روزنامه جمهوري اسلامي 26/04/1384 صفحه علمي و پژوهشي

* خطرات چاقي براي زنان سالمند
* بي خوابي به ميزان تحصيلات و جنسيت بستگي دارد
ايران كشوري موفق در كنترل اختلالهاي ناشي از كمبود يد است
استرس هاي زندگي از علل مهم ابتلا به افسردگي است
* داروهاي قديمي براي درمان برخي اختلالات خوني نتيجه بهتري مي دهند
غذاهاي كم شيرين بهتر از كم چرب است
ساخت حسگرهاي مادون قرمز از سوسك آتش دوست
كشف نوع جديد ويروس مولد بيماري ايدز در نيويورك
خطرات چاقي براي زنان سالمند




محققان مي گويند چاقي در زنان سالمند موجب كاهش تحرك و افزايش خطر زمين خوردن و افزايش وابستگي و افزايش مرگ و مير مي شود.
براساس مقاله اي كه در نشريه انجمن طب سالمندي آمريكا منتشر شد بروز اين عوارض در زنان چاق سالمند بيش از ديگران است و با افزايش ميزان مرگ و مير در آنان همراه است .
نتايج يك مطالعه جديد كه روي 599 زن چاق 70 تا 79 ساله انجام شد نشان داد اضافه وزن و چاقي به ترتيب با درجات متوسط تا شديد در بروز علائم ياد شده نقش دارند.
چاقي در زنان سالمند موجب كند شدن حركات , ضعف و كاهش تحركات مي شود.
علاوه بر اين , وجود اختلالاتي مانند ديابت نارسايي احتقاني قلب بيماري هاي عروق محيطي و آرتروز موجب تشديد علائم و افزايش خطر مرگ و مير در زنان چاق سالمند مي شود.
محققان مي گويند با افزايش عارضه چاقي و همچنين افزايش اميد به زندگي بايد خطر چاقي را در سنين بالا هرچه بيشتر جدي گرفت .

بي خوابي به ميزان تحصيلات و جنسيت بستگي دارد




اختلالات خواب به ميزان تحصيلات وجنسيت افراد بستگي دارد.
به نوشته روزنامه اينترنتي روسي ايزوستيا , زنان تحصيلكرده با ارامش بيشتري مي خوابند ولي مردان تحصيلكرده برعكس بيشتر دچار بي خوابي مي شوند.
نتايج تحقيقات علمي كه در مجله تخصصي بهداشت عمومي چاپ انگليس منتشر شده نشان مي دهد كه زنان تحصيلكرده نسبت به ساير هم نوعان خود كمتر از اختلالات خواب رنج مي برند.
براساس اين گزارش , دانشمندان بابررسي وضعيت زندگي تحصيلات , شغل , درآمد چهل هزار تايواني بالاي پانزده سال به اين نتيجه رسيده اند كه مردان فاقد تحصيلات عالي خيلي راحت تر از تحصيلكرده ها مي خوابند.
محققان اعلام كرده اند كه پي بردن به علل نقش جنسيت در كم خوابي نياز به تحقيقات گسترده تر دارد.

