تاليف : رضا زارع
بررسي روابط رژيم پهلوي و اسرائيل
قسمت دوم
ب ) ساختار حكومت اسرائيل
1 ـ نظام حكومتي (1 )
اسرائيل در عرف بين المللي , رژيمي نژادپرست است به طوري كه
سازمان ملل در قطعنامه 3379 سال 1975 بر آن تصريح دارد : « صهيونيسم
يكي از اشكال نژادپرستي و تبعيض نژادي است . » بنابر اصول صهيونيسم ,
سرزمين فلسطين در مالكيت ملت يهود يا به تعبيري صندوق ملي يهود است
و 92 درصد از اراضي فلسطين تا پايان سال 1948 در سيطره اين صندوق
قرار گرفت . ساختار حكومت اسرائيل از سه قوه مقننه , مجريه و قضائيه
تشكيل شده است .
قانون اساسي : اسرائيل فاقد قانون اساسي مكتوب مي باشد و پارلمان تنها
چند قانون كلي را از جمله قانون پارلمان , اراضي اسرائيل , نخست وزير ,
دولت , ارتش , املاك حكومتي , قضاوت و... به عنوان قانون اساسي تصويب
كرده است . پس از انتخابات عمومي ژانويه 1949 شوراي دولت موقت
خواستار بررسي قانون اساسي شد , اما « بن گوريون » طرح قانون انتقال را به
جاي قانون اساسي ارائه داد و بحث در اين مورد را به تاخير افكند. با توافق
سران يهودي , قانون انتقال به جاي قانون اساسي به تصويب رسيد.
كنست (مجلس ) : قوه مقننه رژيم صهيونيستي با نام « كنست » بر كارهاي
دولت نظارت دارد . كنست داراي 120 نماينده از كانديداتوري احزاب و
نيروهاي مختلف و ده كميسيون به عبارت زير است :
1 ـ امور خارجي و امنيت
2 ـ قانون و قضا
3 ـ آموزش وفرهنگ
4 ـ اقتصاد
5 ـ پارلمان
6 ـ دارايي
7 ـ كار ورفاه اجتماعي
8 ـ كشور و محيط زيست
9 ـ نظارت بر دولت
10 ـ مهاجرت و جذب يهوديان .
دولت : طبق قانون اساسي , دولت بخش مجريه حكومت است كه مقر
دائمي آن در قدس قرار دارد. دولت در مقابل كنست مسئول بوده و تا هنگامي
مي تواند حكومت كند كه راي اعتماد آن را به دست آورد. طبعا صلاحيت و
توان سياسي دولت برخاسته از مجلس است , همان طور كه اقدامات و
سياست هاي خود را از آن اخذ مي كند.
رئيس جمهور : داراي مقام تشريفاتي و سمبليك بوده و جنبه اداري و
اجرايي كمتري دارد. رئيس جمهوري علاوه بر اختيارات قانوني , داراي دو
صلاحيت برجسته نيز هست :
1 ـ انتخاب يكي از اعضاي پارلمان براي تشكيل دوت جديد .
2 ـ دستور عفو برخي زندانيان , امضاي قوانين , مصوبات و اسناد براساس
قانون پس از امضاي نخست وزير و غيره .
بركناري رئيس جمهور با سه چهارم آراي اعضاي پارلمان و موافقت
احكام كنست امكان پذير است .
ناظر حكومت : براعمال سازمان هاي دولتي و حفظ اموال و نحوه استفاده
آنها نظارت دارد. ناظر حكومت و كاركنان وي حق مشاركت موثر در حيات
سياسي ندارند.
