روزنامه جمهوري اسلامي 12/07/1384 صفحه عقيدتي

تجربه
همساني با مردم
* انسان , اخلاق , تزكيه
دعوت به ميهمانسراي الهي حضرت امام خميني
تجربه


قال علي عليه السلام : الايام تفيد التجارب .
حضرت علي عليه السلام فرمودند : گذشت روزها , به انسان ها تجربه ها مي آموزد.
قال علي عليه السلام : لاتقد من علي امر حتي تخبره .
حضرت علي عليه السلام فرمودند : تا به كاري آگاه نشدي و در آن چيز خبره نگشتي , در انجام آن نسبت به ديگران سبقت مگير.
قال علي عليه السلام : من حفظ التجارب اصابت افعاله .
حضرت علي عليه السلام فرمودند : هر كس تجربه ها را حفظ كند و از آنها استفاده نمايد , كارهايش به خوبي و درستي انجام شود.
قال علي عليه السلام : حفظ التجارب راس العقل .
حضرت علي عليه السلام فرمودند : حفظ تجربه ها , اصل و اساس عقل است .

همساني با مردم


اوضاع اقتصادي مدينه مطلوب بنظر نمي رسيد , كمبود اجناس و بالا بودن سطح قيمتها , مشكلات زندگي را افزايش مي داد , در چنين شرايطي , انسانهاي خودبين و خودخواه كه تنها بخود و منافع خود ميانديشند دست به احتكار و سودجويي مي زنند و منافع نفساني خويش را بر مصالح انساني همنوعان مقدم ميدارند. اينگونه افراد كه دلهايشان به بيماري قساوت و روحشان به مرض حرص مبتلا ميگردد از قله رفيع انسانيت به دره وحشتناك سبعيت سقوط مي كنند.
در چنين موقعيتي كه مشكلات مختلف اقتصادي , عرصه زندگي را بر ديگران تنگ مي نمايد , فداكاري و ايثار مي تواند بخشي از فشارها را بكاهد و زمينه را براي مقاومت در برابر هجوم نابسامانيها افزايش دهد.
« معتب » كه از نزديكان امام صادق و امام كاظم (ع ) بوده و سالهاي متمادي در خانواده پر عائله امام (ع ) مسئوليت مخارج را بر عهده داشته و باصطلاح وكيل خرج بوده است ميگويد :
وقتيكه مردم مدينه در تهيه مايحتاج زندگي و كالاهاي اساسي در مضيقه قرار گرفتند , امام كاظم (ع ) بما دستور داد كه محصولات بوستانها و زراعت را در چنين شرايطي هرگز انبار و ذخيره نكنيم بلكه آنها را در بازار براي فروش عرضه نمائيم .
سپس امام (ع ) روش تامين نيازمنديهاي خانواده خويش را اينطور بيان فرمود :
« ونشتري مع المسلمين يوما بيوم »
(ما نيز همانند مردم مسلمان , نيازمنديهاي خود را روز به روز , از بازار تهيه مي كنيم .) (به نقل از داستان هاي زندگي از امام موسي كاظم عليه السلام )

