كتاب « كودتاي 28 مرداد 1332 در آيينه تصوير » را رضا زريري تدوين
كرده و مركز اسناد انقلاب اسلامي آن را در 348 صفحه منتشر نموده است .
عناوين فصول كتاب مذكور چنين مي باشد : آيت الله كاشاني و دكتر مصدق و
كابينه او , كودتاي بيست و پنج مرداد , كودتاي بيست و هشت مرداد و دولت
كودتا و اقدامات و سرانجام آن .
در بخشي از مقدمه كتاب مذكور چنين مي خوانيم :
پيش گفتار
كودتاي بيست وهشت مرداد 1332 , از وقايع مهم و عبرت آموز تاريخ
معاصر ايران است كه به واسطه ي عمليات مشترك سرويس هاي اطلاعاتي
آمريكا وانگلستان و عمال ايراني آن ها , اجرا شد و سبب گرديد تا دولت ملي
مصدق سرنگون و تاريخ ايران براي ديگر بار برمدار استبداد سلطنتي قرار
گيرد.
با پيروزي نهضت ملي شدن صنعت نفت در ايران , دولت انگلستان
تلاش كرد تا منافع از دست رفته ي خود را دوباره به دست آورد , اما متعاقب
قيام سي ام تير 1331 , به همت آيت الله كاشاني , كه موجب بازگشت دكتر
مصدق به قدرت و تحكيم موقعيت وي و نيز بسته شدن سفارت انگلستان در
تهران در مهر ماه همان سال گرديد , انگلستان را برآن داشت تا به آمريكا
نزديك شود و نظر مساعد آن كشور را براي سرنگوني دولت مصدق جلب
كند.
انگلستان تماس هايي را با مقامات وزارت امور خارجه ي آمريكا به
منظور ابراز مخالفت با مصدق برقرار كرد , اما تا زماني كه « هري ترومن » از
حزب دموكرات , رياست جمهوري آمريكا را به عهده داشت , عملا پيشرفت
چنداني در عمليات مشترك حاصل نشد. با به قدرت رسيدن جمهوري
خواهان در آمريكا و تحويل سمت رياست جمهوري به « دوايت آيزنهاور »
مقدماتي فراهم شد و در نهايت , در اوايل سال 1332 , مقامات آمريكا براي
انجام يك كودتا در ايران متقاعد شدند و سازمان جاسوسي آمريكا (سيا) در
پانزده فروردين آن سال , بودجه اي را در اختيار ايستگاه خود در تهران و
سفارت آمريكا قرار داد تا از طريق برادران رشيديان (اسدالله و سيف الله ) و
ساير عمال آن ها در ميان كودتاگران , زمينه ي انجام كودتا فراهم
شود.
مقامات اطلاعاتي آمريكا وانگلستان پس از توافق بر سر انتخاب
سرلشكر فضل الله زاهدي به نخست وزيري دولت كودتا , اجراي كودتا را
براي تاريخ بيست و چهار مرداد 1332 در نظر گرفتند , ولي به علت تعلل
يكي از عناصر اصلي كودتا , اين تاريخ به بيست و پنج مرداد تغيير يافت .
طرح عزل دكتر مصدق و انتصاب سرلشكر زاهدي به جاي وي , قبلا
آماده شد و در شب كودتا به سرهنگ نعمت الله نصيري داده شد تا با
پشتيباني ارتش و نيروهاي اجير شده به دكتر مصدق تسليم نمايد , ولي
مصدق طبق اطلاعي كه از پيش به دست آورده بود بعد از تحويل فرمان ,
دستور داد تا نصيري بازداشت شود. بدين ترتيب كودتاچيان شكست
خوردند و پس از افشاي موضوع كه طي اطلاعيه اي دولت از طريق
رسانه هاي عمومي به آگاهي مردم رسيد , مردم به حمايت از دولت به
خيابان ها آمده , با ابراز خشونت هاي خياباني گسترده با كمك حزب توده ي
ايران , مجسمه هاي شاه و رضاخان را پايين كشيدند.
