13 رجب ميلاد با سعادت حضرت علي عليه السلام , يكي از اعياد
مسلمين مي باشد و در اين روز شيعيان جهان با برگزاري مراسم جشن و
سرور ياد مولايشان را گرامي ميدارند . اما در 13 رجب 1327 قمري حادثه
غم انگيزي در كشورمان رخ داده كه مايه تاسف و عبرت مي باشد.در عصر اين
روز مجتهد صاحب رساله , شيخ فضل الله نوري را مشروطه خواهان تندرو
با كف و تشويق بدار آويخته , لذا با توجه به سپري شدن سالگرد آن اما نظر
به اهميت موضوع لازم است كه حوادث و علل آن را مرور و بررسي نمائيم .
بدون شك انقلاب مشروطه سال 1324 قمري نقطه عطفي در تاريخ
معاصر ايران مي باشد كه عليه استبداد حاكم صورت گرفت و مردم به رهبري
آيه الله سيد عبدالله بهبهاني , آيت الله سيد محمد طباطبايي و آيت الله شيخ
فضل الله نوري براي ايجاد عدالتخانه حركت كردند و ديدگاهها و نگرشهاي
متفاوتي در نهضت مشروطه وجود داشت . عده اي مشروطه را سوغات غرب
و عده اي آن را حق مسلم مردم مي دانستند و علماي نجف نيز از حمايت
دريغ نكردند.
شيخ فضل الله نوري متولد 1259 ق در روستاي لاشك كجور نوشهر و
فرزند ملاعباس نوري بود كه در 1276 ق با عزيمت به عتبات عاليه يكي از
شاگردان مبرز ميرزاي شيرازي گرديد و در سال 1300 ق به دستور ميرزا به
ايران بازگشت و آثار علمي متعددي از جمله صحيفه قائميه , رساله
اصولي المشتق , سوال و پاسخ , رساله عمليه , تحريم حاجيان از طريق جبل
به مكه , تذكره الغافل , ارشاد الجاهل , شرح مقاصد و تحريم مشروطيت
مي باشد كه ايشان بعد از رحلت ميرزاحسن آشتياني در سال 1319 ق
مجتهد طراز اول تهران گرديد.
سوال اصلي ما اين است كه آيا شيخ فضل الله مشروطه را قبول داشت يا
نه چرا و به چه جرمي ايشان در ولادت مولايش علي (ع ) در تهران بدار
آويخته شد چه كساني فضا را مسموم كردند كه مردم موقع بدار آويختن
شيخ نوري شادي كردند نقش سفارت انگليس در مشروطه چه بود و به
انگليس چه نفعي داشت كه ديگهايش براي مشروطه ايران آماده مي شد چرا
بعد از فتح تهران , مستبدين عفو شدند ولي مجتهد مسلمانان دار زده شد و
خلاصه زندگينامه شيخ فضل الله جهت اطلاع خوانندگان ضروري بود تا با
اطلاع از وضعيت علمي و... حوادث را بررسي كنند و اگر اعترافات دشمنان
شيخ را مي نگاشتم بحث طولاني مي شد.
محققين و پژوهشگران زيادي در مورد مشروطه و شيخ فضل الله مطلب
نوشته اند و هر يك از ديدگاه و زاويه اي بررسي كرده است و همه در اين
مشتركند كه شيخ در ابتداي مشروطه از موافقين و طرفداران بود و براي
محدود كردن قدرت شاه تلاش مي كرد و مواضع شفاف و قاطعي داشت كه در
بيانيه ها و اعلاميه ها مي شود ديد. به عبارتي مي توان گفت كه شيخ فضل الله
در مرحله اول از مردم , مظلومان و مبارزان حمايت مي كردند و براي رسيدن
به اهداف آنان را ياري مي كردند و مهاجرت صغرا و كبرا نيز در اين راستا بود
در مرحله دوم وقتي شيخ برخي اعترافات را متوجه شد سعي در اصلاح آنها
نمود و در قانونگذاري مجلس سعي بر شرعي كردن قوانين داشت و
اعتراضات خود را بر چند اصل قانون بويژه يكسان دانستن مسلمان و كافر
و... اعلام مي كند و در متمم قانون اساسي نيز بر آن اعتقاد بود كه تعدادي
مجتهد قوانين را با قانون اسلام و شرع تطبيق دهند تا خلاف شرع تصويب
نگردد و به عبارتي شوراي نگهبان قانون اساسي امروز ما كه حافظ اسلاميت
نظام به شمار مي روند و اگر هجمه دشمنان را در برخي مقاطع با شوراي
نگهبان حلاجي گردد متوجه خواهيم شد كه دشمنان مي دانند كه اين علما
ستون محكمي هستند كه اگر نباشند نفوذ آنان آسانتر خواهد شد
و...
