روزنامه جمهوري اسلامي 19/07/1384 صفحه علمي و پژوهشي

روش جديد براي كوتاه كردن زمان ارائه داروها به بازار
كم كاري مادرزادي تيروئيد , شايعترين علت عقب ماندگي ذهني است
* يافته هاي جديد درباره درمان نوعي بيماري چشمي منجر به كوري
دو وعده غذا در ماه رمضان كافي است
* لزوم رعايت بهداشت دهان و دندان براي پيشگيري از عفونت ريشه دندان
اختصاص جايزه نوبل شيمي به سه دانشمند به خاطر تلاش براي ساخت مولكولهاي جديد دارويي
با ويتامينها بيشتر آشنا شويم
روش جديد براي كوتاه كردن زمان ارائه داروها به بازار


مهندس محمدرضا جبلي
دبير شبكه بيوتكنولوژي پزشكي انستيتو پاستور
يك موسسه تحقيقاتي در آريزوناچشم انداز جديدي در صنعت بيوتكنولوژي گشوده كه توجه سازمان غذا و داروي آمريكا را به خود جلب نموده است .
يك يادداشت تفاهم با c - Path تحت نام TUCSOn موسسه تحقيقات ) به امضا رسانده است كه مي تواند در ارائه FDA سازمان غذا و داروي آمريكا( سريعتر و ايمن تر داروها به بازار كمك نمايد.
متخصصين امر معتقدند با اين روش مي توان مدت 15 ساله ارائه دارو به بازار را به حدود سه سال رساند كه علاوه بر زمان , قيمت نهايي محصولات را نيز تحت تاثير قرار خواهد داد. هدف از اين طرح خلق بيوماركرهايي است كه با استفاده از آزمايش خون و تجهيزات تصويربرداري تشخيصي به بررسي تاثير در حال c - Path داروها در كارآزمايي باليني كمك خواهد نمود . در حال حاضر كار با هفت شركت چند ملتي دارويي است تا ابزارهاي بيوماركري خود را مورد را براي پذيرش اين تكنولوژي جديد به FDA آزمون قرار داده و از اين طريق عنوان راهي براي بررسي كارآيي مجاب نمايد.

كم كاري مادرزادي تيروئيد , شايعترين علت عقب ماندگي ذهني است


بيماري كم كاري تيروئيد شايعترين علت قابل پيشگيري عقب ماندگي ذهني است .
به گزارش روابط عمومي وزارت بهداشت , درمان و آموزش پزشكي , اين پيشگيري تنها در صورت تشخيص بيماري در همان روزهاي اول زندگي و درمان جايگزين با هورمون تيروئيد عملي است بنابه اين گزارش علائم باليني كم كاري تيروئيد در نخستين روزهاي زندگي كم و غير اختصاصي است و در نتيجه بيماري بسياري از نوزادان مبتلا با تاخير و معمولا زماني كه عوارض مغزي بيماري ايجاد شده تشخيص داده مي شود از هر سه تا چهار هزار نوزاد متولد شده در دنيا يك مورد به اين بيماري مبتلا هستند و براساس مطالعات انجام شده اين ميزان در كشور ما برابر با يك در هر 914 تولد است كه البته از طريق غربالگري قابل پيشگيري است .
گفتني است دانشگاههاي علوم پزشكي اصفهان , بوشهر و شيراز با ادغام اين برنامه در نظام شبكه هاي بهداشتي درماني , غربالگري را به صورت آزمايشي از سه ماهه چهارم سال 1383 اغاز كردند و در مجموع با غربالگري 8000 نوزاد در استان اصفهان , 11492 نوزاد در استان فارس و 2032 نوزاد در استان بوشهر از ابتلاي 89 شيرخوار به عقب ماندگي ذهني پيشگيري كردند.