انسان , اخلاق , تزكيه




حضرت امام خميني
آخرين قسمت
تهذيب نفس در حوزه ها و دانشگاه ها
بايد از حوزه هاي علميه يك عالمي به تمام معنا متعهد بيرون بيايد و مركز ساخت انسان باشد و دانشگاه هم مركز ساخت انسان . ما انسان دانشگاهي مي خواهيم , نه معلم ودانشجو , دانشگاه بايد انسان ايجاد كند و انسان بيرون بدهد , اگر انسان بيرون داد , انسان حاضر نمي شود كه كشور خودش را تسليم كند به غير , انسان حاضر نمي شود كه تحت ذلت برود و هم از انسان مي ترسند. سابق رضاخان از]دشمنان [اسارت , مدرس مي ترسيد براي اينكه انسان بود... رضاخان رقيب خودش را مدرس مي دانست , به ديگران اعتنايي نداشت . رقيب خودش را مدرس مي دانست كه وقتي كه مي ايستاد وصحبت ميكرد , متزلزل مي كرد همه را. يك انسان بود , وضع زندگيش آن بود كه شما شنيديد و من ديدم . وقتي كه وكيل شد يعني از اول به عنوان فقيهي كه بايد در مجلس باشد تعيين شد , آنطور كه نقل كرده اند يك گاري با يك اسبي در اصفهان خريده بود و سوار شده بود و خودش آورده بود تا تهران , آنجا آن را هم فروخته بود و منزلش يك منزل محقر از حيث ساختمان . يك قدري بزرگ بود ولي محقر از حيث ساختمان و زندگي يك زندگي مادون عادي كه در آنوقت لباس كرباس ايشان زبانزد بود , كرباسي كه بايد از خود ايران باشد مي پوشيد. اين وطنخواه ها كدام لباسشان مال ايران است بايد همه اشخاصي كه علاقه دارند به اين كشو. علاقه دارند به اسلام , علاقه دارند به اين ملت توانشان راروي هم بگذارند براي اصلاح دانشگاه , خطر دانشگاه از خطر بمب خوشه اي بالاتر]غير مهذب [ است . چنانچه خطر حوزه هاي علميه هم از خطر دانشگاه بالاتر است . بايد تهذيب بشوند اينها , بايد اشخاص متعهد چه در حوزه هاي علميه و چه در دانشگاه كمر خودشان را محكم ببندند براي اصلاح . حالا شما آقايان يك قدم را برداشتيد و اين قدم پر بركتي است و او اينكه آن ديوار بزرگي كه بين شما كشيده بودند , آن سد عظيمي را كه مابين به اصطلاح فيضيه و دانشگاه كشيده بودند , آن سد را شما شكستيد. اين قدم اول است كه شما برداشتيد و قدم هاي بعدي كوشش در اينكه از همه جهات مستقل باشيد و وابسته نباشيد.
ديگران و نسل هاي آتيه اي كه انشاالله مي آيند متوجه باشند كه اين دو مركز بايد با هم باشند و اين دو مركز بايد علم و عمل , علم و تهذيب را به منزله دو بالي بدانند كه با يكي از آنها نمي شود پريد , قدم هاي بعد تهذيب است . مهم اين است كه يك كسي كه از دانشگاه بيرون مي آيد بفهمد كه من با بودجه اين مملكت تحصيل كرده ام , متخصص شده ام , و به مقامات عاليه علم رسيده ام و بايد براي اين مملكت خدمت بكنم و براي استقلال اين كشور بايد خدمتگزار باشم . بايد اين اساتيد دانشگاه آن چيزهايي كه در سال هاي طولاني و خصوصا در اين تقريبا 50 سال آخر در مغز اين جوان ها انباشته كرده اند و به آنها همچو باورانده بودند كه ما خودمان چيزي نيستيم و بايد باشد , كه اين موجب اين شد كه ]خارج [همه چيزمان از آنجا , مغزهاي اينها به كار نيفتاد براي اينكه خودشان يك چيزي را ايجاد كنند , بايد آنهائي كه به اين كشور علاقه دارند , آنهائي كه به اين ملت علاقه دارند , آنهائي كه خودشان وابسته نيستند و خدمتگزار ابرقدرت ها نيستند , آنها همت كنند به اينكه دانشگاه را يك مركزي درست كنند كه مركز علم و تهذيب باشد. كه همه تخصص ها در خدمت خود كشور باشد نه اينكه متخصص بشود و با آن تخصصش ما را به دامن آمريكا بكشد. متخصص بشود و با آن تخصصش به كشور ما ضربه وارد كند , هر چه متخصص تر بدتر.
