
با نزديك شدن به سوم آذرماه نشست شوراي حكام آژانس بين المللي
انرژي اتمي , تحركات و رايزني ها براي دست يافتن به نتيجه اي مشخص در
زمينه پرونده هسته اي ايران , به اوج خود رسيده است .
اكنون تهران كانون مذاكرات و گفت و گوهاي كشورهاي مختلف براي
نتيجه بخش بودن مذاكرات در حاشيه اجلاس ماه نوامبر شوراي حكام شده
است .
دوطرف مذاكره در موضوع فعاليت هاي هسته اي جمهوري اسلامي ايران
بر ادامه مذاكرات تاكيد دارند , اماسه كشور اروپايي همواره شروطي رابراي
اين مذاكرات مطرح كرده اند كه ايران آنها را رد كرده است .
جمهوري اسلامي ايران همواره بر اين موضع خود اصرار داشته كه اگر
قرار باشد مذاكرات هسته اي ايران و اروپا ادامه يابد اروپا بايد از قرار دادن
شروط براي اين مذاكرات دست برداشته وبااحترام به حق مسلم ايران در
دستيابي به فناوري صلح آميز هسته اي , وارد ميدان گفت و گوهاي ديپلماتيك
با ايران شود.
بدون شك جمهوري اسلامي ايران مذاكراتي راكه نتيجه آن محروم شدن
از حقوق هسته اي باشد , نخواهد پذيرفت .
جمهوري اسلامي ايران بر اين موضع خود كه بهره مندي از دانش
صلح آميز هسته اي هنوز به عنوان تصميم استراتژيك او است , تاكيد دارد.
كشورهاي اروپايي و هركشور ديگري كه بخواهد براي ازسرگيري
مذاكرات پيشنهادي ارايه كند , بايد با در نظر گرفتن اين موضع
تغييرناپذيرايران , آن را ارايه كند.
علي لاريجاني دبير شوراي عالي امنيت ملي در مقابل پيشنهاد اروپا
مبني بر اينكه گاز يو . اف 6. در ايران توليد اما غني سازي در روسيه انجام
شود , تاكيد كرد كه ايران توليد سوخت هسته اي در داخل كشور اما بانظارت
و همكاري ديگر كشورها را خواهد پذيرفت .
وزراي خارجه سه كشور مالزي , كوبا و آفريقاي جنوبي عضو تروئيكاي
نم (كشورهاي غيرمتعهد عضو شوراي حكام ) روز جمعه وارد تهران شدند.
اين سه وزير كه با هدف تحرك بخشيدن به بن بست مذاكرات هسته اي
ايران و اروپا به تهران سفر كرده اند , با مقام هاي كشورمان ديدار و گفت و گو
كرده و از مواضع ايران درباره اين مذاكرات مطلع شده اند.
ايگور ايوانف دبير شوراي عالي امنيت ملي روسيه نيز همزمان با سفر
سه وزير گروه نم , به تهران آمد تا مذاكراتي را با مقام هاي كشورمان داشته
باشد.
گر چه تصور مي شد محور مذاكرات اين مقام روسي در تهران مسايل
مربوط به پرونده هسته اي ايران باشد , اما وي به خبرنگاران گفت كه در همه
مسايل مورد علاقه دو طرف با مقام هاي ايراني گفت و گو خواهد كرد.
با اينكه پيش از اين اعلام شده بود كه روسيه طرحي را مبني بر تاسيس
شركت سهامي روسي ايراني براي توليد سوخت هسته اي در ايران و روسيه
ارايه كرده است , اما ايوانف در اين سفر اعلام كرد كه حامل هيچ طرحي در
زمينه مسايل هسته اي ايران نيست .
جمهوري اسلامي ايران گسترش روابط خود با روسيه رابه عنوان يك
استراتژي دنبال مي كند , اما به اين نكته نيز بايد توجه شود كه روسيه تا چه
ميزان خواهد توانست در مقابل فشارهاي آمريكا مقاومت كند و مسوولان
كشور بر اين اساس روابط خود با روسيه را تنظيم كنند.
