كتابخانه شهيد قديريان وابسته به منطقه جنوب سازمان
فرهنگي هنري شهرداري تهران در راستاي فعاليتهاي نهضت
فرهنگي تابستان 84 اقدام به برگزاري مسابقه كتابخواني از
كتاب « جاذبه و دافعه امام علي (ع ) » نوشته استاد شهيد مرتضي
مطهري كرده است .
علاقمندان جهت دريافت كتاب مي توانند به اين مركز واقع
در خيابان كارگر جنوبي , ميدان حر , كتابخانه شهيد قديريان
مراجعه و جهت كسب اطلاعات بيشتر با شماره 66409523
تماس حاصل نمايند.
|
برندگان هفتمين دوره كتاب سال ولايت معرفي شدند
|
در مراسمي با حضور وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و جمعي از استادان ,
علما , فضلا و صاحبنظران حوزه و دانشگاه جوايز برگزيدگان هفتمين دوره
كتاب سال ولايت اهدا شد.
در اين مراسم ابتدا بيانيه هيات داوران قرائت شد كه در بخشي از آن
آمده بود : در ارزيابي اوليه هيات داوران از بين 1260 عنوان كتاب در حوزه
بزرگسالان , 260 عنوان به مرحله دوم راه يافت و در مرحله بعد 85 اثر
انتخاب و از ميان آنها در مرحله نهايي 8 اثر برگزيده شد و 12 اثر مورد
تشويق قرار گرفت ولي در بخش كودك و نوجوان بنا به نظر هيات داوران
كتابي به عنوان برگزيده يا در خور تشويق انتخاب نشد.
در اين دوره آثار برگزيده و تشويقي در سه زمينه تاليف , تحقيق و تدوين
و ترجمه به اين شرح معرفي شدند :
1 ـ « امام جعفرالصادق زعيم مدرسه اهل البيت » تاليف برگزيده
دكترمحمدحسين علي الصغير از عراق .
2 ـ « شرح و تفسير دعاي مكارم الاخلاق » تاليف خطيب عديم النظير مرحوم
حجت الاسلام حاج شيخ محمدتقي فلسفي .
3 ـ « جهاد الامام السجاد » , تاليف حجت الاسلام والمسلمين سيدمحمدرضا
حسيني .
4 ـ « استخراج المرام من استقصا الانحام » , تاليف حجت الاسلام
والمسلمين حاج سيدعلي حسيني ميلاني .
5 ـ « الصحيفه السجاديه المجامعه » , تحقيق و تدوين آيت الله سيدمحمدباقر
ابطحي .
6 ـ « موسوعه زيارات المعصومين » , تحقيق و تدوين حجت الاسلام
والمسلمين عبدالله رفيعي پور و جمعي از محققان .
7 ـ « ترجمه صحيفه سجاديه به انگليسي » , دكتر ويليام چيتيك از آمريكا .
8 ـ « دانشنامه شعر عاشورايي » , تاليف خانم مرضيه محمدزاده
9 ـ فهارس رياض السالكين » , تاليف حجت الاسلام محمدحسين مظفر .
10 ـ « حديث برادري در سيره نبوي » , تاليف حجت الاسلام محمدرضا
هدايت پناه .
11 ـ « راه محمد » , تاليف مرحوم آيت الله حاج سيدرضا صدر .
12 ـ « غيبه الامام المهدي عندالامام الصادق (ع ) » , تاليف السيدسامر هاشم
العميدي .
13 ـ « ليله المبيت » , تاليف غلامرضا صادقي فرد .
14 ـ حكم الارجل في الوضو » , تاليف حجت الاسلام محمد گوزل
الامدي .
15 ـ « جمال منتظر » ترجمه منتخب الاثر به اردو , حجت الاسلام مولانا
نثاراحمد زين پوري .
16 ـ « ترجمه صحيفه كامله سجاديه » به فرانسه , خانم فريده مهدوي
دامغاني .
17 ـ « همگام با حسين (ع ) » , ترجمه محمدباقر ذوالقدر .
18 ـ « سيره و سيماي امام حسين (ع ) » , ترجمه جويا جهانبخش .
19 ـ « ترجمه صحيفه سجاديه » به تركي , حجت الاسلام مرتضي ترابي .
20 ـ « ترجمه صحيفه سجاديه » به فارسي , عبدالمحمد آيتي .
21 ـ موسسه تحقيقاتي امام صادق (ع ) به پاس احياي نشر كتاب ارزشمند
« الدرالثمين » , تاليف آيت الله محقق علي مدرس خياباني .