آن كسي كه مهذب نشده است و آن كسي كه براي كشور خودش احساس نكرده كه من براي اين كشور هستم و از اين كشور من استفاده كرده ام و استفاده علمي ام را بايد به اين كشور تحويل بدهم , اگر چنانچه اين احساس نباشد و اين باور نباشد. دانشگاه بدترين مركزي است براي اينكه ما را به تباهي بكشد و اگر اين احساس پيدا شد و اين اساتيد دانشگاه , آنهائي كه متعهدند , آنهائي كه توجه دارند , آنهائي كه در زمان سابق براي اين مملكت غصه مي خوردند. بايد خودشان را مجهز كنند كه اين فرزندان ايران , متعهد و در خدمت خود ايران باشند. اگر اينطور بشود , دانشگاه بالاترين مقامي است كه كشور ما را به سعادت مي رساند.
دانشگاه دو راه دارد : راه جهنم و راه سعادت , راه ذلت و مسكنت و نوكرمآبي و امثال اينها و راه عظمت و عزت و بزرگ را داريم فايده ندارد , ]غير مهذب [منشي . تا ما همين دانشگاه ما 50 سال است دانشگاه داريم و هر چه فساد توي اين مملكت پيدا شد از اين اشخاصي بود كه در دانشگاه تحصيل كرده بودند , تخصص هم شايد داشتند.
اگر تهذيب در كار نباشد , علم توحيد هم به درد نمي خورد. « العلم هو الحجاب الاكبر » هرچه انباشته تر بشود علم , حتي توحيد كه بالاترين علم است انباشته بشود در مغز انسان و قلب انسان , انسان را اگر مهذب نباشد , از خداي تبارك و تعالي دورتر مي كند. بايد كوشش بشود در اين حوزه هاي علميه , چه حال و چه بعدها كوشش بشود كه را مهذب كنند. در كنار علم فقه و فلسفه و امثال اينها , ]طلاب [ حوزه هاي اخلاقي , حوزه هاي تهذيب باشد و حوزه هاي سلوك « الي اله تعالي » .
شما مي دانيد كه مرحوم شيخ فضل الله نوري راكي محاكمه كرد يك معمم زنجاني , يك ملاي زنجاني محاكمه كرد و حكم قتل را او صادر كرد. وقتي معمم , ملا , مهذب نباشد , فسادش از همه كس بيشتر است در بعضي روايات هست كه در جهنم . بعضي ها , اهل جهنم از تعفن بعضي روحانيين در عذاب هستند و دنيا هم از تعفن بعضي از اينها در عذاب است .
تا اصلاح نكنيد نفوس خودتان را , از خودتان شروع نكنيد و خودتان را تهذيب نكنيد , شما نمي توانيد ديگران را تهذيب كنيد. آدمي كه خودش آدم صحيحي نيست نمي تواند ديگران را تصحيح كند. هرچه هم بگويد فايده ندارد. كوشش كنند علمائي كه الان در حوزه ها هستند , در هر حوزه اي از حوزه هاي اسلامي كه اين جوان ها كه با يك فطرت سالم مي آيد , بعد از ده , بيست سال با يك فطرت فاسد بيرون نروند. تهذيب لازم است ...
البته همه , همه ملت و همه انسان ها بايد مهذب بشوند , لكن تاجر اگر مهذب نشد , كارش يك كار گرانفروشي و اينهاست كه وقتي همه اش را روي هم بگذارند]امثالش [ فسادش زياد است اما يك نفر اينقدرها فساد ندارد. اما عالم اگر فاسد بشود , يك شهر را , يك مملكت را به فساد مي كشد. چه عالم دانشگاه باشد و چه عالم فيضيه , فرقي نمي كند. انشاالله خداوند تبارك و تعالي اين قدمي را كه شما عزيزان برداشتيد و آن وحدت بين شما و دانشگاه و شما و روحانيون اين قدم را مبارك كند و توجه به اين داشته باشيد حالا كه شما داريد به هم نزديك مي شويد نقشه هائي كه براي جدا كردن شما از هم است بيشتر به كار مي افتد.
(آئين انقلاب اسلامي , گزيده انديشه هاي امام خميني , موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني )
اگر « تهذيب » در كار نباشد , علم توحيد هم به درد نمي خورد. هر چه انباشته تر بشود علم , حتي توحيد كه بالاترين علم است انباشته بشود در مغز انسان و قلب انسان , انسان را اگر مهذب نباشد. از خداي تبارك و تعالي دورتر مي كند!
تا اصلاح نكنيد نفوس خودتان را , از خودتان شروع نكنيد و خودتان را « تهذيب » نكنيد , شما نمي توانيد ديگران را تهذيب كنيد , آدمي كه خودش آدم صحيحي نيست نمي تواند ديگران را تصحيح كند
حوزه و دانشگاه بايد « علم و عمل » , « علم و تهذيب » را به منزله دو بالي بدانند كه با يكي از آنها نمي شود پريد

