روزنامه جمهوري اسلامي 10/07/1384 صفحه سرمقاله
نيروي انتظامي و امنيت اجتماعي


بسم الله الرحمن الرحيم
هفته نيروي انتظامي , فرصت مناسبي براي ارزيابي عملكرد دست اندركاران اين مجموعه به وجود آورده است . ضمن تبريك اين مناسبت به همه دلسوزان نظام و عزيزاني كه تمامي توان و ظرفيت خود را در جهت اقتدار روزافزون اين نيروي كارآمد و مخلص در ميدان عمل به كار گرفته اند , نكاتي به ذهن مي رسد كه توجه به آنها مي تواند براي ارتقا كيفيت عملكرد اين مجموعه موثر باشد.
1 ـ خوشبختانه نيروي انتظامي در طول سالهاي اخير شاهد رشد و شكوفائي استعدادهاي فراواني بوده است . از يكطرف محبوبيت و جاذبه مردمي در اين نيرو ارتقا يافته و از طرف ديگر عناصر مخلص و كارآمد , با اعتماد به نفس بيشتري در جهت ارائه خدمات بيشتر , بهتر و ملموس تر , برتلاش خود افزوده اند و البته شاهد نتايج محسوس اين پديده نيز بوده ايم .
اين افتخار بزرگي است كه تلاشگران نيروي انتظامي به نام خود رقم زده اند و در پيشگاه ملت در جايگاه ممتازي قرار گرفته اند و محبوبيت روزافزون آنها , نخستين پاداشي است كه از جانب ملت به آنها ارزاني شده و يقينا در پيشگاه خداوند نيز ماجور خواهند بود.
يك نكته اساسي در اين زمينه آنست كه امام راحل (ره ) همواره به همگان توصيه مي فرمود كه كار براي مردم را و خدمت به همنوعان را « عبادت » بدانند و خود را در موضع خدمت , درحال عبادت بدانند و از اين بابت , آنگونه براي خدمتگزاري به مردم احساس آمادگي كنند كه شيريني اين خدمت رساني را براي هميشه احساس نمايند. و چه شيرين و گوارا خواهد بود تمامي آن لحظاتي كه انسان خود را وقف خدمتگزاري به مردم كند و با تمامي وجودش احساس نمايد كه درحال عبادت نيز هست .
2 ـ خوشبختانه نيروي انتظامي با حركت در اين مسير خداپسندانه , محبوبيتي بسيار افزونتر از گذشته را تجربه كرده است . امروزه تلاشگران نيروي انتظامي كاملا احساس مي كنند كه مردم به آنها علاقه دارند و با صداقت و صميميتي كه در آنها ديده اند , به آينده اي روشنتر مي انديشند.
ناگفته پيداست كه مردم به هر كسي علاقمندي بيشتري داشته باشند , سطح توقعات و انتظارات از آنها هم به همان اندازه , بيشتر خواهد بود. دقيقا به همين دليل است كه فعاليت روزمره اي كه نيروي انتظامي در تمامي صحنه هاي زندگي اجتماعي درحال انجام آنست , باهمين انتظارات و توقعات مردم ارزيابي مي شود و افتخار نيروي انتظامي در اينست كه همواره از امتحانات بزرگي كه در پيش رو داشته , با سربلندي و بااعتماد بنفس , راه موفقيت را طي كرده است .
3 ـ با توجه به چنين كارنامه درخشاني , مردم انتظار دارند شاهد هيچگونه مشكلي در قلمرو فعاليت نيروي انتظامي نباشند. طبعا دست اندركاران مديريت اين نيرو هم دقيقا در همين مسير گام برمي دارند ولي با وجود اين متاسفانه گاهي شاهد مسائلي هستيم كه حتي وقوع يك نمونه از آن نيز پذيرفتني نيست . شايد چندان به مصلحت نباشد كه در هفته نيروي انتظامي به عيب جوئي از اين مجموعه بپردازيم ولي از باب تذكر براي تدارك زمينه هاي بهبود شرايط عيني , ناامني در برخي شرايط , مقابله با آلودگي هاي فرهنگي كه گاهي به صورت « فساد آشكار » نمود عيني پيدا كرده , لازم است تمهيدات موثر و جدي و متناسب با ابعاد موضوع , صورت گيرد تا شاهد تداوم اين وضعيت نباشيم .
كساني كه با ابعاد قضايا و با مصاديق آن آشنائي بيشتر دارند , بهتر مي توانند شهادت دهند كه در اين زمينه فقط نيروي انتظامي دخيل نيست و قاعدتا بدون بهره گيري از همكاري و همفكري ساير ارگانها و نهادها و مشخصا نظام قضائي كشور , كمترين توفيقي براي نيروي انتظامي قابل تصور نخواهد بود.
خوشبختانه از اين بابت هم بنظر مي رسد كه مشكل لاينحلي وجود نداشته باشد و نيروي انتظامي از همفكري و همكاري نظام قضائي , وزارت كشور و ساير مراكز تصميم گيرنده برخوردار است . طبعا اگر نارسائي و مشكلي در مراحل تصميم گيري و اجرا وجود داشته باشد , مي توان انتظار داشت كه با انعكاس بموقع و دقيق مطلب , راهكار مناسبي براي حل معضلات موجود ارائه خواهد شد.
4 ـ خوبست در اين زمينه قدري وارد جزئيات و مصاديق شويم تا بلكه نكات جدي تري را مورد ارزيابي قرار دهيم . نيروي انتظامي در ماههاي اخير , اجراي طرحهاي ضربتي متعددي را مدنظر قرار داده و از جمله درخصوص مقابله با اراذل و اوباش و همچنين جرائم سازمان يافته با هدف تامين امنيت اجتماعي , تدابيري را بموقع اجرا گذاشته است . در عين استقبال از اين طرحها و ارج نهادن به تصميمات و مواضع قابل تقدير نيروي انتظامي در اين مقولات , به نظر مي رسد مسائل فراروي ما قدري وسيع تر و حساس تر از اين مقولات باشند.