ايران كشوري موفق در كنترل اختلالهاي ناشي از كمبود يد است



مديركل دفتر بهبود تغذيه و جامعه وزارت بهداشت , گفت : ايران كشوري موفق در زمينه كنترل اختلالهاي ناشي از كمبود يد در دنيا است .
دكتر « ربابه شيخ الاسلام » در گفت و گو با خبرگزاري جمهوري اسلامي افزود : پيش از اجراي برنامه پيشگيري و كنترل اختلالهاي ناشي از كمبود يد , حدود 15 ميليون نفر در معرض اختلالهاي خفيف يا متوسط ناشي از كمبود يد بودند و سه ميليون نفر از عوارض شديد آن رنج مي بردند.
وي اظهار داشت : درسال 68 كميته كشوري پيشگيري از اين اختلالها در وزارت بهداشت تشكيل شد و اين كميته توليد و توزيع نمك يددار و تزريق آمپول يد روغني را به عنوان راهكارهاي اصلي پيشبرد برنامه تدوين كرد و به مرحله اجرا گذاشت .
شيخ الاسلام ادامه داد : ايران در بين كشورهاي منطقه مديترانه شرقي نخستين كشوري است كه اقدام به بررسي كشوري گواتر و توليد و توزيع نمك يددار در سطح جامعه كرد.
وي اضافه كرد : بر اساس تصميم دولت تمامي نمك هاي مصرفي خانوار در كشور يددار شد و هم اكنون بيش از 90 درصد خانوارهاي ايراني ازنمك يددار استفاده مي كنند.
به گفته وي , از اين رو سالانه حدود 900 هزار نوزاد در برابر كمبود يد محافظت مي شوند و اجراي اين برنامه 145 ميليون واحد ضريب هوشي را براي كودكان در طول سالهاي اجراي برنامه به ارمغان آورده است .
وي بابيان اينكه توليدكنندگان نمك يددار نقشي مهم در حذف برخي اختلالها داشته اند , گفت : هم اكنون 125 واحد توليدكننده نمك يددار در كشور فعاليت دارند كه از اين تعداد 15 واحد توليدكننده مجهز به سيستم تصفيه و شستشوي نمك هستند كه علاوه بر تامين نياز داخلي به كشورهاي حوزه خليج فارس نيز نمك يددار صادر مي كنند.
شيخ الاسلام تصريح كرد , حمايت همه جانبه وزارتخانه ها , مراكز دولتي ذيربط مانند صنايع , بازرگاني , مراكز تحقيقاتي و دانشگاهي كشور , دفترسازمان هاي بين المللي به خصوص يونيسف و سازمان بهداشت جهاني و تلاش هاي مدير برنامه ي كشوري مبارزه با كمبود يد , كليد موفقيت كشور ايران در مبارزه با اختلالهاي ناشي از كمبود يد بوده است .
وي , خاطرنشان كرد , از آنجا كه نتايج بررسي كشوري نشان مي دهد , 94 درصد از خانوارهاي ايراني از نمك يددار استفاده مي كنند , اين بدان معني است كه هنوز شش درصد خانوارها و خصوصا كودكان و نوزادان از دريافت اين ماده مغذي محروم هستند.
شيخ الاسلام گفت : پايش و ارزيابي مستمر برنامه و نيز آموزش در مناطقي كه خطر ابتلا به عوارض كمبود يد در آنها بيشتر بوده , ضرورتي است كه بايد به اهميت آن توجه شود.

استرس هاي زندگي از علل مهم ابتلا به افسردگي است


يك روانشناس باليني گفت كه استرس هاي زندگي از علل مهم ابتلا به بيماري افسردگي است .
« ليلا گلچين » در گفت وگو با خبرگزاري جمهوري اسلامي مركز استان تهران , داشتن پدر و مادر افسرده , بيكاري و جدايي زود هنگام از پدر و مادر در سنين زير 13 سال را از ديگر علل مهم ابتلا به افسردگي دانست .
وي , بي قراري , احساس خستگي , كم خوابي يا پرخوابي احساس گناه , افكار عودكننده در موردخودكشي و كاهش ويا افزايش وزن بدن به گونه اي كه كاركردهاي اجتماعي فرد را مختل كند را از علائم مهم ابتلا به افسردگي عنوان كرد.
گلچين معتقد است كه افسردگي از شايع ترين نوع بيماري هاي رواني بوده و در تمام رده هاي سني اعم از نوجواني , جواني , ميانسالي و افراد مسن ديده مي شود.
اين روانشناس به راه هاي پيگشيري از ابتلا به اين بيماري اشاره كرد و گفت : در نظر گرفتن جنبه هاي مثبت زندگي , لذت بردن از طبيعت , ورزش كردن و مشاوره با روانشناس در مورد اعمال و رفتار خود در پيشگيري از ابتلا به افسردگي موثر است .
وي , در خصوص درمان افسردگي اظهارداشت , درمان افسردگي به دو طريق درمان دارويي و غيردارويي امكان پذير است كه در درمان غيردارويي مهم ترين راه , شناخت درماني و جايگزين كردن تفكر درست به جاي تفكر غلط در جلسه هاي متعدد است .
گلچين گفت : درمان غيردارويي براي تمام بيماران همچون افراد سالمند , كم سن و كم سواد امكان پذير نيست و در رابطه با اين بيماران فقط مصرف دارو توصيه مي شود.
به گفته گلچين , درمان دارويي بايد توسط روانپزشك معالج و قبل از درمان غيردارويي انجام شود.

