روزنامه جمهوري اسلامي 23/09/1384 صفحه كتاب و كتابخواني

* بسيج در انديشه امام خميني
* فرهنگ و اوصاف شيعه
تازه هاي نشر
بسيج در انديشه امام خميني




حضرت امام خميني كه هميشه بر نقش مردم و اهميت حياتي آن در تامين سلامت و موفقيت نظام تاكيد مي كردند , با درايت خاصي در آذر ماه 1358 , طي بياناتي ضرورت تشكيل مدرسه عشق يا همان بسيج مستضعفان را اعلام فرمودند. بركات اين شجره و عطر دلاويز شكوفه هاي آن , در طي بحرانهاي سالهاي اوليه انقلاب و جنگ تحميلي و بعد از آن به سراسر مملكت اسلامي ما رسيد , و فضاي آن را معطر ساخت و انقلاب و جنگ را به نفع اسلام و مسلمانان به پايان رسانيد , و اينهمه جز در پرتو جهان بيني و تدبير آن پير فرزانه و حضور نيروهاي مردمي و پيوند الهي آنان با ولايت حاصل نشد.
در سخنان امام ـ قدس سره ـ سابقه بسيج به بيداري قوم بني اسرائيل و قيام آن قوم بر ضد ظلم فرعوني , به فرمان حضرت موسي , عليه السلام ـ و بسيج اصحاب پابرهنه و فقير صفه در برابر ظلم و غارت اشراف بت پرست مكه , به دعوت رسول اكرم ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و نيز اهتمام ائمه اطهار ـ عليهم السلام كه نگرشي الهي داشتند و به تشويق مردم به هم پيماني براي حل مسائل سياسي و كاهش گرفتاري مسلمين باز مي گردد.
در عصر حاضر هم , بسيج مردم در جريان نهضت تحريم تنباكو و مبارزه بر ضد استعمار دولت انگليس به فتواي مرحوم ميرزاي شيرازي , و قيام عده زيادي از مردم قم و ورامين و شهرهاي ديگر كشور در حوادث پانزدهم خرداد سال 1342 در برابر ظلم و خيانت رژيم پهلوي , و استمرار مبارزه آنان تا سرنگوني حكومت شاهنشاهي در 22 بهمن 1357 ماهيت بسيجي دارد. اين بسيج شدنها و قيامهاي معنوي مردمي , همواره خواب راحت ستمگران قدرتمند را آشفته ساخته است . مبارزه حق با باطل بر شدت كينه توزيهاي دشمنان اسلام بويژه دشمنان انقلاب اسلامي و دستاوردهاي آن ـ در عصر حاضر افزوده است . انقلاب اسلامي ايران , مستكبران جهان را سخت به وحشت افكنده , و آنان را به تكاپو واداشته , تا چندين نوبت كودتا و حمله نظامي مستقيم و انواع محاصره ها و در نهايت تحميل جنگ به دست رژيم عراق براي براندازي نظام نوپاي ايران را بيازمايند , ولي به يمن عنايت هميشگي حضرت حق و بيداري و هدايت امام راحل , بسيج ملت هميشه زنده با استفاده از امكانات كشور , توانست مستكبران جهاني را كه با تمام قوا براي حمايت از رژيم عراق متحد شده بودند. به زانو درآورد , و ملت را مانند اولياي خدا آبرو بخشد.
مراد حضرت امام (س ) از بسيج , فراتر و جامعتر از معاني مذكور در لغتنامه هاست , و حتي با درك اغلب مردم از بسيج به عنوان نهادي رزمي متفاوت است .
در انديشه حضرت امام (س ) بسيج يك نهادي است اجتماعي با ابعاد متعدد در اين نگرش , بسيج ديگر صرفا سازماني نظامي نيست كه فقط در زمان جنگ و براي دفاع در مقابل دشمن شكل گرفته باشد , بلكه نهادي است وسيع و پاسخگوي نيازهاي اساسي و حياتي جامعه , و با اجزاي ديگر نظام , چنان هماهنگي و پيوندي دارد كه انفصال آن جز با انحلال جامعه اسلامي متصور نيست .
