نخستين كتابخانه تخصصي شيعه شناسي همزمان با شب ميلاد امام
علي (ع ) در مركز جهاني شيعه شناسي قم به بهره برداري رسيد.
يكي از اساتيد حوزه علميه در مراسم افتتاح اين كتابخانه گفت : زبان
علم بهترين ابزار اثبات حقوق اهل بيت (ع ) است و در كشور شيعه بايد تمام
زمينه هاي لازم براي دستيابي به آن محقق شود.
آيت الله « علي ميلاني » بابيان اينكه موفقيت مناظره با مخالفان اهل
بيت (ع ) تنها از طريق استناد به كتب مورد قبول آنان امكان پذير است , گفت :
موسسات شيعه شناسي بايد به كتب و منابع مخالفان اين مذهب تجهيزشوند.
وي ادامه داد : در زمان كنوني هجمه فرهنگي دشمن به مذهب شيعه
افزايش يافته است و اين مساله لزوم تحقيقات بيشتر در حوزه زندگي و سيره
اهل بيت (ع ) را افزايش داده است .
وي در بخش ديگري از سخنان خود با اشاره به بررسي طرحي در مجلس
براي ايجاد تغييرات در ايام تعطيل كشور گفت : ارايه اين مسايل در شان
كشور اسلامي نيست . در جامعه اسلامي بايد جايگاه ولادت و شهادت
امامان مخصوصا امام علي و امام صادق (ع ) حفظ شود در حالي كه طرح اين
مساله منجر به ناراحتي مراجع شده است .
مسئول مركز جهاني شيعه شناسي نيز در اين مراسم گفت : فاز اول اين
كتابخانه با 10 هزار جلد كتاب در موضوعات مختلف و چهار هزار جلد
كتاب تخصصي شيعه به بهره برداري رسيده است .
حجت الاسلام علي انصاري عمده موضوعات تخصصي كتابهاي موجود
در اين كتابخانه را شامل احاديث شيعه , تاريخ تشيع , مباني و هويت شيعه ,
كتب رجال شيعه و كتابهاي مربوط به زندگي نامه اهل بيت (ع ) ذكر كرد.
وي با اشاره به آغاز ساخت اين كتابخانه از سال 80 گفت : در فازهاي
بعدي , مكان كتابخانه از مركز جهاني شيعه شناسي مستقل شده و در مساحت
وسيع تري ساخته خواهد شد.
انصاري ايجاد تنوع موضوعي در منابع , گسترش سالن مطالعه و مخزن
كتابها را از ديگر اهداف اين مركز در فازهاي بعدي اين كتابخانه دانست .
|
همايش بررسي ابعاد شخصيت امام علي (ع ) در
عشق آباد
|
همايش « شخصيت مولاي متقيان علي (ع ) » با حضور جمعي از محققان و
پژوهشگران در رايزني فرهنگي جمهوري اسلامي ايران در عشق آباد برگزار شد.
به گزارش روابط عمومي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي , در اين همايش
يك روزه چند تن از استادان پيرامون شخصيت حضرت علي (ع ) به ارايه مقاله و
سخنراني پرداختند.
در اين همايش فارسي آموزان نيز سرود و نمايشنامه اجرا كردند و مداحان
اشعاري در مدح مولاي متقيان علي (ع ) قرائت كردند.
گفتني است در حاشيه اين نشست نمايشگاهي از روزنامه هاي ديواري
فارسي آموزان كه به مناسبت 13 رجب آماده شده بود , به نمايش
درآمد.
براساس اين گزارش , همچنين به مناسبت 13 رجب مراسم جشني توسط
رايزني فرهنگي كشورمان در عشق آباد برگزار شد.
|
مبارزه با فساد در حكومت علوي (ع )
|
قسمت ششم
حجت الاسلام والمسلمين دري نجفي آبادي
بازرسي و نظارت عالي
اصل بازرسي و نظارت , به عنوان يكي از وظايف حساس و اصلي در هر
سازمان و موسسه و نهاد و ارگان است كه به وسيله آن مي توان بر ساختار و
عملكرد و برنامه هاي يك مجموعه , نظارت كرد و نقاط قوت و ضعف و
اعتدال و يا انحراف آن را فهميد.
