كتاب « قواي مسلح در انديشه امام خميني » راموسسه تنظيم و نشر آثار
امام خميني در 298 صفحه منتشر كرده است . تدوين كتاب مذكور را مهدي
مرندي و علي اصغر رحمتي به عهده داشته اند.
وقوع انقلاب اسلامي خارج از تصور انديشمندان و سياستمداران حاكم
بر جهان بود. اين پديده خدا محور از اساس با ديگر انقلابها و تحولات
جاري جهان , هم در پيدايش و كيفيت مبارزه , و هم در انگيزه انقلاب و قيام
تفاوت داشت و در ذات خود با دعوت به بندگي خدا و خداپرستي و نفي
هرگونه سلطه گري و ظلم و جور همراه بود.
سازش ناپذيري انقلاب اسلامي در روند حركت خود با قدرتهاي
سلطه گر جهاني و مبارزه با منافع نامشروع آنها بي سابقه است و به همين
خاطر انبوه عظيمي از توطئه ها و تهديدات را به دنبال داشت . در چنين
شرايطي وجود نيروهاي مسلح كارآمد و آماده براي دفاع از كشور , ضروري
مي نمود.زيرا كه حفظ استقلال , امنيت , تماميت ارضي و بقاياي ساختار
سياسي , اجتماعي , اقتصادي , فرهنگي و... هر كشوري مستقيم يا غير
مستقيم , به قواي مسلح آن كشور بستگي دارد.
لذا توجه به نيروهاي مسلح به عنوان اصلي ترين بازوي انقلاب و
حياتي ترين ركن حفظ استقلال كشور و آزادي ملت , از تاكيدات و
سفارشهاي بنيانگذار جمهوري اسلامي بوده است . ايشان در بحراني ترين
شرايط كشور , با درايت و نظارت خود سه سياست راهبردي راجهت نيل به
اهداف فوق دنبال نمودند :
الف ) اصلاح ساختار قواي مسلح به جا مانده از رژيم گذشته ;
ب ) حمايت از نهادهاي امنيتي مردم خودجوش ;
ج ) انگيزش مردم براي حمايت از قواي مسلح
الف ) اصلاح ساختار قواي مسلح به جامانده از رژيم گذشته
بدنه اصلي نيروهاي مسلح به جا مانده از رژيم گذشته مسلمان بودند و
زمينه خدمت در آنان مهيا بود; لذا حضرت امام (س ) با حذف عناصر وابسته
به طاغوت , قواي مسلح را در مسير كارآمدي بهتر براي دفاع از اسلام , كشور
و ملت مورد توجه قرار دادند و تضعيف قواي مسلح را حرام و حمايت ملت
از آنان را واجب برشمردند.
اين سياست حمايتي هنگامي صورت پذيرفت كه در اثر فروپاشي رژيم
پهلوي , شعارهاي تندي در انحلال نيروهاي مسلح داده مي شد , وفضاي
مسمومي توسط دشمنان داخلي انقلاب با هدايت كشورهاي خارجي ايجاد
شده بود تا بدنه قواي مسلح از هم بپاشد , و با انحلال آن , كشور بدون دفاع
بماند و راه براي اجراي توطئه ها آسانتر گردد.
هوشياري امام در برخورد با توطئه گران داخلي و حمايت مستمر از
نيروهاي مسلح , منجر به شكست توطئه هاي دشمنان و تقويت روحيه قوا و
انسجام سازماني بيشتر نيروهاي مسلح گشت . اما دشمن آرام نگرفت و
عناصر وابسته خود را در داخل قواي مسلح فعال كرد و با راه اندازي جريان
حزب گرايي , در ايجاد بي نظمي در داخل سازمان نيروهاي مسلح كوشيد و با
به پا نمودن غائله هايي مانند خلق عرب , خلق كرد , خلق بلوچ و... تلاش كرد
امكان انسجام و سازماندهي را از قواي مسلح سلب نمايد.
البته اين توطئه ها در روند پيروزي انقلاب و هم در دوران دفاع مقدس
ادامه يافت ولي نيروهاي مسلح اجازه ندادند اين توطئه ها , مانع سازماندهي
مجدد و انسجام تشكيلاتي آنان واقع شود.
