بسم الله الرحمن الرحيم
مطالعه عملكرد مجلس در دوره هاي مختلف تاريخ ايران از مشروطيت
تاكنون نشان ميدهد رابطه مجلس با دولت در ادوار گوناگون , يكسان نبوده و
به اقتضاي شرايط حاكم بر كشور , دچار نوسان هائي بوده است . فلسفه
تاسيس مجلس , تدوين قوانين براي مشخص نمودن چارچوب هاي اداره
كشور و نظارت بر عملكرد حاكمان بوده است . اين فلسفه , ايجاب مي كند
مجلس و دولت در عين حال كه بايد همواره با همديگر تعامل مثبت داشته
باشند , مجلس بايد جايگاه خاص خود , كه تعيين نمودن خط سير
دستگاه هاي اجرائي و قضائي و نظارت دقيق بر عملكرد آنهاست , را حفظ
كند. تفسير روشن اين جمله حضرت امام خميني كه فرموده اند : مجلس در
راس امور است , نيز همين است .
اگر اين فلسفه رعايت شود , مجلس حامي دولت و قوه قضائيه خواهد
بود. زيرا مفهوم حمايت اينست كه مجلس راه را براي حركت صحيح دو قوه
ديگر باز و هموار كند و موانع را از سر راه آنها بردارد.
در طول يكصد سال گذشته كه از تاسيس مجلس ميگذرد , بسيار اتفاق
افتاده است كه مفهوم حمايت , وارونه جلوه داده شده و بهره برداري هائي
برخلاف فلسفه وجودي مجلس از اين عنوان بعمل آمده است . عده اي
حمايت را « چشم و گوش بسته تاييد كردن » معني كرده اند و عده اي ديگر آنرا
« چشم و گوش بسته مخالفت كردن » دانسته اند. روشن است كه اين هر دو
برداشتهاي انحرافي است و مفهوم صحيح حمايت , حركت در مسير حق و با
چشم و گوش باز برخورد كردن است . نتيجه اين برداشت سوم از حمايت
اينست كه مجلس , دو قوه ديگر را نقد مي كند , پيشنهادهاي مثبت و مفيد آنها
را تاييد مينمايد و پيشنهادهاي نادرست آنها را رد يا تصحيح ميكند و در اين
رفتار كه بر معيار حق و عدل است , ملاحظه هيچ چيز و هيچكس جز مصالح
كشور و منافع ملت را نخواهد كرد.
اين روزها فهرست پيشنهادي رئيس جمهور به مجلس شوراي اسلامي
به منظور گرفتن راي اعتماد براي وزراي كابينه اي كه قرار است تشكيل شود ,
نقل همه محافل در سراسر كشور است . عده اي يكسره با اين فهرست , منفي
برخورد مي كنند و افراد پيشنهادي را ضعيف ميدانند و عده اي نيز يكسره با
آن برخورد مثبت مي كنند و معتقدند همه افراد , قوي و كارآمد هستند. درعين
حال , همه نگاه ها به مجلس است و منتظرند ببينند نمايندگانشان در مجلس
شوراي اسلامي چه تصميمي ميگيرند.
نمايندگان مجلس , بايد از نگاه مطلق و يكسره مثبت يا منفي ديدن
بپرهيزند و با اين مقوله , كاملا آگاهانه برخورد نمايند. مردم از مجلس انتظار
دارند با تحقيق و بررسي كامل و با پرهيز از سياسي كاري با موضوع راي دادن
به كابينه برخورد نمايند. در اين زمينه كاملا حق با مردم است و اين , يك
انتظار منطقي است . مهمترين دلايل منطقي بودن اين انتظار مردم را ميتوان
اينطور فهرست كرد.
1 ـ موضوع راي دادن به اعضاي كابينه , مهمترين كاري است كه
نمايندگان مجلس برعهده دارند. زيرا اين وزرا هستند كه اداره اجرائي امور
كشور را برعهده ميگيرند و در واقع , نمايندگان مردم براي مدت 4 سال
سرنوشت اجرائي كشور را به دست آنها ميسپارند. بي دقتي در مورد اين افراد
ميتواند زيان هاي زيادي براي كشور و ملت داشته باشد كه بهيچوجه قابل
جبران نيست .
2 ـ دقت مورد نظر بايد در هر دو طرف ماجرا باشد . به همان اندازه كه اگر
فردي شايسته تصدي يك وزارتخانه نباشد ولي به اين منصب برسد براي
كشور زيانبار است , اگر بي دقتي نمايندگان موجب شود فردي كه شايستگي
لازم براي تصدي يك وزارتخانه را دارد , راي اعتماد نياورد نيز كشور از
رهگذر محروم شدن از اين فرد شايسته زيان خواهد ديد.
3 ـ وزرا , مديران ارشد كشور براي اجراي قوانيني هستند كه مجلس
تصويب مي كند. افرادي كه در راس وزارتخانه ها قرار ميگيرند اگر داراي
شايستگي لازم براي اين امر باشند , تلاش نمايندگان در تدوين قوانين نيز به
ثمر مي نشيند و اگر اين شايستگي را نداشته باشند آن تلاش بي ثمر ميماند و
كشور و ملت دچار خسران خواهند شد.
4 ـ رعايت معيارها , موجب پرهيز نمايندگان مجلس از اعمال گرايش هاي
حزبي , جناحي و باندي ميشود. اگر نمايندگان مجلس فارغ از تعلقات گروهي
خود , به شايستگي ها و كارآمدي هاي افراد پيشنهادي توجه نمايند , هم راي
اعتماد آنها براساس حق است و هم راي عدم اعتمادشان , و درست همين
روش است كه به صلاح كشور و ملت خواهد بود.
5 ـ معناي صحيح حمايت از رئيس جمهور و دولت را نيز بايد در همين
روش جستجو كرد. حمايت اين نيست كه هرچه پيشنهاد ميشود يكسره
پذيرفته شود. نپذيرفتن بعضي پيشنهادها را هم نبايد ضديت و مخالفت تلقي
كرد. اگر پذيرفتن ها و نپذيرفتن ها , براساس تشخيص و منطبق با معيارهاي
حق گرائي باشد , هم راي مثبت حمايت است و هم راي منفي . زيرا در هر دو
صورت , منافع و مصالح كشور و ملت در نظر گرفته شده كه بالاتر از ساير
منافع و مصالح است .
مجلس هفتم اگر در اين اولين آزمون خود در زمينه نظر دادن در مورد
كابينه , بتواند با آزادانديشي و دور از وابستگي ها و تعلقات گروهي عمل كند ,
ثابت خواهد كرد كه مجلسي مستقل است . علاوه بر اين , نمايندگان مجلس
درصورتيكه مستقل عمل كنند , براي آرا خود , در پيشگاه خدا نيز حجت
خواهند داشت . امروز و فردا , روزهاي امتحان براي نمايندگان مردم در
مجلس شوراي اسلامي است . اميد آنكه نمايندگان , در اين امتحان , نمره
قبولي دريافت نمايند.