در سايه نظارت است كه ميزان موفقيت دستگاهها و ارگانها , ارزيابي و
با برنامه ها تطبيق داده مي شود. امروز , در هر دستگاهي , نظارت , به منزله
چشم آن دستگاه و مديريت مربوط است .
بازرسي , لازمه نظارت است . براي اينكه بخواهيم نظارت كنيم و ميزان
موفقيت را نشان دهيم , به بازرسي نياز است . بازرسي , كنترل , نظارت ,
مراقبت , حسابرسي و حساب كشي , نشان دهنده صحت و سلامت كارها و
پيشرفت امور و ميزان اعمال عمومي و اصول گرايي در انجام دادن وظيفه و
شايستگي و بايستگي مسوولان ذيربط است .
براي انجام اين مهم , به برنامه ريزي و سازماندهي كار نظارت نياز است .
بازرسان و مسوولان اين بخش , بايد از شايسته ترين و امانتدارترين و
وفادارترين اشخاص نسبت به نظام و رهبري آن باشند تا با گزارشهاي
صحيح و دقيق و سريع , زمينه تصميم گيري بجا و كارساز را فراهم كرده و از
گزارشهاي خلاف واقع و دور از صواب و تاثيرپذيري و دروغ و خدعه به
دور باشند.
بيان اميرالمومنين (ع )در اين رابطه , مانند سخنان هميشه آن حضرت , از
استواري و اتقان خاصي برخوردار است و بهترين و آموزنده ترين درسها را
در خود دارد.
آن بزرگوار در فرمان به مالك اشتر مي فرمايد :
« ثم تفقد اعمالهم و ابعث العيون من اهل الصدق و الوفا عليهم ... »
با فرستادن ماموران مخفي كه اهل صدق و راستي و وفا باشند كارهاي
آنان را زير نظر بگير !زيرا بازرسي نهاني در كارشان , آنان را به رعايت امانت
و ملاطفت با مردم وادار مي سازد. و با دقت فراوان , مواظب اعوان و انصار و
كارگزاران خود باش و اعمال ايشان را تحت نظر داشته باش و چنانچه يكي
از آنان , دست به خيانتي زدند و ماموران مخفي تو , به طور جمعي آن را تاييد
كردند , بايد كه به آن اكتفا كني و بدون تاخير , خيانتكار را كيفر دهي و به
مقدار خيانتي كه انجام داده است او را كيفر نمايي , آنگاه وي را در مقام
خواري و مذلت بنشان و داغ خيانت بر پيشاني او بگذار و طوق رسوايي بر
گردنش بيفكن !
تاكيد ارزشمند امام (ع )بر اعزام بازرسان به دورترين نقاط بلاد اسلامي و
كسب خبر از رفتار و كردار كارگزاران و خدمتگزاران مردم و در جريان امور
قرار گرفتن رهبر جامعه اسلامي و شايستگي بازرسان ماموران حكومتي و
برخورد قاطع با خاينان و فاسدان , همه , درسهاي آموزنده اي است كه امروز
نيز ضروري و بديع مي نمايد.
تعبير رسا و روشن كننده و آموزنده امام (ع )در رابطه با بازرسان و
شرايط و ويژگيهاي لازم براي آنان و نيز تعبير به « و ابعث العيون » , مي رساند
كه در صورت لزوم , اعزام بازرسان از مركز و يا از يك منطقه ديگر , امري
ضروري است .