به نظر مي رسد جمهوري اسلامي ايران بر اين موضوع تاكيد داشته باشد
كه با توجه به بومي بودن توليد سوخت هسته اي در كشور و توانايي كشورمان
براي انجام تمام مراحل اين توليد , اين پيشنهاد كه بخش اصلي و اساسي كار
توليد سوخت هسته اي در خارج از كشور صورت گيرد نمي تواند تامين كننده
منافع ما باشد.
علي لاريجاني دبير شوراي عالي امنيت ملي روز شنيه بر اين مساله
تاكيد كرد كه ايران به غني سازي در خاك خود اعتقاد دارد.
وي در عين حال تاكيد كرد كه جمهوري اسلامي ايران پيشنهادات ارايه
شده را قابل بحث و گفت و گو مي داند.
مذاكرات كشورهاي غيرمتعهد عضو شوراي حكام , ايران و روسيه در
تهران را شايد بتوان جدي ترين مذاكرات دانست كه مي تواند چشم انداز
روشني را از آينده اين تحولات در پيش روي قرار دهد.
در صورت عدم توانايي اروپا در به نتيجه رساندن مذاكرات وارجاع
پرونده هسته اي ايران به شوراي امنيت سازمان ملل متحد درنشست آتي
شوراي حكام آژانس بين المللي انرژي اتمي , نشان دهنده آن است كه اروپا به
دليل تاثيرپذيري از سياست هاي كاخ سفيد , در عرصه ديپلماسي نمي تواند
به طور مستقل عمل كند.
به گفته علي لاريجاني دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران , مسير
مذاكراتي روسيه , چين و كشورهاي گروه غيرمتعهد(نم ) در حال پيگيري
است .
وي با اشاره به مذاكره با اين كشورها , گفت : آنچه در مسير مذاكراتي ما
معطل مانده است , مذاكره با اروپاييان است .
دبير شوراي عالي امنيت گفت : برداشت ما اين است كه با يك اقدام
منطقي ديپلماتيك , چنانچه اين مسير با حفظ حقوق ملت و آرمانهاي ملي
كشور باز شود , مفيد است .
« لاريجاني » گفت : مذاكرات مشروط به آنكه زمان , هدف و چارچوب آن
مشخص باشد , يك روش منطقي و معقول براي مناقشات بين المللي است .
اما اگر چارچوب و هدف مشخصي در مذاكرات وجود داشته باشد , اما
زمان آن نامشخص باشد , مذاكره مطلوب نيست .
وي افزود : اميدوارم مذاكره با اروپاييان همچون مذاكره با كشورهاي
مهم جهان مانند روسيه و چين به حل مناقشه اتمي در ايران كمك كند.
دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران با بيان اين كه « حل مناقشه اتمي
منحصر به مذاكره نيست » , گفت : جمهوري اسلامي ايران ترديد ندارد كه
برنامه هاي هسته اي اش , صلح آميز است .
« لاريجاني » گفت : به خلاف رفتار دهشتناكي كه آمريكا در اين موضوع
راه انداخته , يك ترتيب حقوقي و بين المللي در اين زمينه وجود دارد و آن
نظارت آژانس بين المللي انرژي هسته اي است .
وي به آمريكا و طرفهاي اروپايي در مناقشه اتمي ايران توصيه كرد كه
« دست از رفتار ژروناليستي در اين زمينه بردارند. تا چه زماني بايد آژانس
بين المللي انرژي هسته اي را فريب داد » . دبير شوراي عالي امنيت ملي گفت :
به نظر شما اين همه بازرسي از مراكز مختلف ايران كافي نيست .
ترديد نبايد كرد كه اين رفتار عكس العملي دارد.
نبايد ايران را از همكاري با آژانس بين المللي انرژي هسته اي خسته كرد.
« لاريجاني » گفت : ما متوجه هستيم كه اين دردسرسازي ها ,
فرصت سوزي براي ايران است و اين حدي دارد.