نقش سفارت انگليس در هدايت غربزده ها واضح تر مي باشد و
شيخ فضل الله نيز با گوشزد نمودن انحرافات سعي بر اصلاح داشت و تز
مشروطه مشروعه را اعلام نمود كه با مخالفت جدي و همه جانبه غربزده ها
مواجه شد و آنها صف بندي نمودند چون منافع خود را در خطر مي ديدند.
اگر مشروطه مشروعه مي شد ديگ پلوهاي سفارت انگليس خاصيت خود را
از دست مي داد و هزينه هايي كه آن سفارت و ديگر غربزده ها پرداخته بودند
خنثي مي شد. اگر مشروطه مشروعه مي گشت دست نااهلان و نامحرمان
كوتاه مي شد و...
شيخ فضل الله در مرحله سوم وظيفه خود ديد كه مشروطه را تحريم كند
تا صف مسلمانان دين دار از ديگران جدا گردد اما با اين اقدام , پروژه تخريب
شيخ فضل الله كليد خورد و دشمنان هرچه خواستند عليه مجتهد بزرگوار
سخنراني و شايعه پراكني كردند و چنان فضا را آلوده كردند كه اكثرا مخالف
شيخ گرديدند و در مواقع متعدد به شيخ فضل الله توهين و جسارت نمودند و
از سردمداران خط دشمن سيدحسن تقي زاده بود كه با حمايت سفارت
انگليس در تخريب شخصيت شيخ تلاش مي كرد , تقي زاده اي كه در جريان به
توپ بستن مجلس سريع به سفارت انگليس پناه مي برد و....
شيخ شهيد همچون كوه در مقابل مخالفان ايستاد و پيشنهادات برخي
سفارتها در پناه بردن به آنها را رد كرد , از اينجا بود كه طراحي حذف شيخ
كليد خورد و ايشان را در 11 رجب دستگير و در ضلع شرقي عمارت نظميه
حبس نمودند. دادگاهي تشكيل دادند كه به واسطه آن ابراهيم زنجاني و
حاجي خان و چهار نفر ديگر او را محاكمه كردند و پيرم خان ارمني نيز
نظارت آن را برعهده داشت و سوالاتي از علل تحصن , منابع حمايتي و
پرسش هايي از نوع قرون وسطايي از شيخ نيز مي پرسند و شيخ توضيح
مي دهد و وقتي متوجه حضور پيرم خان ارمني در دادگاه مي گردد مي فرمايد
حال فهميدم كه چه خبر است و اجازه اقامه نماز ظهر و عصر مي خواهد اما
مشروطه خواهان فريب خورده فقط نماز ظهر را تحمل مي كنند. آنها با
تبليغاتي كه به راه انداخته بود مردم را در ميدان توپخانه جهت تماشاي بدار
آويختن مجتهدشان حاضر مي كنند و سه ساعت ازظهر 13 رجب گذشته بود
كه شيخ رو به مردم كرد و به آسمان چشم دوخت و فرمود : خدايا تو خودت
شاهد باش كه من آنچه را بايد بگويم به اين مردم گفتم , به قرآن تو قسم ياد
كردم , گفتند : قوطي سيگارش بود , در اين دم آخر هم باز به اين مردم مي گويم
من مخالف مشروطه مشروعه نيستم و...