يافته هاي جديد درباره درمان نوعي بيماري چشمي منجر به كوري





بررسي هاي جديد محققان نشان مي دهد استفاده از داروي ماكوژن بينايي را در مبتلايان به بيماري چشمي تحل يل ماكولها تا حدود زيادي حفظ مي كند.
به نوشته پايگاه اينترنتي دانشگاه كاليفرنيا , بيماري تحليل ماكولا عامل كوري در بيماران مسن به شمار مي رود.
وجود عوامل رشد عروق كه موجب توليد رگ هاي غير طبيعي مي شود عامل مهم بروز اين اختلال است .
نشت مايعات از عروق تغييراتي را در ماكولهاي چشم به وجود مي اورد كه در نهايت به كوري تدريجي مي انجامد.
استفاده ازداروي ماكوژن در بيمارستان نشان مي دهد سرعت پيشرفت نابينايي دربيماران كاهش پيدا مي كند و در عده اي حتي بينايي از دست رفته تاحدودي برگشت مي كند.
به گفته محققان تشخيص و درمان هر چه سريع تر اختلال تحليل ماكولهاموجب حفظ بينايي در بيماران مي شود.
بنابراين در معاينات چشم پزشكي بايد به تغييراتي در چشم كه نشان دهنده بروز اين بيماري است توجه شود.

دو وعده غذا در ماه رمضان كافي است


يك متخصص تغذيه گفت : بهتر است افطاري و شام هر دو در يك وعده به هنگام افطار ميل شوند زيرا صرف سه وعده غذا با فاصله كم هم براي سلامت دستگاه گوارش و هم تعادل وزن مناسب نيست .
دكتر مسعود كيمياگر در مصاحبه با واحد مركزي خبر افزود : هدف اصلي در گرفتن روزه ارتقاي سلامت جسم و روان است و اگر پرخوري صورت گيرد اين هدف محقق نمي شود.
وي گفت : به علاوه بهتر است بين خوابيدن و صرف غذا دستكم دو ساعت فاصله باشد تا برگشت محتويات معده به مري و ريفلاكي اسيد صورت نگيرد بنابراين خوردن غذا به هنگام افطار در يك وعده كافي و زمان آن مناسب است .
دكتر كيمياگر تاكيد كرد خيلي از ما به هنگام افطار عادت به خوردن غذاي سرد مثل نان و كره و پنير و گردو داريم و فكر مي كنيم غذايي نخورده ايم در صورتي كه اين خوراكيها هر كدام داراي كالري زيادي هستند و مي توانند جاي يك وعده غذا را بگيرند اما چون سردند احساس سيري پس از صرف آنها ديرتر بروز مي كند و در اين شرايط اگر شام نيز پس از آن ميل شود موجب افزايش وزن خواهد شد.
اين متخصص تغذيه , آش هاي غليظ را براي افطار و باز كردن روزه مناسب ندانست و افزود : آنچه براي افطار از همه مناسبت تر است مايعي گرم همراه با كمي مواد قندي است كه اين با چاي كمرنگ يا شير به همراه دو تا سه عدد خرما يا مربا يا شكر يا از طريق آبميوه فراهم مي شود ضمن اينكه سوپ رقيق نيز براي باز كردن افطار خوب است اما آش هاي غليظ و سفت مثل آش رشته بيشتر موجب سوهاضمه مي شوند و اگر كسي تمايل دارد از آن ميل كند بهتر است افطار خود را با آن باز نكند بلكه آش را به عنوان غذا در نظر بگيرد.
وي صرف سبزي به ويژه سبزيجات سبز را بسيار مفيد دانست و گفت : متاسفيم از اينكه مدتي به علت شيوع وبا مجبور شديم سبزيجات مصرفي خود را محدود كنيم اما اكنون كه مشكل را پشت سر گذاشته ايم از مردم مي خواهيم خوردن سبزيجات را پس از ضدعفوني يا به صورت پخته هرگز فراموش نكنند و در سفره هاي افطار و سحر حتما از آنها استفاده كنند زيرا جايگزيني براي سبزيجات كه حاوي مقادير زيادي مواد مغذي هستند وجود ندارد.