اين آشوب ها و تظاهرات تا پايان روز بيست و هفت مرداد ادامه داشت
كه تصاوير مربوط به اين روزها به خوبي نشانگر تفوق طرفداران دكتر مصدق
است , در روز بيست و هفت مرداد , تصميم مصدق مبني بر دخالت دادن
ارتش براي سركوب اين وضعيت , شرايط را به نفع مخالفين مصدق بهبود
بخشيد و زمينه را براي اجراي طرح دوم كودتا مهيا كرد. اعلام حكومت
نظامي و تعطيلي مجلس و سرخوردگي مردم از حمايت دكتر مصدق ,
كودتاچيان را بر آن داشت تا از تمامي امكانات و نيروها براي شروع غائله اي
عليه دولت مصدق بهره مند شوند , بنابراين اراذل و اوباش جنوب تهران را
اجير كردند , سپس حسين اسماعيل پور , محمود مسگر و شعبان جعفري ,
ساير ايادي خود را فرا خواندند و با حمل پرچم ها و شعارهايي به نفع
محمدرضا پهلوي , به تظاهرات پرداختند. در اين ميان بسياري از سربازان و
نيروهاي نظامي كه لباس شخصي يا لباس نظامي بر تن داشتند , از آن ها
حمايت كردند. ادامه ي اين وضعيت به دستگيري دكتر مصدق و سقوط
دولت وي منجر شد
هدف از گردآوري اين مجموعه انجام يك تحقيق فراگير در زمينه ي
كودتا نيست , زيرا اين موضوع با عناوين متنوع و گسترده توسط نويسندگان و
صاحب نظران مختلف به رشته ي تحرير درآمده است , بلكه منظور از انتشار
اين اثر تبيين واقعه ي كودتا از طريق جمع اوري و انتشار عكس هاي آن است .
در بخش نتيجه گيري كتاب حاضر نيز چنين آمده است :
منافع مشترك موقت , بويژه هنگام داشتن دشمن مشترك , موجب
همگرايي گروه هاي مختلف در مقاطعي از زمان مي گردد , اما گذشت زمان ,
نزديك شدن پيروزي و تقسيم قدرت , موجب فاصله و واگرايي نيروها
مي شود. در جنبش هاي سياسي , هنگام جنگ , وحدت نظر از ويژگي هاي
نخبگان است , اما هنگام پيروزي , بروز اختلاف نيز از واقعيت هاي اجتناب
ناپذير است .
كادر رهبري نهضت ملي ايران , بنا به مصلحت , تلفيقي از دو تفكر و
انديشه ي متضاد بود. جبهه ي ملي اعتقاد چنداني به نقش سياسي اسلام
نداشت , لذا مخالف مداخله روحانيت در امور سياسي كشور بود , اما
آيت الله كاشاني كه قبل از جبهه ملي و مصدق , مبارزه را شروع كرده بود و
علت اصلي همكاري او با مصدق از بين بردن نفوذ استعمار در كشور بود , در
كنار توسعه ي سياسي و اقتصادي , خوماهان توجه به احكام و دستورات دين
در مسائل سياسي و حكومت بود. دكتر مصدق علي رغم بازگداشتن دست
حزب توده , از بدو نخست وزيري , اعضاي جمعيت فدائيان اسلام و رهبر
روحاني آن ها را به زندان افكند و با صراحت به خليل طهماسبي گفت كه اگر
نواب از دخالت در سياست پرهيز كند و به منبر و محراب بازگردد آزاد
خواهد شد. مصدق به جاي مجازات عاملين حوادث سي ام تير , آن ها را آزاد
گذاشت و حتي بعضي را نيز به پست هاي حساسي گمارد , وي در دوره ي اول
نخست وزيري , فضل الله زاهدي را به وزارت كشور , حكيمي را به وزارت
بهداري , باقر كاظمي , وزير امور خارجه رضاخان را به وزارت امور خارجه ,
جواد بوشهري عامل انگليس ها را به وزارت راه و در دوره ي دوم نخست
وزيري نيز همان طوري كه پيشتر گفته شد , سرلشكر احمد وثوق را به
معاونت وزارت دفاع ملي و محمد دفتري را به رياست شهرباني كل كشور
منصوب كرد. بازپرس فرمانداري نظامي پس از شكست كودتاي بيست و پنج