احزاب سياسي : از ويژگي هاي برجسته نظام حزبي رژيم اسرائيل تجزيه و
تشكل هاي سياسي و ائتلاف هاي حزبي در مبارزات انتخاباتي و پارلماني
است . بروز چنين شرايطي ميان احزابي صورت مي گيرد كه آراي آنها با
يكديگر نزديك بوده و در اهداف بلندمدت هم نظر مي دهند. اين تشكل هاي
سياسي گاه ائتلاف كرده و گاه از هم جدا مي شوند. نظام نسبي انتخابات در
پديده تجزيه ها و ائتلاف هاي سياسي خود , اين ويژگي را دارد كه به احزاب
كوچك و منزوي , فرصت حضور در صحنه انتخابات را مي دهد. انگيزه
ائتلاف ها را بايد در كسب فرصتهاي انتخابي براي رويارويي با رقباي
سرسخت يا تحكيم مواضع سياسي و دستيابي به كرسي هاي بيشتر و...
جست وجو كرد. تجزيه هاي درون گروهي و تشكل هاي سياسي از ويژگي هاي
برجسته نظام فردي در رژيم صهيونيستي است . اختلافات ايدئولوژيكي و
اقتصادي از عوامل مهم تجزيه و جدايي ميان احزاب هستند. اختلافات
ايدئولوژيكي عمدتا به دو مئله مهم بازمي گردد. نخست مناطق اشغالي و دوم
بحث پيرامون رابطه دين و دولت . به موجب اين معيار دوگانه , احزاب اين
كشور را مي توان به سه طيف مختلف تقسيم كرد :
الف ) جناح چپ كه قائل به صلح با فلسطينيان و اعراب در برابر عقب نشيني
از مناطق اشغالي يا بخشي از آن هستند.
ب ) جناح راست كه مخالف عقب نشيني از مناطق اشغالي هستند.
ج ) جناح ديني كه شامل گروه هاي مذهبي صهيونيستي و
غيرصهيونيستي اند.
ساختار و رهبري : ساختار احزاب سياسي عمدتا در درون كنگره حزبي
شكل مي گيرد كه راس هرم و تصميم گيرنده خط مشي حزب است . معمولا
اين كنگره ها هرچند سال يك بار با حضور هزار عضو يا بيشتر تشكيل جلسه
مي دهند. در نبود اين جلسه , كميسيون منتخب مركزي متشكل از چند صد
عضو سالي يك بار تشكيل شده و به سياست هاي كلي حزب مي پردازد.
سياست هاي جاري حزب به عهده هيات كوچكي مانند دبيرخانه , كميته
اجرايي و دفتر سياسي است و اساسنامه حزب , صلاحيت ها و اختيارات
هيات ها و روابط آنها را با يكديگر مشخص مي كند.
احزاب سياسي موجود :
الف ) جناح چپ : اين جناح از حزب هاي « كارگر » (كه داراي گرايش هاي
ميانه رو بعضا چپ است ) و حزب « ميرتس » از ائتلاف سه حزب « شينوي »
(ليبرال ) , « مبام » (چپگرا) و « راتس » (ميانه رو) شكل گرفته است . ميرتس در
مبارزه انتخاباتي سال 1992 در يك فهرست متحد به پارلمان راه يافت .
ب ) جناح راست : مهم ترين حزب اين جناح , « ليكود » نام دارد كه داراي
گرايش ميانه تا راست افراطي است . ديگر احزاب افراطي اين جناح عبارتند
از : « هتحيا » , « تسومت » , « موليدت » , « يعود » و حزب نژادپرست كاخ كه از
نظر قانوني مطرود است .
ج ) جناح ديني : اين جناح به دو بخش « متدينان صهيونيسم » و « متدينان
افراطي » تقسيم شده كه هر دو به جريان ارتودكس يهود منسوب هستند.
د) دينداران افراطي : اين گروه به « طايفه حسيديه » و « طايفه لتوانيه » تقسيم
مي شوند.