لزوم رعايت بهداشت دهان و دندان براي پيشگيري از عفونت ريشه دندان




يك متخصص درمان ريشه دندان , بر رعايت بهداشت دهان و دندان براي پيشگيري از عفونت ريشه دندان تاكيد كرد.
دكتر ماندانا ناصري در مصاحبه اي با شبكه پنج سيما همچنين گفت : پيشرفت پوسيدگي و عبور آن از ميناي دندان و رسيدن به عاج دندان , در دهاي دنداني را درپي دارد.
وي بابيان اينكه رسيدن پوسيدگي به عاج , آستانه تحريك پذيري دندان را كاهش مي دهد افزود : پيشرفت پوسيدگي به كانال اعصاب و رگهاي خوني دندان , دندان را عفوني مي كند و در اين مرحله درمان ريشه دندان مطرح مي شود.
اين متخصص اظهارداشت : در درمان ريشه دندان پس از تخليه عفونت از دندان , كانالهاي دنداني ضدعفوني و با ماده اي خنثي پر مي شود.
وي در پايان باتاكيد دوباره بر رعايت بهداشت دهان و دندان براي پيشگيري از عفونت ريشه دندان اضافه كرد : بي توجهي به درمان ريشه دندان احتمال سرايت عفونت به استخوان فك را افزايش مي دهد.

اختصاص جايزه نوبل شيمي به سه دانشمند به خاطر تلاش براي ساخت مولكولهاي جديد دارويي


موسسه نوبل اسامي برندگان رشته شيمي را اعلام كرد.
در پي اعلام برندگان جوايز نوبل در رشته هاي پزشكي و فيزيك در روزهاي گذشته , آكادمي سلطنتي علوم سوئد اسامي برندگان جايزه نوبل شيمي را نيز اعلام كرد.
خانم « اييو شون » هفتاد و پنج ساله از انستيتوي فرانسوي نفت , « رابرت اچ گروبز » شصت و سه ساله از انستيتو تكنولوژي كاليفرنيا و « ريچارد شوركت » شصت ساله از انستيتو تكنولوژي كمبريج سه نفري هستند كه به طور مشترك جايزه نوبل شيمي سال 2005 را از آن خود كردند .
كميته نوبل دليل انتخاب اين سه دانشمند را توسعه در روش متاسيس در سنتزاي اورگانيك اعلام كردند.
گفتني است با اين روش فرصتهاي فوق العاده اي براي ساخت مولكولهاي جديد دارويي بدست مي آيد.
بنياد الفرد نوبل جايزه نوبل امسال را ده ميليون كرون معادل يك و نيم ميليون دلار اعلام كرد.

