابع فرقه شناختي . قيام مختار و گسترش جنبش يكسانيان , پيدايي و
دگرگوني اسماعيليه , پيدايي ودگرگوني اثني عشريه , مشاهير انديشه شيعي ,
پيدايي ودگرگوني جريان غلو و... در بخشي از مقدمه كتاب تاريخ فرق
اسلامي چنين مي خوانيم :
اسلام به سان هر انديشه و آيين در آغازين هنگامي كه رخ نمود آييني سهل و
ساده و بدور از پيچيدگي و برهنه از پيرايه ها بود. همه كساني كه بدين آيين و
انديشه گرويده بودند انسانهايي پاك سرشت بودند كه نه هنوز آز و آرزوها در
جانشان رخنه كرده و نه هنوز پرسشها و دشواريهاي نظري فرارويشان قامت
افراشته بود.
آنان با متني ديني روياروي بودند كه خود نزول آن را از سرشمه و حياني
مي ديدند و تفسير اين متن راازاو كه فرستاده آيين آسماني بود مي شنيدند. در
چنين شرايطي , بويژه پيش از آنكه كام مسلمانان به پيروزيهاي پي در پي در
درون جزيره العرب و بر كرانه هاي شمالي وخاوري آن شيرين شود , طبيعي
بود كه همه داراي خواست و اراده اي مشترك و يك دل و يك زبان باشند
واختلاف و چند دستگي در ميان آنان جايي نداشته باشد.
اما ديري نپاييدكه آزها و آرزوها رخ نمود , پرسشها و چالشهاي نوين
برخاست , و در اين ميان كشورگشاييهاي پرشتاب , برخورد با ديگر تمدنها و
فرهنگها و ازهمه مهمتر اهداف وانگيزه هاي پيدا و پنهان سياسي بر پيچيدگي
اوضاع افزود و از هر رهگذر همه اينها وعواملي از اين دست كه به بررسي
آنها خواهيم پرداخت انشعابهاي پي در پي رخ داد و دسته ها
ومجموعه هازاده شدند و هر كدام راهي در پيش گرفتند.
آهسته آهسته هريك از آن مجموعه ها و دسته ها بنيادهاي فكري ويژه
خويش را يافتند و سامان دادند و بر انگاره ها و آموزه هاي خود دليل آوردند
و سامانه هايي برانديشه خود فراهم نهادند و از طرفداراني , خواه در ميان
مردم و خواه در ميان صاحبان كرسيهاي قدرت و سياست , برخوردار شدند
و بدين سان پايداري هستي يافت كه بعدها در گزارش مورخان و در منابع
ملل و نحل « عقيده ها و فرقه ها » خوانده شد. اين عقيده ها و فرقه ها هر كدام
دوراني از زايش و پيرايش , گشايش و آلايش و افول و كاهش را پشت سر
نهادند. گاه اين عقيده و فرقه ميداندار شد و گاه آن ديگري رقيبان را از
صحنه راند , گاه اين گروه نماينده دين شد و گاه آن ديگري برداشت ويژه
خويش را يگانه چهره دين قلمداد كرد , و اين فراز و فرودها و به صحنه در
آمدنها و از صحنه كنار زدنها تاريخ پيچيده اي را ساخت : تاريخ فرق اسلامي
يا تاريخ آن انديشه ها و انگاره ها كه در محيط و بر بستر اسلام شكل گرفت و
دوره اي كوتاه يا بلند از زندگي و ديگرگوني را پشت سر نهاد.
|
سياست جنايي
|
كتاب « سياست جنايي در اسلام و در جمهوري اسلامي ايران » را سيد
محمد حسيني نوشته و سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني
دانشگاه ها و موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران آن را در 256 صفحه
منتشر كرده اند. در فهرست مطالب كتاب مذكور عناوين زير ديده مي شود :
سياست جنايي و تحليل ساختاري آن طبقه بندي ايدئولوژيك , مدل هاي
سياست جنايي , منطقه كنترل شده رفتاري , پديده محرمانه , جايگاه رهبر در
تئوري دولت در اسلام , نقش رهبر در سياست جنايي , نظام هنجاري در
اسلام , تفاوت هاي اساسي گناه و جرم , شرايط مربوط به ارتكاب فعل و
عناوين متعدد ديگر.
|
حقوق اتحاديه تعاوني ها
|
كتاب « حقوق اتحاديه تعاوني ها » را حسن حسني نوشته و انتشارات
سمت آن را در 347 صفحه منتشر كرده است . در فهرست مطالب كتاب
مذكور عناوين زير ديده مي شود : اتحاديه هاي تعاوني در قانون 1370 ,
مقاصد اتحاديه تعاوني , اهداف بخش تعاوني , سرمايه و سهام , ورود به
اتحاديه و خروج از آن , تشكيل و ثبت اتحاديه , اتحاديه هاي تعاوني طبق
قانون 1350 , معرفي مختصر اتحاديه بين المللي تعاون و عناوين متعدد
ديگر.
