احمد اميد
نگاهي از آغاز تا امروز
با استفاده از نامه اي كه چندي پيش نظام جمهوري
اسلامي ايران به دبيرخانه آژانس بين المللي انرژي اتمي نوشته
اصفهان از تعليق و از UCF است و در آن خروج تاسيسات
سرگيري فعاليتها در اين تاسيسات را رسما به آژانس اعلام
كرده است , نگاهي از آغاز مسئله هسته اي ايران تا امروز را
بعنوان مقدمه از ذهن مي گذرانيم : (اين نامه در نشريات مورخه
16 مرداد 84 به چاپ رسيده است )
1 ـ از اوايل دهه 1980 برنامه صلح آميز هسته اي هدف
گسترده ترين و شديدترين نقض ها , تضييقات , مداخلات و
تبليغات نادرست قرار گرفت و بر اين اساس معاهدات معتبر و
الزام آور ساخت نيروگاه هاي برق هسته اي به صورت يك
جانبه ملغي شدند و مواد هسته اي كه بصورت قانوني
خريداري شده بودند بلوكه شدند و سهام ايران در شركت هاي
ملي و چند مليتي انرژي هسته اي مورد تضييع قرار گرفت .
2 ـ ايران پس از آنكه آن همه محدوديتهاي غير قانوني و
خصمانه را مشاهده كرد , با اهتمام و پايبندي به تعهداتش در
, ناگزير شد براي جلوگيري از پايمال شدن NPT معاهده
حقوق مشروع خود در انرژي صلح آميز هسته اي , فعاليتهاي
قانوني اش را پوشيده عمل كند و از ارائه جزئيات برنامه هايش
به آژانس خودداري ورزد.
3 ـ ايران به منظور اعتماد سازي , در دو موافقتنامه تهران و
پاريس در مهر 1382 و 1383 با سه كشور اروپائي : انگليس ,
آلمان و فرانسه به تعليق داوطلبانه غني سازي اورانيوم ظرف
20 ماه گذشته و اجراي عملي پروتكل الحاقي فراتر از حد
معمول و انجام بازرسي و بررسي هاي موشكافانه تن داد تا
بتواند بر مبناي شفافيت كامل و همكاري به تكنولوژي هاي
هسته اي و پيشرفته دسترسي پيدا كند.
4 ـ مدير كل آژانس در بند 52 گزارش آبان 1382 تاكيد
كرد : « تا اين تاريخ هيچ مدركي دال بر اينكه فعالتيها و مواد
هسته اي از پيش اعلام شده در ارتباط با برنامه تسليحات
هسته اي باشد يافت نشده است » و در آبان سال 1383 پس از
انجام بيش از يك هزار نفر روز از سخت ترين بازرسي ها , در بند
112 گزارش اعلام كرد : « تمامي مواد هسته اي اعلام شده در
ايران مورد حسابرسي قرار گرفته و بنابراين چنين موادي به
سوي فعاليتهاي ممنوعه منحرف نشده اند. »
5 ـ اروپا در مقابل اقدامات عملي و مهم ايران يعني تعليق غني
سازي اورانيوم و حتي فعاليت هاي مرتبط با آن و اجازه
بازرسي هاي گسترده , به هيچ يك از قول هاي خود مانند
همكاري هسته اي , امنيت منطقه اي وسيع , مونتاژ و توليد
قطعات و به كلي خارج شدن پرونده ايران از شوراي حكام ,
اجراي بدون تبعيض حقوق ايران و... عمل نكرد.
6 ـ اروپا پس از گذشت سه ماه از توافقنامه پاريس , روند
مذاكره را بسوي طولاني كردن و انكار حق ايران به پيش برد و
به پيشنهادهاي فني و تخصصي ايران جهت تضمينهاي عيني
براي عدم انحراف فعاليتهاي هسته اي ايران بسوي نظامي ,
توجهي نكردند حتي به پيشنهادهايي كه ايران براساس پيشنهاد
دانشمندان و متخصصان مستقل از آمريكا و اروپا ارائه شده
بود كه شامل محدود كردن غني سازي و چرخه سوخت باز به
منظور رفع نگراني درباره باز فرآوري و توليد پلوتونيوم و تعيين
سطح غناي پايين و تبديل فوري همه اورانيوم هاي غني شده به
ميله هاي سوخت و حضور مستمر بازرسان در محل تاسيسات
غني سازي و تصويب پروتكل الحاقي و... مي باشد.