مرداد , دستور دستگيري دفتري را به اتهام همدستي با كودتاچيان صادر كرد ,
ولي مصدق اين اتهام را شايعه ي مخالفان براي تضعيف دولت دانست و
صبح بيست و هشت مرداد وي را به رياست شهرباني كل كشور گمارد كه در
اصل در خدمت زاهدي و كودتاچيان بود , به همين دليل عملكرد مصدق در
راستاي تحقق پيروزي كودتاي بيست و هشت مرداد قرار گرفت . مصدق
بدون توجه به نقش سرنوشت ساز آيت الله كاشاني در پيروزي قيام سي ام
تير و سرنگوني دولت قوام و درخواست از كاشاني مبني بر عدم دخالت در
اداره ي امور كشور با هدف ترويج انديشه ي « جدايي دين از سياست » ناديده
گرفتن نقش برخي از اطرافيان خود در توطئه هايي كه عليه او شكل گرفته بود ,
ابقاي آن ها در مشاغل خود , گرفتن اختيار قانون گذاري از مجلس و در
نهايت انحلال مجلس هفدهم , عدم استمداد از مردم و آيت الله كاشاني پس
از آگاهي از عزل خود توسط شاه و كودتاي نافرجام بيست و پنجم مرداد و بي
توجهي به هشدار آيت الله كاشاني نسبت به وقوع يك كودتاي قطعي سبب
شد تا زمينه هاي سرنگوني دولت شكل بگيرد و با سكوت خود در روزهاي
بيست وپنج تا بيست و هشت مرداد , مسووليت ها و پيامدهاي حوادث آن
روزها را متوجه خود سازد.
سرانجام نهضتي كه بعد از قيام سي ام تير 1331 به اوج قدرت و وحدت
رسيده بود و مي رفت كه ملت ايران را از يوغ استعمار آزاد كند و با برقراري
يك حكومت مردمي به جبران عقب ماندگي ها بپردازد. با فروپاشي رو به رو
شد و با يك كودتاي ضعيف , سرنوشت ملت ايران به دست استعمارگر تازه
نفسي افتاد كه تا بيست و پنج سال ديگر ملت را به بردگي كشيد.
آيت الله كاشاني كه قبل از جبهه ملي و مصدق , مبارزه را
شروع كرده بود و علت اصلي همكاري او با مصدق از بين بردن
نفوذ استعمار در كشور بود , در كنار توسعه ي سياسي
واقتصادي , خواهان توجه به احكام و دستورات دين در مسائل
سياسي و حكومت بود. دكتر مصدق علي رغم بازگذاشتن دست
حزب توده , از بدو نخست وزيري , اعضاي جمعيت فدائيان
اسلام و رهبر روحاني آن ها را به زندان افكند و با صراحت به
خليل طهماسبي گفت كه اگر نواب از دخالت در سياست پرهيز
كند و به منبر و محراب بازگردد آزاد خواهد شد
مصدق به جاي مجازات عاملين حوادث سي ام تير , آن ها را
آزاد گذاشت و حتي بعضي را نيز به پست هاي حساسي گمارد ,
وي در دوره ي اول نخست وزيري , فضل الله زاهدي را به
وزارت كشور , حكيمي را به وزارت بهداري , باقر كاظمي , وزير
امور خارجه رضاخان را به وزارت امور خارجه , جواد بوشهري
عامل انگليسي ها را به وزارت راه و در دوره ي دوم نخست
وزيري نيز همان طوري كه پيش تر گفته شد , سرلشكر احمد
وثوق را به معاونت وزارت دفاع ملي و محمد دفتري را به
رياست شهرباني كل كشور منصوب كرد
|
تازه هاي نشر
|
موعود
شماره 57 نشريه « موعود » با عناوين زير منتشر شده است :
تا به كي اين چنين , يهود دشمن ديرينه اسلام , پيوند قرآن با
امام عصر(ع ) , مهدويت و غفلت تصوير , رابطه شب قدر با
حجت زمان , حاكميت اصول گرايي پروتستان بر سياست
آمريكا , معماران امپراتوري , آينده جهان در قرآن , معجزات
امام زمان (ع ) , اصحاب حضرت مهدي (ع ) , درياي درد , شب
اشك و توبه , راهنماي مسجد مبارك الاقصي و عناوين متعدد
ديگر.
