تهيه و تنظيم : مهدي جهانتاب
طي دو قرن گذشته بيماري وبا داراي هفت مورد همه گيري جهاني بوده
است . علت وبا جنس و گونه ويبريون وبا است كه در فصل تابستان هنگامي
كه درجه حرارت آب از بيست درجه سانتيگراد فراتر مي رود , تكثير مي يابد
لذا اين بيماري در فصل تابستان شيوع بيشتري پيدا مي كند.
و با يك بيماري اسهالي حاد است كه مي تواند طي چند ساعت موجب
دهيدراتاسيون (از دست رفتن آب و املاح بدن ) بصورت شديد و پيش
رونده شود. شكل شديد وبا يا وباي وخيم يك بيماري كاملا خطرناك بويژه
در حالت همه گيري است .
خوشبختانه با جايگزيني سريع مايعات و املاح و اقدامات حمايتي
مي توان از مرگ و ميرناشي از وبا به ميزان بسيار زيادي كاست .
انسان معمولا به صورت اتفاقي به وبا مبتلا مي شود و مي تواند ناقلي
براي گسترش آن باشد. خوردن آب آلوده از مهمترين عوامل ابتلا به وبا
بشمار مي رود. خوردن غذاهاي آلوده در منزل , رستوران يا دست فروشان نيز
منجر به گسترش اين بيماري مي شود. امروزه عامل حيواني شناخته شده اي
براي اين بيماري وجود ندارد.
وبا در مناطق اندميك عمدتا بيماري اطفال است (مناطق اندميك ,
مناطقي هستند كه وبا , بيماري بومي و تقريبا هميشگي آنجا شناخته شده
است ) اما هنگاميكه بيماري وارد جمعيتي مي شود , بالغين و كودكان را به
نسبت مساوي گرفتار مي نمايد. در نواحي اندميك , بيماري در فصول
تابستان و پاييز شايعتر است . عفونت غالبا بدون علامت شايع مي باشد.
در نواحي آندميك احتمال دچار شدن اطفال كمتر از دوسال به وبا
نسبت به بچه هاي بزرگ تر , پايين تر مي باشد و علت آن نيز شايد ايمني كسب
شده از شير مادر باشد.
AB » بيشترين خط و گروه خوني O از نظر گروه هاي خوني , گروه خوني «
كمترين خط ابتلا به وبا را دارا مي باشند. با در مان مناسب , مرگ و مير
بيماري كمتر از يك درصد خواهد بود.
بيشترين راه انتقال وبا از راه آب آلوده است . بيشترين مورد وبا نيز در
ايران در سالهاي اخير در استانهاي خوزستان , همدان , قم و مازندران ديده
شده است . امسال نير در شهرهاي قم , كرج , قزوين , كاشان و تهران مواردي
از ابتلا به اين بيماري شناسايي شده است .
علائم
بعد از يكدوره كمون 24 يا 48 ساعته , وبا با شروع ناگهاني اسهال آبكي
بدون درد آغاز مي شود كه ممكن است سريعا حجم اسهال افزايش يافته و
غالبا با فاصله كوتاهي استفراغ رخ مي دهد. در موارد شديد حجم مدفوع در
24 ساعت اول به بيش از 250 ميلي ليتر به ازاي هر كيلوگرم از وزن بدن
مي رسد.
در صورتيكه آب و املاح از دست رفته جايگزين نشود , شوك
هايپوولميك و مرگ رخ خواهد داد. مدفوع در حالت معمولي ظاهر مشخصي
دارد , غير صفراوي , خاكستري رنگ , مختصركف آلود با رگه هايي از
موكوس , بدون خون با بويي شبيه بوي ماهي است . اسهال وبايي شبيه آب
برنج است . علائم بيمار به موازات كاهش حجم مايعات و املاح بدن تغيير
مي كند . در كاهش 3 تا 5 درصد از وزن بدن , تشنگي , در كاهش 5 تا 8 درصد ,
افت فشار وضعيتي , ضعف و افزايش ضربان قلب و در كاهش بيش از 10
درصد , كاهش ادرار , كاهش يا ضعيف بودن نبض ها , فرو رفتن چشم ها(در
اطفال بصورت فرو رفتن حلاج ها) , پوست چروكيده , خواب آلودگي و كما
بروز مي كند.
