با گذشت شش دهه از تاسيس سازمان ملل متحد به عنوان مسئول حفظ
صلح و امنيت در جهان , اصلاح ساختار اين نهاد بين المللي بيش از پيش
ضرورت يافته است .
در سال 1324 هنگامي كه براي نخستين بار منشور اصلي سازمان ملل
موسوم به منشور سان فرانسيسكو به امضا رسيد , حفظ صلح و امنيت در
جهان سرلوحه اين منشور بود.
در اين منشور پنج كشور آمريكا , فرانسه , انگليس , روسيه و چين از
مزاياي عمده اي برخوردار شدند و علاوه بر عضويت دائم در شوراي امنيت ,
قدرت حق وتو نيز به اين كشورها اعطا شده است .
در اين بين آمريكا به عنوان تامين كننده بيشترين ميزان بودجه سازمان
ملل و بزرگترين تامين كننده هزينه هاي عمليات حفظ صلح سازمان ملل در
جهان مي باشد و اين نهاد بين المللي را به شدت به خود وابسته كرده است .
ساختار كنوني سازمان ملل به روشني نشان داده كه براي مقابله با
نابساماني جهاني كارآيي خود را از دست داده است و سازو كارهاي لازم را
براي برخورد با اين معضلات ندارد.
در شرايط كنوني جامعه جهاني را هرج و مرج فرا گرفته و بيش از يك
ميليارد نفر از مردم جهان در فقر و تنگدستي زندگي مي كنند.
همچنين جنگ هاي داخلي و تروريسم امنيت نقاط مختلف جهان را
تحت تاثير قرار داده و حقوق بشر در بسياري از كشورهاي جهان نقض
مي شود.
كارشناسان روابط بين المللي معتقدند اصلاح بنيادي در سازمان ملل
يكي از جدي ترين ضروريات حفظ و ادامه حيات اين نهاد بين المللي است و
در غير اينصورت ناكارآمدي اين سازمان تشديد خواهد شد و هرج و مرج
بين المللي فزوني مي يابد.
جمهوري اسلامي ايران نيز اعتقاد دارد بايد به سمت دفاع حقيقي از
حقوق ملت هاي جهان گام برداشت و از تسلط كشورهاي خاص بر اين
سازمان جلوگيري كرد و براين اساس اصلاح ساختار سازمان ملل متحد
ضروري است .
از انجايي كه هرگونه اصلاح ساختار سازمان ملل بايد با موافقت تمامي
اعضاي دائم شوراي امنيت باشد , اعضاي اين شورا با هرگونه اصلاحي كه از
قدرت انحصاري آنان بكاهد , مخالفت مي كنند و عملا اصلاح اين نهاد
همواره ناكام مانده است .
اكنون در حالي كه رهبران بيش از 170 كشور جهان در شصتمين نشست
مجمع عمومي سازمان ملل گرد هم آمده اند , كسب اتفاق نظر جهاني براي
اصلاح ساختار سازمان ملل و منطبق كردن آن با شرايط قرن كنوني بعيد بنظر
مي رسد.
سونيل نارولا رييس مركز اطلاع رساني سازمان ملل در تهران در اين
زمينه مي گويد بحث هاي فشرده و عميقي در زمينه اصلاح ساختار سازمان
ملل در مجمع سال جاري انجام خواهد شد و اين مجمع يكي از مهمترين و
بزرگترين مجامع تاريخ سازمان ملل است .
به گفته وي جايگزيني شوراي حقوق بشر به جاي كميسيون حقوق بشر
يكي از مواردي است كه بايد اعضاي عضو سازمان ملل متحد در مورد آن به
توافق برسند.
شوراي حقوق بشر مجموعه اي با هويت سياسي كمتر خواهد بود و در
بررسي شرايط حقوق بشر كشورها ملاحضات سياسي كمتري در پيش
مي گيرد.
در رابطه با تقويت نظام ملل متحد و دبيرخانه سازمان ملل نيز مباحث
جدي وجود دارد تا هرچه بيشتر شوراي امنيت , مجمع عمومي و شوراي
اجتماعي و اقتصادي سازمان ملل را موثر كند.
به گفته ناظران تحولات عظيم و تاثيرگذاري در حال وقوع است كه در
پيش نويس مجمع عمومي نيز گنجانده شده است اما بنظر مي رسد زمان
بيشتري نياز است تا كشورهاي عضو اصلاح ساختار شوراي امنيت را
بررسي و اصلاح كنند.