دعوت به ميهمانسراي الهي حضرت امام خميني


مردان آگاه الهي بايد پيش از فرا رسيدن ماه مبارك رمضان خود را براي صومي كه در حقيقت انقطاع و اجتناب از لذات دنياست (و اين اجتناب به طور كامل همان انقطاع الي الله مي باشد.) آماده و مهيا كنند. كمال انقطاع به اين سادگي حاصل نمي شود. احتياج فوق العاده به تمرين , زحمت , رياضت , استقامت و ممارست , دارد تا بتواند با تمام قوا از ما سوي الله منقطع گردد و به غير خداوند توجهي نداشته باشد. تمام صفات وارسته انساني در انقطاع كامل الي الله نهفته است . و اگر كسي بدان دست يافت , به سعادت بزرگي نايل شده است . ليكن با كوچكترين توجه به دنيا محال است انقطاع الي الله تحقق يابد. و كسي كه بخواهد روزه ماه مبارك رمضان را با آن آدابي كه از او خواسته اند انجام دهد , لازم است انقطاع كامل داشته باشد تا بتواند مراسم و آداب مهماني را به جا آورد. و به مقام ميزبان تا آنجا كه ممكن است عارف گردد.طبق فرمايش حضرت رسول اكرم (ص ) (به حسب خطبه اي كه به آن حضرت منسوب است ) همه بندگان در ماه مبارك رمضان به مهماني خداوند تعالي دعوت شده اند و مهمان پروردگار خود مي باشند. آنجا كه مي فرمايد : ايهاالناس , انه قد اقبل اليكم شهرالله ... وقد دعيتم فيه الي ضيافه الله (ماه خدا به سوي شما روي آورد... و شما در اين ماه به مهماني خدا خوانده شديد) شما در اين چند روزي كه به ماه مبارك رمضان مانده به فكر باشيد , خود را اصلاح كرده توجه به حق تعالي پيدا نماييد , از كردار و رفتار ناشايسته خود استغفار كنيد , اگر خداي نخواسته گناهي مرتكب شده ايد , قبل از ورود به ماه مبارك رمضان توبه نماييد , زبان را به مناجات حق تعالي عادت دهيد. مبادا در ماه مبارك رمضان از شما غيبتي , تهمتي , و خلاصه گناهي , سربرند , و در محضر ربوبي با نعم الهي و در مهمانسراي حق تعالي دعوت شده ايد : دعيتم فيه الي ضيافه الله خود را براي مهماني با شكوه حضرت حق آماده سازيد.لااقل به آداب صوري و ظاهري روزه پايبند باشيد. (آداب حقيقي باب ديگري است كه به زحمت ومراقبت دايم نياز دارد.) معناي روزه فقط خودداري و امساك از خوردن و آشاميدن نمي باشد , از معاصي هم بايد خودداري كرد. اين از آداب اوليه روزه مي باشد كه براي مبتديهاست .(آداب روزه براي مردان الهي كه مي خواهند به معدن عظمت برسند غير از اين مي باشد.) شما اقلا به آداب اوليه روزه عمل نماييد , و همان طور كه شكم را از خوردن و آشاميدن نگه مي داريد , چشم وگوش و زبان را هم از معاصي باز داريد. از هم اكنون بنا بگذاريد كه زبان را از غيبت , تهمت , بدگويي و دروغ نگه داشته , كينه , حسد , و ديگر صفات زشت شيطاني را از دل بيرون كنيد. اگر توانستيد , انقطاع الي الله حاصل نماييد , اعمال خود را خالص و بي ريا انجام دهيد , از شياطين انس و جن منقطع شويد , ليكن به حسب ظاهر از رسيدن و دست يافتن به چنين سعادت ارزنده اي مايوس مي باشيم , اقلا سعي كنيد روزه شما مشفوع به محرمات نباشد. در غيراينصورت اگر روزه شما صحيح شرعي باشد. مقبول الهي نبوده بالا نمي رود. بالا رفتن عمل و مقبوليت آن , با صحت شرعي خيلي تفاوت دارد. اگر با پايان يافتن ماه مبارك رمضان , در اعمال و كردار شما هيچ گونه تغييري پديد نيامد و راه و روش شما با قبل از ماه صيام فرقي نكرد , معلوم مي شود روزه اي كه از ما خواسته اند محقق نشده است . آنچه انجام داده ايد روزه عامه حيواني بوده است .
در اين ماه شريف , كه به مهمانسراي الهي دعوت شده ايد , اگر به حق تعالي معرفت پيدا نكرديد يامعرفت شما زيادتر نشد , بدانيد در ضيافه الله درست وارد نشديد و حق ضيافت را به جا نياورديد. نبايد فراموش كنيد كه در ماه مبارك , كه « شهرالله » مي باشد و درهاي رحمت الهي به روي بندگان باز است و شياطين و اهريمنان ـ به حسب روايت ـ در غل و زنجير به سر مي برند , اگر شما نتوانيد خود را اصلاح و مهذب نماييد , نفس اماره راتحت مراقبت و كنترل خود درآوريد , هواهاي نفسانيه را زير پا گذاشته علاقه و ارتباط خويش را با دنيا و ماديت قطع كنيد , بعد از پايان يافتن شهر صيام مشكل است بتوانيد اين مسائل رابه مرحله عمل درآوريد. بنابراين , از فرصت استفاده كنيد و پيش از آنكه اين فيض عظمي سپري گردد , در مقام اصلاح , تزكيه و تصفيه امور خود برآييد , خود را براي انجام وظايف ماه صيام آماده و مهيا سازيد. طوري نباشد كه پيش از فرارسيدن شهر رمضان همانند ساعت به دست شيطان كوك شده در اين يك ماه كه شياطين در زنجيرند شما به طور خودكار به معاصي و اعمال خلاف دستورات اسلام مشغول گرديد! گاهي انسان عاصي وگناهكار بر اثر دوري از حق وكثرث معصيت آنچنان در تاريكي وناداني فرو مي رود كه ديگري نيازي به وسوسه شيطان ندارد , خودبه رنگ شيطان در مي آيد.
(جهاد اكبر , اثر حضرت امام خميني )