همچنين در اين دوره از موسسه فرهنگي مركز نشر معارف اسلامي در
جهان به مديريت آيت الله حاج سيدمجتبي موسوي لاري كه در گسترش و
ترويج فرهنگ اهل بيت عصمت و طهارت (ع ) در جهان نقش بارزي دارد
قدرداني و نيز از انتشارات « المكتبه الحيدريه » به پاس توليد و نشر بيش از
هزار عنوان كتاب در طول يك قرن تلاش مستمر درباره فرهنگ شيعه و اهل
بيت (ع ) به عنوان ناشر برگزيده تقدير شد.
|
مبارزه با فساد در حكومت علوي (ع )
|
قسمت سوم
حجت الاسلام والمسلمين دري نجف آبادي
بركناري و عزل كارگزاران دوره عثماني
بدون ترديد , شرط اساسي براي هر گونه تحول و اصلاح , به كارگيري
كارگزاران شايسته و مديران لايق و خردمند و باكفايت و مسئولان دردمند و
دلسوز و استفاده از نيروهاي توانا و دانا و باتقوا و زجركشيده است . براي
ايجاد تحول در هر جامعه و هر حكومت , بايد كار را از دست نااهلان و
فرومايگان خارج كرد و به دست اهلان و پاك باختگان سپرد.
امام (ع )نيز در سخنان فراواني بر اين اصل تاكيد كرده اند :
« ان شر وزرايك من كان للاشرار قبلك وزيرا »
همانا بدترين وزيران و همكاران تو , آناني هستند كه براي اشرار قبل از
تو , وزير بوده اند و در گناهان با آنان همكاري داشته اند . (21 )
« يستدل علي ادبار الدول باربع : تضييع الاصول و التمسك بالفروع و
تقديم الاراذل و تاخير الافاضل » (22 ) چهار چيز , نشانه انحطاط دولتها
است : اصول را ضايع كردن , به فروع چسبيدن , افراد فرومايه و پست را مقدم
داشتن , افراد بافضيلت را كنار زدن .
« الا و ان بليتكم قد عادت كهييتها يوم بعث الله
نبييه (ص ) » (23 )
امتحان سختي در پيش داريم و جامعه در آستانه يك تحول عظيمي قرار
گرفته است , آنان كه بي جهت جلو افتاده بودند , بايد به عقب برگردند و آنان
كه به ناحق كنار زده شده بودند , بايد به صحنه آيند.
« و قد علمتم انه لا ينبغي ان يكون الوالي ... » (24 )
و براي شما (از سيره رسول اكرم (ص ) و قرآن كريم ) روشن است كه
والي جامعه اسلامي كه مسووليت اموال و جانها و احكام و اعراض و غنايم
و امامت امت اسلامي را عهده دار است نبايد افراد بخيل باشند...
« لا يقيم امر الله الا من لا يصانع ... » (25 )
امر خدا را هرگز نمي تواند اقامه كند جز كسي كه اهل سازش و كرنش و
تشابه به كفار و فاسقان و پيرو مطامع نباشد.
« يستدل علي الادبار باربع : سو التدبير و قبح التبذير و قله الاعتبار و
كثره الاغترار » (26 )
چهار چيز نشانه پشت كردن و انحطاط است : تدبير بد و ناروا , تبذير
زشت و ناپسند; كم عبرت گرفتن از حوادث و روزگار; بسيار مغرور شدن .
مغيره , پيش حضرت آمد و درخواست كرد كه كارگزاران دوره عثماني را
در جاي خود ابقا كند و حداقل , معاويه را از كار بركنار نكند , اما
امام علي (ع )فرمود : « به خدا قسم !اگر ساعتي از روز باشد , در اجراي وظيفه
ام تلاش به خرج مي دهم , نه آنان را كه گفتي والي مي كنم و نه امثال آنان را به
ولايت مي گمارم » (27 ) .
دستگاه قضايي و مبارزه با فساد
نقش و جايگاه دستگاه قضايي كارآمد و صالح در مبارزه با فساد و
تجاوز , بر هيچ كس پوشيده نيست . چنانچه قوه قضاييه از استقلال و اقتدار
و اعتبار لازم برخوردار باشد , به طور قطع , مي تواند به عنوان شمشير
برنده اي در برابر بي عدالتي و ظلم و قلدري بايستد و از حقوق مردم و
محرومان , دفاع و در برابر زورگويان و متجاسران به حقوق عمومي , مقابله و
مقاومت و امنيت و نظم اجتماعي و عدالت عمومي و حمايت از محرومان را
تضمين و تامين كند.
