روزنامه جمهوري اسلامي 14/07/1384 صفحه مقالات

* انس مردم با انيس دل ها
چكامه هاي نوراني
* نقش دعا در تعجيل فرج امام زمان عليه السلام
انس مردم با انيس دل ها




در معرفي « لذت گفت و گو با امام زمان عليه السلام »
وقتي با كسي مانوس باشي , دوست داري با او به گفت و گو بنشيني , درد دل بكني . اگر گرفتار شده اي , عقده دل را با او بگشايي مخصوصا كه بداني او مشگل گشا هم هست و مي تواند گره هاي كور را باز كند.
خوشا به حال آنان كه در بين خلقت گشتند و گشتند و آن شخصيتي را كه قابل درد دل كردن باشد يافتند و با او به گفت و گو نشستند , و خوش تر آن كه صداي محبوب را آن قدر شنيدند كه هرگاه لب به سخن باز مي كرد , مي دانستند كه هم او است .
دل نوشته هايي كه در مرداد ماه سال 1384 به خامه دكتر نادر فضلي تنظيم شده توسط انتشارات منير (تهران ) در 64 صفحه رقعي چاپ شده است .
اين دل نوشته ها عبارتند از :
سيرابم كن اي سرچشمه حيات !
در دلم شور دعا براي توست !
حضورت را حس مي كنم اي دوست !
ديده به روز مرگ شيطان دوخته ايم .
با تو آن عهد كه در وادي ايمان بستيم .
اينك نگاهي گذرا به هر كدام :
(1 ) ـ آب گوارا :
لذت آب را كسي مي فهمد كه تشنه شده باشد. گاهي بدن ما نياز به آب دارد اما خودمان نمي دانيم كه تشنه ايم اما گاهي هم له له زدن ما , گواه نياز به آب است . اين گواهي نه به زبان است بلكه سرتاسر وجودمان گواه آن تشنگي است .
به راستي قبل از آن كه ما به نيازهاي (جسمي و روحي ) خود توجه كرده باشيم خداوند براي ما آنچه مورد نيازمان بوده قرار داده است . آفرينش جسم ما با اعضاي هماهنگ و موزون نشانگر وجود خداوندي بي بديل است كه هر انديشمندي را به تعجب وامي دارد. نيازهاي روح نيز از همين قبيل است . خداي تعالي قبل از آن كه به دنيا بياييم , به فكر هدايت و سعادت ما است . ما حال را هم نمي بينيم , او آينده ما را مي بيند. به ما عقل مي دهد , براي ما پيامبران را مي فرستد , با قبض روح پيامبران , امور آنها را به جانشينانشان وامي گذارد. چه كسي را دلسوزتر از خداوند براي مخلوقاتش مي يابيد
اينك « امام زمان » آب گوارايي است كه جز به اجازه خداوند ظاهر نمي شود. پس , از خدا بخواهيم ظهور آن آب گواراي وجود را!
(2 ) ـ دعا :
دعا , اصل عبادت است . طعم بندگي را كسي مي چشد كه همواره در همه امور , چشم اميد به خدا داشته باشد. هر چيز را از او بخواهد. به سختي و سهلي كار ننگرد , به كوچكي و بزرگي نگاه نكند , بلكه در هر امري و در هر لحظه لحظه زندگي نياز خود را به معبود با تمام وجود درك كند و به آن متوجه باشد.
بديهي است بندگي بيشتر را كسي دارد كه بيشتر دعا مي كند. دعا براي شخصيتي جليل القدر كه محبوب خداوند است (اگرچه خداوند نيز محبوب او است ) لذتي وصف ناشدني دارد. بزرگ ترين شخصيت موجود در وي كره خاكي در كل خلقت , از همه بندگان خدا التماس دعا دارد. تقاضاي او كه از امر هر آمري نافذتر است اين است كه « براي ظهور من بسيار زياد دعا كنيد. » پس چه پسنديده است كه پيروان آن مهربان امام , محبت او را در دل هاي خود جاي دهند و زبان خود را براي دعا بر محبوب خويش همواره , تر نگه دارند.