آري شيخ فضل الله را در عصر 13 رجب پيرم خان ارمني با كف زدن
مسلمانان بدار آويخت و بر جنازه مطهرش جسارتها كرد كه در كتاب
« سردار » بيان شده , اما چگونگي آوردن جنازه به منزل و فريب دادن حاكمان
و چهارماه پيكر شيخ را در منزل نگه داشتن و سپس به قم حمل كردن و در
حرم حضرت معصومه به خاك سپردن بحث جداگانه مي طلبد و نتيجه اينكه
بعد از 99 سال از شهادت آن عالم وارسته بايد علل وقوع چنين حادثه هايي
بررسي گردد و به جاي جشن گرفتن براي مشروطه بايد به عبرتها و درسها
بپردازيم .
شيخ فضل الله نوري از ديدگاه حضرت امام خميني (س )
ببينيد چه جمعيتهايي هستند كه مي خواهند روحانيون را كنار بگذارند
همان طوري كه درصدر مشروطه با روحاني اين كار را كردند و اينها را زدند
و كشتند و ترور كردند , همان نقشه است , آن وقت ترور كردند سيدعبدالله
بهبهاني را , كشتند مرحوم نوري را , مسير ملت را از آن راهي كه بود
برگرداندند...
صحيفه نور ج 6 ص 256 ـ 58,3,3
مثل مرحوم شيخ فضل الله نوري را در ايران , براي خاطر اينكه مي گفت
بايد مشروطه مشروعه باشد و آن مشروطه اي كه از غرب و شرق برسد قبول
نداريم در همين تهران بدار زدند و مردم هم به پاي او رقصيدند و كف
زدند.
صحيفه نور چ 18 ص 135
آنها جوسازي كردند و مرحوم آقاي شيخ فضل الله كه يك آدم شاخصي
در ايران بود و مورد قبول بود آنقدر جوسازي كردند كه در ميدان , علني
ايشان را بدار زدند و پايش هم كف زدند , اين نقشه اي بود براي اينكه اسلام
منعزل كنند و كردند.
صحيفه نور چ 18 ص 181
شما مي دانيد كه شيخ فضل الله را كي محاكمه كرد يك معمم زنجاني
حكم قتل او را صادر كرد. وقتي معمم و ملا , مهذب نباشد فسادش از همه
بيشتر است , اگر تهذيب نباشد علم توحيد هم بدرد نمي خورد.
صحيفه نور چ 13 ص 211
اسماعيل وكيل زاده
اگر مشروطه مشروعه مي شد ديگ پلوهاي سفارت انگليس
خاصيت خود را از دست مي داد و هزينه هايي كه آن سفارت و
ديگر غربزده ها پرداخته بودند خنثي مي شد.اگر مشروطه
مشروعه مي گشت دست نااهلان و نامحرمان كوتاه مي شد و...
زيرنويس عكس :
ديگ هاي پلو در سفارت انگليس
|
شيگاگو تريبيون : معركه عراق , آمريكا را در
مقابل ايران ناتوان كرده است
|
خبرگزاري جمهوري اسلامي : روزنامه « شيكاگو تريبيون » در مقاله اي با
موضوع پرونده هسته اي ايران نوشت : گرفتار شدن آمريكا در معركه عراق ,
فرسايش نظاميان اين كشور و نبود پشتيباني مردمي و سياسي از « جرج
بوش » از عوامل ناتواني واشنگتن در مقابل تهران است .
شيكاگو تريبيون روز دوشنبه افزود : اين واقعيت وجود دارد كه آمريكا
در معركه عراق گرفتار شده و براي اين كشور درگير شدن در يك جنگ ديگر
بسيار نامناسب است هر چند بوش رئيس جمهوري اين كشور چندي پيش
احتمال كاربرد زور عليه ايران را منتفي و بعيد ندانست .
اين روزنامه در ادامه نوشت : مسلم است جنگ عراق سبب فرسايش
توان نيروهاي آمريكا شده و افزون بر اين , بعيد مي نمايد مردم و افكار
عمومي اين كشور از مقوله گسترش جنگ به ايران حمايت كنند و بدون
ترديد دولت بوش در اين ميان , از پشتيباني سياسي لازم هم برخوردار
نخواهد بود.
ديگر عاملي كه سبب مي شود كاخ سفيد براي حمله به ايران در
تنگناهاي خاصي قرار گيرد , بهاي بالاي نفت است .