|
الگوي نظارت و كنترل
|
كتاب « الگوي نظارت و كنترل در نظام اداري جمهوري اسلامي ايران » را
سيدمحمد ميرمحمدي نوشته و انتشارات سمت آن را در 251 صفحه منتشر
كرده است . در فهرست مطالب كتاب مذكور عناوين زير ديده مي شود :
نظارت وكنترل در نظام اداري , تعريف نظارت , نظارت و كنترل در مديريت ,
نظارت و كنترل از ديدگاه اسلام , نظارت از نظر پيشينه هاي اعتقادي و ديني ,
انواع نظارت از نظر اسلام , صمانت هاي اسلام براي تضمين نظام و قوانين
خاص حكومت اسلامي , نظارت وكنترل در نظام اداري جمهوري اسلامي
ايران , مشكلات و نارسايي هاي ساختار نظارتي كشور , اقسام نظارت مجلس
شوراي اسلامي و عناوين متعدد ديگر.
عنوان فصل دوم كتاب مذكور كه « نظارت و كنترل از ديدگاه اسلام »
است , يك عنوان فرعي به نام « انواع نظارت از نظر اسلام » دارد. در ذيل
عنوان مذكور چنين مي خوانيم :
انواع نظارت از نظر اسلام
از ديدگاه اسلام , نظارت گونه هاي متفاوتي دارد كه به نظارت براميران و
كارگزاران و نظارت مردمي تقسيم شده است .
الف ) نظارت بر اميران
تجسس .از حضرت رضا (ع ) روايت شده است كه فرمود :
« كان رسول الله صلي الله عليه و آله اذاوجه جيشافالهم اميرابعث معهم من
ثقاته من بتجسس له خبره » .هنگامي كه رسول خدا صلي الله عليه وآله
لشكري را گسيل مي كرد , اميري بر آنان مي گماشت و از افراد مورد اعتماد
خودكساني را بر آنان مي گمارد تا از اخبار اميرتجسس كنند و به او خبر دهند.
جلب اطمينان مردم از آگاهي مديران , « ان يكون عليهم عيون ...
اولائك بعلمك ببلائهم » . گماردن عيوني ... تا آنان اطمينان يابند كه تو به
زحمات آنان آگاهي .
نظارت مالي قضات . حضرت علي عليه السلام شريح قاضي را به
خاطر اينكه خانه مجللي خريده سرزنش مي كنند : « بلغني انك ابتعت
دارابثمانين دينارا » . به من خبر رسيده است كه خانه اي به قيمت 80 دينار
خريده اي .
استقبال اميران از نظارت ديگران . حضرت صادق عليه السلام
مي فرمايد : « احب اخواني الي من اهدي الي عيوبي » . محبوبترين برادرانم نزد
من كسي است كه عيوب مرابه من هديه كند.
« ليكن احب الناس اليك من هداك الي مراشداك و كشف لك عن معايبك » .
بايد محبوبترين مردم نزد تو كسي باشد كه ترا به مواضع رشدت هدايت كند
و عيوبت را به تو نشان دهد.
حسابرسي . حضرت علي (ع ) در نامه اي به يكي از كارگزاران
مي نويسد : « بلغني انك جردت الارض فاخذت ماتحت قدميك و اكلت ما
تحت يديك , فارفع الي حسابك و اعلم ان حساب الله اعظم من
حساب الناس و السلام » . به من خبر رسيده است كه زمين را برهنه كرده اي و
هرچه را زيرپايت بوده گرفته اي , آنچه زيردستت بوده است خورده اي , پس
حساب خود را نزد من فرست , و بدانكه حسابرسي خداوند عظيمتر از
حسابرسي انسان است , و السلام .
آزمودن افراد. حضرت علي (ع ) به مالك اشتر مي فرمايد : « ثم انظر في
امور عمالك فاستعملهم اختيارا ولا تولهم محاباه و اثره » . سپس درامر
كارگزارانت نظارت و انديشه كن و آنها را با آزمايش به كار گمار و از اينكه
آنان را به ميل خود و براي كمك به ايشان به كار واداري بپرهيز.
همچنين در جاي ديگري مي فرمايد : « ولكن الله سبحانه ابتلي خلقه
ببعض ما يجهلون اصله تمييزابالاختيار لهم و نفياللاستكبار عنهم , و ابعادا
للخيلا منهم » . و لكن خداوند سبحان آفريدگان خويش را به اموري كه از
ريشه آن آگاهي ندارند مي آزمايد تا متمايزشان گرداند و استكبار را از آنان
بزدايد و كبر و نخوت را از ايشان دور كند.
ب )نظارت بر كارگزاران
مراقب پنهاني . مواظبت مخفيانه موجب درستكاري كارگزاران
مي شود.حضرت علي (ع ) به مالك اشتر مي نويسد : « ثم تفقداعمالهم و ابعث
العيون من اهل الصدق و الوفاعليهم قان تعاهدك في السرلامورهم حدوه لهم
علي استعمال الامانه والرفق بالرعيه » .
سپس در كارهايشان كاوش كن و عيوني صادق و وفادار بر آن بگمار , زيرا
كه مراقبت پنهاني تو بركارهاي آنها سبب مي شود آنان با امانت كار كنند و با
مردم مدارا نمايند.