اصلاح ساختار گذشته نيروهاي مسلح , يكي ديگر از مسائل مورد توجه
حضرت امام بوده است كه مي بايست بر اساس ارزشهاي مكتبي و معنوي
تغيير مي كرد , براي اينكه قوايي كه ايمان و اتكالشان به خداوند بيشتر باشد ,
نصرت و پيروزيشان هم افزونتر است .
در هر شرايطي , اصلي ترين هدف قواي مسلح حفظ اسلام مي باشد و
تكليف نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي كوشش براي تحقق اين مهم بوده
است و چنين هدفي با نيروهاي مسلح مسلمان و معتقد به خداوند و با داشتن
بنياني مرصوص متصور است . بنابراين دغدغه امام همواره بر اصلاح ساختار
قواي مسلح از نظام وابسته مستشاري به ساختار مستقل , اسلامي و كارآمد
بوده است . از اين رو به اصول زير توجه و تاكيد داشته اند :
اسلام گرايي قواي مسلح
اسلام گرايي به معناي انطباق فرهنگ سازماني نظاميان گذشته با مباني
فرهنگ اسلامي وجاري وساري كردن اين فرهنگ در تمامي اندام و پيكره
قواي مسلح , بويژه در مديريت و فرماندهي آن است كه از اركان مهم
نيروهاي مسلح مي باشد.
فرمانده موفق كسي است كه ساختار سازماني حوزه فرماندهي خود را
باموازين و معيارهاي اسلامي سامان دهد , و دغدغه اصلي او اجراي احكام
ديني و فرامين رهبرش باشد , و در برخورد با نيروهاي تحت امر خويش طعم
شيرين اخلاق و فضايل اسلامي را به آنان بچشاند; به طوري كه همگان او را
به عنوان فردي ملتزم به احكام شريعت الگوي خود قرار دهند , چنانكه بين
فرماندهان و افراد تحت امرشان و در كل ساختار نيروهاي انساني قواي
مسلح حدود و موازين اسلام و اخلاق اسلامي حاكم گردد. در چنين فضايي
است كه نيروهاي نظامي صادقانه از فرماندهان خويش اطاعت مي كنند و به
تعبير حضرت امام فرماندهان جنگهاي اسلامي علاوه برصالح بودن ; هم امام
محراب بودند و هم فرمانده ميدان حرب .
مردم گرايي قواي مسلح
مهمترين اصولي كه قواي مسلح بايد در ساختار خود به كار بندد ,
انديشه « خدمت به مردم » و « برخورداري از پشتيباني مردم » است .
خدمت به مردم و توجه به آنان بايد به صورت يك فرهنگ در
سازمانهاي نظامي و انتظامي رشد يابد و توسعه پيدا كند تا با گسترش
روحيه خدمتگزاري , از حمايتهاي حقيقي مردم برخوردار شوند كه اين خود
موجب عزت و افتخار و سرافرازي نيروهاي مسلح خواهد بود.
قانون گرايي قواي مسلح
حضرت امام (س ) , اجراي قوانين داخلي قواي مسلح را از ضروري ترين
عوامل بقاي اين نيروها و مهمترين عامل موثر در دفاع نيروهاي مسلح
دانسته اند; لذا حفظ نظام و سلسله مراتب را واجب و موثر , و تخلف از آن را
تخلف از قانون و تضعيف اسلام برشمرده اند.
بنابر اين التزام عملي به قانون و رعايت نظم و سلسله مراتب از
ضروري ترين مقررات داخلي نيروهاي مسلح و از مهمترين عوامل تقويت و
استحكام اين نيروها مي باشد; به همين دليل حذف خشونت و رعايت
مناسبات انساني و فرهنگ برادري , توام با قانون گرايي , موجب آسيب
ناپذيري نيروهاي مسلح خواهد بود.
ب ) حمايت از نهادهاي امنيتي مردمي خودجوش
انقلاب اسلامي هنگامي روي داد كه در عرصه روابط بين الملل و نظام
سياسي جهان , نظام دوقطبي بلوك شرق و غرب بر كره زمين سيطره داشت و
كشورهاي جهان با همپيماني با يكي از اين دوقطب حاكم بر جهان , به ادامه
حيات مي پرداختند , و هر نظام ديگري خارج از اين دو تفكر , محكوم به
تحريمهاي سياسي , اقتصادي و انزواي جهاني بود.