جالب تر از اين , فرمان حضرت (ع )به لزوم بازرسي مخفيانه است : « فان
تعاهدك في السر لامورهم حدوه لهم »
جمله نخست نيز كه امام (ع )مي فرمايد : « ثم تفقد اعمالهم » كاوش و
پيگيري و جست و جو و مراقبت و مانند آن را مي رساند.
نكته ديگر آن است كه واژه « تفقد » در چند بخش از اين فرمان مبارك
تكرار شده كه نشان دهنده حوزه هاي مختلف كاري و نظارتي است : نظارت
بر دستگاههاي اجرايي و نظارت بر ماليات و دخل و خرج كشور و بودجه
عمومي و بيت المال و تاكيد بر توليد و سرمايه گذاري و آباداني و عمران و
نظارت بر بازار و توزيع و مبادلات اقتصادي و تجارتي و صنعتي و رسيدگي
به كليه امور مربوط به بازرگانان و صنعتگران و كسبه و تجار و خدمات
مربوط .
انواع بازرسي و رسيدگي
بازرسي , بايد دو نوع باشد : يكي رسيدگي و بررسي حضوري است و
ديگري رسيدگي و بازرسي در دورترين نقاط دنياي اسلام .
« و تفقد امورهم بحضرتك » ; و امور آنان را در حضور خودت بررسي
كن !
« و في حواشي بلادك » ; و امور آنان را كه در شهرهاي ديگر و اطراف
كشور اقامت دارند , بررسي كن !
پيگيري گزارش بازرسان
در نهج البلاغه , موارد فراواني از پيگيريها , برخوردها , عتابها , خطابها ,
تذكرها , هشدارها , انذارها و تحذيرها , به چشم مي خورد كه مبناي آن ,
گزارشهاي رسمي و غير رسمي , يا گزارشهاي ويژه يا بازرسي هاي
مخصوص و يا مردمي است .
تعابير زير , نشان دهنده ابعاد اين موضوع است :
1 ـ بلغني عنك , (نامه 43 )
2 ـ فان عيني بالمغرب كتب الي يعلمني انه وجه الي الموسم , (نامه 33 (
3 ـ بلغني انك ابتعت دارا , (نامه 3 )
4 ـ اما بعد , فان دهاقين اهل بلدك شكوا منك غلظه و قسوه و احتقارا و
جفوه , (نامه 19 )
5 ـ و اني اقسم بالله قسما صادقا , لين بلغني انك خنت من في المسلمين شيئا
صغيرا او كبيرا , (نامه 20 )
6 ـ اما بعد , يابن حنيف ! فقد بلغني , (نامه 45 )
7 ـ و قد عرفت ان معاويه كتب اليك يستزل لبك , (نامه 44 )
8 ـ اما بعد , فقد بلغني عنك قول , (نامه 63 )
9 ـ فقد بلغني ان رجالا ممن قبلك , (نامه 70 )
10 ـ فقد بلغني عنك امر , (نامه 40 )
11 ـ فقد بلغني موجدتك من تسريح الاشتر الي عملك , (نامه 34 )
(تعابير و عناوين و مفاهيم ديگري نيز در اين رابطه ديده شود , مانند
« تفقد » و « تحفط » و « و ابعث العيون » و « تعاهد » و « فان تعاهدك في السر
لامورهم » .
شرايط و صفات بازرسان
يكي از مسايل و موضوعات مهم در بازرسي , شخصيت و صفات و
شرايط بازرسان و صلاحيت و شايستگي و كفايت و درايت آنان در انجام
دادن اين امر خطير است . بدون ترديد , براي نظارت بر كليه ارگانها و نهادها
و قضات و مديران ارشد و كارگزاران سطوح مياني و ديوانهاي مختلف و
مراكز حساس و اميران و دبيران و ديگر مسئولان حكومتي , بايد از افراد ذي
صلاح و لايق و ريزبين و تيزبين و با شرح صدر و هوشيار و اهل تشخيص و
خبره استفاده كرد.