2 ـ اقتصاد
محققان و پژوهشگران در امور اسرائيل , معمولا اقتصاد اين دولت را از
زمان تاسيس تاكنون به چهار دوره شامل : دوره سختي و پايه گذاري
(1954 ـ1948 ) , دوره رشد سريع (1972 ـ1954 ) , دوره تورم و ركود
(1985 ـ1973 ) , و دوره اصلاحات اقتصادي از سال 1985 به بعد , تقسيم
مي كنند . (2 ) ديگر اطلاعات مربوط به اقتصاد اين رژيم به اختصار عبارتند
از :
محصولات اصلي اقتصادي : كشاورزي شامل مركبات , سيب زميني , غله ,
خربزه , آووكادو (نوعي ميوه گرمسيري ) , مرغداري و دامداري , معدن شامل
پرومين , پتاس , منيزيم , فسفات , نفت و گاز طبيعي , صنايع شامل توليد
موادغذايي , نوشيدني ها , تنباكو , ماشين هاي الكتريكي , محصولات
شيميايي , محصولات نفتي , محصولات ذغال سنگ , محصولات فلزي ,
پارچه و پوشاك , الماس هاي صيقل داده شده .
گسترش مشاغل : 46 درصد تجاري و خدماتي , 28,4 درصد كارخانجات ,
صنايع و سازه ها , 15,3 درصد تجارت و داد وستد و امور مالي , 7,6 درصد
ديگر مشاغل , 2,7 درصد كشاورزي , جنگلداري و ماهي گيري .
صادرات عمده : الماس پرداخت شده , ماشين آلات و قطعات ماشيني ,
محصولات شيميايي , پارچه , ميوه و سبزيجات به ويژه مركبات .
واردات عمده : الماس نتراشيده , ماشين آلات و قطعات ماشيني ,
محصولات شيميايي و وابسته به آن , نفت خام و فرآورده هاي نفتي , وسايل
نقليه و تجهيزات حمل و نقل .
طرف هاي اصلي تجاري : ايالات متحده , بريتانيا , آلمان , بلژيك و
لوكزامبورگ , ژاپن , ايتاليا , كانادا , سوئيس .
. (3 ) New shekel پول رايج : « شكل جديد »
3 ـ جمعيت و ساختار اجتماعي
جمعيت اسرائيل در سال تشكيل دولت , 720,000 نفر بود كه تا سال
1951 تعداد هفتصد هزار يهودي ديگر بر آن افزوده شد . در سال 1967
جمعيت اسرائيل 2,5 ميليون نفر تخمين زده مي شد كه 2,2 ميليون نفر آن
يهودي بودند . اين تعداد نسبت به 1948 , 211 درصد افزايش نشان مي دهد .
68 درصد اين افزايش مربوط به مهاجرت و 32 درصد آن مربوط به زاد وولد
بود . جمعيت اسرائيل در اواسط دهه 1980 به 4,5 ميليون نفر رسيد كه 3,3
ميليون نفر آن يهودي بودند . اين رقم در سال 1993 به 5,3 ميليون نفر بالغ
شد(4 ) براساس آمار سال 7 ـ1996 جمعيت اسرائيل 5,723,200 نفر
شامل 82 درصد يهود , 14 درصد عرب , 2 درصد مسيحي , 2 درصد دروز , و
اقليت بسيار محدود سركيسي حدود 300 نفر بود . (5 )
تقسيم بندي طبقاتي يا توزيع يهودي ها در اسرائيل متاثر از دو متغير
« ولادت » و « قدمت » بوده است . از حيث محل تولد , يهوديان به سه گروه
غربي , شرقي و متولدين داخلي تقسيم مي شوند. قدمت يا سابقه سكونت در
داخل (فلسطين يا اسرائيل ) به يهوديان غربي و شرقي مربوط مي شوند. با
توجه به اين دو متغير مي توان در درون جامعه يهودي اسرائيل پنج قشر يا
گروه مختلف را تشخيص داد كه هر يك جايگاه متفاوتي در هرم طبقاتي
جامعه دارند. اين پنج گروه به ترتيب اولويت زير قرار دارند :
الف ) گروه نخست : شامل افرادي است كه در داخل متولد شده اند , ولي
پدرانشان در اروپا يا آمريكا به دنيا آمده اند.