با ويتامينها بيشتر آشنا شويم


گردآوري : مهدي جهانتاب
ويتامين ها موادي هستند كه وجودشان در بدن ضروري است و كمبود آنها سبب يك سلسله بيماري مي شود. ويتامينها به وسيله كربن , اكسيژن و چربي ها و نيز پروتئين ها به توليد انرژي مي پردازند. ويتامينها همچنين در ساخت هورمون ها , آنزيم ها و گلبول ها سهم مهمي را برعهده دارند.
مقدار مصرف ويتامين ها
مقدار مصرف ويتامينها بستگي به عوامل ذيل دارد
فشارهاي روزمره بدني و فكري يا روحي
سن و سال
تغذيه روزمره
وجود يا عدم وجود بيماري هاي سخت و يا مزمن
بارداري و دوره ماهانه
از آنجا كه بدن به خودي خود نمي تواند ويتامين توليد كند , لازم است كه ما از طريق تغذيه به جذب آنها توسط بدن كمك كنيم . ويتامينها به دو دست تقسيم مي شوند.
E - D - B - A 1 ـ گروه محلول در چربي مثل ويتامين ها
B - C 2 ـ گروه محلول در آب مانند ويتامين هاي
حال به ترتيب هر يك از ويتامينها را به طور خلاصه شرح مي دهيم :
) Retinol ( , A « ويتامين
اين ويتامين يك الكل اشباع نشده است كه محلول در چربي مي باشد. منبع اصلي آن گياهي است كه داراي عامل زرد كاروتن باشد مثل هويج , كدو زرد , نخود , اسفناج , كاهو و جوانه گندم و به مقدار كمتر در ميوه جاتي مانند موز , زردآلو , هلو , به علاوه مي توان اين ويتامين را به طور غير مستقيم با خوردن شير , كره , پنير , تخم مرغ و جگر حيواناتي كه گياهان فوق را خورده اند , به بدن رساند.
منبع سوم اين ويتامين در روغن جگر ماهي است كه منبع اين ويتامين شناخته شده است .
از علائم مهم فقر اين ويتامين , شب كوري , اگزوفتالمي , كم شدن مقاومت بدن در برابر بيماري ها , توقف رشد و برخي علام پوستي است .
پس از 3 الي 5 روز شب كوري را مرتفع A استعمال ويتامين در حدود سي واحد A مي سازد . ميزان نياز روزانه انسان به ويتامين بين المللي براي هر كيلو وزن فرد است .
» B « ويتامين
امروز بالغ بر 12 ماده از آن شناخته شده است و به همين دليل موسوم مي باشد كه بسياري از آنها در B به نام ويتامين هاي گروه طب مورد استفاده قرار مي گيرد و كمبود هر يك بيماري خاصي را به وجود مي آورد.
, B 21 و B 1 مهمترين اين ويتامين ها عبارتند از ويتامين همچنين ريبوفلاوين , اسيد نيكوتينيك , پريدوكسين و ريبوتين و...
) Thiamin ( » B 1 « ويتامين
منابع اين ويتامين , مخمر آب جو , اسفناج , هويج , زرده تخم مرغ , جگر مرغ , شيرگاو (نجوشيده ) , سبوس برنج , پنير , سيب زميني , گردو , عدس و جوانه گندم است .
مقدار مصرف روزانه انسان 1 تا 3 ميلي گرم مي باشد .
مهمترين عارضه ناشي از كمبود اين ويتامين در بدن انسان بيماري بري بري است كه در هر جنس و سن ممكن است تظاهر كند ولي در شيرخواران به صورت حاد بروز مي كند.
طپش قلب , ورم كبدي , اختلالات هاضمه مثل (اسهال , يبوست و بي اشتهايي ) و در كودكان ناراحتي هاي قلبي همگي است . اين ويتامين براي تقويت B 1 مربوط به كمبود ويتامين اعصاب و تجزيه كربوهيدراتها در بدن مفيد است .
» B 21 « ويتامين
اين ويتامين جسم مركبي است كه تاكنون 12 جز از آن را جدا نموده اند كه از همه مهمتر نياسين و ريبوفلاوين است .