(3 ) ـ حضور
آن كه صداي ما را مي شنود فرقي نمي كند ببينيمش يا خير آن كه درد دل ما را گوش مي دهد و تقاضاي ما را اجابت مي كند چه فرق مي كند آشكار باشد يا پنهان
بسياري از مشتاقان امام هشتم عليه السلام به حرمش مشرف مي شوند , با آن حضرت درد دل مي كنند و حاجت مي گيرند. آن ها كه از معرفت والايي برخوردارند به حاجت گيري توجه نمي كنند , اميد آنها اين است كه با آن حضرت دمي بياسايند و به همين مقدار كه با او باشند براي آنها بس است . همراهي با نور و « بودن با حجت خدا » اصل عبوديت است . و خوشا به حال منتظران راستين كه امام غايب خود را حاضر مي دانند يعني عملكرد آنها در غيبت امامشان فرقي با حضور حضرتش نمي كنند.
(4 ) ـ سد راه :
آن كه سد راه نور است , آن كه مي كوشد مردم از امامشان فاصله بگيرند , و يا رو در روي آن امام والامقام بايستند , آن كه تلاش مي كند كه مردم امام خويش را از ياد ببرند , ابليس است . موجودي خبيث كه با نافرماني خداوند و پايداري بر آن , دوزخ را بر خود خريد. او از ظهور امام عصر ارواحنا له الفدا سخت نگران است زيرا ظهور , پايان عمر او است .
به اين ترتيب , آنها كه سعي در مخالفت با خواست شيطان دارند , برده اند وگرنه باخته اند و از راه مانده اند!
(5 ) ـ عهد :
وادي امام عصر وادي امن و امان است . آرامش تنها در خانه اوست و ناامني آنجاست كه او نباشد. بنابراين آنها كه طالب امنيت هستند راه به كوي مهدي موعود)(عج ) دارند و با آن حضرت عهد مي بندند. بيعت با آن حضرت , بيعت با امنيت است , داخل شدن در خانه امن و بركت است . كعبه بي او , بي روح است , نماز بي ولاي او عبادت نيست , زندگي با عدم شناخت او , مرگ جاهلي است . اميد كه ما عهدشكن نباشيم .
والسلام .
ع . طلوع

چكامه هاي نوراني


رود زلال علاقه مندي به آستان مقدس مهدوي (عج ) در بين تمامي حق جويان جريان دارد.
هيچ انسان حقيقت طلبي را نمي توان يافت كه از اين نعمت فطري الهي بي بهره باشد.
علما , ادبا , سخنرانان , معلمان , محصلان , همه و همه به نحوي اين علاقه را ابراز مي كنند. ساير مردم نيز از هفته ها قبل از فرا رسيدن نيمه شعبان به چراغاني كوچه هاو خيابان هاي محل خود مي پردازند. عده اي از آنها در روزهاي جمعه , ندبه سر مي دهند. گروهي نيز در بعضي مساجد به خواندن دعاهاي سماوت و عصر جمعه مي پردازند. شايدكمتر نمازگزاري را سراغ داشته باشيم كه در قنوت نمازهايش دعاي فرج نخواند. هيچ نماز جمعه اي نيست مگر آن كه زمزمه دعاي بر تعجيل ظهور به گوش مي رسد.
حتي در روزگاري نه چندان دور در بعضي شهرهاي كشومان , عده اي به انتظار امام زمان (عج ) از شهر خارج مي شدند و آمادگي خود را براي ظهور مولايشان اعلام مي كردند.
اگر به زمزمه حجاج , گرداگرد خانه خدا نيز گوش فرا دهيم , دعاي اصلي آنها تعجيل در فرج امام عصرعليه السلام است .