تخصص . رسول اكرم صلي الله عليه و آله مي فرمايد : « يا علي لاخيرفي
قول الامع الفعل و لافي مظنرالامع المخبر » . اي علي خيري در گفتار نيست
مگر با عمل همراه شود و خيري در نظر كردن نيست مگر با كسب خبرويت .
توسعه معيشت بازرسان . حضرت علي (ع ) مي فرمايد , « ثم اسبغ
عليهم الارزاق , فان ذلك قوه لهم علي استصلاح انفسهم , وغني لهم عن تناول
ماتحت ايديهم و حجه عليهم ان خالفواامرك او ثلموامانتك » . سپس به
معيشت آنان توسعه وگشايش بخش زيرا اين روش آنان را بر اصلاح خود
نيرو مي بخشد و از تجاوز و دست درازي به بيت المال كه دراختيار دارند ,
بي نياز مي كند و چنانچه با امر تو مخالفت كنند يا درامانتي كه به آنان
سپرده اي خيانت ورزند. حجت را بر آنان تمام مي كند.
باز پرسي از سيره و كار كارگزاران . حضرت علي (ع ) علاوه برنظارت كار
بازرسان , رسيدگي به نحوه زندگي و سيره آنان را نيز لازم مي شمارند ,
چنانكه مي فرمايد : « يسال عن سيره العمال و ما يعملون في البلاد » . از سيره
كارگزاران و كاري كه در بلاد انجام مي دهندبازپرسي مي شود.
همچنين حضرت در جاي ديگر يكي از كارگزاران خود را مامور مي كند
كه با هياتي براي بازرسي به محلي برود , در اينجا نيز مي فرمايد « ... فتال عن
عمالي و تنظر في سيرتهم » . در باره كارگزارانم سوال كني و بر رفتار آنان
نظارتي نمايي .
در مورد ديگري , حضرت به يكي از كارگزاران خود مي فرمايد : « اري ان
تبعث قوما من اهل الصلاح و العفاف ممن يوثق بدينه و امانته يسال عن
سيره العمال و مايعملون في البلاد » . نظر من اين است كه گروهي از صالحان و
پاكدامنان را كه به دينداري و امانتداري آنان اطمينان داري اعزام كني تا از
سيره كارگزاران و عملكرد آنان در شهرها بازرسي كنند.
ج ) نظارت مردمي
در مورد گزارش گيري از مردم در نظارتي كه بر كارگزاران دارند ,
ابوالاسود دئلي نامه اي به حضرت علي عليه السلام مي نويسد و به آن
حضرت گزارش مي دهد ابن عباس كه والي آن حضرت در بصره است به
بيت المال خيانت كرده است .
حضرت علي عليه السلام در جواب وي نامه اي مي نويسد به اين شرح :
اما بعد(از حمد خداوند و درود بر پيامبر) فردي مانند تو خيرخواه امام
و امت است و امانت را ادا مي كند و به حق دلالت مي كند و من نامه اي به
رفيق تو نوشتم در باره آنچه تواز كار وي برايم نوشته بودي و به او نگفتم كه
تو به من گزارش داده اي , پس مرا از آنچه در آنجا مي گذرد بي اطلاع مگذار , از
اموري كه نظارت كردن بر آن صلاح امت است , زيرا تو براي اين كار
شايسته اي و اين حقي است كه بر تو واجب است .
از گزارش ابوالاسود و پاسخ حضرت علي عليه السلام چند نكته مهم در
باره نحوه گزارش گيري از مردم و اهميت آن مشخص مي شود. نكته اول ,
تشويق مردم به گزارش دهي است كه در پاسخ حضرت اين تشويق از چند راه
انجام شده است , در صدرنامه صريحا از ابوالسود تمجيد شده و از كار او با
عنوان خيرخواهي واداي امانت ياد شده است . در قمستي ديگر از نامه ,
حضرت به ابوالاسود خبر مي دهد كه به گزارش او ترتيب اثر داده و موضوع
خيانت را پيگيري كرده است و اين تاثير مهمي در تشويق گزارش دهنده به
ادامه گزارش دارد. همچنين حضرت رسما از ابوالاسود در خواست مي كندكه
اگر بازهم شاهد خلافي بود آن را گزارش دهد.
سرانجام در پايان نامه ارسال گزارش را حق و وظيفه ابوالاسود
مي شمارد و آن را بر او واجب مي داند.
همچنين امر به معروف و نهي از منكر نيز نظارت همگاني دانسته شده
است .
نظارت بر اميران و نظاميان , نظارت بر قضات , نظارت بر
كارگزاران , اخذ گزارشات نظارتي مردم , بازرسي از سيره و
كيفيت كارگزاران و مراقبت پنهاني از كار كارگزاران از انواع
نظارت در اسلام است
|
فقه اللغه
|
كتاب « فقه الغه العربيه و علم اللغه الحديث » را محمدعلي حسيني به
عربي تاليف كرده و انتشارات سمت آن در 152 صفحه منتشر نموده است .
كتاب مذكور دو قسم دارد و هر قسم از آن شامل چند فصل مي باشد.
|
| |
|
|
|