در نهمين انتخابات رياست جمهوري , آقاي محمود
احمدي نژاد به عنوان ششمين رئيس جمهوري اسلامي ايران
برگزيده شده است . طي سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي
ايران تاكنون 25 بار به آرا مردم مراجعه شده است . از برگزاري
اولين همه پرسي كه در 12 فروردين 58 براي برقراري نظام
جمهوري اسلامي در كشور ترتيب يافت , تا نهمين دوره
انتخابات رياست جمهوري كه در سوم تير ماه جاري به ثمر
نشست حدود 25 بار به اراده و انتخاب مردم مراجعه شده كه
شامل رفراندوم جمهوري اسلامي , انتخابات مجلس خبرگان ,
انتخابات دو مرحله اي هر يك از دوره هاي مجلس شوراي
اسلامي , انتخابات مياندوره اي مجلس , انتخابات شوراها و
انتخابات رياست جمهوري بوده است .
بنابراين طي 26 سال پس از پيروزي انقلاب , به طور متوسط
سالي يكبار به آرا مردم رجوع شده است . حتي شكل گيري و
پيروزي انقلاب و سقوط رژيم ستمشاهي نيز به نوعي مراجعه به
آرا مردم بوده است . از اين منظر , بايد گفت مردم گرائي پديده اي
است كه عمري به درازاي عمر انقلاب دارد.
از مجموع همه پرسي ها و انتخابات برگزار شده , 9 مورد آن
مربوط به انتخابات رياست جمهوري بوده و مردم ايران در روز
سوم تير جاري براي نهمين بار جهت گزينش فرد اصلح خود
براي احراز مقام رياست جمهوري به پاي صندوقهاي راي
رفتند.
اولين انتخابات رياست جمهوري
اولين انتخابات رياست جمهوري در ايران روز 5 بهمن
1358 به فاصله يك سال پس از پيروزي انقلاب اسلامي برگزار
شد. اين انتخابات در شرائطي برگزار شد كه دولت موقت
مهندس مهدي بازرگان تحت تاثير تبعات اشغال لانه جاسوسي
استعفا داده بود و مديريت نظام بر عهده شوراي انقلاب محول
شده بود. دكتر ابوالحسن بني صدر , سيد احمد مدني , دكتر
حسن حبيبي , داريوش فروهر , دكتر صادق طباطبائي , دكتر
محمد مكري , دكتر كاظم سامي و صادق قطب زاده كانديداهاي
اصلي اولين دوره انتخابات رياست جمهوري بودند. در اين
انتخابات از مجموع بيش از 14 ميليون راي ماخوذه بني صدر با
بيش از 10 ميليون راي به عنوان نخستين رئيس جمهوري
انتخاب شد.
بني صدر فارغ التحصيل رشته اقتصاد از دانشگاههاي فرانسه
بود . او كه 20 سال از عمر خود را تا زمان پيروزي انقلاب
اسلامي ايران در كشور فرانسه گذرانده بود , در بهمن 1357 با
هيئت همراه امام خميني به تهران آمد و با مصاحبه ها و
مناظره هاي سياسي خود تلاش كرد چهره خويش را در جامعه
شاخص گرداند.