در اين ميان , شعرا نيز از اين خوان گسترده بهره ها برده اند.گروهي نيز اگر چه خود هيچ شعري براي مولايشان نسروده باشند امابه جمع آوري اشعار شعراي ديگر همت گماشته اند. تاكنون كتاب هاي بسياري از اين قبيل , چاپ و منتشر شده است .
اخيرا آقاي « سعيد هندي » با گشت و گذاري عميق دراشعار قدما , چه دركتاب هاي چاپ شده و چه در نسخه هاي خطي كتابخانه ها , و با دقت و حوصله ي تمام به جمع آوري اشعاري از شعراي پيشين همت گماشته است .
بررسي و گزينش او كه « چهل چامه » نام گرفته به شعراي معاصر نظر نداشته بلكه حتي از شعراي قرن ششم نيز اشعاري را داراست . تمامي شعرهاي انتخاب شده , در مدح مهدي موعود(عج ) است .
به اين ترتيب « چهل چامه » از جنبه تاريخي , پاسخ عملي وگواه نقضي است بر آنها كه اعتقاد به مهدويت را ساخته صفويه مي دانند! چگونه مي توان اعتقادي را كه ريشه در قرون قبل داشته , به دوران خاصي نسبت داد شخص پيامبر خاتم بارها و بارها به نام و مشخصات قيام آن حضرت , اشاره فرموده اند. اميرالمومنين به وقايع آخرالزمان اشاره فرموده و مشخصه هائي از حكومت مهدي (عج ) را بيان كرده اند , ساير معصومين عليهم السلام نيز از چگونگي ميلاد , انواع غيبت ها , حكمت هاي غيبت , وضعيت قيام , ثواب انتظار و آياتي از قرآن كه به قيام وزندگي آن حضرت تاويل و تفسير شد , سخن گفته اند.
جالب آن كه اين احاديث هم دركتب شيعي آمده و هم علماي سني بسياري از آن ها را بازگو كرده اند. بنابر اين اصالت مهدويت را كه به دوره قبل از خلقت برمي گردد , به اوائل دعوت اسلام مرتبط مي دانيم نه به دوره اي از دوره هاي اخير!
از سوي ديگر , « چهل چامه » متن قوي و متقني است كه شايسته است اساتيد محترم دانشكده هاي ادبيات دانشگاههاي كشور عنايت ويژه اي به آن داشته و در بيان نمونه هاي ادبي , به ابياتي از آن استناد كنند.
همچنين تمامي آموزگاران و دانشجويان رشته ادبيات با بررسي اشعار مختلف آن در قالب هاي مسمط و ترجيح بند و تركيب بند مي توانند بهره هاي فراوان ببرند.
ساير علاقه مندان به آستان مقدس امام عصر(عج ) و ادباي محترم نيز مي توانند از اشعار مختلف و آرايه هاي گوناگون ادبي ازجمله تشبيه , استعاره , تضمين , تلميح , مراعات نظير , اسلوب معادله و... از جنبه ديگر , مشتاقان ميراث مكتوب كشور نيز نسبت به احياي بخشي از نسخ خطي به نوبه ي خود از ديدن اين كتاب بهره خواهند برد.
هندي , چامه سرايان را پيش از ذكر قصايدشان معرفي كرده است . او به توضيح لغات دشوار هر شعر نيز پرداخته است .
« نشر ريحان » عهده دار انتشار اين كتاب وزين شده و آن را در 280 صفحه به قطع رقعي براي نخستين بار در سال جاري منتشر كرده است .
به مناسبت اين ايام خجسته چند بيت از قصيده يكي از شعرا را تبركا تقديم مي داريم .