ب ) گروه دوم : كساني كه در اروپا يا آمريكا متولد شده اند.
ج ) گروه سوم : كساني كه خود و پدرانشان در داخل به دنيا آمده اند.
د) گروه چهارم : شامل افرادي است كه در داخل متولد شده اند , ولي
پدرانشان در آسيا يا آفريقا به دنيا آمده اند.
هـ) گروه پنجم : كساني هستند كه در آسيا يا آفريقا به دنيا آمده اند.
گروه نخست در راس هرم طبقاتي قرار دارد و پس از آن ساير گروه ها به
ترتيب فوق جاي گرفته اند. به طور كلي , سطح تحصيلات و متوسط
درآمدهاي ماهانه و درصد شاغلين در كارهاي علمي , دانشگاهي و فني
(اشتغال به كارهاي ماهرانه يا غيرماهرانه ) با جايگاه هر گروه در هرم طبقاتي
نسبت مستقيم دارد , هرچه جايگاه گروه در هرم طبقاتي بالاتر باشد , سطح
تحصيلات , متوسط درآمد ماهانه و درصد اعضاي آن گروه كه در كارهاي
علمي , دانشگاهي و فني اشتغال دارند , بيشتر است و برعكس . شهروندان
عرب اسرائيل در پله ششم و پايين تر از ساير گروه ها حتي پايين تر از
يهوديان شرقي قرار دارند . (6 )
جمعيت و مسائل آن , يكي از مهمترين معضلات جامعه اسرائيل به
شمار مي رود. مقامات اسرائيل در طول سال هاي گذشته همواره مي كوشيدند
تا يهوديان مهاجر از 102 كشور جهان را كه هر يك با فرهنگ خاص خود به
آن سرزمين آمده بودند , با يك دين و زبان واحد هماهنگ و متحد سازند. اما
در اين راه به طور كامل موفق نبودند , با يك دين و زبان واحد هماهنگ و
متحد سازند. اما در اين راه به طور كامل موفق نبودند; مهاجرت معكوس
نمونه اي آشكار از آسيب پذيري اين جامعه است كه تركيب جمعيتي آن بر
مبناي مهاجرت شكل گرفته است .
4 ـ سياست خارجي :
سياست خارجي اسرائيل كاملا در جهت مسائل امنيتي اين رژيم
برنامه ريزي مي شود و اهم اهداف آن عبارتند از :
الف ) تثبيت موجوديت دولت صهيونيست و گسترش عرصه مشروعيت آن
در سطح جهان
ب ) جدا كردن بحران منطقه , موضع كشمكش اعراب و اسرائيل و مسئله
فلسطين از موضوع روابط خارجي با ديگر كشورهاي جهان .
ج ) تصفيه حساب با رژيم هاي عربي كه از تسليم كامل در قبال شرط هاي
اسرائيل خودداري مي ورزند.
د) تحقق بخشيدن به بيشترين دستاوردهاي ممكن در زمينه هاي سياسي ,
اقتصادي , راهبردي و امنيتي به زيان كشورهاي منطقه
هـ) دستيابي به وضعيت جديد براي تصميم گيري سياسي و اقتصادي
اسرائيل به گونه اي كه دولت صهيونيست , طرح هاي خود را با آزادي عمل
بيشتري در لابه لاي طرح هاي جهاني به اجرا درآورد.
و) ظاهر شدن اسرائيل به شكل دولتي ميانه رو و مثبت نگر كه راه حل هاي
ميانه را براساس هماهنگي ميان چشمداشتها و توانايي هاي خود مي پذيرد
(اين مسئله به ويژه در دوره حكومت حزب كارگر و رابين آشكار بود.)