مفاد اصلي پيش نويس سند اصلاحات در سازمان ملل
مسئله توسعه
در اين سند بر اجراي راهبردهاي فراگير توسعه براي دستيابي به اهداف
توسعه هزاره از جمله كاهش فقر در جهان تاكيد شده است .
در اين سند از كشورهاي توسعه يافته از جمله آمريكا خواسته شده است تا
به وعده خود براي اختصاص هفت دهم درصد از توليد ناخالص ملي خود
درجهت كمكبه توسعه در كشورهاي فقير تا سال 1394 عمل كنند .
در اين سند برضرورت اتخاذ تدابيري براي كاهش يا بخشيدن بدهي
كشورهاي درحال توسعه تاكيد شده است .
در اين سند برضرورت فراهم آوردن امكان دسترسي آزاد به بازارهاي
كشورهاي ثروتمند تاكيد شده است .
در اين سند بر ضرورت اجراي تعهدات كشورهاي عضو سازمان ملل در
قبال كنوانسيونهاي مربوط به تغييرات آب و هوايي و ديگر قراردادهاي
مربوطه از جمله پروتكل كيوتو تاكيد شده است .
مسئله تروريسم
در اين سند تروريسم در تمام اشكال آن محكوم شده و تروريسم به عنوان
جدي ترين تهديد براي صلح و امنيت ملي تلقي شده است .
در اين سند بر ضرورت تصويب كنوانسيوني فراگير درباره مبارزه با
تروريسم در جريان نشست مجمع عمومي سازمان ملل تاكيد شده است .
لازم به ذكر است كه در پيش نويس اين سند بندي قرار داشت كه ميان
تروريسم و حق ملتهاي تحت اشغال براي مبارزه در جهت كسب استقلال و
تعيين سرنوشت تفاوت قائل شده بود كه اين بند حذف شده است .
مسئله حقوق بشر
در اين سند تاكيد شده است كه يك شوراي جديد حقوق بشر جايگزين
كميسيون فعلي حقوق بشر شود.
از رييس مجمع عمومي سازمان ملل خواسته شده است كه در اسرع وقت
درباره ماموريت , وظايف , حجم , تركيب , اعضا و راهبردهاي اين شوراي
جديد حقوق بشر دستوركاري تهيه كند.
مسئله عمليات صلح باني
در اين قسمت به مسائل مربوط به چگونگي محافظت از مردم در برابر
تهديدات نسل كشي , جنايات جنگي , پاكسازي نژادي و جنايت برضد
بشريت پرداخته شده است .
كميسيون برقراري صلح
در اين سند توافق شده است كه كميسيوني براي كمك به كشورهاي درگير
مناقشه جهت برقراري صلح در كشورهايشان تشكيل شود.
اين كميسيون يك كميته سازماني دائم خواهد داشت كه شماري از
اعضاي شوراي امنيت كشورهاي اصلي كمك كننده به سازمان ملل و
كشورهاي اصلي شركت كننده در عمليات صلح باني عضو ان خواهند بود.
مسئله خلع سلاح
كل بند مربوط به خلع سلاح و منع تكثير سلاحهاي هسته اي از سند
نهايي حذف شده است . اقدامي كه با ابراز تاسف كوفي عنان دبير كل سازمان
ملل همراه بود.
مسئله اصلاحات در سازمان ملل
در اين سند از دبير كل سازمان ملل خواسته شده است كه پيشنهادهايي به
مجمع عمومي سازمان ملل ارائه دهد كه چگونه مي تواند مسئوليتهاي
مديريتي خود را موثرتر انجام دهد.
مسئله توسعه شوراي امنيت
در اين سند از اصلاح شوراي امنيت حمايت شده است و اصلاحات در
شوراي امنيت عنصر اصلي تلاش فراگير براي اصلاحات در كل سازمان ملل
توصيف شده است تا از اين راه سازمان ملل به نهادي كارآمدتر تبديل
شود.
در اين سند از مجمع عمومي سازمان ملل خواسته شده است كه
پيشرفتهاي حاصله درراه اجراي اين اصلاحات را در پايان سال بررسي كند.
آنچه در بالا بعنوان مفاد اصلي پيش نويس سند اصلاحات در سازمان
ملل آمد نكات كليدي اين پيش نويس بود كه رد پاي خواسته هاي استكباري
آمريكا در آن به خوبي ديده مي شود.
