روزنامه جمهوري اسلامي 16/04/1384 صفحه جبهه و جنگ

* معرفي كتاب
* شكست دفاع متحرك مهران
معرفي كتاب




راهيان شط
« راهيان شط » عنوان كتابي است كه توسط ستاد كنگره سرداران و شهداي آذربايجان شرقي (لشكر مكانيزه 31 عاشورا) و با حمايت بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس اين استان چاپ و منتشر شده است .
« عبدالمجيد نجفي » مولف اين كتاب , زندگي نامه و خاطرات برادران شهيد مهدي و حميد باكري را دراين مجموعه گردآوري كرده است .


« راهيان شط » در 130 صفحه قطع رقعي ودر شمارگان 2200 جلد منتشر و به بازار نشر دفاع مقدس عرضه گرديد.
جنگ دركرمانشاه
« جنگ در كرمانشاه » عنوان هفتمين مجلد از مجموعه اطلس راهنماي جنگ مي باشد كه توسط دفتر مطالعات و تحقيقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب است تهيه , تنظيم و منتشر شده است .
« جنگ در كرمانشاه » از شش فصل با عناوين آشنايي با استان كرمانشاه ـ اقدامات عراق از پيروزي انقلاب تا هجوم سراسري ـ نبردهاي ايران در جبهه پاوه ـ نوسودـ نبردهاي ايران در جبهه قصر شيرين ـ سرپل ذهاب ـ گيلان غرب ـ نبردهاي ايران در جبهه نفت شهر ـ سومار و پايان جنگ تشكيل شده است .
اين كتاب در 154 صفحه قطعي خشتي ودر شمارگان 3000 نسخه و به قيمت 3000 تومان در اختيار علاقمندان به فرهنگ و تاريخ دفاع مقدس قرار گرفته است .