انقلاب اسلامي در سرزمين تشيع و در منطقه حساس ژئوپولتيكي و
ژئواستراتژيكي ايران متولد شد. قد برافراشتن انقلابي با ماهيتي اسلامي
براي هر دو ابرقدرت گران آمد , زيرا كه تشكيل اين نظام سياسي , ملازم با
نفي منافع هر دو قدرت بزرگ جهاني بود. از اين رو , اين قدرتها وارد معركه
پيكار با اين نظام سياسي جديد شدند و نهال نوپاي نظام سياسي نوين ايران
پس از انقلاب , نيازمند دفاع و مدافع گشت .
حجم خصومتها و توطئه ها فزوني گرفت و از متن مردم انقلابي ايران
نهادهاي امنيتي مردمي براي حراست از انقلاب و دستاوردهاي آن به وجود
آمد. « سپاه پاسداران انقلاب اسلامي » و « كميته هاي انقلاب اسلامي » دو
نمونه از اين نهادهاي امنيتي مردمي هستند كه مورد حمايت همه جانبه امام
قرار گرفتند و در دهه اول انقلاب , عمده مسئوليتهاي امنيتي كشور را بردوش
كشيدند , و با دستور حضرت امام با ايستادگي در برابر تمامي غائله ها و با
خنثي سازي توطئه هاي داخلي وخارجي , در مسير تثبيت نظام سياسي نوين
ايران گام برداشتند. كارنامه عملكرد موفق اين نهادها , مديون مجاهدت
نيروهاي اين نهادها و نظارت و راهبردهاي مدبرانه حضرت امام مي باشد.
ج ) انگيزش مردم براي حمايت از قواي مسلح
با توجه به ذائقه تلخ مردم از نيروهاي نظامي , انتظامي و امنيتي شاه و
قطع رابطه بين اين نيروها و مردم , و نياز مبرم كشور به نظم و نظام و انتظام ,
و برطرف كردن آشفتگيها , حضرت امام با دعوتهايشان در نزديك ساختن
قلوب مردم و قواي مسلح به يكديگر كوشيدند و خواستار خدمت هر چه
بيشتر قواي مسلح به ملت و حمايت مردم از قواي مسلح شدند تا روحيه
دفاعي به قواي مسلح بازگردد.
« ارتش بايد نگهبان يك ملت باشد و نگهبان كشور باشد; و ساير قواي
انتظامي هم همين طور. بايد طوري عمل بكنند كه ملت را برادر خود بدانند ,
و ملت هم آنها را برادر خود. آنها پشتيبان ملت باشند , ملت پشتيبان آنها.
اگر يك مملكتي دولت و ملتش , ارتش و ملت , قواي انتظامي و ملت از هم
شدند , با هم شدند و هر دو احساس كردند كه بايد خدمت به هم بكنند , يك
همچو مملكتي و كشوري شكست نخواهد خورد.
اين تدبير حضرت امام (س ) , نتايج مهمي در تثبيت و پيشبرد اهداف
انقلاب و دفاع مقدس به همراه داشت , و پيروزيهاي به دست آمده , همواره
مرهون رهنمودها و نظارتهاي حضرت امام (س ) بوده است .
آنچه بعد از ضرورت و اهميت وجود قواي مسلح , مورد توجه حضرت
امام (س ) قرار گرفته است , وجه تمايز قواي مسلح جمهوري اسلامي با
نظاميان قبل از انقلاب و يا نظاميان كشورهاي ديگر; هم از لحاظ محتوا , هم
از نظر تركيب و هم از منظر اهداف مي باشد. چرا كه ماهيت نيروهاي مسلح
در نظر حضرت امام (س ) تنها در تسليح گروهي از افراد با تشكيلات نظامي
خلاصه نمي شود , بلكه از اساس با هم متفاوتند.
« لشكر اسلام قبل از اينكه توجه به ماديات بكنند , به معنويات توجه
مي كردند; روي معنويات شمشير مي كشيدند; اشخاص فاسد را جلويش را
مي گرفتند. »
« شما آن چيزي را كه همراه داريد دشمنان شما ضد او را همراه دارند;
شما رضاي خدا را همراه داريد و آنها سخط خدا را , شما ايمان را همراه
داريد و آنها طرفداري از كفر را » .