واضح است كه ناظران مربوط , خود , بايد مصونيت داشته باشند و از
اصل خودكنترلي و تقوا برخوردار باشند و اسير تمايلات و مطامع نباشند و
تحت تاثير جريانهاي فريبنده و لغزنده قرار نگيرند.
در داستان يوسف صديق (ع )مي خوانيم كه فرمود : « اجعلني علي خزائن
الارض اني حفيظ عليم » (64 )
علت اين پيشنهاد و مسئوليت پذيري براي امور اقتصادي و خزانه داري
كشور , در طول بيش از پانزده سال فراواني و قحطي و رفاه مجدد و شرايط
بسيار سخت و شكننده دوره هفت ساله قحطي و خشكسالي و دوره فراواني ,
شايستگي و كفايت علمي و عملي و امانت و حفظ و نگهداري و نگاهباني و
دانايي لازم براي انجام دادن مسووليت و تامين عدالت و قدرت لازم براي
كار و برنامه ريزي و مديريت و توانايي براي انجام دادن وظايف است .
در نهج البلاغه چنان كه گذشت , امام (ع ) مي فرمايد :
« و ابعث العيون من اهل الصدق و الوفا عليهم » ; بازرساني را بر آنان
اعزام كن كه اهل راستي و وفادار باشند.
و در همان نامه باز مي فرمايد :
« فاستعملهم اختبارا و لا تستعملهم محاباه و اثره » ; آنان را بر اساس
خبرويت و شايستگي به كار بگمار و از روي روابط و امتيازهاي نابجا , آنان
را به كار نگير!
حفاظت اطلاعات و حفاظت كارگزاران
يكي از مسايل بسيار مهم و حساس و كارساز , حفاظت از كارگزاران و
مديران و پرسنل و مجموعه نيروها و كادرهاي مديريتي و حكومتي و كاركنان
دستگاههاي گوناگون قضايي , حقوقي , اداري , اجرايي , قانونگذاري ,
نيروهاي مسلح , نيروهاي امنيتي , و نظارت و بازرسي و كنترل و مراقبت بر
اعمال آنان و پيشگيري از انحراف و رخنه فساد و آلودگي و برخورد با مفاسد
و آلودگيها و برقراري محيط كاري و اداري و روابط سالم در درون سيستم
حكومت و ارتباط سالم با مردم است .
اين موضوع بسيار جالب و آموزنده و حساس و سرنوشت ساز , در ابعاد
گوناگون و حفظ و حراست و مراقبت در برابر نفوذ , وابستگي , سو استفاده ,
اختلاس و ارتشا , فساد و سو استفاده از مال و ثروت و قدرت , از چشم
تيزبين و ژرف نگر اميرالمومنين علي (ع )هرگز مخفي نمانده است و ايشان , بر
آن تاكيدي بليغ و آموزنده دارند.
البته , در اين رابطه , هرچه به هرم قدرت نزديكتر مي شويم و
مسووليتها , سنگين تر و امكان دسترسي مردم محدودتر مي شود ,
خطرپذيري , بيشتر و امكان مقابله و يا افشاي آن , ناچيزتر و گاه خطرناكتر
خواهد شد , لذا امام (ع ) فرمان مي دهد :
« و تحفظ من الاعوان ! فان احد منهم بسط يده الي خيانه اجتمعت بها
عليه عندك اخبار عيونك اكتفيت بذلك شاهدالله » (65 )
اعوان و انصار خود را به طور دقيق كنترل كن و آنان را زير نظر بگير !و
اگر يكي از آنان , دست به خيانت زد و بازرسان سر ي تو , بر آن اتفاق نظر
داشتند , به همين مقدار بسنده كن و او را زير تازيانه كيفر بگير و به مقدار
خيانتي كه انجام داده , او را كيفر نما !سپس او را در مقام خواري و ذلت
بنشان و داغ خيانت را بر او نه و قلاده ننگ و عار بر گردنش
بيفكن !