رياست جمهوري بني صدر رسما از روز 15 بهمن 1358 كه
وي در برابر امام خميني سوگند ياد كرد , آغاز شد. در مراسم
تنفيذ رياست جمهوري , امام خميني طي سخناني فرمودند : « من
از آقاي بني صدر مي خواهم كه مابين قبل و بعد از رياست
جمهوري در احوال روحي ايشان تفاوتي ايجاد نشود. »
امام افزودند : « تنفيذ و نصب اينجانب و راي ملت مسلمان
ايران محدود است به عدم تخلف ايشان از احكام مقدسه اسلام
و تبعيت از قانون اساسي . » با اين حال و عليرغم اين هشدارها
رياست جمهوري بني صدر تنها 17 ماه به طول انجاميد . زيرا
وي در طول اين مدت از يكسو با ميدان دادن به منافقين و ديگر
گروههاي ضد انقلاب سبب تقويت آنان گرديد و از سوي ديگر
در برابر اكثر مصوبات مجلس شوراي اسلامي , قوه قضائيه ,
شوراي نگهبان و برخي ديگر از نهادهاي برخاسته از انقلاب
ايستادگي كرد. بني صدر با تكروي ها و انحصارطلبي ها و قانون
شكني هائي كه انجام داد , ذهن نيروهاي معتقد به انقلاب و نظام
جمهوري اسلامي را نسبت به خود بدبين كرد و همچنين با توجه
به كارشكني هائي كه وي در جبهه هاي جنگ از خود نشان داد و
بالاخره ستمها و جفاهائي كه در حق چهره هاي دلسوز انقلاب از
جمله شهيد مظلوم دكتر بهشتي انجام داد , امام و مردم همه
نسبت به وي دلسرد و نااميد شدند. اين سابقه سبب شد امام
خميني طي حكمي بني صدر را از سمت فرماندهي كل نيروهاي
مسلح جمهوري اسلامي ايران بركنار سازند.
متن حكم كوتاه امام خميني چنين بود
« بسم الله الرحمن الرحيم ـ ستاد مشترك نيروهاي مسلح
جمهوري اسلامي ايران ـ آقاي ابوالحسن بني صدر از فرماندهي
نيروهاي مسلح بركنار شده اند ـ روح الله الموسوي الخميني ـ
1360,3,20 »
اين اقدام امام خميني به خاطر عدم شايستگي و صلاحيت
بني صدر در مقام فرماندهي نيروهاي مسلح به ويژه در شرائط
جنگي و همچنين حمايت او از سازمان تروريستي منافقين و
نقش وي در ميدان دادن به اين سازمان در عرصه اجتماعي و
سياسي كشور بود. چند روز پس از اين بركناري بود كه ساختمان
مركزي حزب جمهوري اسلامي توسط منافقين در جريان يك
بمب گذاري منفجر شد و آيت الله بهشتي همراه با 72 نفر از
مسئولان مملكتي در آن به شهادت رسيدند. پس از اين حادثه
بني صدر تا لحظه فرار از ايران , مخفي گرديد.
در پي بركناري بني صدر از فرماندهي كل قوا , نيروهاي
مسلح ارتش و سپاه پاسداران انقلاب اسلامي با روحيه اي به
مراتب قوي تر جبهه هاي جنگ تحميلي را اداره كردند.
امام خميني 10 روز پس از حكم مذكور با حكم ديگري بني
صدر را از مقام رياست جمهوري نيز عزل كردند. اين حكم در
پاسخ به نامه آقاي هاشمي رفسنجاني رئيس وقت مجلس شوراي
اسلامي صادر شد.
متن نامه آقاي هاشمي رفسنجاني و پاسخ امام خميني به
شرح زير است :
بسم الله الرحمن الرحيم
محضر شريف حضرت آيت الله العظمي امام خميني ادامه
الله ظله
محترما به عرض مي رساند مجلس شوراي اسلامي در جلسه
مورخ 1360,3,31 پس از بحث و بررسي با حضور 190 نفر به
شرح زير :
آرا موافق 177 نفر ـ راي مخالف 1 نفر ـ آرا ممتنع 12
نفر
در مورد آقاي سيد ابوالحسن بني صدر بر اين قرار گرفت كه
آقاي ابوالحسن بني صدر براي رياست جمهوري اسلامي ايران
كفايت سياسي ندارد . به موجب اصل 110 قانون اساسي
جمهوري اسلامي ايران مراتب براي اتخاذ تصميم به خدمت
امام عظيم الشان گزارش مي گردد.
رئيس مجلس شوراي اسلامي
اكبر هاشمي رفسنجاني
بسم الله الرحمن الرحيم
پس از راي اكثريت قاطع نمايندگان محترم مجلس شوراي
اسلامي مبني بر اينكه آقاي ابوالحسن بني صدر براي رياست
جمهوري اسلامي ايران كفايت سياسي ندارد ايشان را از رياست
جمهوري اسلامي ايران عزل نمودم .