در فرهنگ و ميراث علوي (ع )بحث دستگاه قضايي و اعتبار و استقلال
و كفايت آن , به عنوان يك اصل روشن و كارساز و موثر در پيشگيري از جرم
و جنايت و در برخورد با مجرمان و جنايتكاران به حساب آمده است و از
اين حيث , همه در برابر قانون برابرند و قاضي , موظف به اجراي حق و عدل
و احقاق حقوق عامه و مبارزه با فساد در اشكال گوناگون آن شده است .
اميرالمومنين (ع )در دوران خلافت و ولايت خود , بر استفاده از قضات
شايسته و بايسته تاكيد فرمود و بر اهميت قضاوت ارشاد كرد و در جهت
تقويت امور قضايي كوشيد و راههاي پيچيده قضاوت را با بيان و قضاوتهاي
حيرت انگيز خود روشن ساخت و بر كار قضات نظارت و نقاط ضعف آنان را
گوشزد كرد و بر عملكرد آنان اشراف داشت و بر شرافت و تامين زندگي
قضات عنايت داشت تا دستگاه قضايي , حقيقت را فداي مصلحت نكند و
تحت تاثير رشوه و تطميع و تهديد قرار نگيرد و اهل مداهنه نباشد و نيز
بداند كه بر مسند پيامبر(ص )و يا وصي او تكيه زده است و منصب قضا
امانت است و نه تجارت .
در فرمان حكيمانه امام (ع )به مالك اشتر , اين مسايل به وضوح قابل
ملاحظه و استفاده است :
« ثم اختر للحكم بين الناس افضل رعيتك في نفسك ممن لاتضيق به
الامور , و لا تمحكه الخصوم , و لا يتمادي في الزله , و لايحصر من الفي الي
الحق اذا عرفه و لا تشرف نفسه علي طمع ... »
براي داوري ميان مردم , برترين افراد خود را برگزين !از كساني كه داراي
سعه صدر باشد و امور گوناگون , او را در تنگنا قرار ندهد و مخاصمه و كينه
توزي دو طرف دعوا , او را به خشم و كج خلقي وا ندارد و در اشتباهاتش
پافشاري نكند و چون متوجه اشتباه خود شود , بازگشت به حق و اعتراف به
آن , برايش سخت نيايد و نفس او , تمايل به طمع نداشته باشد و در فهم
مطالب به اندك تحقيق اكتفا نكند , بلكه مسايل را تا پايان دنبال كند , كسي كه
در شبهات از همه محتاط تر باشد و در يافتن حق و استناد به ادله , جدي تر
باشد و از كثرت مراجعه دو طرف دعوا , كمتر خسته شود و در كشف امور , از
همه صابرتر و شكيباتر باشد و در هنگام روشن شدن حكم و حق , از همه
قاطع تر باشد. از كساني باشد كه ستايش ستايشگران , او را فريب ندهد و
تمجيدهاي بسيار , او را از حق متمايل نسازد و عوامل تطميع و تهديد و
تملق و چاپلوسي , او را نفريبد. و البته اين چنين نيروهايي , بسيار كم هستند.
آن گاه امام (ع )به وظايف حساس زمامدار و حكومت اسلامي در برابر
قضات مي پردازد و فرمان مي دهد كه نسبت به قضات يادشده , چگونه بايد
مراقبت صورت گيرد و احسان و سخاوت به خرج داده شود و اعتبار و
منزلت و اقتدار و موقعيت داده شود تا از هر گونه سخن چيني و بدانديشي و
طمع ديگران در امان باشند و ديگران نيز در آنان طمع نكنند و دشمنان ,
نسبت به آنان , مكر نكنند و بدانديشان , مجال تفتين و توطئه و سخن چيني
نسبت به آنان را نيابند و....
خصوصيات قضات
شرايط و ويژگيهاي قضات , آن چنان كه از بيان نوراني امام (ع ) استفاده
مي شود , به قرار زير است :
1 ـ از بهترين و برترين افراد باشند .
2 ـ با حوصله و داراي شرح صدر باشند .
3 ـ اطلاعات لازم را براي يك قضاوت عادلانه , از زواياي مختلف به دست
آورند.
4 ـ با شهامت اخلاقي , اشتباهات خود را بپذيرند و آن را جبران كنند .
5 ـ زود به خشم نيايند و در مقابل پافشاري دو طرف دعوا , براي احقاق
حق , كنترل خود را از دست ندهند.