اگر بسيج را نهادي منسجم محسوب كنيم كه در مقطع زماني معيني , به ضرورتي اجتماعي پا به عرصه وجود نهاده است , طبيعي است كه با رفع ضرورت , جايي براي دوام و بقاي آن باقي نمي ماند , حتي اگر مشكل و مساله اي كه بسيج براي پاسخگويي به آن تشكيل شده است , مساله اي اقتصادي يا فرهنگي باشد.
بسيج , در صورتي مي تواند نهادي جامع و شامل جهات متعدد و پايدار شناخته شود كه نيازهاي دائمي و باورها و ارزشهاي فرهنگي پديد آورنده آن به روشني تعريف شوند , اين نيازها ممكن است اقتصادي , سياسي , فرهنگي و يا نظامي باشند. همچنان كه هر فرد , خانواده يا گروهي همزمان به نيازهاي متعدد زيستي , تربيتي آموزشي , اخلاقي , اقتصادي , سياسي , دفاعي پاسخ ميگويند , نهاد بسيج نيز كار كردهاي گوناگون دارد و به نيازهاي متعدد پاسخ مي دهد , چنانكه در تثبيت ابعاد سياسي , اجتماعي نظام و در دفاع هشت ساله , در برابر دشمنان نقش موثر خود را ايفا كرد.
حيثيت امروز نظام , تا حد زيادي مديون بسيج و حضور همه جانبه مردم در آن بوده است . حتي تصاحب قدرت جهاني اسلامي با بسيج همه جانبه و فراگير در جهان ميسر خواهد بود. به گفته امام راحل , اين امر شدني است و بايد به دنبال تحقق آن بود.
سابقه بسيج در منظر امام گوياي اين مطلب است كه ملتها در قرون و اعصار به دعوت رهبران الهي , بسيج شده اند تا دين خدا را زنده نگه دارند. بسيج ملتها , اعتقادي , سياسي يا نظامي يا اجتماعي , اقتصادي يا جامع همه اين صفات بوده است . وجه مشترك همه اينها سرنگوني ظلم و سلطه طاغوت و برقراري خداپرستي و عدالت در بين انسانها بوده است . به طوري كه در يك صف , بسيج و انسجام مردم و تجهيز امكانات آنان و هدايت بسيج كننده قرار داشت و در صف ديگر ظلم ظالمان و قدرت طاغوتها. اولياي خدا همواره بسيج امتها را به سمت معرفت و نورانيت هدايت كرده اند و آثار آن , رشد معنوي و مادي انسانها بوده است . در حالي كه طاغوتها و زورمداران هر عصر كوشيده اند ملتها را با ارعاب و تطميع بسيج كنند و وسيله نيل به اهداف شيطاني خود سازنده , با توجه به آنچه بيان شد , مفهوم بسيج در كلام امام در حيطه هاي سه گانه ذيل قابل طرح است :
1 ـ در قلمرو اجتماعي
مفهوم بسيج در اين قلمرو , همان هدايت مردم و امكانات آنان در جهت اجراي احكام است . البته در اين ميان , تحول مردم نقش موثري دارد. بسيج اجتماعي در جريان اين تحول , زمينه ساز بسيج همه جانبه براي سقوط رژيم شاه , حمايت از كشاورزان در ابتداي انقلاب , رويارويي در مقابل تجاوز گسترده رژيم عراق در جنگ تحميلي , و حمايت از اصول و مباني جمهوري اسلامي بويژه از طريق راهپيماييها شده است . حضرت امام حتي ضرورت تشكيل بسيج بيست ميليوني را براي دفاع از كشور , و بسيج صد ميليوني جهاني را براي دفاع از اسلام گوشزد كرده اند. بنابراين , اگر بسيج را با امت اسلام و متن مردم يكي محسوب كنيم , از حقيقت دور نشده ايم . حضرت امام مي فرمايند :
« شما اگر مردم نبودند , نمي توانستيد اين جنگ را اداره بكنيد , اين شك ندارد. مردم اداره كردند , يعني اين سپاه , مردمند , اين بسيجيها , مردمند , ارتش هم امروز , مردم است . »
2 ـ در قلمرو عبادي ـ سياسي
امام راحل از نشستها و اجتماعهاي عبادي ـ سياسي مردم سخن گفته , و نماز جماعات و جمعه را اولين انسجام و بسيج مردم دانسته , و اوج آن را در حج كنگره عظيم عبادي ـ سياسي مسلمانان معرفي نموده و حتي با اعلام برائت از مشركين , به دنبال آزاد سازي انرژي متراكم جهان اسلام بوده است .