سلامت دستگاه حكومت و سلامت جامعه , ايجاب مي كند كه همواره ,
حاكم , نسبت به كارگزاران , بويژه مديران ارشد و اطرافيان و نزديكان , با
چشم بينا و بصيرت , نظارت كند و از بازرسان ويژه و چشمهاي پاك و امين ,
در كنترل و نظارت بر كارها استفاده كند تا عناصر مساله دار و يا قدرتمند و
نزديكان و اطرافيان حاكم , اجازه سو استفاده و برقراري روابط بر ضوابط را
پيدا نكنند و فساد , از بالا به سوي جامعه سرازير نشود. در واقع , در فرهنگ
سياسي اسلام , كارگزاران نظام اسلامي , با بالا رفتن از پله هاي قدرت , بايد
نظارت پذيري بيشتري داشته باشند. آنچه موجب طرح اين موضوع شده ,
جمله بسيار جالب « و تحفظ من الاعوان » است , كه مفهوم حفاظت اطلاعات
و حفاظت پرسنلي را تداعي مي كند , گرچه بيشتر به مفهوم دوم است و لكن
اين دو مساله چون بسيار به هم نزديك و مرتبط هستند , مطرح شد.
البته , عناوين ديگري كه در اين فرمان پربركت و ارزشمند و گرانسنگ ,
به كار رفته نيز گويا و قابل توجه است . جالب اين است كه در روايتي از امام
رضا(ع ) , نقل شده كه هرگاه پيامبر(ص ) سپاه را به ماموريت اعزام مي كرد ,
برخي از افراد قابل اعتماد و مورد وثوق را به عنوان بازرس ويژه و ماموران
مخفي , به همراه ايشان مي فرستاد تا ناظر و مراقب اعمال و رفتار آنان باشند.
« كان رسول الله (ص ) اذا وجه جيشا بعث معه من ثقاته من يتجسس له
خبره »
سيره و روش رسول اكرم (ص ) اين بود كه چون سپاهي را اعزام مي كرد ,
برخي از افراد موثق و مورد اعتماد خود را بر آنان مي گماشت تا رفتار و
عملكردشان را زير نظر داشته باشند و به او گزارش كنند.
در سيره اميرالمومنين (ع )به نمونه هايي برخورد مي شود كه بسيار جالب
و آموزنده است و نشان مي دهد كه امام (ع ) در دوران حكومت و مديريت و
فرماندهي خود , نسبت به كارگزاران و اعمال آنان , بسيار دقيق بوده و
هوشيارانه عمل مي كرد و بر اعمال آنان نظارت و مراقبت مي كرد.
« مالك بن كعب ارحبي » , فرماندار « عين التمر » بود. حضرت طي فرماني
به او نوشت :
« اما بعد , فاستخلف علي عملك و اخرج في طايفه من اصحابك حتي
تمر بارض كوره السواد فتسال عن عمالي و تنظر في سيرتهم » ... (66 )
در حوزه ماموريت خود , كسي را به عنوان جانشين بگذار و با گروهي از
يارانت بيرون برو تا وارد عراق شوي و در باره كارگزاران و كاركنان و عمال
من , از دجله تا منطقه غديب , پرسش و تحقيق كني و بر اعمال و سيره آنان ,
نظارت و بازرسي كني .
قابل ذكر است كه اين حفاظت , در رابطه با تلاش دشمنان براي نفوذ در
افراد و مسئولان كشوري و... نيز هست ; چون , رابطه و نزديكي مسئولان با
دشمنان يا جاسوسان آنان , خطري بزرگ براي يك نظام است . فرمان اسلام
براي دوري از دشمنان اسلام كه به صورتهاي گوناگون , در قرآن و... آمده
نشان از اهميت اين موضوع دارد.
پي نويس ها :
64 ـ يوسف , آيه .55
65 ـ نهج البلاغه , نامه .53
66 ـ نظارت و بازرسي در اسلام , ص .160
| | |