روزنامه جمهوري اسلامي 11/07/1384 صفحه كتاب و كتابخواني

* دفاع مقدس
* جنگ و دفاع
دفاع مقدس




« دفاع مقدس در انديشه امام خميني » كتابي است كه با اهتمام مهدي مرندي , داود سليماني و علي اصغر رحمتي تدوين يافته و موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني (س ) آن را در 768 صفحه منتشر كرده است . مقدمه كتاب مذكور حاوي كليات و همچنين شامل مطالبي در توضيح فصول مختلف كتاب است كه بخشي از آن را جهت بهره برداري خوانندگان محترم به شرح زير درج مي كنيم :
با پيروزي انقلاب اسلامي و برقراري جمهوري اسلامي در ايران , آمريكا كه منافع خود را در اين كشور از دست رفته ديد , با كمك عوامل داخلي و خارجي خود به منظور سرنگوني جمهوري اسلامي و بازگرداندن مطامع نامشروع خود كه با نام منافع در تعقيب آن بود , دست به اقداماتي زد , كه اگر نبود بيداري و هوشياري ملت ايران , هر كدام مي توانست به فروپاشي يك نظام نوپا بيانجامد. ازجمله اين اقدامات مي توان از غائله گنبد , برانگيختن احساسات قومي با نامهاي خلق عرب , خلق بلوچ و انفصال كردستان از ايران و به آشوب كشاندن دانشگاهها نام برد.
سفارت آمريكا در ايران , كانون چنين توطئه هايي بود كه با تسخير آن توسط دانشجويان پيرو خط امام , ديگر انجام اينگونه توطئه ها عملي نبود و آمريكا ناگزير رابطه خود را با ايران قطع كرد. حضرت امام (س ) طي پيامي قطع رابطه آمريكا را به نفع ملت ايران و انقلاب اسلامي دانستند و فرمودند :
« ... ما اين قطع رابطه را به فال نيك مي گيريم ; چونكه اين قطع رابطه دليلي بر قطع اميد آمريكا از ايران است . »
آمريكا پس از اين رسوايي , برنامه ديگر خود را كه تدارك جنگ عليه اين نظام نوپا بود به اجرا گذاشت . آماده ساختن رژيم بعث عراق براي حمله به ايران , كه تا آن زمان هم پيمان شوروي تلقي مي شد , بهترين گزينه براي آمريكا بود; چرا كه با حذف رژيم شاهنشاهي در ايران و خارج شدن اين كشور از نيم سايه بلوك غرب و به تبع , پشت كردن به نقشي كه به عنوان ژاندارم منطقه براي ايران قائل شده بودند , خلا قدرت براي آمريكا در اين منطقه را موجب گرديد و با به هم خوردن توازن قوا و معادلات استراتژيك بين شرق و غرب , سپردن چنين نقشي به حزب بعث عراق براي آمريكايي ها مي توانست يك گزينه نسبتا مناسب باشد. بالاخص كه در اين هنگام , شوروي نيز با دخالت نظامي در افغانستان دچار مشكلات فراوان شده بود و امكان سازش آمريكا با رقيب فراهم بود; زيرا رهبران شوروي نيز به تصور آنكه مشغول شدن ايران با يك كشور همسايه , موجبي براي غفلت جمهوري اسلامي ايران از سرنوشت همسايه ديگر خود خواهد شد , آن را يك مزيت محسوب مي كردند.
وقتي براي اولين بار در تاريخ جنگ سرد , شرق و غرب سياسي براي مقابله با يك نظام « نه شرقي نه غربي » , توافق كردند كه جنگ را به ايران اسلامي تحميل كنند تا اين كانون نور را كه گرمابخش دلهاي محرومان و مستضعفان جهان و شادي آفرين قلوب تمامي رنجديدگان تاريخ معاصر بود , براندازند و به ملتهاي مظلوم و تحت ستم كه با پيروزي انقلاب اسلامي جاني تازه در كالبدشان دميده شده بود , بباورانند كه هر حركت استقلال طلبانه و آزايخواهانه , در برابر خواست و اراده ابرقدرتها محكوم به شكست است ! بايد تبعات آن را نيز متوجه مي شدند; اماگويي در تصميمات شريرانه , مقدرات به گونه اي ديگر رقم مي خورد. چنانكه چندي پس از پايان جنگ , عراق به كويت حمله كرد , سپس آمريكا عراق را مورد حمله قرار داد , شوروي از هم پاشيد و آمريكا نقش ژاندارمي منطقه را راسا به عهده گرفت و در اين نقش جديد , دولت خود را به عنوان دولتي جنگ افروز به جهانيان معرفي كرد.