بنابراين , انسجام عبادي مسلمانان در مساجد و نماز جمعه ها و كنگره بزرگ حج را مفهوم ديگر قلمرو كاركردي بسيج مي دانند :
« مساجد , بهترين سنگرها و جمعه و جماعات , مناسب ترين ميدان تشكل و بيان مصالح مسلمين مي باشند. »
3 ـ در قلمرو عشق و عرفان
امام راحل بسيج را در قلمرو عشق و عرفان توصيف كرده , و ويژگيهاي فطري نابي براي آن قائل شده اند. دارندگان اين نوع نگرش , براي كسب رضايت معبود , آغوش خود را براي هر خطري باز مي كنند و به پيشواز شهادت مي روند. اين ديدگاه ما را به حقيقت حقه , بسيار نزديك مي سازد.
آثار خجسته آن در جبهه هاي دفاع مقدس عيان گرديد و بسيجيان لبريز از عشق , يك شبه ره صد ساله پيمودند , و در وصاياي مانده از خودشان , برادران و خواهران ديني خود را به پيوستن به اين قافله فراخواندند.
« بسيج , شجره طيبه و درخت تناور و پر ثمري است كه شكوفه هاي آن بوي بهار وصل و طراوت يقين و حديث عشق مي دهد.
بسيج , مدرسه عشق و مكتب شاهدان و شهيدان گمنامي است كه پيروانش بر گلدسته هاي رفيع آن اذان شهادت و رشادت سرداده اند.
بسيج , ميقات پابرهنگان و معراج انديشه پاك اسلامي است كه تربيت يافتگان آن , نام و نشان در گمنامي و بي نشاني گرفته اند.
بسيج لشگر مخلص خداست , كه دفتر تشكل آن را همه مجاهدان از اولين تا آخرين امضا نموده اند.
نتيجه اينكه , بسيج در عين حال كه موضوعي عام است , پديده اي همه جانبه نيز هست كه بايد در تمامي ابعاد به آن توجه نشان داد.

آنچه خوانديد , بخشي از مقدمه كتاب « بسيج در انديشه امام خميني » است . اين كتاب را مهدي مرند با همكاري علي اصغر رحمتي تدوين كرده و موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني آن را در 372 صفحه منتشر كرده است . كتاب مذكور پنج فصل دارد و عناوين برخي فصول و مطالب آن چنين است : تاريخچه بسيج , اهداف و ماموريت هاي بسيج , نقش مساجد و جماعات در شكل گيري بسيج , ويژگي ها و منزلت بسيج , مسئوليتهاي اخلاقي بسيج , نقش مردمي در انقلاب , نقش بسيج مردمي در جنگ تحميلي و...
حيثيت امروز نظام اسلامي ايران تا حد زيادي مديون بسيج و حضور همه جانبه مردم در ميدان بوده است . حتي تصاحب قدرت جهاني اسلامي با بسيج همه جانبه و فراگير در جهان ميسر خواهد بود. به گفته امام خميني , اين كار امكان پذير است و بايد به دنبال تحقق آن بود
مراد حضرت امام خميني از بسيج , فراتر و جامع تر از معاني مذكور در لغتنامه هاست , و حتي با درك اغلب مردم از بسيج به عنوان نهاد رزمي متفاوت است . در انديشه امام خميني , بسيج نهادي است اجتماعي با ابعاد متعدد. اين نهاد علاوه بر سازمان رزمي , تشكلي است كه پاسخگوي نيازهاي حياتي جامعه در ابعاد و عرصه هاي مختلف است

فرهنگ و اوصاف شيعه




كتاب « فرهنگ و اوصاف شيعه » را حسين غفاري نوشته ودفتر انتشارات اسلامي آن را در 164 صفحه منتشر كرده است . در مقدمه ناشر بر كتاب مذكور كه در برگيرنده مطالبي پيرامون معرفي كتاب نيز است , چنين مي خوانيم :
واژه « شيعه » در لغت به معناي پيرو , و در اصطلاح , به فرقه اي از اسلام اطلاق مي شود كه جانشيني و خلافت رسول گرامي اسلام را انتصابي و حقي مسلم و تعيين شده از سوي خداوند براي خاندان عصمت و رسالت دانسته است و بر اين باور به حق است كه آيه شريفه :
...بلغ ما انزل اليك من ربك و ان لم تفعل فما بلغت رسالته و الله يعصمك من الناس .