7 ـ ايران براي اينكه هر بهانه اي را از طرف اروپايي سلب
نمايد دو ماه ديگر به اروپا فرصت داد تا پيشنهادات خود را
ارائه نمايد و اعلام كرد كه هرگونه پيشنهاد از طرف اروپا بايد
در برگيرنده حق غني سازي و داشتن چرخه سوخت باشد و اگر
در آن توقف غني سازي باشد با روح و مفاد توافق نامه پاريس
سازگار نبوده و براي ايران قابل قبول نيست .
8 ـ سرانجام سه كشور اروپايي پس از 4 روز تاخير , در
تاريخ 15 مرداد 84 پيشنهادات خود را در 34 صفحه توسط
شوراي سفراي خود تسليم مقامات ايراني كردند.
نگاهي به متن پيشنهادي سه كشور اروپايي :
1 ـ علت رد پيشنهادات ايران اين بوده كه حاوي از
و بدون ) ffissile ( سرگيري اوليه توليد اتم قابل انشقاق
توضيح جامعي درباره استفاده غير نظامي آن بوده است .
2 ـ پيشنهادات مبتني بر اهتمام اتحاديه اروپا بر گسترش
و حقوق استفاده NPT روابط با ايران و توجه به ماده چهارم
از انرژي هسته اي براي اهداف صلح آميز است .
3 ـ ضمانت امنيتي توسط انگلستان و فرانسه به ايران
(براي عدم حمله نظامي آمريكا و اسرائيل به تاسيسات هسته ي
ايران ) با كمك خواستن از شوراي امنيت !
4 ـ تعهد ايران و اروپا بر منع گسترش تسليحات هسته اي و
رسيدن به خاورميانه عاري از سلاح هاي كشتار جمعي و انجام
تعهدات بين المللي هسته اي و استقبال از بحث درباره امنيت
منطقه اي و مبارزه با تروريسم و مواد مخدر
5 ـ اتحاديه اروپا از حقوق ايران براساس ماده چهارم
پيمان منع گسترش سلاح هاي هسته اي در راستاي گسترش ,
تحقيق , توليد و استفاده از انرژي هسته اي بدون تبعيض
حمايت مي كنند.
6 ـ سه كشور اروپايي و اتحاديه اروپايي در زمينه توافقنامه
كلي از گسترش توليد انرژي و برنامه تحقيقات ايمن هسته اي
همچنين از لحاظ تامين سوخت اقتصادي مناسب و تكثير
قدرت هسته اي غير نظامي كه با نيازهاي انرژي ايران هماهنگ
باشد نيز حمايت و از همكاري روسيه با ايران پشتيباني مي كند.
7 ـ همكاري هسته اي با ايران بايد افزايش يابد و ايران بايد
به بازار بين المللي تكنولوژي هسته اي دستيابي داشته باشد و
اين منوط به رعايت تعهدات بين المللي و موافقتنامه نهايي
است و فعاليتهاي چرخه سوخت از حمايت اروپا مستثني
است .
8 ـ دستيابي ايران به سوخت هسته اي جهت راكتورهاي
كه اكنون توسط روسيه Light water تحقيقاتي آب سبك
انجام مي شود به رسميت مي شناسد و تضميناتي را براي آن
ارائه مي نمايد.
9 ـ به موازات تضمين اروپا براي دستيابي به سوخت
هسته اي , ايران بايد بطور مستمر عدم پيگيري فعاليتهاي
چرخه سوخت را دنبال كند و اين تعهد در چارچوب مكانيسم
و تصويب NPT ايجاد اعتماد بين المللي در انجام كامل معاهده
پروتكل الحاقي و برگرداندن عناصر سوخت به تامين كننده
Heavy اصلي و ساخت راكتورهاي تحقيقاتي آب سنگين
خود را در اراك متوقف كرده چرا كه وجود چنين water
راكتورهايي به نگراني هاي گسترش توليدات اتمي مي افزايد.