دفاع قواي مسلح در نظام اسلامي براي جلب قلوب مردم و رضايت
خداوند سبحان است . از اين جهت مردم هم , آنان را دوست و حامي خود ,
و آنها هم خود را مدافع مردم مي دانند و هرگز با چهره ارعاب بر مردم وارد
نمي شوند و در خدمت سلطه گران قرار نمي گيرند. اعمال , عقايد و اخلاقشان
بر موازين اسلام تنظيم شده است , و در صف قواي مسلح مكتبي وارد شده و
خداوند را از خود راضي كرده اند.
بنابر اين , حضرت امام (س ) با آگاهي كامل از خواسته هاي اسلام و روند
حوادث آينده كشور و ضرورت تحقق اين خواسته ها , جهد و كوشش
بسياري در اين راستا نموده اند. يكي از خواسته هاي ايشان , برخورداري
كشور از قواي مسلح كارآمد و متكي برقدرت ايمان بوده است و لذا در اين
جهت از هيچ كوششي دريغ نكرده اند و حتي در وصيتنامه خود به مسئولين
حال و آينده كشور , بر حفظ استقلال و مكتبي بودن قواي مسلح تاكيد
داشته اند.
به هر حال , اين مجموعه در گروه جنگ و جهاد حوزه معاونت پژوهشي
موسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني (س ) طي چهار مرحله استخراج و
تنظيم شده , و مشتمل بر هشت فصل است :
فصل اول : پيرامون كليات قواي مسلح و به مباحثي همچون وجه تمايز قواي
مسلح الهي و غيرالهي و ضرورت نياز به قواي مسلح و ارزش و جايگاه آن
پرداخته است .
فصل دوم : پيرامون ويژگيهاي قواي مسلح اسلامي با موضوعاتي
همچون نظاميان صدر اسلام و نظاميان جمهوري اسلامي و خصوصيات
فرماندهان اسلام تدوين گرديده است .
فصل سوم : به اهداف و ماموريتهاي قواي مسلح و نوع اهداف و
ماموريتها اشاره دارد.
فصل چهارم : با عنوان نظم و سلسله مراتب درقواي مسلح به مباحثي
همچون مفهوم نظم و سلسله مراتب و ضرورت وجود نظم و تاكيد بررعايت
سلسله مراتب پرداخته است .
فصل پنجم : تحت عنوان مسئوليت متقابل مردم و نيروهاي مسلح ,
موضوعات حمايت مردم وخدمتگزاري قواي مسلح و ضرورت اتحاد بين
مردم و نيروهاي مسلح را شامل مي شود.
فصل ششم : با عنوان هشدارها و رهنمودها با زيرمجموعه هايي همچون
پرهيز از گروه گرايي و حزب بازي , جلوگيري از نفوذ دشمن در صفوف نيروها
و رعايت اخلاق به عملكرد قواي مسلح را پرداخته است .
فصل هفتم : راجع به نقش قواي مسلح در جنگ تحميلي و دفاع مقدس با
زير موضوعات متوقف كردن دشمن و تاخت بر دشمن وبيرون راندن آن
مي باشد.
فصل هشتم : به فرامين و انتصابات پرداخته است .