جهاني كه امروز تشنه امنيت و دوري از جنگ است چگونه مي خواهد
روي آرامش به خود ببيند به راستي سازمان ملل با همه وظايفي كه در سطح
جهان دارد چقدر مي تواند به وظايف خود در تحقق اهداف و خواسته هاي
برحق ملت ها با همه تفاوت هاي موجود ميان ملل در جهان عمل كند.
با اين اوصاف حاكم شدن خوي استكباري بر اركان اين سازمان و
تحميل سياستهاي خود , آينده اين سازمان را به جايي مي برد كه كمتر
كشوري اميد به دفاع اين سازمان از حقوق بر حق خود دارد و در صورت
عملي شدن نفوذ آمريكا در آن بايد از اين سازماني كه در حال دور شدن از
اهداف اوليه خود است قطع اميد كرد.
جمهوري اسلامي ايران اعتقاد دارد بايد به سمت دفاع
حقيقي از حقوق ملتهاي جهان گام برداشت و از تسلط
كشورهاي خاص بر اين سازمان جلوگيري كرد و بر اين ا ساس
اصلاح ساختار سازمان ملل متحد ضروري است .
|
مي خواهند ايران را از فناوري هسته اي محروم
كنند
|
مروري بر اظهارات دكتر اكبر اعتماد , رئيس سازمان انرژي اتمي رژيم
پهلوي
اشاره :
دكتر اكبر اعتماد , رئيس سازمان انرژي اتمي در رژيم پهلوي كه اكنون در
پاريس زندگي مي كند , چند روز قبل در مصاحبه اي با راديو آمريكا اظهاراتي
درباره انرژي اتمي ايران دارد كه اطلاع از آن به لحاظ اينكه حتي مهره ها و
همكاران رژيم گذشته نيز با برخوردهاي سياسي آمريكا و اروپا با پرونده
انرژي اتمي ايران مخالفند و جمهوري اسلامي ايران را در اقداماتي كه در
زمينه فناوري هسته اي نموده , كاملا برحق ميدانند , مفيد است . اظهارات
دكتر اكبر اعتماد را ملاحظه مي كنيد.
وي در پاسخ به اين سئوال آيا اصولا نگرانيهاي جامعه بين المللي با
توجه به هر آنچه گذشته در سالهاي اخير پيرامون هدفهاي برنامه اتمي ايران
شما اين نگرانيها را بعنوان كسي كه روزي روزگاري واقعا تاسيسات هسته اي
ايران را در اختيار داشته درك مي كنيد و با اين نگرانيها موافق هستيد
ميگويد : اين نگرانيها اشكال اساسي اش اين است كه جنبه سياسي دارد يعني
خارج از حيطه آن چيزي است كه اساس بين المللي انرژي اتمي در حيطه
اختيار دارد كه آن جنبه فني دارد. ببينيد آژانس بين المللي انرژي اتمي
وظيفه اش اين است كه مشاهده بكند , نظارت بكند و گزارش بدهد و گزارش
فني , آژانس وظيفه اش اين نيست كه شك ببرد وظيفه اش اين است كه آنچه
مشاهده مي كند گزارش بدهد ولي كشورهاي ديگر كه از لحاظ سياسي به اين
داستان نگاه مي كنند , البته آنها برداشتشان طور ديگري خواهد بود يعني آنها
مي توانند به برنامه ايران مظنون باشند و فكر كنند كه ايران از آن توسعه
تكنولوژي استفاده هاي نظامي مي خواهد بكند اين ديگر حق آنها است و
امكاناتي كه آنها در اختيارشان دارند كه بتوانند اطلاع بگيرند يا نگيرند بنابر
اين مساله اي كه تا آنجا كه به آژانس بين المللي انرژي اتمي و باصطلاح
تعهدات ايران در قبال جامعه بين المللي مربوط مي شود به نظر من تا امروز
ايران دليل خاصي به دست نداده كه آدم بتواند اين ظن را به طور قوي در
مورد ايران داشته باشد ولي كشورهاي غربي البته دلايل خودشان را دارند آن
جنبه سياسي دارد كه بنده واردش نمي شوم .