10 ـ همكاري تكنولوژيكي و اقتصادي و از جمله ايران را
به عنوان منبع بلند مدت نفت و گاز براي اتحاديه اروپا معرفي
كنند و حمايت سياسي از عضويت ايران در سازمان تجارت
جهاني
متن پيشنهادي يك متن استعماري
مطالعه متن پيشنهادي و توجه به مفاد آن , ما را به ياد
عهدنامه هاي استعماري تركمنچاي و گلستان مي اندازد كه آنها
چگونه با لفاظي ها و رنگ و لعاب دادن به كلام و با دادن يك
مشت وعده و وعيدهاي توخالي و بدون ضمانت اجرا ,
خواسته هاي اصلي خود را جا انداخته و در آخر سر امتياز
خود را گرفته بدون آنكه امتيازي به طرف مقابل بدهند. در متن
و احترام NPT پيشنهادي از طرفي با تاكيد بر ماده 4 معاهده
به حقوق ايران با استفاده صلح آميز هسته اي يك ژست حقوق
بشري گرفته اند اما چند سطر بعد استفاده صلح آميز ايران در
صورتي كه مبتني بر فنآوري بومي هسته اي و استقلال و دست
آوردهاي ملي است را غير قابل حمايت دانسته و معتقد است
كه ايران بايد تعهد دهد كه براي هميشه آن را تعطيل كند و اما
در صورتيكه ايران بخواهد مي تواند با وابستگي به غرب و
خريد سوخت از آنها از انرژي هسته اي بهره گيرد كه اين هم
يك وعده سر خرمني است و اين را همه نخبگان سياسي
مي دانند , تا ايران دست از انقلاب برندارد و اسرائيل را به
رسميت نشناسد , امكان همين مقدار استفاده صلح آميز از
انرژي هسته اي را به او نخواهند داد.
سه كشور اروپايي در اين پيشنهاد , بيانيه تهران و پاريس را
كه در آن حق غني سازي و داشتن چرخه سوخت هسته اي را به
رسميت شناخته اند را نقض نموده و به مطالب كوچكي مانند
همكاري اينترنتي اشاره نموده اند كه بيانگر متن ضعيف و
كارشناسي نشده است و به دروغ پيشنهاد ايران را فاقد
تضمينهاي عيني جهت عدم ساخت سلاح اتمي دانسته اند.
دلايل اجماع آمريكا و اروپا برعليه فنآوري هسته اي ايران
نكته مهمي كه از متن پيشنهادي بدست مي آيد اين است
كه اجماع آمريكا و اروپا بر سر محروم كردن ايران از حق
استفاده صلح آميز انرژي هسته اي با تكيه بر فنآوري ملي تحقق
يافته است . توجه به عوامل اين اجماع مي تواند راهبردهاي
روشني را جهت پيروزي در اين نبرد تكنولوژي فرآوري
مسئولين ما قرار دهد. به نظر ما عوامل ذيل مي تواند تحقق
بخش چنين اجماعي باشند :
1 ـ در متن فن آوري صلح آميز هسته اي پتانسيل با لقوه اي
بعنوان توان نظامي هسته اي وجود دارد كه به خودي خود
مي تواند يك عامل باز دارنده شود و توان امنيتي ايران را
افزايش داده و بعنوان مانعي اساسي بر سرراه طرح خاور ميانه
بزرگ آمريكا باشد واز طرفي جبهه ضد صهيونيستي را به
ميزان قابل توجهي تقويت مي كند و قهرا نهضت هاي بيداري
در جهان را گسترش داده و اقتدار جمهوري اسلامي در سطح
بين المللي ارتقا مي يابد و اين حقيقت نوعي حركت به جلوي
نظام و فتح خاكريزهاي استكباري مي باشد و عقب نشيني
استكبار جهاني تلقي خواهد شد.
2 ـ تحقق عيني فنآوري هسته اي ايران با انتخاب دكتر
احمدي نژاد در دكترين آمريكا و اروپا جايگاه ويژه اي يافته
است و بر اين اساس اروپا و در راس آنها انگليس , آلمان ,
فرانسه اصرار داشتند كه زمان ارائه پيشنهادات تا مشخص
شدن نتايج انتخابات تمديد شود و اكنون كه شخصي بعنوان
رئيس جمهوري انتخاب شده است كه اميد هرگونه امتياز
گرفتن از ايران براي آنها به ياس تبديل شده است لذا موضع
قاطعي هم سو با آمريكا در مسئله هسته اي ايران اتخاذ كرده اند
و با توجه به اينكه احمدي نژاد را يك فرد راديكال به حساب
مي آورند بنابراين از همين ابتدا با اتخاذ موضعي سخت و
تهديد به ارجاع پرونده هسته اي ايران به شوراي امنيت
مي خواهند دولت جديد را با چالش مواجه نموده و به اصطلاح
ايراني خودمان گربه را در حجله بكشند.