داروهاي قديمي براي درمان برخي اختلالات خوني نتيجه بهتري مي دهند




براساس مطالعات جديد محققان علوم پزشكي داروي قديمي موسوم به هيدروكسي اوره , درصورت تركيب با داروي معروف آسپيرين , براي درمان بيماران مبتلا به ترومبو سيتوپني يا كاهش تعداد پلاكتهاي خون , بسيار موثرتر از روشهاي جديد درماني و داروهاي گران قيمتي همچون اگريلين عمل مي كند و مانع از بروز خونريزي وديگر مشكلات خوني در اين گروه از بيماران مي شود.
به گزارش خبرگزاري رويترز از بوستون , « اگريلين » كه با نام تجاري اناگرليد شناخته مي شود در شركت برادران روبرتز ساخته مي شود .
ترومبو سيتوپني هنگامي روي مي دهد كه ميزان توليد پلاكتهاي خون كم شود.
اين حالت سبب ايجاد اختلالاتي در بدن ازجمله درد قفسه سينه , خونريزي و ايجاد لخته هاي خوني در پاها و ساق پاها مي شود.
اين بيماري اغلب در سنين ميان سالي روي مي دهد و يك نفراز هر سي هزار نفررا درگير مي كند.
بر اساس بررسيهاي جديد محققان كه نتايج ان در شماره اخير نشريه نيوانگلند پزشكي منتشر شد , اگرچه داروي هيدروكسي اوره سالها استكه به عنوان داروي درماني اين بيماري مطرح است , ولي نگرانيهايي از تاثير گذاري ان وجود داشته است مبني براينكه مصرف اين دارو ممكن است , سبب ايجاد بيماري معروف لوسمي يا سرطان خون شود.
ازسوي ديگر , داروي اگريلين كه گرانتر است , تاكنون به خوبي پاسخ نداده است .
گروهي از محققان دانشگا كمبريج تحت سرپرستي دكتر كلاري هارسيون در يكصد وسي و هشت مركز در انگليس , ايرلندو استراليا , بيش از هشتصد داوطلب رابه ميزان متوسط سي ونه ماه مورد بررسي قرار دادند.
اين محققان دريافتند كساني كه داروي اگريلين دريافت مي كنند به ميزان پنجاه وهفت درصد بيشتر از ديگران دچار مشكل مي شوند.
مصرف كنندگان اگريلين به ميزان شش برابر بيشتر , دچار سكته هاي كوچك مغزي مي شدند و سه ونيم برابر بيشتر از كساني كه هيدروكسي اوره مصرف مي كنند , در معرض خطر ابتلا به مشكلات و خونريزي معده قرار دارند.
به علاوه , دكتر هاريسون و همكارانش عنوان كردند كه بيماران مصرف كننده اناگرليد بيشتر احتمال دارد كه داروي خودرا قطع كنند زيرا عوارض جانبي ان زيادتر است .
اين يافته ها هشداري براي پزشكان درمان كننده سرطانها در سراسر جهان است .

غذاهاي كم شيرين بهتر از كم چرب است


نتايج يك مطالعه نشان داد كه مصرف غذاهايي كه قند كمتري دارند به مراتب بهتر از غذاهاي كم چرب به حفظ سلامت قلب و رگها كمك مي كند.
به گزارش پايگاه اينترنتي اخبار بلژيك , پژوهشگران اعلام كردند كه مصرف « كربوهيدرات » هاي با شاخص پايين « گليسميك » , به اندازه رژيم كم چرب با محدوديت كالري دريافتي , در كاهش وزن موثر است .
غذاهاي داراي كربوهيدرات ها با شاخص گليسميك پايين , شامل سبزي هاي غير نشاسته اي , ميوه , بنشن , آجيل و لبنيات است .
با افزايش ميزان كربوهيدرات ها با شاخص گليسميك پايين , ميزان مواد چرب موجود در خون كه باعث بيماري قلبي عروقي مي شود , پايين مي آيد و پروتئين هايي كه در توانايي طبيعي بدن براي تجزيه لخته هاي خون تداخل مي كنند , كاهش مي يابند.
رژيم غذايي كم چرب ميزان اين پروتئين ها را در خون تا حد ابتلا به بيماري هاي قلبي عروقي افزايش مي دهد.
به نظر مي رسد , استفاده از غذاهايي كه شاخص گليسميك پايين دارند , در درازمدت , هم براي كاهش وزن و هم براي سلامت قلب و عروق به مراتب از رژيم هاي كم چرب بهتر باشد و به اين ترتيب دانشمندان توصيه مي كنند كه تا مي توانيد كربوهيدرات هايي كه شاخص گليسميك پايين دارند , مصرف كنيد.
شاخص گليسميك نشان مي دهد , چگونه بدن يك كربوهيدرات را سوخت وساز مي كند.
اين شاخص نشان مي دهد , ميزان افزايش قند خون به دنبال مصرف كربوهيدرات چگونه است , هرچه مقدار الياف ماده غذايي بيشتر باشد , مدت زمان رهاسازي قند و هضم آنها طولاني تر است .
به گزارش خبرگزاري جمهوري اسلامي در اين تحقيق , تاثير مصرف يك ساله دو رژيم غذايي در 23 جوان چاق بررسي شد .
در رژيم غذايي با شاخص گليسميك پايين , شركت كنندگان مي توانستند هرچه مي خواستند از اين نوع كربوهيدرات ها مصرف كنند.
در اين رژيم غذايي , 45 تا 50 درصد كالري مصرفي از كربوهيدرات و 30 تا 35 درصد از چربي تامين شد .
در رژيم غذايي كم چربي , ميزان مصرف روزانه كالري 250 تا 500 كالري در روز كاهش يافت .
چربي تا 30 درصد كل دريافتي كاهش يافت و 55 تا 60 درصد كالري از كربوهيدرات تامين شد.
در رژيم با شاخص پايين گليسميك , محدوديتي در مصرف كالري وجود ندارد. با وجود اين , شخص به دليل ديرهضم بودن غذاهايي كه شاخص گليسميك پايين دارند , احساس گرسنگي نمي كند.