س : آقاي دكتر اعتماد شما نحوه برخورد يا موارد مورد اختلاف برخورد
آقاي حسن روحاني دبير پيشين شوراي عالي امنيت ملي را با آقاي لاريجاني
دبير فعلي اين شورا چگونه مي توانيد ارزيابي كنيد آيا اختلافي دارند در نحوه
برخوردشان
ج : هنوز آقاي لاريجاني درست وارد گود نشدند و ما اطلاع درستي
نداريم از اينكه چطوري عمل خواهند كرد ولي استنباط بنده روي بعضي
اخبار اين است كه درحال حاضر آقاي احمدي نژاد با همكارانشان
دست اندركار تهيه يك پروژه اي هستند كه موقعيت ايران را در قبال مساله
انرژي اتمي بهتر به جهان بفهمانند و شايد بتوانند حمايت كشورهاي
غيرمتعهد را در آژانس بين المللي انرژي اتمي جلب بكنند به نظر من اگر اين
استنباط درست باشد تفاوتي با قبل خواهد بود. در قبل در گذشته اشكال
داستان اين بود كه دولت ايران هيچ وقت روشن نشان نداد كه چه كار
مي خواهد بكند و اين كاري هم كه مي خواهد بكند درست توضيح نداد براي
افكار عمومي جهان , اگر اين عرضي كه كردم درست باشد من فكر ميكنم
دولت ايران فعلا به اين نتيجه رسيده كه بايد موقعيت خودش را تشريح بكند
و به جهانيان بفهماند اين تفاوت را مي بينم من .
دكتر اعتماد در پاسخ به سئوال ديگري درباره شيوه تعامل با جهان در
زمينه فعاليتهاي هسته اي خود گفت : هم در مورد عملياتي كه در ايران مي كنند
هم در مورد روالي كه در پيش گرفتند كه به دنيا نشان بدهند كه ايران در واقع
فقط در پي استفاده هاي صلح جويانه است و پي سلاح اتمي نيست .
وي در پاسخ به اين سئوال كه در مجموع شما تمام اين چيزها را كه در
كنار هم مي گذاريد بعنوان يك شخصي كه به هر جهت در اين كار تجربه
داشته شما فكر مي كنيد كه آيا ايران مي تواند تاييد اين چيزها را داشته باشد
گفت : بله ايران تا حالا در هر صورت از خيلي كشورهاي غيرمتعهد و جهان
سوم حمايت شده و اگر نه در شوراي حكام آژانس , غربيها مي توانند
قطعنامه هاي خيلي سخت تري را بگذرانند اگر غربي ها تا حالا موفق نشدند
موضوع را به شوراي امنيت ارجاع بكنند اين است كه كشورهاي جهان سوم
موافقت نكرده بودند حالا از موضع چين و روسيه هم كه بگذريم كه آنها هم
موضع خيلي روشني در اين زمينه ندارند هنوز ولي در هر صورت با سياست
غربي ها زياد موافق نيستند در هر صورت ايران مي تواند حمايت كشورهاي
جهان سوم را داشته باشد به شرط اينكه موضع خودش را روشن توضيح
بدهد كاري كه حالا نشده . من فكر مي كنم دو كار بايد بكنند اگر من اين كار را
مي كردم يك , با يك يك كشورها مستقيما صحبت مي كردم كاري كه دولت
ايران نمي كند. اين كشورها بايد با آنها صحبت كرد و مي بايستي اينها را
توضيح داد , تشريح كرد , دلايلش را گفت و آنها را روشن كرد از اين مهمتر به
نظر من آنها بايد با افكار عمومي جهانيان صحبت بكنند براي اينكه شكي
نيست كه درحال فعلي افكار عمومي در جهان نگران داستان ايران است و
آنها هيچ چيزي نمي گويند يعني توضيحي براي افكار عمومي نمي دهند , نشان
نمي دهند كه برنامه هايشان چه است و بنابر اين افكار عمومي جهان هميشه
فكر مي كند كه اگر آنها پي اتم هستند لزوما حتي پي بمب اتم هستند , براي
اينكه در افكار عمومي هميشه اتم با سلاح اتمي مترادف شده . من فكر مي كنم
دولت ايران يك فرصت تبليغاتي به مفهوم درستش وسيع و طولاني . خواهد
داشت . اگر اين كار را بكنند موفق مي شوند كه هم دولتها هم افكار عمومي
جهان را يك كمي متقاعد كنند كه آنها راه سلاح اتمي را در پي نگرفتند , اگر
نكنند همين شك هميشه باقي خواهد بود.
دكتر اكتر اعتماد در پاسخ به اظهارنظر تلفني يكي از ايرانيان كه گفت :
« فن آوري هسته اي تنهابمب توليد كردن و بمب هسته اي توليد كردن نيست .