تحميل جنگ بر ايران و سير تحولات آن نشان داد محاسبات قدرتها تا چه ميزان غيرواقع بينانه است ; چرا كه امت سربلند و مقاوم ما كه از آموزه هاي مكتبي چون اسلام ناب سيراب شده , و عشق به پيامبر اكرم (ص ) و ائمه هدي (ع ) با جانش در آميخته و با باور قلبي به آيه شريفه : كم من فئه قليله غلبت فئه كثيره باذن الله راه خويش را انتخاب كرده بود , در عرصه دفاع , از عشق مايه گرفت و از جان مايه گذاشت و در حراست از ميهن اسلامي حتي يك گام عقب ننشست و هنرمندانه توانست معنويت انقلاب را به جهان صادر كند.
همانگونه كه انقلاب اسلامي با رهبري حضرت امام خميني (س ) به پيروزي رسيد , در دفاع مقدس نيز با رهنمودها و فرماندهي ايشان ادامه يافت , و آنچه حاصل شد دستاوردي عظيم بود; چرا كه در دويست سال اخير , براي اولين بار ايران در جنگي نابرابر حتي يك وجب از خاك خود را از دست نداد; از مستشاران خارجي كمك نگرفت ; روي پاي خود مردانه ايستاد; در صنايع دفاعي به خودكفايي رسيد; حتي در اوج جنگ از رفتن به پاي صندوقهاي راي براي تعيين سرنوشت , غفلت نكرد و خود را به عنوان قدرتي كه مي تواند پشتوانه مستضعفان جهان باشد تثبيت كرد.
در اين تبيان آنچه گردآوري شده , آن دسته از رهنمودهاي آن رهبر بزرگ است كه با دوران حماسه دفاع كه بحق , دفاع مقدس نام گرفت , ارتباط مستقيم دارد و مي تواند همواره در زمينه دفاع ملتها از هويت و استقلال خويش , مشعل راه بماند.
ويژگيهاي اين مجموعه
اين مجموعه كه در شاخه جنگ و جهاد گروه اجتماعي معاونت پژوهشي موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني (س ) استخراج و تنظيم شده است , مشتمل بر نه فصل مي باشد :
فصل اول كه « علل جنگ و هويت ما در جنگ تحميلي » نام دارد , به مباحثي درباره علل تحميل جنگ , هويت ما در جنگ تحميلي , ضرورت دفاع , انگيزه هاي دفاعي و شعارهاي اصولي در جنگ , اختصاص داده شده است .
فصل دوم با عنوان « ايجاد روحيه جنگي و دفاعي » آورده شده و در آن تشويق و تقدير از رزمندگان , دعوت از مردم براي دفاع و كمك به رفع موانع در جنگ مطرح گرديده است .
در فصل سوم به نقش اقشار مختلف با عنوان « مردم در جنگ » پرداخته شده است .
در فصل چهارم « نقش نهادها در جنگ » ازجمله نهادهاي ديني , نظامي , مردمي و سازمانهاي پشتيباني مورد توجه بوده است .
در فصل پنجم مباحثي در باره « تبليغات در دفاع مقدس » مورد اشاره قرار گرفته است .
در فصل ششم « تذكرات و اخطارهاي حضرت امام (س ) » به نيروهاي مسلح , مردم و ارتش عراق و دولتهاي منطقه گردآوري شده است .
فصل هفتم با عنوان « دشمن در جنگ تحميلي » , صفات و ماهيت دشمن , جنايات دشمن بر مردم عراق و ايران , و حاميان دشمن را بيان مي كند.
فصل هشتم كه « صلح و پذيرش قطعنامه 598 » نام دارد , مطالبي درباره صلح تحميلي , ادعاي صلح , صلح واقعي , سازمانهاي صلح طلب و علل پذيرش قطعنامه 598 مطرح گرديده است .