ساخت حسگرهاي مادون قرمز از سوسك آتش دوست


دانشمندان مي گويند برخلاف همه موجودات كه از آتش مي گريزند , يك گونه سوسك به نام « ملانوفيلا آكومينيت » در ميان شعله هاي آتش سوزي هاي جنگل توليد مثل مي كند و آنها اميدوارند با الهام گرفتن از حسگرهاي اين حشره , بتوانند تجهيزات نظامي هوشمندي بسازند.
سوسك جواهري , كه در كانادا به سوسك سياه آتشين معروف است , كيلومترها پرواز مي كند تا خود را به يك آتش سوزي جنگلي برساند. وقتي اين سوسك ها از راه مي رسند , آنها شروع به جفتگيري و تخم گذاري در ميان شعله هاي فروزان مي كنند.
پژوهشگران آلماني مي گويند كه امنيت جفتگيري در چنان مكان جهنمي تضمين شده است , زيرا سوسك هاي جواهري اطمينان دارند كه طعمه پرندگان نخواهند شد.
سوسك ها سپس تخم هاي خود را لاي چوب هاي سوخته درختان مرده مي ريزند تا پس از بدنياآمدن در مكاني محفوظ شروع به خوردن موادغذايي اطرافشان كنند. در حالت عادي , اگر درختان زنده باشند , با انتشار مواد شيميايي سمي به حضور بچه سوسك ها اعتراض مي كنند. در ساير موارد , اين مهمانان ناخوانده در ميان صمغ چسبنده , گرفتار يا بر اثر رشد سلول ها زنده به گور مي شوند.
پس از سالها تحقيق , پروفسور ايوانز به راز وجود حفره ريز روي سينه اين سوسك پي برد. او عقيده داشت اين حفره هاي آكنده از حسگرهاي مادون قرمز براي تشخيص حرارت برخاسته از آتش سوزي هاي جنگلي است . مشكل اينجا بود كه هيچ كسي باور نمي كرد كه يك سوسك چنين توانايي شگرفي داشته باشد و در نتيجه مشاهدات پروفسور ايوانز ساليان سال ناديده ماند.
اكنون گروهي از پژوهشگران آلماني به سرپرستي دكتر هلموت اشميتس در دانشگاه بن نه تنها يافته هاي پروفسور ايوانز را تاييد كرده اند , بلكه بعد تازه اي به نحوه تشخيص محيط از سوي اين سوسك بخشيده اند.
سوسك هاي جواهري از تركيبي از حسگرهاي فوق العاده حساس براي يافتن آتش استفاده مي كنند. آنها زبانه سرخ شعله را مي بينند , خس خس سوختن چوب را مي شنوند و همانگونه كه دكتر اشتفان شولتس , اكولوژيست شيميايي , كشف كرده است , از گيرنده هاي بسيار حساس روي شاخك هايشان براي بوييدن دود , حتي اگر ضعيف باشد , استفاده مي كنند.
محققان آلماني از آغاز تحقيق روي سوسك جواهري دوگونه سوسك آتش دوست ديگر نيز در استراليا , شناسايي كرده اند كه با حسگرهاي مادون قرمز محل آتش سوزي را مي يابد. نكته جالب اين است كه حسگر سوسك هاي استراليايي با پسرعموهاي كانادايي شان تفاوت دارد.
اكنون دانشمندان بدنبال استفاده از اين دانش هستند. آنها به كمك مهندسان قصد دارند نسل بعدي حسگرهاي مادون قرمز را بسازند. اين پژوهشگران حتي يك نمونه عملي نيز توليد كرده اند و حالا مشغول تقويت حساسيت و كوچكتركردن اندازه آن هستند.