3 ـ انرژي هسته اي با توجه به ماهيت فسيلي بودن نفت و
گاز و سرانجام اتمام آن و كاربردهاي مهم و اساسي و
استراتژيكي در آينده جهان و در همه ابعاد زندگي و اقتصاد
خواهد داشت و خصوصا با توجه به ايده تجارت جهاني ,
قدرتهاي استكباري باتمام توان مي خواهند اين برگ برنده در
آينده جهان را در قبضه قدرت خود داشته باشند و بر اين
اساس آمريكا و اروپا در صدد برآمده اند آژانس در چند ماه
گذشته و تلاش آمريكا براي به تصويب رساندن مواد جديد
جهت محروم كردن كشورهاي در حال توسعه از فناوري
هسته اي است كه با شكست مواجه شدند. پس از اين شكست ,
آمريكا و اروپا براي حفظ اين مولفه مهم قدرت جهاني يعني
فن آوري هسته اي , ايران را هدف قرار داده اند كه اگر بتوانند در
اين امر موفق بشوند در اينصورت راه براي جلوگيري از دست
يابي ساير كشورها آسان و همواره تر مي شود ولذا مي توان
امروز ايران را در خط مقدم چنين رويارويي تلقي كرد و بنظر
مي رسد كشورهاي غير متعهد , جهان سومي و كشورهاي در
حال توسعه به چنين تحليلي رسيده اند و لذا در اجلاس هاي
گذشته حكام آژانس تا حد امكان از ايران حمايت نموده اند و
در اين راستا چين و روسيه بعلت تضادهاي مهمي كه در عرصه
اقتصاد با آمريكا و اروپا دارند به صورت بي طرف اما با گرايش
به تثبيت فن آوري ايران قدم برداشته اند.
4 ـ چشم انداز 20 ساله ايران كه در ابتدا شايد براي
استكبار جهاني يك ژست و يا بلند پروازي و يا شعار سياسي
تلقي مي شد , اما امروز شواهد و قرائني را مشاهده مي كنند كه
تلقي آنها را تغيير داده است زيرا اولا اين چشم انداز بعنوان
سياستهاي كلي نظام مبناي برنامه 4 ساله قرار گرفته است و
امروز مشاهده مي شود كه فرآيند دستيابي به اين چشم انداز در
حال نهادينه شدن است . ثانيا مشاهده كردند كه مسئولين نظام
با يك خودباوري و اطمينان خاطري اين چشم انداز را دنبال
ميكنند كه با يك تحليل روانشناختي از اين چنين اطمينان و
باوري به تدريج به اين نكته دست يافتند كه بحث چشم انداز
براي نظام جمهوري اسلامي كاملا جدي است و خصوصا با
پيگيري مستمر رهبر معظم انقلاب به تدريج تلقي آنها از
شعاري بودن و يا بلند پروازي ايران تغيير يافت . ثالثا
جهش هاي علمي و تكنولوژيكي نظام از مسائلي مهمي است كه
بنظر ميرسد در جدي گرفتن چشم انداز 20 ساله توسط
استكبار جهاني نقش اساسي دارد و امروز در لابلاي سخنان
آنان نگراني زايدالوصفي را نسبت به اينكه ايران تبديل به
قدرت بلامنازع منطقه خاور ميانه شود مشاهده مي كنيم . و لذا
رئيس موسسه استراتژيك فرانسه به عنوان يكي از معتبرترين
موسسات مطالعات استراتژيك اروپا اخيرا در سفري به ايران
گفت :
« علت واقعي تلاش ايالات متحده براي جلوگيري از
دسترسي ايران به فناوري هسته اي ريشه در توان استراتژيك
ايرانيان دارد. اين توان استراتژيك همان ظرفيت رهبري
ايرانيان به عنوان قدرت برتر منطقه اي است » . (هفته نامه ي
صبح صادق مورخ 84,5,17 )
5 ـ پس از راي منفي مردم فرانسه و هلندـ دو كشور
بنيانگذار اتحاديه اروپا ـ به قانون اساسي , اين اتحاديه در
بحران اعتماد و هويت فرو رفته است و شكست اجلاس اين
اتحاديه در مورد بودجه سالهاي 2007 تا 2013 و مشكلات
ديگري كه اين اتحاديه دارد و دنبال روي انگليس از آمريكا در
مسئله هسته اي ايران بحساب آورد.