در صورت درمان به موقع و كافي با آب و الكتروليت عوارض برطرف و
وبا طي چند روز بهبود مي يابد. بنابر اين اسهال آبكي شبيه آب برنج و بوي
ماهي دارد. تب معمولا وجود ندارد , قبل از اسهال تهوع وجود ندارد , دل
پيچه و تسموس نداريم , گرفتگي عضلات در فرم شديد ايجاد مي شود كه
بعلت كاهش پتاسيم بدن (هايپوكالمي ) بفرم گرفتگي عضلات ساق پا بروز
مي كند , دهيدارتاسيون ايزوناترميك بهمراه هايپوكالمي واسيدوز متابوليك
رخ مي دهد.
در كودكان كاهش قندخون (هايپوگليسمي ) وتشنج ناشي از آن شايع
است .اين عارضه در بالغين نادر است .
درمان
با درمان مناسب عوارض غيرقابل برگشت است . اسهال وبايي خود
محدود شونده است بشرط آنكه كمبود آب بدن درمان شود. اولين نشانه هاي
بهبودي , ظهور پيگمانهاي صفراوي در مدفوع است .
مهمترين اقدام درماني در وبا جايگزيني آب و الكتروليت است .
آنتي بيوتيك دوره بيماري را كوتاه مي كند , احتمال دهيد راتاسيون
شديد را كم مي كند و دفع ارگانيزم از مدفوع را كاهش مي دهد لذا آنتي
بيوتيك هم توصيه مي شود , هرچند براي درمان ضروري نيست .
ORS بهترين مايع خوراكي جايگزين آب و الكتروليت در وبا محلول
است .
پيشگيري
در موارد اپيدمي شايعترين راه سرايت آب آلوده , سبزي , ميوه و نعناي
آلوده است .
1 ـ تهيه آب سالم و تسهيلات براي دفع بهداشتي مدفوع , آب مي بايستي
جوشيده يا كلرزده شود.
روش كلرزني
تهيه محلول استوك كلر(كلرمادر) = 40 گرم آهك كلردار يا 16 گرم پودر
هيپوكلريت در يك ليتر آب .
3 قطره از محلول كلرمادر براي كلرزدن يك ليتر آن كافي است پس از 20
دقيقه آب قابل مصرف خواهد بود.
2 ـ بهبود وضعيت تغذيه و تهيه غذا و نگهداري آن در منزل , از خوردن
سبزيجات , ميوه هايي كه پوست ندارند و گوشت و ماهي هاي خام خودداري
شود. از همجواري غذاي پخته و خام خودداري نماييد.
3 ـ پپشگيري پيشرفته فقط در مورد افراد خانواده فرد مبتلا به وبا توصيه
مي شود. رژيم پيشگيري دقيقا شبيه رژيم درمان است .
4 ـ واكسن تزريقي وبا(ويبريو كشته شده با تزريق عضلاني ) اثربخشي خوبي
ندارد. داراي عوارض (درد در محل تزريق , ضعف و تب ) است و معمول
نيست .
واكسن خوراكي وبا : عوارض كمتر , اثربخشي بيشتر و طول اثر بيشتر
دارد ولي معمول نيست مگر در افرادي كه به مناطق آنديمك وبا مسافرت
مي كنند. فرد ناقل وبا را نيز بايد درمان نمود.
در حال حاضر واكسني براي جلوگيري از ابتلاي به بيماري وبا وجود
ندارد و پيشگيري صحيح و دقيق بهترين راه جلوگيري از ابتلا به بيماري
كشنده وبا است .
|
ساخت دستگاهي ويژه براي كشف موادمنفجره در خطوط راه آهن
|
متخصصان وزارت دفاع روسيه دستگاه جديدي را براي كشف مواد منفجره جاسازي شده در خطوط راه آهن , خاك ريزها و ميان تراورس ساختند.
فرمانده نيروهاي نظامي راه آهن روسيه فدراسيون با اعلام اين Grigoria Kogatko به گزارش سرويس « علمي » خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) ,
مطلب خاطر نشان كرد : اين دستگاه قادر است از خرابكاري هايي مانند حادثه انفجار قطار گرجستان ـ مسكو جلوگيري كند.
در عين حال با اذعان به اينكه كنترل كامل وضعيت راه آهن بسيار مشكل است , تصريح كرد : مين يا بهاي عادي در اين اوضاع به مواد منفجره Kogatko
واكنش نشان نمي دهد چرا كه تمام خطوط راه آهن از جنس فلز هستند ولي اين نوآوري قابليت شناسايي و كشف مواد منفجره را در تمام طول خطوط راه آهن
دارد.