كشف نوع جديد ويروس مولد بيماري ايدز در نيويورك


دكتر برديا فرزام فر
مدير مركز توسعه فرآينده هاي بيوتكنولوژي انستيتو پاستور
متاسفانه , بسياري هراس خود را از بيماري ايدز از دست داده اند , بويژه از زماني كه داروهاي موثرتري در مبارزه با ويروس مولد آن تهيه شده اند.
افزايش روزافزون سهل انگاريها به همين نسبت , موجب بالارفتن شمار و ديگر بيماريهاي مسري مي گردد . HIV افراد آلوده به
يك مرد 40 ساله , آبان سال گذشته , با تب شديد و علائم نامشخص ديگر بيماري به نزد پزشك رفت انجام تست ايدز , مشخص ساخت او آلوده مي باشد اين مورد بيماري از دو جهت توجه پزشكان را HIV به ويروس بخود جلب كرد. اول اينكه فاصله زماني بين ورود ويروس به بدن فرد مزبور و بروز اين علائم , بسيار كوتاه بوده است , يعني تقريبا 2 ماه , دوم اينكه آزمايشهاي بعدي نشان دادند تقريبا هيچكدام از داروهاي شناخته شده نمي توانند بر آن اثر كنند , بصورتي كه بيمار در HIV مجاز براي مبارزه با برابر 3 گروه داروئي از 4 گروه ويژه اين بيماري مقاوم است .
يك متخصص بيماري ايدز در اين زمينه توضيح مي دهد : اين دو مشخصه را مي توان برخي اوقات بصورت مجزا مشاهده كرد اما تركيبي از هر دوي اين ويژگي ها امري نادر است .
درحالت عادي , ويروسهاي مقاوم , تازه در طي دوره درماني جلوه گر مي شوند اگر ويروس مزبور در طول اين دوره در برابر داروهاي استعمال شده مقاوم گردد , از طريق تماسهاي جنسي به بدن ديگري منتقل مي شود. بررسي هاي انجام شده نشان مي دهند در آلمان در 15 درصد از موارد , بدن افراد به اين گونه از ويروسهاي مقاوم آلوده مي گردد.
اما معمولا سالها طول مي كشد تا اين آلودگي واقعا به بروز بيماري ايدز منجر شود. اين دوره نهفته طولاني احتمال اين را بوجود مي آورد تا داروهاي بهتري براي مبارزه با ويروس توليد شوند. اما در مورد فرد مزبور در نيويورك , علائم بيماري ايدز بسرعت جلوه گر شدند. در آمريكا تشخيص بيماري ايدز از سوي پزشكان زماني اعلام مي گردد كه شمار آنتي باديها يا سلول هاي مبارز سيستم دفاعي بدن با ويروس بيماري ايدز از ميزان معيني كمتر شود اما در اروپا عوامل مشخص كننده , بيماريهاي عفوني فرصت طلبي هستند كه بر اثر ضعف بدني افراد آلوده به اين ويروس . محيطي متناسب براي بروز مي يابند.
بنابراين شايد اين بيمار نيويوركي , هنوز مبتلا به بيماري ايدز نيست بلكه رنج مي برد كه در فاز نخست خود بيشتر به HIV از علائم نخستين آلودگي به صورت يك گريپ حاد با تب و ضعف شديد جلوه گر مي شود و شمار لنفوسيتها نيز كاهش مي يابد . اما تنها پس از 2 هفته , سيستم دفاعي بدن براي مدت چندين سال قوتي دوباره يافته و اين علائم ناپديد مي گردند. امري كه در اين مورد نيويوركي مصداق نداشته است . به همين دليل , مسئولان اداره بهداشت اين شهر اعلام خطر كردند.
ديگر كارشناسان آمريكايي ايدز و همچنين بسياري از متخصصان , پزشكان و پژوهشگران آلماني در ارزيابي هاي خود محتاط ترند.
شايد سيستم دفاعي بدن اين فرد , حساس تر از حد طبيعي بوده يا اينكه معتادبودن او باعث شده است علائم بيماري , سريعتر و شديدتر بروز كنند. علاوه بر اين , بايد متذكر شويم كه اين فرد داروي متامفتامين استعمال مي كرده است . اين دارو , توانائيهاي جنسي افراد را افزايش داده اما موجب ضعف قواي دفاعي بدن مي گردد.
در پايان بايد گفت تا زمانيكه مشخص گردد اين نوع از ويروس بيماري ايدز در نيويورك واقعا يك خطر جديد است يا خير , بايستي هفته ها سپري شوند و تحقيقات بيشتري انجام گيرند.