در فصل آخر « بركات و دستاوردهاي جنگ » تقديم مي گردد.
در ابتداي انقلاب اسلامي , سفارت آمريكا , كانون توطئه عليه انقلاب و نظام اسلامي ايران بود. به همين دليل به لانه جاسوسي و توطئه مشهور شد و توسط دانشجويان پيروخط امام اشغال گرديد
آمريكا پس از رسوايي ها و توطئه هاي مكرر عليه انقلاب اسلامي , سرانجام به واسطه رژيم بعثي صدام , جنگ عليه ايران را تدارك ديد
تحميل جنگ به ايران اسلامي , اولين توطئه مشترك شرق و غرب سياسي در دوران جنگ سرد محسوب مي شود

جنگ و دفاع




كتاب « جنگ و دفاع در انديشه امام خميني » را كه به اهتمام مهدي مرندي و علي اصغر رحمتي تدوين يافته است , موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني در 202 صفحه منتشر كرده است . مقدمه كتاب مذكور حاوي كليات و همچنين شامل مطالبي در توضيح فصول مختلف كتاب است كه بخشي از آن را جهت بهره برداري خوانندگان محترم به شرح زير درج مي كنيم :
در روزگار معاصر كه قدرتهاي استكباري و نظامهاي ضد مذهبي تلاش مي كردند تا ارزشهاي اخلاقي و معنوي را از جوامع انساني دور سازند و طبق اصول مادي و برنامه هاي ضدارزشي خود , انسانها را شكل وجهت بخشند , چهره اي درخشيد كه آيينه تمام نماي مكتب و جان او جام جهان نماي استقامت و معنويت بود و گفتارش و رفتارش تجلي نور حقيقت . به طوري كه آراي دفاعي ايشان پايگاه مستحكمي براي مبارزان راه حق و مجاهدان مدافع اسلام و ارزشهاي متعالي آن به شمار مي آيد.
امام خميني (س ) از نادر افرادي بودند كه با درك صحيح و جامع از مكتب اسلام و انبيا به تمامي زواياي دين اشراف داشتند و سيره عملي و نظري ايشان از قوانين الهي نشات گرفته و ديدگاه دفاعي ايشان از كوثر اسلام ناب سيراب شده است . و اگر جنگ و دفاع يكي از اركان اسلام به شمار نمي رفت , مطمئنا ايشان به آن توجهي نمي كردند چنان كه در قرآن كريم « قتال » با مشتقاتش 170 مرتبه , « حرب » با مشتقاتش ده بار , « جهاد » با مشتقاتش 41 مورد و « دفاع » با مشتقاتش ده مرتبه تكرار شده است . به طوري كه خداوند متعال خود را اولين مدافع مومنان و بندگان خويش دانسته و مي فرمايد :
ان الله يدافع عن الذين آمنوا ان الله لا يحب كل خوان كفور.
اصولا خدامحوري و دين گرايي پايه اصلي انديشه ايشان بودند و همواره بر دفاع از حريم ارزشهاي اسلام و قرآن تاكيد كرده اند وحتي جنگها رابه منظور توسعه اسلام در عالم بيان داشته اند , در دوران دفاع مقدس مي فرمايند :
« جنگ ما جنگ عقيده است , و جغرافيا و مرز نمي شناسد.
اين به آن مفهوم است كه مبناي تفكر مبارزاتي امام (س ) ديانت است كه در همه زمينه ها بر فهم فقهي تكيه دارد و هدف آن پياده كردن اسلام و تربيت انسان سالم در جوامع است .
ترسيم چنين افق وسيعي از حوزه دفاعي حضرت امام (س ) تحقيقي است جامع كه از بضاعت اين مقدمه خارج است ولي با اندك دقتي بعد جهاني و هميشگي امر دفاع را در انديشه هاي والاي معظم له مي توان ديد. دفاع از اسلام و مسلمين , دفاع از محرومين و مستضعفين , دفاع از حزب الله , دفاع از نهضت و كشور اسلامي , دفاع از جان , مال و آبرو و دفاع از عزت و استقلال سياسي و...
اين الگوگيري دفاعي دقيقا منطبق بر قرآن و سيره پيامبر(ص ) است . ايشان با دقت سيره پيامبر(ص ) و ائمه (س ) را مورد بررسي قرار داده , درسهاي لازم را از آن گرفته و به ديگران آموخته اند.