اگر چه ظرفيتهاي استراتژيك جمهوري اسلامي ايران در
زمينه هاي ژئوپلتيك , ژئواستراتژيك , انرژي , نفوذ در دنياي
اسلام , اقتصاد زاينده و... موجب شد كه ابتدا اروپا بر مبناي
حق غني سازي و داشتن چرخه سوخت مشي نمايد اما به نظر
مي رسد دنباله روي از قدرت و نفوذ آمريكا و اسرائيل را
ترجيح داده اند و اين نشانه حركت جهان به سوي يك قطبي
شدن است و اين همان مقوله ايست كه سالها اروپا از آن
وحشت داشته است . بنابراين به نظر مي رسد اتحاديه اروپا
روند رقابت با آمريكا را به تدريج كم سو نموده و روند تابعيت
را دنبال مي كند و اين روند با پيشنهاد اخير سه كشور اروپايي
كامل شده است و به نقطه اجماع با آمريكا رسيده اند و عملا
نشان داده اند كه آمادگي چالش استراتژيك را با امريكا ندارند.
6 ـ با پيوستن آمريكا به اروپا در حمايت از مذاكرات
فرصت جديدي براي اروپا بدست آمد كه با اجماع با آمريكا و
ايجاد فشار مضاعف بر ايران بتواند قدرت خود را در جهان
براي حل بحران هسته اي از طريق مذاكرات به منصه ظهور
برساند و اين بزرگترين اشتباه اروپاست و نشانه شيطنت
زيركانه آمريكاست كه با استفاده ابزاري از اروپا در پي تحقق
اهداف استراتژيك خود در مورد ايران است .
راهبرد مقابله با اجماع آمريكا و اروپا
در آيه 120 سوره آل عمران , خداوند متعال سلاح
استقامت و تقوا را عامل اصلي خنثي شدن مكر و توطئه
دشمنان مطرح فرموده است :
« ان تمسسكم حسنه تسوهم وان تصبكم سيئه يفرحوابها
وان تصبروا و تتقوا لايضركم كيدهم شيئا ان الله بما يعملون
محيط »
اگر امر نيكي به شما برسد آنها ناراحت مي شوند و اگر امر
ناگواري براي شما رخ دهد , خوشحال مي شوند و اگر در
برابرشان استقامت و تقوا پيشه كنيد , توطئه ها و نقشه هاي آنان
به شما هيچ زياني وارد نمي سازد چرا كه خداوند به آنچه انجام
مي دهند احاطه دارد.
ملت و مسئولين ما در طي دو سال كه از مسئله هسته اي
ايران مي گذرد بااستقامت نسبت به خط قرمز هسته اي نظام كه
بهره گيري از انرژي هسته اي با تكيه بر فن آوري بدست آمده
توسط متخصصان و دانشمندان ماست و با عقلانيت در حوزه
ديپلماسي كه از مصاديق مهم تقوا مي باشد توانسته اند با تنوير
افكار عمومي جهان و خلع سلاح آمريكا و اروپا و آژانس از
دلايل حقوقي براي ارجاع پرونده ايران و بهم زدن اجماع
جهاني و مهم تر از همه غلطيدن آمريكا و اروپا به موضعي كه
و قوانين بين المللي و نقض NPT خلاف مواد معاهده
توافقنامه هاي اخير مي باشد و به اعتقاد نخبگان سياسي جهان
اين موضع غير منطقي و زورگويي مي باشد , به مقابله جدي با
خواسته نامشروع آنان بپردازند.