ز) منزوي كردن و محاصره انقلاب اسلامي ايران در زمينه هاي مالي و
ايدئولوژيكي و كشيدن انقلاب به سمت كشمكش هاي داخلي از راه معرفي
جمهوري اسلامي ايران به عنوان كشوري كه با خواست جامعه جهاني
هماهنگي ندارد.
ح ) به كارگيري شيوه مانور و وقت كشي به جاي رويارويي مستقيم .
ط ) تقويت روابط راهبردي با ايالات متحده و اعمال سياست درهاي باز
اقتصادي در قبال بيشترين تعداد ممكن از كشورهاي جهان
ي ) تلاش در جهت ايجاد اسرائيل بزرگ در عمق سياسي , اقتصادي و
راهبردي آن به جاي پافشاري بر سر ايجاد اسرائيل بزرگ در چارچوب
مرزهاي ديني (توراتي ).
ك ) به كارگيري شيوه ايجاد تفرقه در منطقه و گسترش آشوب و بي ثباتي
سياسي .
پاورقي :
1 ـ مطالب مربوط به نظام حكومتي شامل قانون اساسي , كنست , دولت ,
رئيس جمهور , ناظر حكومت , احزاب سياسي , ساختار و رهبري , و احزاب
سياسي موجود برگرفته از خلاصه كتاب سياست و حكومت رژيم
صهيونيستي تاليف موسسه مطالعات فلسطين , انتشارات مركز اسناد انقلاب
اسلامي , 1377 است كه در ويژه نامه اسرائيل (رژيم اشغالگر قدس ) نشريه
پژوهش يار درج شده است . ( « اسرائيل و جامعه يهوديان آمريكا » . ترجمه
رضا نعمتي , پژوهش يار , مركز اطلاع رساني و انفورماتيك پژوهشگاه علوم
تكنولوژي نظامي , ش 6 , پاييز .1378 صص 106 ـ105 ) .
2 ـ فضل النقب . رژيم صهيونيستي : اقتصاد . ترجمه عبدالكريم جادري .
تهران , دانشكده فرماندهي و ستاد سپاه پاسداران انقلاب اسلامي ,
.1380 ص .33
3 ـ « اطلاعات عمومي راجع به رژيم اشغالگر قدس » . ترجمه عظيم اميدي .
ويژه نامه پژوهش يار. مركز اطلاع رساني و انفورماتيك پژوهشگاه علوم
تكنولوژي نظامي . ش 6 , تهران , پاييز .1378 ص .103
4 ـ « ميزگرد شناخت سياست هاي داخلي و خارجي اسرائيل » . فصلنامه
خاورميانه . مركز پژوهش هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه , سال
اول , ش 3 , زمستان .1373 ص .471
5 ـ « نيروهاي نظامي اسرائيل » . ترجمه محمدحسين نژادسليمي . ويژه نامه
پژوهش يار. مركز اطلاع رساني و انفورماتيك پژوهشگاه علوم تكنولوژي
نظامي , ش 6 , تهران , پاييز .1378 ص .61
6 ـ محمود معياري . رژيم صهيونيستي : ساختار جمعيتي . ترجمه عبدالكريم
جادري . تهران , دانشكده فرماندهي و ستاد سپاه پاسداران , 1379 , صص
104 ـ.103
اسرائيل در عرف بين الملل رژيمي نژادپرست است به طوري
كه سازمان ملل در قطعنامه 3379 سال 1975 بر آن تصريح
دارد : « صهيونيسم يكي از اشكال نژادپرستي و تبعيض نژادي
است . »
اقتصاد رژيم صهيونيستي از زمان تاسيس دولت غاصب
تاكنون به چهار دوره تقسيم مي شود
منزوي كردن و محاصره انقلاب اسلامي ايران در زمينه هاي
مالي و ايدئولوژيكي و كشيدن انقلاب به سمت كشمكش هاي
داخلي از راه معرفي جمهوري اسلامي ايران به عنوان كشوري
كه با خواست جامعه جهاني هماهنگي ندارد , از سياستهاي
رژيم صهيونيستي است