به گزارش بخش علمي صنعتي سفارت ايران در مسكو , به گفته اين ژنرال روسي , در هنگام برگزاري عمليات ضد تروريستي در چچن مسيري 16000
كيلومتري بازرسي و حدود 20 سازه مصنوعي و 70 عدد سوزن دوراهي (تغيير خط ) بازسازي شدند .
|
كم خوني مادر در دوره بارداري احتمال مرگ ناگهاني نوزاد را
افزايش مي دهد
|
يك متخصص اطفال گفت , كم خوني مادران در دوره بارداري احتمال
بروزسندرم مرگ ناگهاني در نوزادان را افزايش مي دهد.
دكتر عليرضا طارميها در گفت وگو با خبرگزاري جمهوري اسلامي افزود :
همچنين مصرف سيگار , داروهاي مخدر و كم وزني مادر , زايمان زير سن 20
سال و مراقبت نامناسب در دوره بارداري از عوامل ديگر افزايش احتمال
مرگ ناگهاني نوزادان محسوب مي شود.
وي خاطرنشان كرد : سندرم مرگ ناگهاني نوزاد به معني مرگ ناگهاني
نوزادان و شيرخواران زير يك سال شناخته شده كه بعد از بررسي هاي زياد ,
كالبد شكافي و بررسي سابقه نوزاد هنوز علل آن مشخص نشده است .
اين متخصص ادامه داد : بيماري سندرم مرگ ناگهاني در هر خانواده با
هر نژاد يا وضعيت اجتماعي و اقتصادي اتفاق مي افتد و بطور غيرمنتظره
معمولا شيرخواران يك تا شش ماهه را در بر مي گيرد.
طارميها با بيان اينكه معمولا شيرخوار وقتي در خواب است , اين اتفاق
رخ مي دهد , افزود : نسبت مرگ ناگهاني نوزادان پسر به دختر 60 به 40
است .
وي اظهار داشت , نكته مهم در مرگ ناگهاني نوزادان اين بوده كه كودك
كاملا سالم و بدون مشكل به نظر مي رسد و اين بيماري بي هيچ نشانه اي رخ
داده و هيچ ارتباطي به سرماخوردگي , عفونت هاي خفيف , استفراغ و
واكسيناسيون نوزاد ندارد.
طارميها , خوابانيدن كودك را به حالت پشت و خودداري از خوابانيدن
كودك به حالت دمر , خنك نگه داشتن محيط زندگي كودك , اجتناب از
پوشاندن زياد و گرم نگه داشتن بيش از حد كودك و مصرف نكردن سيگار در
محيط نگهداري كودك را از جمله موارد پيشگيري از بيماري مرگ ناگهاني
كودك برشمرد.
وي همچنين تغذيه خوب كودك و اطمينان از اينكه بدن كودك دچار كم
آبي نشده را از ديگر راه هاي جلوگيري از اين بيماري عنوان و به مادران
توصيه كرد از بدو تولد تا يك سالگي كودك را در كنار خود نخوابانند , زيرا
احتمال فرو افتادگي تشك يا افتادن پتو يا ملحفه روي او وجود دارد.
اين متخصص اطفال افزود : ماداران در اين دوره از بالش نرم , پارچه هاي
نرم و لحاف (به هيج وجه نبايد بستر و زير سر كودك نرم بوده و حالت
فرورفته به خود بگيرد) براي كودك استفاده كنند.
به گفته طارميها , پتوي نوزاد بايد بسيار سبك بوده و از پتوي برقي يا
بطري آب گرم براي گرم كردن نوزاد استفاده نشود و تشك كودك بايد سفت
بوده و نرم و فرو رونده نباشد و يا از وسط تا و خم نشود.
وي اظهار داشت : به هنگام خواب از بالش يا كوسن زير سر كودك
استفاده نشود و هيچ گاه نبايد با كودك با هم روي كاناپه خوابيد.
طارميها با ذكر اينكه واكسيناسيون خـطر مرگ ناگهاني را در كودكان
كاهش مي دهد , افزود , شير دادن به كودك ارتباطي با سندرم مرگ ناگهاني
ندارد ولي حتما قبل از خواب , كودك بايد به تخت خود برده شود.
وي يادآور شد : كودك را نبايد بيش از اندازه پوشاند يا پيچاند مهم اين
نيست كه دماي هواي بيرون چقدر است , بلكه درجه حرارت اتاق مهم
است .
|
حدود 5 درصد جمعيت كشور ديابتي هستند
|
رئيس انجمن ديابت ايران گفت , طبق بررسيهاي مقطعي صورت گرفته
در كشور , بين سه تا پنج درصد جمعيت ايران , ديابتي هستند.