با توجه به وابستگي آمريكا به نفت خاورميانه , صاحبنظران و تحليل
گران بر اين باورند دولت بوش بيش از اين ريسك نمي كند زيرا با اقدامي
نامعقول و يك لشگركشي ديگر در منطقه , بهاي نفت از سطح كنوني بيشتر
خواهد شد.
از سوي ديگر , سه كشور اروپايي فرانسه , انگليس و آلمان نيز كه دو
سال را براي مذاكره با ايران وقت صرف كرده اند تا اين كشور براي توقف
برنامه هاي هسته اي خود متقاعد شود نمي خواهند وارد اين تنش شوند.
با اينكه صدراعظم آلمان در زمان كنوني در آستانه انتخابات قرار دارد و
نمي خواهد بيش از پيش درگير مسائل حاشيه اي شود و اقرار كند گزينه هاي
اروپا كه بيشتر با ديپلماسي كابويي آمريكايي ها منطبق بود شكست خورده ,
ولي در همين حال سخن خود را مي گويد بگونه اي كه در يك سخنراني
تبليغاتي , آشكارا اعلام كرده موضوع حمله به ايران كه از جانب آمريكا
مطرح شده صرفا يك بلوف است .
هرچند « گرهارد شرودر » ممكن است با اظهارات خود , روابط اروپا و
آمريكا را تيره كند ولي صراحتا اعلام كرده , موضوع حمله نظامي به ايران
بايد به طور كلي از راهكارهاي موجود براي حل و فصل برنامه هسته اي اين
كشور كنار گذاشته شود زيرا عملا موثر واقع نخواهد شد.
اين روزنامه همچنين نوشت : تمامي طرف هاي اروپايي يا آمريكايي و
حتي ايرانيان از هيچ تلاشي براي رسيدن به خواسته خود در مورد پرونده
هسته اي تهران فروگذار نخواهند كرد.
شيكاگو تريبيون , دليل اين رويكرد را ادعاي دستيابي ايران به بمب
اتمي در دو سال آينده , مي داند.
از سوي ديگر , دولت سابق ايران نيز تمام توانمندي خود را آشكار
نمي كرد و همواره جانب ملاحظه و احتياط را بر مي گزيد ولي بر خلاف اين
رويكرد , دولت جديد اين كشور كه كمتر از يك ماه است به قدرت رسيده در
تصميم ها و ديدگاه هاي جهاني اعمال نظر و دخالت مي كند.
هنگامي كه در اوايل ماه جاري ميلادي ايران پلمپ ناظران آژانس
بين المللي انرژي هسته اي را در خط تبديل اورانيوم خود در كارخانه
اصفهان گشود , مشكل آغاز شد.
ايران در زمان حاضر اعلام كرده براي مذاكره با كشورهاي اروپايي آماده
است ولي تصميم تهران براي آغاز فعاليت هاي هسته اي در زمينه تبديل
سوخت , قابل گفت وگو نيست .
به هر حال , اگر ايران از آغاز فعاليت هاي هسته اي تبديل سوخت
منصرف نشود هر چند ظاهرا طرف هاي آمريكايي و اروپايي را براي
تصميم گيري در قبال آن با كمي مشكل روبرو خواهد كرد ولي به احتمال
زياد , پرونده هسته اي تهران براي اعمال تحريم هاي احتمالي به شوراي
امنيت ارجاع داده خواهد شد.
« گري سيمور » يكي از مشاوران اسبق شوراي امنيت ملي آمريكا در
زمينه كنترل تسليحات كه اكنون به عنوان يكي از مقامات ارشد موسسه
بين المللي مطالعات راهبردي است مي گويد : اروپايي ها , روس ها و چيني ها
نمي خواهند مساله هسته اي ايران به نيويورك كشيده شود ولي اين چيزي
است كه آمريكا در پي آن است .
شيكاگو تريبيون در ادامه نوشت : هرچند روس ها كه در زمينه ساخت
راكتور بوشهر به ايراني ها كمك مي كنند و چيني ها كه اشتهاي آنان براي
نفت , پكن را به يك دست اندركار مطرح و مهم بازارهاي جهاني انرژي
مطرح كرده , ملاحظات ويژه خود را در مورد يك ايران هسته اي دارند ولي
در همين حال مايل نيستند در صف آرايي شوراي امنيت براي مساله هسته اي
ايران , با آمريكايي ها همراه شوند.