شكست دفاع متحرك مهران




بمناسبت سالگرد عمليات پيروزمند كربلاي يك ـ آزادسازي مهران
بخش دوم و پاياني
اشاره :
بخش اول مقاله « شكست دفاع متحرك عراق » را قبلا روز سه شنبه 84,4,14 در همين صفحه مطالعه فرموديد : آنچه در پي مي آيد بخش دوم و پاياني اين مقاله است كه از نظر شما مي گذرد.
بازتاب آزادسازي شهر مهران
آزادسازي شهر مهران , به منزله شكست استراتژي دفاع متحرك بود. شكستي كه رژيم عراق درگام اول خود با عدم موفقيت نسبت به تامين اهداف موردنظرش با آن رويارو شد و سرانجام با از دست دادن مهران , چشم اندازي جديد از ناتواني و ضعف اين كشور درموضع آفند و پدافند , ترسيم و نمايان گرديد. خبرگزاري فرانسه درپي آزادسازي شهر مهران گزارش داد :
« ناظران در خليج فارس عقيده دارند كه اشغال مهران توسط قواي ايران , شكست پذيري رژيم عراق ـ بويژه استراتژي نظامي جديد آن موسوم به دفاع متحرك است »
در ميان مناطقي كه ارتش عراق تصرف كرد , شهر مهران از اهميت خاص سياسي ـ تبليغاتي برخوردار بود و براي عراق به عنوان جبران شكست فاو و نيز عامل افزايش دهنده روحيه نيروهاي آسيب ديده تلقي مي شد; لذا آزادسازي آن , گذشته از اينكه شكست دشمن در استراتژي تازه محسوب مي شد , آسيب هاي عمده ديگري را متوجه ارتش عراق كرد. چنانكه وقتي مهران بازپس گرفته شد , رسانه هاي جهان به انحا مختلف به بعد رواني مسئله اشاره كردند. از جمله نشريه فارين ريپورت , چاپ لندن , نوشت :
« مهران به خودي خود فاقد اهميت است , تهاجم به مهران , نه از جهت استراتژيكي , بلكه از نقطه نظر رواني , واجد اهميت مي باشد. »
راديو امريكا نيز به نقل از كارشناسان نظامي گفت :
« شكست عراق ممكن است از نظر رواني اثر مهم و شگفت انگيزي داشته باشد; چرا كه عراقي ها بيشتر به خاطر جبران شرمساري ناشي از تصرف بندر عراقي فاو به دست ايراني ها , دست به حمله زده بودند. »
گذشته از اين درهم شكسته شدن خطوط دفاعي عراق در فاو و ناتواني اين كشور در بازپس گيري آن , رژيم صدام را در نزد غرب و حاميان منطقه اي خود بطور اساسي زير سئوال برد و اين واقعيتي بود كه حاكمان بغداد مايل به تن دادن به آن نبودند و به منظور اثبات توانايي و حفظ برتري خود , مبادرت به اتخاذ استراتژي موسوم به دفاع متحرك نمودند , براساس اين به خوبي روشن است كه شكست مهران مي تواند چه تبعاتي در رابطه با بي اعتمادي حاميان و متحدين رژيم بغداد فراهم آورد. روزنامه نيوزويك چاپ آمريكا پس از آزادسازي مهران نوشت :
« بازپس دادن مهران (پس از فاو) , اعتماد مقامات امريكايي را نسبت به رژيم عراق بشدت كاهش داد , و گفته مي شود كه آمريكا كمك هاي تسليحاتي خود را به اين رژيم محدود كرده است . »
فتح فاو توسط قواي نظامي ايران , موقعيت و فضاي جديد در جنگ بوجود آورد كه توام با واقع نگري از سوي رسانه هاي جهاني دنيا در مورد توانايي هاي بالفعل و بالقوه جمهوري اسلامي و نيز ناتواني رژيم عراق , در ادامه جنگ و رويارويي با تهاجمات ايران بود. تثبيت وضعيت ياد شده قطعا نيازمند پيروزي هاي ديگر بود كه تنها قسمتي از آن با فتح مهران و پس زدن نيروهاي دشمن تامين گرديد. در اين روند آنچه كه در رسانه هاي غربي منعكس شد , عمدتا حول محور توانايي و برتري نظامي ايران دور مي زد. گذشته از اين , حفظ برتري در فاو و اجراي عمليات در مهران , نشان دادن نوعي افزايش توان نظامي ايران تلقي شد. راديو بي . بي . سي به نقل از مفسر بخش شرقي خود گفت :
« اگرچه تسخير مهران از نظر تعيين نهايي جنگ نقش قاطعي نخواهد داشت , اما نيروهاي ايران نشان دادند كه ضمن حفظ مواضع خود در فاو , در مقابل حمله هاي پي در پي عراق مي توانند نيروهاي عراقي را از بخش مركزي جبهه نيز بيرون برانندو خطر مهمي در آينده جنگ ترسيم نمايند. »
خبرنگار ديگري از راديو آمريكا با مشاهده تلاش ايران براي فراخوان نيرو و نيز اظهارات مقامات تهران از نقشه هاي آينده ايران خبر مي دهد و مي گويد : « نقشه كلي ايران در حال حاضر اين است كه كليه منابع خود را بسيج كند تا از فرصت اخير خود بهره برداري كند و ايران را به يك پيروزي سريع در جنگ نايل سازد , به ويژه آن كه محسن رضايي فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامي تاكيد كرده كه اگر به عراق فرصت داده نشود كه پس از شكست هاي خير تجديد قوا كند , ايران مي تواند (اميدوار باشد كه ) امسال جنگ را به پيروزي خاتمه بدهد. از سوي ديگر آيت الله خامنه اي در خطبه هاي نماز جمعه تهران اعلام كرد كه رژيم تهران از اين پس به حملات محدود اكتفا نخواهد كرد وقصد دارد با يك حمله گسترده آخرين ضربه را به عراق وارد آورد. »
پيروزي ايران در عمليات كربلا1 از ابعاد مختلف مورد توجه مفسران و ناظران آگاه قرار گرفت . مفسر راديوي بي بي سي از منظري ديگر به درايت فرماندهان ايراني در تغيير تاكتيك نظامي اشاره كرده و مي گويد :
« رهبران نظامي ايران كه در گذشته اتكاي زيادي به نيروي پياده نظام داشتند از تلفات سنگين اين شيوه جنگ ظاهرا درس گرفتند به گونه اي كه استراتژي فعلي آنان بيشتر به تشخيص نقاط ضعف ارتش عراق در امتداد جبهه ها متمركز شده است . بنابراين اگر ايران در چندين حمله محدود به پيروزي برسد , احتمال در هم كوبيدن خطوط دفاعي عراق محرز است , گر چه معلوم نيست كه كمبود سلاح هاي سنگين بتواند ابتكار عمل را در اين مسئله به دست آورد يا نه »