دكتر « اسدالله رجب » در گفت وگو با خبرگزاري جمهوري اسلامي ,
افزود : امروزه ديابت به عنوان يك معضل بهداشتي اجتماعي در جامعه
مطرح و فشار خون بالا , افزايش چربيهاي خون و سيگار كشيدن در بروز
ديابت و حملات حاد قلبي موثر است .
وي , اظهار داشت : كوري چشم , معلوليت هاي با قطع پا , نارسايي كليه و
سكته هاي مغزي و قلبي از جمله عوارض ديگر ديابت است .
دكتر رجب , گفت : مطالعات گسترده حاكي از اين است كه در صورت به
كارگيري ابزارهاي كنترلي و حمايتي مي توان تا حدود زيادي از عوارض
ناشي از اين بيماري , كاست .
وي , با بيان اينكه ديابت و فشار خون بالا از عوامل خطر و عوارض
جدي بيماري عروق قلب است , افزود : اكثر بيماران , يكي از عوامل خطر
بيماريهاي قلبي را دارند.
رييس انجمن ديابت نقش آموزش را در كنترل قند و فشار خون بيماران
ضروري دانست و افزود : اصل درمان ديابت در آموزش نهفته است و تا
آموزش نباشد , امكان كنترل قند خون در افراد وجود ندارد.
وي , توصيه كرد كه بيماران ديابتي در مصرف مواد غذايي خود دقت
بيشتري داشته باشند و از استفاده از غذاهاي چرب و موادي كه قند خون را
بالا مي برد , خودداري كنند.
دكتر رجب به نقش آموزش در كنترل بيماري ديابت اشاره كرد و اظهار
داشت , اين انجمن با سابقه 16 سال فعاليت به همت متخصصان توانسته در
آموزش و كنترل بيماران ديابتي موثر باشد.
وي , گفت : تلاش براي تامين امكانات و وسايل درماني و پزشكي براي
افراد ديابتي , ايجاد امكانات درماني و رفاهي براي افراد مبتلا به ديابت ,
شناساندن ديابت به جامعه با استفاده از امكانات رسانه هاي گروهي و وسايل
ارتباط جمعي از اهداف انجمن ديابت كه يكي از اولين مراكز علمي , آموزشي
در ايران بشمار مي رود , است .
دكتر رجب همچنين به تشريح فعاليتهاي اين انجمن پرداخت و گفت :
تهيه و تدوين كتب و جزوات آموزشي , برگزاري سمينارهاي علمي , آموزشي
و اردوهاي تفريحي از جمله فعاليتهاي اين انجمن در جهت كنترل بيماري
ديابت است .
وي , خدمت به افراد نيازمند به ويژه بيماران ديابتي را يكي از وظايف
مهم انجمن خواند و خاطرنشان كرد : با توجه به سو استفاده هاي متعدد از
نام و آرم انجمن ديابت ايران با هر عنوان براي كمك , به اين وسيله از
نيكوكاران و سازمانهاي مختلف درخواست مي شود براي هر گونه اقدامي از
جمله كمك هاي نقدي مراتب را به اين انجمن اعلام كنند.
|
بوي بد دهان را جدي بگيريد
|
پزشكان متخصص مي گويند : « هاليتوزيس » يا بوي بد دهان , ممكن است
بر اثر بيماريهاي مختلف باشد و بايد جدي گرفته شود.
به گفته آنان , در بسياري از موارد شخص مبتلا به اين ناراحتي ممكن
است متوجه بوي بد دهان خود نشود و اين در حالي است كه اين مساله به
برقراري ارتباط اجتماعي افراد نيز لطمه مي زند.
دكتر « كوروش رحيمي » رئيس انجمن دندانپزشكان سازمان نظام پزشكي
استان اصفهان گفت : افرادي كه دهان آنها بو مي دهد ممكن است مبتلا به
نارسايي كليه شده باشند و بوي شبيه سيب گنديده يا استون , خبر از ابتلاي
فرد به بيماري ديابت مي دهد.
وي افزود : در نارسايي كبد هم دهان بوي خاص تلخي مي دهد و در
بيماري آبسه ريه , دهان بوي مدفوع مي دهد.
وي اضافه كرد : در بسياري موارد منشا بوي بد در دهان است , اما
بيماري هاي متعددي نيز سبب ايجاد بوي بد دهان مي شود كه مهمترين آنها
بيماريهاي دستگاه تنفسي , عفونتهاي دهان (التهاب لثه ) عفونت سينوس
(بيماري هاي بيني ) , بيماري هاي گوارشي (سرطان مري ) و مسموميت فلزي
(استنشاق هواي آلوده ) است .