وي افزود : تهران از مذاكره در مناقشه اتمي خود استقبال مي كند , اما
مذاكره تنها راه حل نيست . تهران براي مذاكره پيشقدم شد و به سه كشور
اروپايي نامه نوشته است تا مسير صلح آميز بودن ايران اثبات شود. بايد قدر
اين مسير را بدانند.
تاكنون پيشنهادهايي از سوي برخي كشورها در خصوص فعاليت هاي
هسته اي صلح آميز ايران مطرح شده است .
جمهوري اسلامي ايران اكنون مسير مذاكراتي روسيه , چين و كشورهاي
گروه غيرمتعهد(نم ) را پيگيري مي كند و به زودي نيز مذاكراتي ديگر را با اين
كشورها دنبال خواهد كرد و اين تنها مذاكره با اروپا است كه در مسير
مذاكراتي ايران معوق مانده است .
در نهايت تنها در حالي ادامه اين مسير مفيد خواهد بود كه با يك اقدام
منطقي ديپلماتيك , حفظ حقوق ملت و آرمانهاي ملي كشور تامين شود.
دبير شوراي عالي امنيت ملي در اين خصوص گفت كه مذاكرات مشروط
به آنكه زمان , هدف و چارچوب آن مشخص باشد , يك روش منطقي و
معقول براي مناقشات بين المللي است .
اما اگر چارچوب و هدف مشخصي در مذاكرات وجود داشته باشد , اما
زمان آن نامشخص باشد , مذاكره مطلوب نيست .
وي ابراز اميدواري كرد كه مذاكره با اروپا همچون مذاكره با كشورهاي
مهم جهان مانند روسيه و چين به حل مناقشه اتمي در ايران كمك كند.
پيش از اين نيز پيشنهاد ديگري مبني بر اينكه ايران مجاز باشد كه گاز
هگزافلورايد اورانيوم توليد كند تا به كشور آفريقاي جنوبي انتقال يافته و
انبار شود مطرح شده بود , اما در نهايت به دليل اينكه در اين طرح مسايل به
طور همه جانبه ديده نشده بود , به مرحله اجرايي شدن
نرسيد.
حميدرضا آصفي سخنگوي وزارت امورخارجه در پاسخ به اين
پيشنهادات تاكيد كرد كه بهترين و عملي ترين طرح در اين خصوص را طرح
پيشنهادي رئيس جمهوري مي دانيم كه در نشست مجمع عمومي سازمان
ملل مطرح شد , مي دانيم .
آصفي خاطرنشان كرد كه طرح هاي مختلفي از سوي برخي كشورها
مطرح شده و ما براي گفت و گو و تبادل نظر در مورد اين طرح ها , باب گفت
و گو را باز مي دانيم .
نكته مهمي كه سخنگوي وزارت امور خارجه بار ديگر بر آن تاكيد كرد
اين است كه طرح و پيشنهادي مي تواند مورد قبول ايران باشد كه حق مسلم
جمهوري اسلامي ايران را براي بهره مندي از فناوري صلح آميز هسته اي به
رسميت شناخته باشد.
از سويي در راستاي آمادگي ايران براي پذيرفتن مشاركت ديگر كشورها
در فعاليت هاي هسته اي خود , هيات دولت مصوبه خود رابراي همكاري
جهاني در فرآيند غني سازي در مجتمع نطنز به سازمان انرژي اتمي ابلاغ
كرد.
اين مصوبه كه يازدهم آبان ماه ازسوي پرويزداوودي معاون اول رئيس
جمهوري به رضاآقازاده رئيس سازمان انرژي اتمي ايران ابلاغ شده است ,
سازمان با ابلاغ اين مصوبه و با ايجاد تسهيلات جهت مشاركت
سرمايه گذاران داخلي و خارجي در فرآيند غني سازي هسته اي در نطنز ,
زمينه همكاري كشورهاو شركتهاي جهان در فرآيند فعاليتهاي هسته اي
كشورمان فراهم مي شود.
براساس اين مصوبه سازمان انرژي اتمي ايران مجازاست نسبت به جلب
مشاركت سرمايه گذاران داخلي وخارجي (اعم از دولتي و خصوصي )
درپروژه فرآيند غني سازي نطنز اقدام كند.