اگر چه در اين رهگذار بعضي از وادادگي ها آمريكا و اروپا
را جري نموده بنحوي كه فكر كردند ارجاع پرونده به شوراي
امنيت پاشنه آشيل و يا چشم اسنفديار جمهوري اسلامي است
اما در مجموع همانگونه كه مقام معظم رهبري هم تاييد
نمودند , حركت خوبي انجام گرفته است . موضع قاطع در برابر
طرح غير منطقي و بسيار سبك سرانه سه كشور اروپايي
مصداقي از استقامت در برابر دشمنان است و مسئولين ما اين
طرح را طرحي با رنگ و لعاب و بدون محتوا و بعنوان يك
شوخي با جمهوري اسلامي تلقي كردند و با آغاز تاسيسات
اصفهان جديت ايران در حفظ فن آوري هسته اي را به UCF
يكي ) UCF ( رخ دشمنان كشيدند . (كارخانه فرآوري اصفهان
از تاسيسات مهم و محوري توليد سوخت سازمان انرژي اتمي
است كه با بهره گيري از دانش فني انحصاري و با تاكيد بر
توانمندي هاي بيش از يك هزار متخصص داخلي ساخته شده
است .)
بنابراين راهبرد قرآني در مواجه با استكبار جهاني ,
استقامت و تقيد به دين و عقلانيت ارزشي است و هر نوع
وادادگي در برابر آنان , كار را بر ما سخت تر نموده و گام هايي را
جلو خواهند آمد و به تعبير امام راحل خميني كبير(ره ) خوي
استكبار خوي سگ است كه اگر كسي در برابر پارس هاي او
عقب برود به طرف او حمله مي كند و اگر بايستد و حالت
تهاجمي پيدا كند سگ عقب مي نشيند و فرار مي كند.
رمز و راز حركت فزاينده و روبه رشد نظام جمهوري
اسلامي در 26 سال حيات انقلاب اسلامي عليرغم كليه
توطئه هاي براندازي از طرف استكبار جهاني به سركردگي
آمريكا و صهيونيسم راهبرد قرآني بوده است يعني : مقاومت و
تقيد به دين و عقلانيت ديني و ارزشي .
مسئولين ما بايد بدانند كه طبق آيه شريفه 120 سوره بقره
استراتژي دشمنان ما دست كشيدن ما از آرمانها و اهداف نظام
اسلامي و در يك كلمه تحميل ارتجاع به نظام و برگرداندن آن
به دوره سلطه و استعمار و استثمار استكبار جهاني است :
« لن ترضي عنك اليهود و لاالنصاري حتي تتبع ملتهم قل
ان هدي الله هوالهدي ولئن اتبعت اهو هم بعد الذي جاك
من العلم مالك من الله من ولي و لانصير » هرگز يهود و نصاري
از تو راضي نخواهند شد ( و دست از تو نمي كشند) تا مگر به
طور كامل تسليم خواسته هاي آنان شوي و از آيين آنان پيروي
كني . بگو هدايت الهي , هدايت واقعي است و اگر از هوي و
هوسها و خواسته هاي آنان پيروي كني بعد از آنكه آگاه شدي
هيچ سرپرست و ياوري از سوي خدا براي تو نخواهد بود.
مطالعه متن پيشنهادي اروپايي ها و توجه به مفاد
آن , ما را به ياد عهدنامه هاي استعماري تركمانچاي
و گلستان مي اندازد كه آنها چگونه با لفاظي ها و
رنگ و لعاب دادن به كلام و با دادن يك مشت وعده
و وعيدهاي توخالي و بدون ضمانت اجرا ,
خواسته هاي اصلي خود را جا انداخته و در آخر سر
امتياز خود را گرفته بدون آنكه امتيازي به طرف
مقابل بدهند
آمريكا و اروپا براي حفظ اين مولفه مهم قدرت
جهاني يعني فن آوري هسته اي , ايران را هدف قرار
داده اند كه اگر بتوانند در اين امر موفق بشوند در
اينصورت راه براي جلوگيري از دست يابي ساير
كشورها آسان و هموارتر مي شود
رئيس موسسه استراتژيك فرانسه : « علت واقعي
تلاش ايالات متحده براي جلوگيري از دسترسي
ايران به فناوري هسته اي ريشه در توان استراتژيك
ايرانيان دارد. اين توان استراتژيك همان ظرفيت
رهبري ايرانيان به عنوان قدرت برتر منطقه اي است