بسياري از كارها و تكنولوژيها را زمان مي توانند با فن آوري هسته اي رفع و
وصل بدهند و از جمله در علم پزشكي , در خدمات بيمارستاني كشاورزي و
هزاران كار ديگر مي توانند با تكنولوژي هسته اي و اتمي انجام بدهند كه
متاسفانه با سياسي كردن قضيه تكنولوژي ايران و هسته اي بدون خطر ايران
مي خواهند محروم كنند ايران را از اين تكنولوژي و از فن آوري هسته اي حالا
اروپاييها مي گويند كه ما سوخت هسته اي را به رآكتورهاي اتمي ايران بدهيم
و پسمانده اش را پس بگيريم . اگر اين كار را كنند آيا ايران از اين لحاظ كه در
صنعت تكنولوژي هسته اي پيشرفت نخواهد كرد و دستش بسته مي شود در
كارهاي فن آوري اين صحت دارد و آيا شما تاييد مي كنيد كه ايران ضرر
مي كند در اين بين و يا اينكه سياسي كردن موضوع چه ربطي دارد به اينكه
ايران به تكنولوژي برسد حالا با آمريكا مخالفت دارد » , توضيح داد : دوست
عزيز شما كاملا حق داريد تكنولوژي هسته اي تنها به ساختن سلاح اتمي
مربوط نمي شود باصطلاح موارد استعمال بسيار وسيعي تكنولوژي هسته اي
در صنايع كشاورزي همه چيز دارد آنچه الان مورد بحث است در ايران
متاسفانه تكنولوژي چرخه سوخت است تكنولوژي چرخه سوخت
برحسب اتفاق همان تكنولوژي اي است كه در واقع مي تواند به ساخت
سلاح اتمي منجر بشود و گرفتاري فعلي اين است كه توازن بين آن دو تا راه را
كشورهاي غربي درست نمي دانند , در ايران يعني توضيح بهشان درست داده
نشده . من فكر مي كنم كه همينطور كه شما فرموديد اگر ايران بپذيرد كه
سوخت هسته اي اش را از كشورهاي ديگر بگيرد اشتباه بسيار بزرگي كرده
براي اينكه هم سوخت ما گرانتر تمام خواهد شد هم همينطوري كه روسها به
ما تحميل كردند بايد هزينه بازگشت سوخت را به آن كشور هم ما بپردازيم .
بنابر اين سوخت ما به مراتب گرانتر تمام خواهد شد و ما نه تنها از لحاظ
اقتصادي ضرر مي بينيم بلكه از توسعه تكنولوژي هسته اي كه بالاخره سطح
تكنولوژي مملكت را مي تواند بالا بياورد از آنهم محروم مي شويم من با شما
كاملا موافقم .
وي در پاسخ به سئوالي درباره ساخت بمب اتمي توسط ايران گفت : اين
مساله ساختن احتمالي سلاح اتمي به وسيله ايران به نظر من بي جهت بزرگ
شده يعني غربي ها تا حالا در مقابل اتمي شدن هيچ كشوري اين نوع
عكس العمل را نشان نداده بودند حتي كشور هند و پاكستان و اسرائيل هر
سه شان هيچ وقت قرارداد منع گسترش سلاحهاي اتمي را امضا نكردند و
آزادانه رفتند سلاح اتمي ساختند و مورد اعتراض قرار نگرفتند يا خلي
مختصر و بعد گذشت . حالا چرا موضوع ايران اينقدر حاد شده و چرا اينقدر
دنيا احساس خطر مي كند كه فرض بفرماييد ايران احيانا يك روزي به سلاح
هسته اي دست پيدا بكند اين ديگر مساله اي است كه غربي ها به نظر من
بي جهت بزرگ كردند و نه تنها بي جهت بزرگش كردند بلكه مساله را تا حالا
خوب رويش عمل نكردند , يعني به جاي اينكه اين مساله را كه صرفا سياسي
است از طريق سياسي بخواهند حل كنند مخلوطش كردند با مسائل فني و
آژانس بين المللي انرژي اتمي و الان دنيا را درحالي قرار دادند كه هيچ كس
نمي داند آژانس چه مي گويد , كشورهاي غربي چه مي گويند , ايران چه
مي گويد. در واقع اين نوع تشتتي كه در دنيا انداختند به نظر من راه غلطي
است كه غربي ها رفتند. از اول مي توانستند خيلي روشن از طريق سياسي
شايد بدون اينكه مساله را روي صحنه عمومي بياورند و افكار عمومي دنيا
را برانگيزانند با ايران حلش كنند. من هم مثل شما فكر مي كنم اگر همه
كشورهاي ديگر سلاح اتمي دارند چرا اينقدر مهم است كه ايران را كه شك
در موردش دارند اين شك را اينقدر قوي بكنند.
| |