خوش آن كه پشت بر اهل زمانه كرد چو ما
رخ طلب به ره صاحب الزمان دارد
شه سرير ولايت , محمدبن حسن
كه حكم برسر ابناي انس و جان دارد
كفش كه طعنه به لطف و سخاي بحر زند
دلش كه خنده به وجود و عطاي كان دارد
به يك گداي فرومايه صرف مي سازد
به يك فقيرتهي كيسه درميان دارد
ع ـ طلوع

نقش دعا در تعجيل فرج امام زمان عليه السلام




اشاره
گاهي در اذهان بعضي از مردم اين پرسش مطرح مي شود كه اگر امر ظهور امام عصر عليه السلام آن چنان قطعي است كه اگر حتي يك روز از عمر جهان باقي مانده باشد , خداوند آن روز را چنان طولاني مي كند كه امام زمان عليه السلام ظهور كند , و اگر اراده خداوند بر برقراري نظام عدل مهدوي (عج ) در سرتاسر جهان تعلق گرفته است , و اگر وعده الهي بر وراثت صالحان از زمين و خلافت بر زمينيان محقق شده و خلف وعده از خداوند , قبيح است , با همه ي اين موارد قطعي و مسلم چرا دعا كنيم و اصولا دعاي ما چه فايده اي مي تواند داشته باشد به عبارت ديگر , جايي براي ايفاي مسئوليت ما باقي نمي ماند.
براي پاسخ به اين پرسش چند تذكر را از كتاب « بر افق روشني ها » نقل مي كنيم . اميد كه خوانندگان محترم از آن بهره برند.
1 ـ دعا و اهميت آن را ساده نگيريم كه كارساز و سرنوشت ساز است . در روايات , داستان قوم بني اسرائيل آمده است كه به خاطر دعا , فاصله ي زماني ظهور ناجي آن ها حضرت موسي عليه السلام , از چهارصد سال به دويست و سي سال تقليل يافت و سرانجام به دنبال آن ناله و ندبه ها , خداوند , حضرت موسي را به فرياد آنان رسانيد . (1 )
2 ـ اگر به واقع اهل دعا باشيم , اساسا نيايش و درخواست از خداوند , به ما اجازه ي گريز از مسووليت نمي دهد (2 ) , بلكه همواره بايد هم آهنگ با زمينه ي درخواست تلاش و حركت نمود.
در عين حال , گمان هم نداشت كه خود مستقلا و بي هيچ مددجويي از خداوند , مي توانيم نقش نهايي را در تحقق مساله عهده دار باشيم , بلكه بايد اين جايگاه را براي خداوند عالم قائل بود.
3 ـ اساسا روح انتظار ـ كه در دوران غيبت مولايمان امام عصر عليه السلام بدان ماموريم و در روايات ما به عنوان « افضل الاعمال » (3 ) از آن ياد شده ـ با نفي مسووليت ناسازگار است
چگونه مي توان منتظر واقعي بود و در عين حال , دست روي دست گذاشت و هيچ تلاش و كوششي نداشت و همه ي كارها را به عهده ي ديگري واگذاشت
4 ـ در دعا , از امام زمان عليه السلام به عنوان « ميثاق الله الذي اخذه و وكده » (4 ) تعبير شده و اين نكته , بيانگر حقيقتي است كه از دقت در واژه ي ميثاق مي توان آن را به دست آورد; بدين معني كه پيمان همواره داراي دو طرف است . بنابراين نمي توان از كنار اين عهد ـ كه امري دوجانبه است ـ بي هيچ تعهد و مسئوليت و ايفاي نقشي گذر نمود; بلكه بايد گفت :
جز تو ياري نگرفتيم و نخواهيم گرفت
ما بر آن عهد كه بوديم , بر آن ايم هنوز
پاورقي ها :
1 ـ بحارالانوار 4 : .118
2 ـ در كتاب بر بساط نيايش , اثر همين نويسنده , صفحات 28 تا 34 طي مبحث روح و راه , به خوبي نشان داده شده كه دعا به بارآورنده ي روح و بيانگر و آموزنده ي راه است . در اين صورت ناگزير از مسئوليت و بي كارگي پيشه كردن و همه ي كارها را به عهده ي خدا انداختن به هيچ وجه جمع نمي شود.
3 ـ بحارالانوار 75 : .208
4 ـ مفاتيح الجنان , زيارت آل يس .