6 ـ روح قدرتمند داشته باشند و از قدرتمندان نترسند .
7 ـ عزت نفس و همت عالي داشته باشند و اسير آز و طمع نگردند .
8 ـ ثروتمندان و زورمداران , نتوانند آنان را تطميع و يا تهديد كنند .
9 ـ اهل تحقيق باشند و با سهل انگاري و آسان گيري , از مسايل نگذرند و
بدون كسب اطلاعات كافي , به قضا نپردازند و با برخورد سطحي و بر اساس
نخستين شنيده ها , حكم صادر نكنند.
10 ـ در مواجهه با امور مشتبه و مسايل گنگ و پيچيده , احتياط و تامل را از
دست ندهند و در كشف واقعيات بر اساس دلايل و براهين قطعي , كنجكاو و
مصر باشند.
11 ـ با دو طرف دعوا , گشاده رو باشند و بدون ابراز خستگي و ناراحتي , به
هر كدام از آنان , فرصت سخن گفتن بدهند.
12 ـ گرفتار حيله و مكر فريبكاران نشوند و در مقابل تملق و چاپلوسي , اراده
خود را از دست ندهند.
13 ـ از قاطعيت تمام , برخوردار باشند و چون حقيقت بر آنان مكشوف شد ,
اجازه ندهند كه هيچ عاملي , مانع از صدور حكم قطعي و عادلانه ايشان
گردد.
مبارزه مستمر و پيگير امام با فتنه و فساد
دوران حكومت چهار سال و نه ماه اميرالمومنين (ع ) و حساسيتها و
شرايط و نگرانيهايي كه براي آن حضرت پديد آمد , خود , از حساسترين
دوره تاريخ اسلام است . امام (ع ) براي برقراري عدالت و امنيت و حاكميت
اسلام و استقلال جامعه اسلامي و حمايت از محرومان و مبارزه بي امان با
ظالمان , فتنه گران و توطئه گران , به جهاد عميق و مستمر با ناكثين و قاسطين
و مارقين مبادرت ورزيد.
جهاد مستمر اميرالمومنين (ع )در طول قريب پنج سال حكومت آن
بزرگوار با ناكثين و قاسطين و مارقين در ابعاد گوناگون نظامي و سياسي و
فرهنگي و اجتماعي و اخلاقي و اعتقادي و تربيتي و اقتصادي , جز
درخشان ترين و آموزنده ترين ابعاد زندگاني و سيره و سنت آن حضرت
است , هر چند تبعات تلخ و دردناكي نيز براي جامعه اسلامي به همراه
داشت .
بيان امام (ع )در نهج البلاغه و تاريخ جنگها و مجاهدتهاي آن حضرت
براي تحقق عدالت علوي و نفي سلطه طاغوتيان و ياغيان و ناكثان و قاسطان
و مارقان و مفسدان و ابعاد اين رسالت بزرگ , از حوصله اين نوشته بيرون
است و در جاي ديگر بايد آن را پيگيري كرد.
مبارزه امام با مفاسد اقتصادي
يكي از رسالتها و مسووليتهاي مهم هر حكومت صالحي , جمع آوري
بيت المال و بودجه عمومي و تقسيم آن , و مديريت منابع مالي و هدايت
امكانات در راه خير و صلاح و بهره برداري صحيح از امكانات و برنامه
ريزي دقيق براي توزيع و تقسيم آن , و جلوگيري از اسراف و تبذير و سو
استفاده و غارت و اختلاس , و تامين نيازهاي عمومي و عدالت اجتماعي و
رفاه مردم و حمايت از حقوق محرومان و مستضعفان و... است .
تداوم و پايداري و اقتدار هر دولت و حكومتي , وابسته به سياستهاي
مالياتي و بودجه اي و اقتصادي و كارايي و كفايت لازم در امور اقتصادي و
هدايت و مديريت بهينه منابع و امكانات و ساماندهي حيات سياسي و
اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي جامعه بر اساس آن است .
اميرالمومنين (ع )يكي از اهداف اساسي حكومت خود را موضوع
بيت المال و مسايل حياتي مربوط به آن مي داند , تا جايي كه در نامه به مالك
اشتر مي فرمايد :
« الناس كلهم عيال علي الخراج و اهله » (28 )
مردم همه وظيفه خور و تحت كفايت بيت المال و اهل آنند.