انقلاب اسلامي هنگامي روي داد كه در عرصه روابط
بين الملل و نظام سياسي جهان , نظام دوقطبي بلوك شرق و
غرب بر كره زمين سيطره داشت و كشورهاي جهان با هم پيماني
با يكي از اين دو قطب حاكم بر جهان , به ادامه حيات
مي پرداختند , و هر نظام ديگري خارج از اين دو تفكر , محكوم
به تحريمهاي سياسي , اقتصادي و انزواي جهاني بود
انقلاب اسلامي در سرزمين تشيع و در منطقه حساس
ژئوپولولتيكي و ژئواستراتژيكي ايران متولد شد. قد
برافراشتن انقلابي باماهيتي اسلامي براي هر دو ابرقدرت
گران آمد , زيرا كه تشكيل اين نظام سياسي , ملازم با نفي منافع
هر دو قدرت بزرگ جهاني بود. ازاين رو اين قدرتها وارد
معركه پيكار با اين نظام سياسي جديد شدند و نهال نوپاي نظام
سياسي نوين ايران پس از انقلاب , نيازمند دفاع و مدافع گشت
|
معرفت
|
شماره 93 مجله علمي و تخصصي « معرفت » با عناوين زير
منتشر شده است : اخلاق و عرفان اسلامي , حق توسعه
كشورهاي در حال توسعه , حقوق بشر از ديدگاه اسلام و غرب ,
اقليت ها و حقوق آن ها در اسلام , تاريخ فقه و حقوق , اعتبار
امر قضاوت شده , توبه در امور كيفري اسلام , روحانيت و
تعامل با حكومت در حقوق اساسي عصر صفويه , سيماي
كارگزاران دولت اسلامي از منظر امام علي و....
انديشه حوزه
شماره 51 و 52 دو ماهنامه « انديشه حوزه » با عناوين زير
منتشر شده است : تجربه ديني وجايگاه آن , اصول و مباني
تجربه ديني و عرفاني در اسلام , ماهيت شناسي تجربه ديني ,
تجربه ديني و مساله ي واقع نمايي , نقش عقل و اعتقادات
شخصي در تعبير و تفسير تجربه ديني , اعتبار تجربه ديني در
توجيه باورهاي ديني , تحليل انتقادي آراي ويليام الستون در
معرفت شناسي تجربه ي ديني و...
مشكوه :
شماره 8 نشريه علمي و ترويجي « مشكوه » با عناوين زير
منتشر شده است : داوري در انديشه هاي علامه حلي و ابن
تيميه در زمينه آيات نازل شده در شان اهل بيت (ع ) , نقدي بر
تاريخ گذاري قرآن از ديدگاه برخي خاورشناسان , بازگشت به
خدا , برآيند خوف و رجا , روش تاريخ نگاري در مجمل
التواريخ و القصص , جايگاه كلي فطرت در انديشه استاد
مطهري , دلايل عزيمت هارون به خراسان و...
ميقات حج
شماره 51 فصلنامه فرهنگي , اجتماعي , سياسي و تاريخي
« ميقات حج » با عناوين زير منتشر شده است : اسرار و معارف
حج , عرفان حج در كتاب مصباح الحرمين , پژوهشي درباره
ذيل دعاي عرفه , سيري تاريخي حج در قرآن , حج در گلستان
سعدي , مفهوم شناسي و مصداق يابي اهل بيت (ع ) , منابع
تاريخ جزيره العرب در متون جغرافياي كهن ايراني و....
نامه جامعه
شماره 12 ماهنامه فرهنگي و اجتماعي « جامعه » با عناوين
زير از سوي جامعه الزهرا(س ) منتشر شده است : زمينه
انقلاب , دفاع مقدس از دو نگاه , مطلع عشق , راست قامتان ,
تجسم راستي ودرستي , گفت و گو با همسر شهيد آيت الله
قدوسي , پيام تاريخي امام صادق (ع ) , توحيد فتوا , ويژگي هاي
شيطان , جوان هاشمي , درس استاد , نشر نوين شبهات كهن در
مورد قرآن , گذري به عوامل شكوفايي عقل , جنبش نرم
افزاري , نگرشي دوباره به جايگاه زنان , ما را رها نخواهند كرد
و....
آينه پژوهش
شماره 92 مجله « آينه پژوهش » با عناوين زير منتشر شده
است : فلسفه غرب و فلسفه اسلامي در آينه متون آموزشي ,
ويرايش « انواع ويرايش » , ديپلماسي و رفتار سياسي در اسلام ,
گلپايگان در آينه تاريخ , تفسير صفي در يك نگاه , تاملي در
كتاب « شيخ , مناجاتيان » فهرستي تازه از ميراث مكتوب شيعه
و...
حديث زندگي
شماره 23 مجله « حديث زندگي » با عناوين زير منتشر
شده است : روزها و رازها , آزادي و گم گشتگي , نكته هاي
زندگي , به سوي افتخار , درس هاي زندگي , فرزند آدم , در هواي
شكفتن و...
|
|