اول تير 1360
روح الله الموسوي الخميني
بني صدر يك ماه پس از عزل خويش توسط امام خميني , از
كشور گريخت . وي روز هفتم مرداد سال 1360 همراه با مسعود
رجوي سركرده كروهگ تروريستي منافقين تهران را به قصد
پاريس ترك كرد. فرار بني صدر يك ماه پس از خلع وي از
رياست جمهوري توسط امام خميني و 5 روز پس از انتخاب
شهيد محمد علي رجائي به رياست جمهوري اسلامي ايران
صورت گرفت . بني صدر ساعت 22 روز چهارشنبه هفتم مرداد
1360 با يك فروند هواپيماي بوئينگ 707 به خلباني سرهنگ
معزي خلبان ويژه شاه از كشور گريخت . معزي در ماه دي سال
1357 پس از آنكه شاه را به مصر و سپس به مراكش برد ,
دربازگشت از مراكش با تظاهر به جانبداري از انقلاب اسلامي
مترصد فرصت جديدي بود تا خيانت خود به مردم ايران را
تكميل نمايد. بني صدر هنگام ورود به فرودگاه مهرآباد سوار بر
اتومبيل وانت و ملبس به لباس زنانه بود.
بني صدر در 5 بهمن 1358 به رياست جمهوري رسيد , در
20 خرداد 1360 با حكم امام از فرماندهي كل قوا بركنار شد , در
اول تير 1360 به دنبال تصويب طرح عدم كفايت سياسي وي در
مجلس شوراي اسلامي به حكم امام خميني از رياست جمهوري
عزل شد و در هفتم مرداد 1360 از ايران گريخت .
دومين انتخابات رياست جمهوري
روز دوم مرداد سال 1360 محمد علي رجائي در جريان
دومين انتخابات رياست جمهوري , با بدست آوردن بيش از 13
ميليون راي مردم به عنوان دومين رئيس جمهوري كشورمان
انتخاب شد. اين دور از انتخابات در شرائطي برگزار شد كه
حدود يك سال از شروع جنگ تحميلي عراق عليه جمهوري
اسلامي ايران مي گذشت و بخشهائي از غرب و جنوب كشورمان
تحت اشغال متجاوزين بعثي بود. از يكسو حذف بني صدر , به
جبهه هاي راكد شده جنگ تحرك تازه اي بخشيده بود و روحيه و
قدرت مقاومت رزمندگان اسلام در برابر دشمن بعثي افزايش
يافته بود , و از سوي ديگر نيروهاي مومن و معتقد به خط امام و
انقلاب در عرصه داخل كشور جان دوباره اي يافته بودند. در
چنين شرائطي محمد علي رجائي توانست با فاصله زيادي سه
رقيب ديگر خود يعني عباس شيباني , حبيب الله عسگراولادي و
علي اكبر پرورش را با بدست آوردن بيش از 13 ميليون از
مجموع 14,7 ميليون آرا اخذ شده مردم پشت سرگذارده , آنان
را شكست دهد.
محمد علي رجائي كه يك چهره فرهنگي و از معلمان
باسابقه آموزش و پرورش تهران بود , ابتدا وزارت آموزش و
پرورش را عهده دار شد سپس در سال 1359 به نمايندگي مردم
تهران وارد مجلس شوراي اسلامي شد . او در 18 شهريور 59 به
نخست وزيري و پس از عزل بني صدر به رياست جمهوري
رسيد. اما اين مسئوليت تنها يك ماه براي وي دوام آورد و در
روز هشتم شهريور 1360 محمد علي رجائي همراه با محمد
جواد باهنر نخست وزير , بر اثر انفجار بمبي كه در ساختمان
نخست وزيري كارگذارده شده بود , به شهادت رسيدند. اين
حادثه از جمله حوادث تروريستي سال 1360 بود كه منافقين
عليه مردم و مسئولان كشور مرتكب مي شدند. حادثه هشتم
شهريور دو ماه پس از حادثه هفتم تير كه در آن آيت الله سيد
محمد حسين بهشتي رئيس ديوانعالي كشور همراه با 72 نفر از
مسئولان خدمتگزار جمهوري اسلامي ايران در دفتر مركزي
حزب جمهوري اسلامي به شهادت رسيد , به وقوع پيوست .