1 ـ ريبوفلاوين : عوارضي كه در اثر فقدان اين ويتامين در بدن بروز مي كند عبارت است از ورم ملتحمه چشم , كدورت قرنيه , ظهور پوسته پوسته هايي در چين هاي صورت مثل كنار بيني و چين زير لاله گوش و پشت گوش يا در شيار بين لب و بيني به خصوص در كنار لب ها. مخاط دهان قرمز و ملتهب شده و خود زبان نيز قرمز ارغواني مي شود. اين ضايعات ممكن است در مخاط معده و روده ها هم به وجود آيد و به تدريج در اثر كمبود اسيد كلريدريك معده , در جذب مواد چربي اختلال رخ مي دهد.
منابع مهم اين ويتامين مخمرآبجو , شير خشك , گردو , عسل , اسفناج , خربزه , سفيده تخم مرغ و بلوط است . ميزان نياز روزانه بدن 3 ميلي گرم در روز است .
2 ـ اسيد نيكو تينيك (نياسين ) : در اثر كمبود اين ويتامين در بدن , بيماري پلاگر ظاهر ميشود كه نشانه آن ضايعات پوستي است كه مخصوصا در قسمت پشت دست ها و پاها و گردن و نقاطي كه در معرض آفتاب هستند بروز مي كند. در اين بيماري غالبا دستگاه گوارش و عصبي نيز درگير ميشوند. اطفال نيز ممكن است به بيماري پلاگر مبتلا شوند. نياز روزانه يك شيرخوار به نياسين روزانه 4 ميلي گرم و كودكان بزرگتر , 6 ميلي گرم در روز است .
يك غذاي متنوع و كافي مركب از گوشت و تخم مرغ و سبزيجات و شير , مقادير كافي از اين ويتامين را داراست . علاوه بر اين جگر , قارچ , مغز گردو , بادام و محصولات توليد شده با آرد كامل و برخي حبوبات به جز ذرت نيز حاوي اين ويتامين مي باشند.
) Pyrodoxin ( » B 6 « ويتامين
اين ويتامين براي سوخت و ساز پروتئين , ساخت خون و در موز , آواكادو , ماهي B 6 اعصاب مفيد است . منبع اصلي ويتامين و دل و جگر است .
) ascorbic acid ( » C « ويتامين
يا اسيد اسكوربيك ويتاميني محلول در آب است . C ويتامين به سادگي اكسيده مي شود و در اثر حرارت به سرعت از ميان مي رود. اين ويتامين در بدن ساخته نمي شود و بايد فقط از راه غذا وارد بدن شود . مقدار 25 ميلي گرم براي شيرخواران , 50 ميلي گرم براي اطفال و 75 ميلي گرم براي بزرگسالان در شبانه روز لازم است .
مهمترين بيماري ناشي از كمبود اين ويتامين , « اكسوربوت » است . علايم اين بيماري معمولا به كندي پيشرفت مي كند. از علايم اين بيماري (به خصوص در كودكان ) , تندخويي , بي اشتهايي و گاهي مختصري اختلال گوارش است . بيماري اسكوربوت معمولا با سه علامت بروز ميكند :
1 ـ كم خوني كه گاهي با چاقي همراه است .
2 ـ درد دست و پا . اين درد گاهي آنقدر شديد است كه فلج كاذب ايجاد مي كند.
3 ـ خونريزي كه ممكن است در هر كجا از بدن باشد ولي بيشتر در زير پوست و در استخوان ديده مي شود. در شيرخواران ممكن است اين خونريزي در لثه , كليه و روده بروز كند.
اسيد فوليك و آهن تنها در صورتي در بدن جذب مي شود كه وجود داشته باشد . كمك به ترميم و ساخت بافت C ويتامين سلولي و بهبود علايم سرماخوردگي از ديگر وظايف ويتامين است . C
مي توان به مركبات , كيوي , فلفل C از مهمترين منابع ويتامين سبز و توت فرنگي اشاره كرد.
) calciferol ( » D « ويتامين
عليه راشي تيسم مي جنگد و به A همانند ويتامين D ويتامين خصوص براي كودكان لازم و ضروري است . اين ويتامين براي رشد و استحكام استخوان و دندان بسيار ضروري است .
, در پنيرهاي چرب , زرده تخم مرغ , روغن كبد D ويتامين ماهي , شاه ماهي , ساردين و كره وجود دارد. اين ويتامين به وسيله هواي آزاد و نور خورشيد و اشعه ماوراي بنفش نيز به دست مي آيد. اين عوامل به كمك چربي طبيعي بدن كه بر روي پوست وجود دارد , مي كند . به همين دليل كودكاني كه در هواي آزاد و D توليد ويتامين نور آفتاب قرار نمي گيرند , با وجودي كه تغذيه مناسب و كافي دارند به بيماري راشي تيسم مبتلا مي شوند.