شيوه هاي اجرايي وسهم هركدام از شركاي فعال در غني سازي هسته اي
در نطنز بايد بنا به پيشنهاد سازمان انرژي اتمي ايران به تصويب هيات
وزيران برسد.
اين مصوبه در راستاي پيشنهادمحمود احمدي نژاد رئيس جمهوري
كشورمان كه بيست و هفتم شهريور ماه در سخنراني خود در مجمع عمومي
سازمان ملل متحد آن را اعلام كرد , صادر شده است .
احمدي نژاد در سخنراني خود ازآمادگي كشورمان براي مشاركت دادن
كشورها در زمينه غني سازي هسته اي در ايران خبر داد و با تاكيد براينكه
چرخه سوخت در ايران متفاوت با ديگر كشورها نيست , افزود : بر اين اساس
جمهوري اسلامي ايران آماده است در اجراي پروژه غني سازي اورانيوم در
ايران و براي شفاف سازي واعتمادسازي به طور جدي با بخش هاي
خصوصي و دولتي ساير كشورها مشاركت كند.
رضا آقازاده رئيس سازمان انرژي اتمي كشورمان نيز در ديدار با ايگور
ايوانف دبير شوراي عالي امنيت ملي روسيه با تاكيد برعلاقمندي ايران
درغني سازي اورانيوم درداخل كشور , گفت : البته پيشنهاد مشاركت و
همكاري با ديگر كشورها را نيز بررسي مي كنيم .
آقازاده سفر ايوانف را داراي تاثير در ارتقاي همكاري ايران و روسيه
دانست و گفت : طرف روسي مذاكرات خوبي با مسئولان ايراني داشتند و
باتوجه به گستردگي روابط ايران و روسيه , چنين مذاكراتي مورد نيازاست .
وي از فراهم شدن زمينه هايي براي همكاري هاي مشترك و ارايه راه
كارهاي جديدي در پرونده هسته اي ايران خبر داد.
علي خرم مشاور سابق وزير امور خارجه و كارشناس مسايل سياسي در
گفت وگو با ايرنا با تاكيد بر اينكه بايد هر كاري را در وقت خود انجام دهيم ,
گفت : انتخاب هاي محدودي پيش روي ما است كه سرعت بخشيدن براي
انتخاب گزينه اي مناسب يك ضرورت محسوب مي شود.
وي خاطرنشان كرد كه بايد اين اراده ايجاد شود كه پرونده به شوراي
امنيت نرود و تنها اين اراده ايجاد شود كه مجموعه اقدامات ديپلماتيك به
گونه اي باشد كه پرونده ما در آژانس باقي بماند.
خرم با تاكيد بر اينكه همه اقدامات ما بايد با استراتژي مشخص صورت
گيرد , گفت : در غير اين صورت ممكن است فرآيند اقدامات به ضرر منافع
ملي ما باشد.
مشاور سابق وزير امور خارجه تاكيد كرد , در شرايط فعلي بايد با ادامه
همكاري خود با آژانس , اين مذاكرات را براي مدتي ادامه دهيم , تا شرايط
سياسي مناسب را فراهم كنيم .
وي اضافه كرد , سرمايه گذاري هاي كشورهايي نظير آفريقاي جنوبي و
روسيه در موضوع توليد سوخت هسته اي كشورمان , بستگي به نبرد سياسي
ميان اين كشورها و اروپا دارد.
داريوش غفاري
خبرگزاري جمهوري اسلامي
« لاريجاني » گفت : ما متوجه هستيم كه اين دردسرسازي ها ,
فرصت سوزي براي ايران است و اين حدي دارد. تهران از
مذاكره در مناقشه اتمي خود استقبال مي كند , اما مذاكره تنها
راه حل نيست . تهران براي مذاكره پيشقدم شد و به سه كشور
اروپايي نامه نوشته است تا مسير صلح آميز بودن ايران اثبات
شود. بايد قدر اين مسير را بدانند.

|