شهيد رجائي و شهيد باهنر هر دو هنگام شهادت 48 سال
داشتند , شهيد باهنر نيز مانند شهيد رجائي يك چهره فرهنگي و
با سابقه آموزش و پرورش بود . او نيز طي 2,5 سالي كه پس از
پيروزي انقلاب اسلامي ايران در قيد حيات بود مسئوليتهائي از
جمله عضويت در شوراي انقلاب , نمايندگي مردم كرمان در
مجلس خبرگان , نمايندگي مردم تهران در مجلس شوراي
اسلامي , وزارت آموزش و پرورش (در كابينه شهيد رجائي ) و
دبير كلي حزب جمهوري اسلامي (پس از شهادت دكتر بهشتي )
را داشته است . او پس از انتخاب شهيد رجائي به رياست
جمهوري از سوي وي به نخست وزيري جمهوري اسلامي ايران
برگزيده شده بود.
سومين انتخابات رياست جمهوري
سومين دوره انتخابات رياست جمهوري نيز در شرائطي
برگزار شد كه كشور در اوج بحران سياسي خود قرار داشت .
تداوم جنگ تحميلي و نياز رزمندگان اسلام به حمايتهاي
لجستيكي و انساني و همچنين تشديد ترورهاي ناجوانمردانه و
بي هدف عليه مردم عادي كوچه و بازار از سوي منافقين دو وجه
عمده بحران در كشور بود. كانديداهاي اين دوره از انتخابات
رياست جمهوري عبارت بودند از : سيد علي خامنه اي , سيد
علي اكبر پرورش , حسن غفوري فرد و سيد رضا زواره اي .
آيت الله خامنه اي در اين انتخابات كه روز دهم مهر 1360
برگزار شد , در شرائطي به پيروزي رسيد كه 3 ماه پيش از آن خود
در مسجد ابوذر واقع در يكي از محلات فقيرنشين جنوب شهر
تهران مورد سو قصد منافقين قرار گرفته و از ناحيه دست و
سينه به شدت مجروح شده بود. وي در اين انتخابات توانست از
مجموع 16,8 ميليون راي ماخوذه بيش از 16 ميليون راي را از
آن خود سازد و بالاترين درصد آرا مردم را در جريان هفت
مرحله انتخابات رياست جمهوري به خود اختصاص دهد. آيت
الله خامنه اي كه در سالهاي پس از پيروزي انقلاب مسوليتهاي
مهمي چون عضويت در شوراي انقلاب , نمايندگي امام در
شورايعالي دفاع , امام جمعه تهران و نمايندگي مردم تهران در
مجلس شوراي اسلامي را بر عهده داشتند , دو دوره چهار ساله
يعني تا سال 1368 در سمت رياست جمهوري انجام خدمت
كردند. برگزاري انتخابات اولين دوره مجلس خبرگان رهبري
(1361,9,19 ) و انتخابات دومين دوره مجلس شوراي اسلامي
(1361,1,26 ) از مهمترين رويدادهاي دوره اول آقاي هاشمي
رفسنجاني بود.
چهارمين انتخابات رياست جمهوري
چهارمين دوره انتخابات رياست جمهوري روز 25 مرداد
1364 برگزار شد . آيت الله خامنه اي , حبيب الله عسگر اولادي
و سيد محمود كاشاني , كانديداهاي برگزيده شده اين دور از
انتخابات بودند. در اين دور از انتخابات نيز آيت الله خامنه اي با
كسب بيش از 12 ميليون از مجموع 14,2 ميليون راي ماخوذه به
رياست جمهوري انتخاب شدند.