تجربه نشان داده است كه پيشگيري بهتر و موثرتر از درمان است . البته اين نكته در مقولات پزشكي , موكدا مطرح شده ولي در مقولات فرهنگي ـ اجتماعي نيز مي توان كارآئي اين ديدگاه استراتژيك را , از هم اكنون پيش بيني كرد.
توصيه جدي اينست كه اگر مديريت نيروي انتظامي بكمك نظام قضائي سعي كنند از توان و ظرفيت دانشكده هاي علوم اجتماعي بهره گيري كنند و موضوعاتي را بعنوان « تز كارشناسي » و يا « تز كارشناسي ارشد » به اساتيد دانشگاهها و دانشجويان اين رشته ها توصيه نمايند و حتي براي تحقيقات آنها « هزينه » كنند و در برابر نتايج تحقيقات ارزشمند حاصله نيز پرداختهاي مناسبي داشته باشند , يقينا در آينده اي نه چندان دور , ما با نتايج اين تحقيقات كارشناسي كه با اصول و معيارهاي مدون علمي تطابق خواهد داشت , بهتر مي توانيم به طرح موضوع بپردازيم و براي هر معضل يا مشكلي , راه حل پيدا كنيم .
براي مثال مي توان پرسيد علل و عوامل موثر در تصادفات جاده اي و حتي تصادفات درون شهري كه فرياد همه را به آسمان برده است , چرا هنوز از ديدگاه علمي مورد ارزيابي قرار نگرفته است . به راستي آيا مشخص شده است كه چه سهمي از اين موارد به نقص فني خودروها مربوط مي شود و بايستي شركتهاي سازنده خودرو , جوابگو باشند چه سهمي از تصادفات به اشكالات فني جاده ها مربوط مي شود و دولت (وزارت راه ) بايستي در جهت رفع اشكالات فني ـ مهندسي آن وارد عمل شود آيا با نظارت بيشتر (محسوس و غيرمحسوس ) بر رفت و آمد خودروها در جاده هاي درون شهري و برون شهري , مي توان اين فجايع را به حداقل رساند
يا در يك مثال ديگر در مقوله آسيب شناسي اجتماعي , بويژه در مواردي كه به « جرم خيزي » يك بافت نامتجانس مربوط مي شود , آيا تحقيقات كارشناسي مي تواند ما را به شناخت علل و عوامل موثري رهنمون سازد كه امنيت اجتماعي را در معرض مخاطره جدي قرار مي دهد
در زير پوسته مشاغل كاذب و يا مراكزي كه به عنوان پوشش براي جابجائي مواد مخدر سرگرمند , آيا شناخت علل و عوامل موثر در اين قضايا قابل شناسائي نيست
چگونه است كه عوامل توزيع مواد مخدر و مواد جديدي كه خطرات آنها هم براي جامعه چندان محسوس نيست , در داخل پاركها و برخي اماكن عمومي ديگر پرسه مي زنند و بطور شبانه روزي سرگرم فراهم كردن زمينه هاي اعتياد نوجوانان ما هستند آيا نمي توان با ريشه يابي و انجام كار تحقيقاتي و كارشناسي , از اين فجايع جلوگيري كرد
در يك مثال ديگر لازم است به شبكه هاي مافيائي توزيع محصولات ضد فرهنگي اشاره كرد و كه متاسفانه از هر فرصتي براي جابجائي , تكثير و توزيع آن بهره مي برند و تقريبا هيچگونه نظارت محسوسي براي مقابله با آن به چشم نمي خورد. علاوه بر اين , گهگاه در مورد ضرورت برخورد ريشه اي با بدحجابي , اين سئوال مطرح مي شود كه اگر مي خواهيم با پوشيدن لباسهاي مبتذل و مسئله دار , مقابله كنيم , چرا با مراكز توليد و توزيع اين قبيل لباسها و پوشش هاي نامناسب , هيچگونه برخورد جدي و موثري صورت نمي گيرد چگونه ممكن است پوشيدن برخي لباسها و پوشش هاي نامناسب از ديدگاه ما « مسئله دار » تلقي شود اما توليد كنندگان و توزيع كنندگان براي عرضه و فروش همان محصولات , آزادانه فعاليت داشته باشند
مثالها فراوانند و لازم است به تفكيك و در عين حال با دقت مورد ارزيابي قرار گيرند تا بلكه انشاالله در مسيري قرار بگيريم كه تدريجا اين قبيل موارد « مهار » شوند و به حداقل ممكن برسند. نكته مهم در اين ميان اينست كه « اصل مسئله » به درستي طرح شود , راهكار مشخصي براي حل مسئله تدوين شود , متوليان امر پيگيري و نظارت , معرفي شوند و نتايج كار هم با يك اطلاع رساني شفاف و موثر , مرحله به مرحله به اطلاع عموم برسد تا بلكه تدريجا شاهد « حل ريشه اي » اين قبيل مسائل باشيم .
خوشبختانه اصل جامعه , سالم است و فطرت هر انساني , ميل به پاكي و سلامت نفس دارد. طبعا اين ما هستيم كه بايستي فضاي زندگي در جامعه را آنچنان متناسب با اصول و ارزشهاي اسلامي در مسير پاكي و سلامت , حفظ كنيم كه انشاالله زمينه اي براي انحراف نسل امروز و فرداي ما به وجود نيايد. به اميد آنروز , يكبار ديگر بر تلاش عناصر سخت كوش نيروي انتظامي در سنگر دفاع از ارزشها ارج مي نهيم .