آشنايي حضرت امام (س ) با سيره نبوي پيامبر (ص ) در حقيقت يافتن الگو و سرمشق زندگي براي دستيابي به حيات طيبه الهي است . سيره حضرت در نحوه ارتباط با خداوند , دوستان , دشمنان , منافقان , حكومت و رهبري , تبليغات , سياست خارجي , جنگ و صلح , اسيران جنگي , آموزش و سازماندهي و... تمامي آموزنده است , چنانكه در بياني فرموده اند :
« اگر يك ملتي بخواهد مقاومت كند براي يك حرف حقي , بايد از تاريخ استفاده كند. از تاريخ اسلام استفاده كند ببيند كه در تاريخ اسلام چه گذشته , و اينكه گذشته سرمشق هست از براي ما »
« لكم في رسول الله اسوه حسنه پيغمبر بزرگ اسلام همه چيز را فداي اسلام كرد تا پرچم توحيد را به اهتزاز درآورد »
اين پير فرزانه همواره در طول حيات مبارزاتي و انقلابي خود سعي داشتند سيره پيامبر اسلام (ص ) و ائمه معصومين (س ) را به دور از هرگونه خرافه و انديشه واهي ارائه دهند و دنباله روي آنان قرارگيرند : « با خداي خويش عهد نموده ايم كه دنباله روي امام خود سيدالشهدا(ع ) باشيم » . جنگهاي اسلام مقصدي جز تربيت انسانها و جاري كردن احكام وجودشان يعني اسلام داشته اند و براي حفظ اين امانت الهي جان خود را تقديم اين راه نموده اند. امام خميني و شهداي انقلاب اسلامي در طي دوران نوراني دفاع مقدس همسفران اهل نور شدند و عاشقانه گردن به مسلخ عشق سپردند. باشد كه خون اين رادمردان همواره بجوشد و چراغ هدايت عصرها و نسلهاي ديگر گردد.
« خميني آغوش و سينه خويش را براي تيرهاي بلا و حوادث سخت و برابر همه توپها و موشكهاي دشمنان باز كرده است و همچون همه عاشقان شهادت , براي درك شهادت روز شماري مي كند » .
« و امور غريبترين چيزها در دنيا همين اسلام است . ونجات آن قرباني مي خواهد. ودعا كنيد من نيز يكي از قربانيهاي آن گردم . »
ويژگيهاي اين مجموعه :
اين مجموعه كاري است از گروه جنگ و جهاد معاونت پژوهشي موسسه تنظيم ونشر آثار امام (س ) ومشتمل بر چهار فصل زير است :
فصل اول : با عنوان جنگهاي حق و باطل به مباحثي پيرامون جنگ در قرآن و اهداف جنگهاي حق طلبانه و جنگهاي باطل وتفاوت ماهوي جنگها پرداخته است .
فصل دوم : با عنوان وجوب دفاع و استقامت به مباحثي همچون ضرورت دفاع , ضرورت آمادگي دفاعي , استقامت در قرآن , ضرورت استقامت , نقش مساجد در جنگ و دفاع پرداخته شده است .
فصل سوم : ويژگيهاي رزمندگان صدر اسلام عنواني است با زير موضوعاتي همچون فداكاري , عقيده و ايمان , شهادت طلبي .
فصل چهارم : اين مبحث تحت عنوان احكام فقهي دفاع وجهاد به موضوعات حكمهاي فقهي جنگ و دفاع پرداخته و سعي گرديده است اهم موضوعات آورده شود. عناويني چون دفاع فردي , دفاع جمعي , شرايط دفاع , وجوب آموزش و آمادگي دفاعي , وجوب كفايي حضور در خداوند وممانعت از ظلم ستمگران نداشته است . ومكتب اسلام هم استفاده از جنگ را تا مرز ضرورت محدود ساخته و آن را به عنوان آخرين وسيله براي جلوگيري از تجاوز و طغيان و تاديب مفسدان وظالمان پذيرفته است . مفسداني كه بر اساس اميال شيطاني خود هميشه در صدد پايمال كردن حقوق مادي و معنوي انسانها بوده و هيچ گاه جوامع بشري از وجود چنين افرادي خالي نبوده است . وبا توجه به اينكه اسلام شريعتي صريح وگويا براي مشكلات انسانها , و صاحب روشهايي قاطع و قابل اجرا است , در اوج عطوفت و مهرباني , در برابر ستمكاران و جباران شدت عمل دارد به اين علت دستوراتي قاطع به پيروانش صادرنموده و خواهان مبارزه تا رفع فتنه در عالم شده است , و امام راحل با آگاهي كامل در تمامي مراحل مبارزاتشان از اين فكر بهره جسته اند.