و در همان فرمان نوراني اهداف كلان حكومت اسلامي را بدين قرار بيان
مي كند :
« جبايه خراجها و جهاد عدوها و استصلاح اهلها و عماره بلادها » (29 )
جمع آوري خراج و ماليات و جهاد با دشمنان و اصلاح مردم جامعه و
آباد كردن سرزمينها و شهرها , از اهداف كلان حكومت اسلامي است .
به نظر نويسنده , اين ترتيب , بدون دليل نبوده و تاييدي است بر همان
جمله قبلي كه مردم , همه , عيال بر خراج و اهل آن هستند و براي تحقق
اهداف يادشده , راهي جز جبايه و جمع آوري خراج و ماليات و جهاد با
دشمنان و اصلاح امور مردم و جامعه و آباد كردن كشور و شهرها نيست .
امام (ع )يكي از اهداف اصلي خود را , مبارزه با اسراف و تبذير و تكاثر و
اتراف و غلول و غش در امر بيت المال قرار داد و در بيان سيره و سنت
انبيا(ع )و سيره رسول اكرم (ص )و در ارايه الگويي الهي و رفتاري بزرگوارانه
و كريمانه , اعلام كرد و بر آن پاي فشرد.
خطبه 160 در بيان و توضيح زندگي انبياي سلف (ع ) و زندگي نبي
اكرم (ص )و زندگي آن حضرت , نقش و رسالت امام (ع )را بهتر آشكار مي كند.
در جاي جاي نهج البلاغه , مبارزه حضرت (ع )با فساد اقتصادي , رخ
نمايانده است .
اين مبارزه , گاهي با توبيخ كارگزاري است كه دعوت ثروتمندان را
پذيرفته , و گاهي با توبيخ كارگزاري است كه از بيت المال سو استفاده كرده و
گاهي با اعتراض به فردي است كه از بيت المال بيشتر طلب كرده و گاهي ...
امام (ع )با تمام وجود , در اين صحنه و ميدان قدم برداشت و گرچه
توطئه هاي فراواني در اين رابطه عليه آن حضرت شكل گرفت , اما بدون
ملاحظه روشهاي معمول , با قاطعيت و صراحت , جلوي تمام آن توطئه ها
ايستاد و عدالت را تحقق بخشيد. از باب نمونه , قطايع و اقطاعات و ...
عثمان را , آن حضرت , لغو فرمود و كليه زمينهايي كه به ناحق , به صورت
اقطاع , به افراد و مخصوصاافراد وابسته به بني اميه واگذار شده بود , همه را
به بيت المال بازگرداند.
موضوع مفاسد اقتصادي در سيستم اداري و در جوامع گوناگون , در
طول تاريخ , همواره مساله اي اسفبار و دردناك و عامل بسياري از نابسامانيها
و دردها و رنجها و اختلافهاي فاحش طبقاتي و بي عدالتيها و تبعيضها و
شورشها و چالشها و گسترش فساد و انحراف در جوامع بوده است .
شرايط لازم رشد و توسعه و امنيت اقتصادي و امنيت سرمايه گذاري و
اعتماد متقابل دولت و ملت و بالعكس و اعتماد كارفرما و كارگر و كليه اقشار
جامعه نسبت به هم , با سلامت جريان اقتصادي كشور و پرهيز از فرصت
طلبي و احتكار و انحصار و تمركز ثروت و تكاثر و كنز و رشوه خواري و
اختلاس و پورسانت و غارت و غصب بيت المال و ربا و فساد و تخريب
اموال عمومي و... فراهم مي آيد.
رشد و توسعه و سرمايه گذاري و اشتغال كامل و سالم و مولد , نياز به
ثبات و امنيت و آرامش اجتماعي و عدالت و اطمينان عمومي دارد و در
صورتي كه جامعه , از روند حركتهاي اجتماعي و سياسي , مطمئن باشد و
احساس آرامش كند و به نتيجه دسترنج و زحمات خود اميدوار باشد , قطعا ,
فعالتر و بانشاط تر عمل خواهد كرد.
پي نوشت ها :
21 ـ همان , نامه .53
22 ـ غرر الحكم و درر الكلم .
23 ـ نهج البلاغه , صبحي صالح , خطبه .16
24 ـ همان , خطبه .131
25 ـ همان , حكمت .110
26 ـ غرر الحكم و درر الكلم .
27 ـ امام علي بن ابي طالب (ع ) , ص .380
28 ـ نهج البلاغه , صبحي صالح , نامه .53
29 ـ همان .
به نقل از مجله « حكومت اسلامي »
| | |