) Tocopherol ( » E « ويتامين
عمل مهم اين ويتامين , كاهش اكسيداسيون هاي بدن است و بنابراين در مصرف اكسيژن صرفه جويي مي كند. به همين دليل از در E در درمان آنژين صدري استفاده مي شود . ويتامين E ويتامين مواد زيان آور براي E توليد مثل نيز تاثير دارد . همچنين ويتامين سلول ها را كاهش مي دهد.
منبع اين ويتامين در ماده چرب جوانه گندم , پوست و سبوس گندم , روغن تخم آفتابگردان , روغن بادام زميني , زيتون , گردو , حبوبات , كلم , گوجه فرنگي , كاهو , سبزي شاهي , هويج , فندق , جگر , تخم مرغ , روغن كنجد و پسته مي باشد.
) Biotin ( » H « ويتامين
اين ويتامين براي پوست , مو , ناخن , اعصاب , سوخت و ساز چربي ها و كربوهيدرات ها مفيد است . كمبود بيوتين عوارض پوستي در بدن اثرات زيان بخش آن را از بين H ايجاد مي كند و ويتامين , به زبان صدمه زده و باعث H مي برد . همچنين كمبود ويتامين لكنت زبان مي شود.
) عبارتند از مخمر H مهمترين منابع غذايي بيوتين (ويتامين آبجو , بادام زميني , زرده تخم مرغ , جگر و دل و قلوه , سبوس و پوست برنج و گندم , شير , سويا , هويج , هلو , اسفناج و تمشك .
) phgllo chinon ( » K « ويتامين
اين ويتامين محلول در چربي , در جگر براي تشكيل پروترومبين ضرورت دارد. كمبود اين ويتامين در جگر باعث كمبود پروتومبين كه يكي از عوامل خونريزي است . براي طبيعي ماندن پروتومبين خون ,
داشت . K 1 ـ بايد تغذيه اي سرشار از ويتامين
2 ـ در جذب چربي اشكالي وجود نداشته باشد .
3 ـ جگر سالم باشد .
براي جلوگيري از خونريزي و كمك به انعقاد خون , يك ميلي از هر طريقي كه به بدن برسد , كافي است . منابع اين K گرم ويتامين ويتامين در برگ سبزيجات مانند اسفناج , كلم , برگ بلوط , كاهو و گوجه فرنگي , توت فرنگي , سيب زميني مي باشد.
) Folic acid (اسيد فوليك »
اسيد فوليك براي بازسازي سلول ها و توليد گلبول هاي سرخ و سفيد مفيد است . همچنين به بانواني كه قصد بارداري دارند توصيه مي شود كه براي جلوگيري از بروز نقايص ژنتيكي در جنين , روزانه 1 ميلي گرم اسيد فوليك مصرف نمايند .
منبع اين ويتامين در خمير ترش , سبزيجاتي از قبيل اسفناج و گلابي است .
مراحل بروز عوارض كمبود ويتامين :
در مرحله نخست بدن تلاش مي كند از ويتامين هايي كه قبلا ذخيره كرده استفاده نمايد. در اين مرحله هنوز ويتامين در خون موجود مي باشد.
در مرحله دوم ويتامين هاي ذخيره شده كاملا مصرف شده و از بين رفته اند. در اين مرحله ويتامين در خون و ادرار مشخص مي شود.
در مرحله سوم كم كم كاهش بنيه ذهني و جسمي , بي اشتهايي و خستگي پديدار شده و همچنين مكان ابتلا به بيماري هاي عفوني افزايش مي يابد.
در مرحله چهارم نخستين تغييرات روحي و رواني پيدا مي شود.
در مرحله پنجم برخي نشانه هاي كمبود ويتامين نظير شب كوري بروز مي كند. اغلب اين بيماري ها ناشي از كمبود چندين ويتامين است . در اين مرحله هنوز بيماريهاي ناشي از كمبود ويتامين , با رساندن ويتامين هاي لازم به بدن قابل درمان مي باشند.
در مرحله ششم كمبود ويتامين ها به حدي است كه بيماري هاي ناگواري را با خود به همراه ميآورد. برخي از اين بيماريها , خطرناك و غير قابل درمان مي باشند.