رحيمي گفت : بوي بد دهان ممكن است بر اثر بيماري هاي اعصاب و
روان نيز باشد كه در اين صورت بوي بد , حقيقي نيست بلكه از توهمات
فردي نشات مي گيرد.
وي اظهار داشت , افراد چنانچه سرفه , خلط چركي , سينوزيت و سر
درد , ناراحتي كبدي , كليوي و يا دندان خراب دارند و يا لثه هاي آنها پيوره
دارد و هنگام مسواك زدن خونريزي مي كند , بايد به پزشك مراجعه كنند.
اين پزشك متخصص تاكيد كرد : افراد نبايد به خيال اينكه دندان آنها
تميزتر مي شود محكم مسواك بكشند چون علاوه براينكه لثه هايشان آسيب
مي بيند به ميناي دندان نيز آنها آسيب مي رسد.
به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي , دكتر « سيدحسين علوي
املشي » جراح و دندانپزشك نيز گفت : منشا بوي بد دهان در 80 درصد
موارد از دهان است و مابقي مربوط به بيني و مسيرهاي بويايي , لوزه ها و
ناراحتي هاي گوارشي و تنفسي است .
وي افزود , بوي بد دهان كه بيشتر پس از خواب استشمام مي شود ناشي
از اثرات متابوليسم يا كتري هاي دهان است كه با انسان همزيستي دارند و بر
روي خرده غذاها , پلاكهاي دنداني و بزاق قرار دارند.
وي افزود , در اين حالت تجزيه پروتئين ها موجب توليد موادي با
گروه هاي تيول آزاد و متصاعد شدن گاز فرار سولفيدي با بوي شبيه تخم مرغ
فاسد يا بوي سوختگي , مدفوع , استون , كادوارين كه در اجساد وجود دارد ,
پاترسين كه در گوشت فاسد است و ايزووالويك اسيد كه بوي پاي عرق كرده
است , مي شود.
علوي املشي گفت , قسمت كاملا عقبي دهان منبع اصلي بوي بد دهان
است كه بسختي با بزاق دهان تمييز مي شود و داراي فرورفتگي هاي كوچك
است به همين دليل باكتريها مي توانند در آنجا پنهان و موجبات بد بويي
دهان شوند.
وي تصريح كرد : موارد ديگري مانند بهداشت ضعيف دهان , التهاب لثه ,
پوسيدگي دندان و گير كردن خرده هاي غذا بين دندان و پروتز , پروتزهاي
كثيف , سيگار , پيپ و ... مي تواند در بدبويي دهان دخيل باشد.
وي با شاره به رواج بي حد و حصر جراحي زيبايي بيني و گونه گذاري
افزود : اين دسته از عملها جلوي تنفس از راه بيني و دهان را بسته و باعث
خشكي دهان كه موادبزاقش به نوعي باكتريهاي بيماري زاي دهان را از بين
مي برد , مي شود.
وي گفت : از آنجا كه قسمت عقب زبان منبع مهم و اصلي در توليد و
تشديد بوي بددهان است , براي از بين بردن اين مشكل بهتراست قبل از
مسواك زدن دندانها , قسمت عقب زبان را به نرمي مسواك بكشند و بكوشند
به حالت تهوع و غلبه , زبان را تميز كنند.
اين دندانپزشك جراح تصريح كرد : مسواك زدن محكم علاوه بر زخم
كردن زبان باعث از بين رفتن حس چشايي و قدرت توليد بزاق در دهان
مي شود.
علوي املشي افزود : براي سالم نگه داشتن دهان و رفع بوي بد دهان ,
مراجعه به داندانپزشك و استفاده از دهانشويه توصيه مي شود.
وي گفت : براي آنكه از رشد باكتريها و توليد آن جلوگيري شود , بهتر
است قبل از خواب از دهانشويه استفاده شود.
وي تاكيد كرد : خوردن صبحانه به دليل اين كه بزاقهاي دهان را افزايش
مي دهد و در تميزكردن آن تاثيرگذار است نقش مهمي در جلوگيري از بوي
بددهان دارد.
اين دندانپزشك افزود : استفاده از غذاهاي فانتزي و نوشيدني هاي رنگ
دار در بروز بوي بددهان بي تاثير نيست بنابراين شستن مكرر دهان با آب و يا
تناول ميوه در كنار مسواك زدن براي رفع بوي نامطبوع دهان و سلامتي
دندانها توصيه مي شود.
|
| | | |