و كريمه شريفه : ...اليوم اكملت لكم دينكم و اتممت عليكم نعمتي و رضيت لكم الاسلم دينالله درباره همين حقيقت نازل شده است و شيعه , خود را متعهد به اين كلام مشعشع و جاودانه رسول خدا(ص ) مي داند كه فرمود :
« اني تارك فيكم الثقلين كتاب الله و عترتي اهل بيتي ... » .
شيعه , در طول حيات درخشان و پرفراز و نشيب خود , به اين دو ثقل عظيم و ارجمند پيامبر(ص ) تمسك نموده و در پيروي از كتاب آسماني و عترت پاك معصومين (ع ) و حفظ حرمت و حريم آن دو , محكم و استوار بوده و هست و پيوسته از حريم معارف ناب اسلامي و از سنت پيامبر عظيم الشان و اهل بيت والامقام آن حضرت و از اصالت مكتب تشيع و پيروي از عقل و منطق , با سرسختي تمام دفاع نموده و همواره اين مهم رااز وظايف نخستين خويش به شمار آورده است .
شيعه در ابعاد گونه گون : اعتقادي , اخلاقي , اجتماعي , سياسي و غيره , داراي اوصاف و كمالات ويژه و حاصل پيامها ورسالتهاي خاص و جهت داري است كه پيوسته بدانها شناخته مي شود. و به عبارت رساتر , شيعه از همان اوصافي برخوردار است كه پروردگار متعال در كتاب مجيدش براي مومنين حقيقي بازگو نموده و آراستن به آن اوصاف را اكيدا توصيه و سفارش فرموده است .
هرگز نمي توان اين حقيقت شيرين و مبرهن را ناديده انگاشت كه پيروان مكتب تشيع درتمام عرصه هاي مذهبي , سياسي و اجتماعي , بي طرف و منزوي نبوده و همواره از حق و عدالت , به سختي حمايت و با ظلم و ظالم در ستيز بي امان بوده است و تاريخ پر افتخار شيعه هيچ هنگام به خاطر ندارد كه رهروان اين مكتب , به جانب ستمگران و زورمندان روزگار , دست سازش دراز نموده و ذلت و تسليم را پذيرفته باشند. بلكه پيوست بر حسب فرمان مولايشان علي (ع ) كه به دو ريحانه رسول خدا امام حسن و حسين (ع ) فرمود : « كونا للظالم خصما و للمظلوم عونا » جامه عمل پوشانده و ابدا در ستيز و مبارزه با ستمگران و عصيانگران بي پروا , از پاي نيفتاده و همواره به وظيفه ديني و الهي خويش , متعهد , و سخت كوش بوده و هست و اين راهي است كه تا ابد ادامه خواهد داد.
مولف محترم , در اين مجموعه , با بهره مندي از آيات كريمه و روايات شريفه معصومين (ع ) , تحت عناوين متنوع و متفاوت , برخي از اوصاف شيعه را با بياني گويا و روان ياد نموده است .