خبرنگار بي بي سي همچنين تصريح مي كند كه تصرف شش هفته قبل مهران توسط ارتش عراق كه نشانه تغيير روش اين كشور در جنگ بود (و اميدوار بود آن را در ازاي فاو معامله كند) سودي در برنداشت .
حتي با وجود حملات متقابل در منطقه فاو نتوانست نيروهاي ايراني را از شبه جزيره فاو بيرون براند. لذا از دست دادن مهران براي دولت عراق شكست ديگري محسوب مي شود.
از سوي ديگر طارق عزيز (معاون نخست وزير و وزير امور خارجه عراق ) در اولين واكنش رسمي بدون اشاره به شكست نيروهاي ارتش كشورش در منطقه عملياتي مهران خواستار انزواي ايران در محيط بين المللي شد. او از تمام كشورهاي جهان خواست رژيم ايران را از خانواده جهاني منزوي كند و از مجهز كردن تهران به سلاح و تجهيزات نظامي و متخصصان فن خودداري كنند تا بدين وسيله رژيم تهران را براي پايان جنگ و بازگشت صلح به منطقه تسليم اراده انساني نمايند.
اما برخي از مفسران اين اميد عراق را بر باد رفته تحليل نمودند. گزارشگر صداي آمريكا در تفسير خود پيرامون بازتاب عمليات و تلاش هاي ديپلماتيك عراق گفت :
« بر سر اين شهر تاكنون چندين بار جنگ در گرفته و شهر عملا منهدم شده است . البته اين شهر از نظر استراتژيك اهميت چنداني ندارد , اما بغداد كوشيد با اشغال مجدد آن و از طريق طرف هاي ثالث تهران را به مبادله بخش مهران با شبه جزيره فاو در جنوب عراق كه ايران را در فوريه تصرف كرده بود. تشويق كند. ولي ايران علاقه اي به اين كار نشان نداد. و اساسا حاضر نيست تا زماني كه دولت صدام حسين بر سر كار است انجام گفتگوهاي صلح را مورد بررسي قرار دهد. »
از طرف ديگر رسانه هاي كشورهاي حوزه خليج فارس كه همواره با موضع گيري هاي خود به طور جانبدارانه اي از عراق حمايت مي كردند اين بار نيز ضمن هشدار به دولت ايران خواستار حل مناقشه از راه مسالمت آميز شدند. همچنين نخست وزير مصر , علي لطفي , بدون كوچكترين اشاره اي به پيروزي ايران , خواستار وفاق جمعي براي مقابله با ايران شد. وي بر اين عقيده بود كه هويت عربي مصر ايجاب مي كند كه امكانات كشورش را بسيج نمايد و از هيچ كوششي جهت تحقق صلح كامل و عادلانه در منطقه عربي دريغ ننمايد. قدرت اعراب براي رويارويي با ستيزه جويي هايي كه به منطقه تحميل شده , بيش از هر چيز به ميزان هماهنگي و همبستگي كشورهاي عربي بستگي دارد.
سرانجام رونالد ريگان (رئيس جمهور امريكا) پس از گذشت 10 روز از پايان عمليات كربلاي 1 بيش از پيش بر حمايت كشورش از عراق تاكيد مي كند. و در پيامي به صدام حسيم از وي مي خواهد تا دوشادوش هم دريافتن راهي براي پايان دادن به جنگ كوشش كنند. ريگان در اين پيام كه در مطبوعات عراق به نحو وسيعي انتشار يافت , از جنگ ايران و عراق به عنوان جنگ مزمن ياد كرد وگفت : من خوشحالم كه پس از مراجعه به سال هاي گذشته بگويم آرمان مشترك ما , همكاري براي جنگي است كه عراق درگير آن است . ما بايد دوشادوش هم كمك كنيم تا صلح و امنيت در منطقه خليج فارس برقرار شود.
امام خميني رهبر انقلاب اسلامي ايران در رهنمودهاي خود بدون توجه به تهديدهاي منطقه اي و بين المللي فرمودند :
« ملاحظه كنيد الان قدرت هاي بزرگي كه اتكا دارند به آن سلاح هاي عجيب و غريب خودشان در اضطراب دارند زندگي مي كنند , گمان نكنند كه كاخ سفيد يا كرملين الان آرام نشسته اند و با وضع آرام زندگي مي كنند (نه ) آنها با اضطراب زنگي مي كنند و اين اضطراب براي اين است كه آنها تابع شيطان هستند و شيطان نمي گذارد كه طمانينه پيدا شود »
امام خميني سپس به تاثير پيروزي هاي رزمندگان اشاره و تاكيد كردند :
« نگذاريد در جبهه دشمن آرامش پيدا كند , اگر بگذاريد آرامش پيدا كند مي رود و تجهيز زيادتر مي كند و شما را به زحمت مي اندازد. بايد نگذاريد كه او يك شب از اضطراب بيرون بيايد. الان در اضطراب هستند.. اين پيروزي براي شما هست , خدا وعده كرده است كه اگر نصر كنيد خداي تبارك و تعالي را , شما را نصرت مي كند , نصرت ها هم كه همه ديديد و همه اقوات ديديد كه چه نصرت هايي حاصل شده است و حاصل مي شود و حاصل خواهد شد. مطمئن باشيد. قلب هايتان قوي باشد از هيچ امري نترسيد. اين قدرت ها نيستند كه بتوانند با اسلام مقابله كنند. انشاالله
اميدواريم كه موفق باشيد و انشاالله من هم دعا مي كنم به شما و واقعا مفتخريم به اين كه ما يك وقتي واقع هستيم كه يك همچنين ملتي داريم و يك همچنين سپاهي و يك همچنين ارتشي داريم و يك همچنين قواي مسلحه اي داريم و يك همچنين ملت و اشخاصي داريم .
تهيه و تدوين : مركز مطالعات و تحقيقات جنگ
آزاد سازي مهران , به منزله شكست استراتژي دفاع متحرك بود. شكستي كه رژيم عراق در گام اول خود با عدم موفقيت نسبت به تامين اهداف مورد نظرش با آن رويارو شد
امام خميني (ره ) : نگذاريد در جبهه دشمن آرامش پيدا كند , اگر بگذاريد آرامش پيدا كند مي رود و تجهيز زيادتر مي كند و شما را به زحمت مي اندازد. نگذاريد كه او يك شب از اضطراب بيرون بيايد