« هيات كه خميني , در برابر تجاوز ديوسيرتان و مشركان وكافران به حريم قرآن كريم و عترت رسول خدا وامت محمد ـ صلي الله عليه و آله وسلم ـ و پيروان ابراهيم حنيف ساكت وآرام بماند و يا نظاره گر صحنه هاي ذلت و حقارت مسلمانان باشد. من خون وجان ناقابل خويش را براي اداي واجب حق و فريضه دفاع از مسلمانان آماده نموده ام ودر انتظار فوز عظيم شهادتم .
قدرتها و ابرقدرتها و نوكران آنان مطمئن باشند كه اگر خميني يكه و تنها هم بماند به راه خود كه راه مبارزه باكفر و ظلم وشرك وبت پرستي است ادامه مي دهد و به ياري خدا در كنار بسيجيان جهان اسلام , اين پابرهنه هاي مغضوب ديكتاتورها , خواب راحت را از ديدگان جهانخواران و سرسپردگاني كه به ستم و ظلم خويشتن اصرار مي نمايند سلب خواهد كرد » .
در انديشه امام راحل جنگها دو گونه اند , يا حقند يا باطل .
جنگهاي باطل همواره چيزي جز نابودي بشر به دست قدرت طلبان و زورگويان نبوده و هدف غايي آنان استيلاي كامل به عالم طبيعت و مكيدن منابع آن و توسعه استعمار بوده است .
اما جنگهاي حق به دنبال شكوفايي حيات فطري بشر صورت گرفته و مقصد , تربيت انسانها و جوامعشان و بر طرف كردن موانع سر راه آنها بوده است . از اين رو چون اين تفكر فقط در اسلام و سيره پيامبر(ص ) و ائمه (س ) وپيروان آنان وجود دارد , همواره آنان سعي در دفاع از عزيزترين جبهه , , اذن والدين , احكام دفاع و زمين , دفاع و دولت , احكام اطاعت از فرماندهان جنگ , احكام سربازي در زمان جنگ , احكام اموال , وسايل , اسلحه و مهمات در جنگ , سپر قرار دادن مردم در جنگ , احكام همكاري با دشمن , پشتيباني از جنگ , احكام اسرا , احكام مربوط به غنايم جنگي , احكام متفرقه مربوط به جنگ .
امام خميني از نادر افرادي بودند كه با درك صحيح و جامع از مكتب اسلام و انبيا , به تمام زواياي دين اشراف داشتند و سيره عملي و نظري ايشان از قوانين الهي نشات گرفته و ديدگاه دفاعي ايشان از كوثر اسلام ناب سيراب شده است
امام خميني : هيهات كه خميني , در برابر تجاوز ديوسيرتان و مشركان وكافران به حريم قرآن كريم و عترت رسول خدا و امت محمد ـ صلي الله عليه و آله و سلم ـ و پيروان ابراهيم حنيف ساكت و آرام بماند و يا نظاره گر صحنه هاي ذلت و حقارت مسلمانان باشد. من خون و جان ناقابل خويش را براي اداي واجب حق و فريضه دفاع از مسلمانان آماده نموده ام و در انتظار فوز عظيم شهادتم
قدرتها و ابرقدرتها و نوكران آنان مطمئن باشند كه اگر خميني يكه و تنها هم بماند به راه خود كه راه مبارزه با كفر و ظلم و شرك و بت پرستي است ادامه مي دهد و به ياري خدا در كنار بسيجيان جهان اسلام , اين پابرهنه هاي مغضوب ديكتاتورها , خواب راحت را از ديدگان جهانخواران و سرسپردگاني كه به ستم وظلم خويشتن اصرار مي نمايند سلب خواهد كرد