معارف
شماره 29 ماهنامه علمي و فرهنگي و خبري « معارف » با
عناوين زير منتشر شده است . گفتمان حكومت ديني (ولايت يا
وكالت فقيه ) , هر منوتيك و تفسير قرآن , دويست پرسش در
باب توليد علم , پست مدرنيسم , ابر رايانه اي به نام انسان ,
پرسمان مهدويت و...
نيايش
شماره 21 و 22 كتاب « نيايش » با عناوين زير منتشر شده
است : عبادت و عبوديت , گزارش پژوهش , سنجش گرايش
دانشجويان به نماز , نماز نشانه دوستي با خداست , مقامات
عرفاني نماز , نيم نگاهي به آثار نماز , نگاهي به وضعيت
مسلمانان بوسنيايي و فعاليت هاي مذهبي آنان , چرا افسردگي و
اضطراب , نقش محوري نماز و مسجد در شكل گيري مسجد
النبي و...
راهبرد ياس
سومين شماره فصلنامه پژوهشي « راهبردياسي » با عناوين
زير منتشر شده است : عوامل و اهداف توسعه , به سوي اصلاح
نظام اقتصادي ايران , پيوند متقابل سرمايه اجتماعي و توسعه
اقتصادي , دين و توسعه گفتمان توسعه سرابي ويرانگر , گفتمان
عدالت سياسي در انقلاب اسلامي , نقش دولتها در جهان
معاصر , افكار عمومي و عدالت جهاني , روشنفكران ايراني و
مقاومت زدايي از دين , درنگي در چشم انداز توسعه و...
مطالعات دفاعي استراتژيك
شماره 21 فصلنامه مطالعات دفاعي استراتژيك (فصلنامه
دانشگاه عالي دفاع ملي ) با عناوين زير منتشر شده است :
آغازي نوين با تفكر راهبردي , نقش و جايگاه ارزش ها , نظام
جامع مديريت راهبردي دفاعي و امنيتي , روشهاي به كارگيري
تحقيقات علمي در مطالعات امنيتي , استراتژي و ضد
استراتژي , مدل هاي هماهنگي در تفكر راهبردي سازمان و
استراتژي منابع انساني
و...
دادگستر
شماره 19 مجله دادگستر با عناوين زير منتشر شده است :
وظايف پليس در جرم مشهود , ماهيت حقوقي استخدام ,
اخلاق و حقوق جزا , برگي از تاريخ عدليه , آشنايي با حقوق
شهروندي , مشهورترين قانون ها و قانونگذاران , تاريخچه
اداره آگاهي , دادگستري در بستر تاريخ , شرح حال وزراي
عدليه و عناوين متعدد
ديگر.
مديريت و كلاس داري
كتاب « مديريت و كلاس داري جذاب » را شاپور امين
شايان جهرمي و مرضيه اميني ترجمه كرده اند و انتشارات
كوشامهر آن در 203 منتشر نموده است .
در پيش گفتار مترجمين آمده است امر خطير آموزش و
پرورش با پيشرفت علوم و دگرگوني در جوامع مختلف
دستخوش تغيير مي گردد و همراه با اين تغييرات روشهاي
سنتي و طرز تلقي گذشته نمي تواند پاسخگوي نياز
دانش آموزان باشد. كتاب حاضر تلاشي است جديد و ابداعي
در جهت ايجاد رابطه ي مطلوب عاطفي وانساني بين معلم و
دانش آموز و بهره گيري از اين ارتباط براي ايجاد انگيزه اي
قوي تر و تقويت رغبت يادگيري در دانش آموزان كتاب مذكور
شامل يازده فصل است .
تئوري هاي سازمان و مديريت
كتاب « تئوري هاي سازمان و مديريت » را شاپور امين
شايان جهرمي نوشته و انتشارات كوشامهر در 192 صفحه
منتشر كرده است , در فهرست كتاب مذكور عناوين زير ديده
شده است . وظيفه مديريت و تعاريف آن , مديريت علمي ,
مكتب روابط انساني , مديريت معاصر , مكتب سيستم هاي
اجتماعي , اهم تئوريهاي منابع انساني و انگيزش , سازمان و
طبيعت آن , سازمان هاي انگيزش , رهبري , برنامه ريزي ,
ارتباطات سازماني و شخصي , تضاد سازماني و تاريخچه
پيدايش تئوري هاي مديريت
|
|