سيمور در همين زمينه مي گويد : اكنون بيم آن مي رود كه شوراي امنيت
تكليف خود را به سختي پيدا كرده و با دشواري بتواند درباره اين موضوع
تصميم بگيرد.
« ديگر اينكه , بيم آن مي رود ايران در صدد تلافي برآيد زيرا موضوع
ارجاع پرونده هسته اي اين كشور به شوراي امنيت , احتمالا به رويارويي و
مقابله خواهد انجاميد » .
در همين حال , « هنري سوكولسكي » مدير اجرايي مركز مطالعات
سياست منع گسترش تسليحات هسته اي و يكي از صاحبنظران در واشنگتن ,
مي گويد : اگر شوراي حكام آژانس , موضوع را در اختيار خود گيرد آنگاه
احتمال هرگونه رويارويي و درگيري منتفي خواهد شد.
سوكولسكي صدور قطعنامه براي ممنوعيت همكاري اعضاي آژانس با
برنامه هسته اي ايران را به منظور مجاب كردن روسيه و چين در اين زمينه
پيشنهاد مي كند.
شيكاگو تريبيون همچنين در مورد تحولات مذاكرات هسته اي تهران و
اروپا نوشت : « محمود احمدي نژاد » رئيس جمهوري جديد ايران هفته
گذشته اعلام كرد تهران مي خواهد گفت وگوها با كشورهاي اروپايي را ادامه
دهد و حتي مايل است طرف هاي ديگري نيز به جمع مذاكره كنندگان اضافه
شوند.
احمدي نژاد همچنين تصريح كرد كه ايران بزودي پيشنهادهاي جديدي
را ارائه خواهد كرد.
امكان دارد يكي از پيشنهادها موافقت با نظارت كامل و گسترده آژانس
بر تمامي فعاليت هاي هسته اي تهران باشد اما در مقابل انتظار دارد
برنامه هاي اتمي خود را در زمينه تبديل سوخت , آن هم به صورت محدود
ادامه دهد.
شيكاگو تريبيون در ادامه افزود : ايران اعلام كرده بود فعاليت هاي
هسته اي اين كشور كاملا قانوني بوده و تحت پيمان منع گسترش تسليحات
اتمي انجام مي شود.
به هر حال , اگر تحريم هاي احتمالي در مورد ايران اجرا شود , تهران نيز
مي تواند تلافي كرده و با خارج شدن از پيمان منع گسترش تسليحات
هسته اي , بازرسان آژانس را نيز از كشور بيرون كند و حتي مي تواند از اين نيز
فراتر رود.
با توجه به وضع عراق , هرگونه بحراني مي تواند به نوعي بر عرضه نفت
كه از طريق تنگه هرمز ترانزيت مي شود تاثير منفي گذاشته و افزايش بيش از
پيش قيمت اين ماده را در بر داشته باشد.
سوكولسكي در همين زمينه مي گويد , خطر واقعي هنگامي است كه ايران
از پيمان منع گسترش تسليحات هسته اي خارج شود كه با اين اقدام , ديگر
كشورها در مي يابند چگونه مي توانند از اين معاهده براي دستيابي و كسب
دانش و فناوري لازم بهره برده و سپس از آن خارج شوند.
شيكاگو تريبون : مسلم است جنگ عراق سبب فرسايش
توان نيروهاي آمريكا شده و افزون بر اين , بعيد مي نمايد
مردم و افكار عمومي اين كشور از مقوله گسترش جنگ به
ايران حمايت كنند و بدون ترديد دولت بوش در اين
ميان , از پشتيباني سياسي لازم هم برخوردار نخواهد بود
گرهارد شرودر صراحتا اعلام كرده , موضوع حمله
نظامي بايد به طور كلي از راهكارهاي موجود براي حل و
فصل برنامه هسته اي اين كشور كنار گذاشته شود زيرا عملا
موثر واقع نخواهد شد
| |