تازه هاي نشر


جلوه هاي رحمت
كتاب « جلوه هاي رحمت در نظام هستي » را همت سهراب پور نوشته و بوستان كتاب قم آن را در 110 صفحه منتشر كرده است . در فهرست كتاب مذكور عناوين زير ديده مي شود : اعطاي توفيقات , پوشاندن عيوب و خطاها , تدوين شريعت آسان , پاداش بي پايان , ايجاد غريزه عاطفه و محبت , برآوردن خواسته ها , پاداش بدون عمل , مصائب و سختي ها , توصيه به رافت و مهرباني , بخشش گناهان , تبديل بدي ها به خوبي ها , پذيرش شفاعت و وساطت , جبران ناكامي ها , ايجاد كفارات , تداوم آفرينش و...
در شهر ما گل كاشتي
كتاب « آمدي در شهر ما گل كاشتي » كه مجموعه اشعاري درباره كريمه اهل بيت و حضرت معصومه (س ) است توسط علي باباجاني تاليف شده و بوستان كتاب قم آن را در 48 صفحه به چاپ رسانده است .
اينگونه باشيم
كتاب « اينگونه باشيم » را كه حاوي چهل رهنمود زندگي ساز از امام علي عليه السلام مي باشد , توسط جواد محدثي تاليف شده و بوستان كتاب قم آن را در 89 صفحه منتشر كرده است . برخي عناوين موجود در فهرست كتاب مذكور چنين مي باشد. واقع گرايي , چراغ راه , راز محبوبيت , همسايه داري , خرج بجا , حكومت بردلها , كار عاقلانه , رمز و راز آقايي , از عمل تا حساب , كفاف و عفاف , هنر گوش دادن , فرصتي براي عفو و...
مباني مهندسي مخازن نفت و گاز
كتاب « مباني مهندسي مخازن نفت و گاز » را مينو نعمت اللهي تدوين كرده و مركز نشر دانشگاه شيراز آن را در 216 صفحه منتشر كرده است . عناوين فصول كتاب مذكور چنين است : منشا نفت , تاريخ تشكيل زمين , ويژگيهاي فيزيكي و شيميايي نفت خام , ويژگي هاي گازهاي هيدروكربني , ويژگي هاي مخازن هيدرو كربني , اكتشاف مخازن نفتي و...
عيار نقد
كتاب « عيار نقد » را سيد يحيي يثربي نوشته و بوستان كتاب قم آن را در 255 صفحه منتشر كرده است . در فهرست كتاب مذكور عناوين زير ديده مي شود : تحليل انتقادي مساله اصالت وجود , وضع موجود تفكر فلسفي در ايران , اصالت باطن در عهد باستان , اصالت وجود عرفاي اسلام , نقد و ارزيابي , نقد معاد شناسي صدرا در سنجش با معاد شناسي ابن سينا , كيفيت معاد , تطبيق معاد شناسي ابن سينا و صدرا , نقد معاد شناسي صدرا و...
نقش و حقوق كاركنان
كتاب « نقش و حقوق كاركنان در سازمانها از ديدگاه امام علي عليه السلام » را علي اصغر عطاران طوسي نوشته و بوستان كتاب قم آن را در 247 صفحه منتشر كرده است . در فهرست مطالب كتاب مذكور عناوين زير ديده مي شود : ارزش و جايگاه اشتغال , آثار كم كاري و بي كاري , نقش كاركنان , بلند همتي و آثار آن , نقش اجتماعي كاركنان , نقش سازماني كاركنان , نقش فكري كاركنان , حقوق كاركنان و عناوين متعدد ديگر.
ذكر
كتاب « ذكر از ديدگاه قرآن و سنت » را علي الماسي نوشته و انتشارات شكوري آن را در 480 صفحه در قم منتشر كرده است . در فهرست كتاب مذكر عناوين زير ديده مي شود : مفهوم و موضوعات ذكر , ارزش و فضيلت ذكر , نشانه هاي ذكر و ذاكران , ياد مرگ , ياد قبر و عالم برزخ , ياد معاد و قيامت , ياد مسائل تاريخي , عوامل ذكر , موانع و آفات ذكر و عناوين متعدد ديگر.
كودك اندلسي
كتاب « كودك اندلسي » را جواد محدثي باز نويسي كرده و بوستان كتاب قم آن را در 63 صفحه منتشر نموده است .