سالهاي رياست جمهوري آيت الله خامنه اي سالهاي ترسيم
چهره جهاني انقلاب اسلامي بود . ايشان طي اين 8 سال با
سفرهاي متعددي كه به كشورهاي خارجي داشتند , پيك انقلاب
بودند. مشاراليه در اين مدت ضمن سامان بخشيدن به اوضاع
سياسي , امنيتي واقتصادي كشور از هند , ليبي , سوريه , الجزاير ,
پاكستان , موزامبيك , آنگولا , تانزانيا , زيمبابوه , يوگسلاوي ,
روماني , كره شمالي و چين ديدن كردند و نقش موثري در ترسيم
چهره واقعي انقلاب در عرصه بين المللي ايفا كردند. نطق سال
1366 ايشان در اجلاس مجمع عمومي سازمان ملل , بويژه در
نشان دادن مظلوميت جمهوري اسلامي و توطئه هاي استكبار
عليه انقلاب اسلامي سهم بسزائي داشت .
از مهمترين رويدادهاي دوره دوم رياست جمهوري آيت الله
خامنه اي يكي پذيرش قطعنامه 598 شوراي امنيت سازمان ملل
بود كه روز 26 تير 1367 به وقوع پيوست و ديگري رحلت
جانگداز بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران بود كه يكسال پس از
آن در 14 خرداد 1368 روي داد . در پي اين رويداد جانسوز ,
حضرت آيت الله خامنه اي توسط مجلس خبرگان رهبري ,
جانشين حضرت امام شد و به رهبري انقلاب اسلامي ايران
برگزيده شد . اين واقعه كمتر از 2 ماه پيش از برگزاري پنجمين
دوره انتخابات رياست جمهوري رخ داد. در اين دوره همچنين
شاهد برگزاري انتخابات دوره سوم مجلس شوراي اسلامي
بوديم (1367,1,19 ) .
پنجمين انتخابات رياست جمهوري
آقاي هاشمي رفسنجاني چهارمين رئيس جمهور كشورمان
بود كه در جريان برگزاري پنجمين انتخابات رياست جمهوري به
اين سمت انتخاب شد. در اين انتخابات كه روز ششم مرداد سال
1368 برگزار شد , آقاي هاشمي از مجموع 16,4 ميليون راي
ماخوذه 15,5 ميليون راي مردم را به خود اختصاص داد . تنها
رقيب اصلي وي در اين دور از انتخابات , دكتر عباس شيباني بود.
آقاي هاشمي رفسنجاني پس از پيروزي انقلاب از سوي حضرت
امام به عضويت شوراي انقلاب درآمد و از همان بدو امر جزو
شوراي موسسين حزب جمهوري اسلامي شد. او در چهارم
خرداد سال 1358 از يك سو قصد توسط گروهك تروريستي
فرقان جان سالم بدر برد. وي پيش از احراز مقام رياست
جمهوري به مدت سه دوره رياست مجلس شوراي اسلامي را
برعهده داشت . همه پرسي بازنگري قانون اساسي
(1368,5,6 ) , انتخابات دومين دور مجلس خبرگان رهبري
(1369,7,16 ) و انتخابات چهارمين دوره مجلس شوراي
اسلامي (1371,1,21 ) از مهمترين رويدادهاي دور اول
انتخابات آقاي هاشمي رفسنجاني بود.
ششمين انتخابات رياست جمهوري
ششمين انتخابات رياست جمهوري روز 21 خرداد 1372
برگزار شد و طي آن آقاي هاشمي رفسنجاني توانست از 16,7
ميليون راي ماخوذه 10,5 ميليون آن را به خود اختصاص دهد .
احمد توكلي , دكتر عبدالله جاسبي و احمد طاهري , كانديداهاي
مطرح اين دور از انتخابات رياست جمهوري بودند. آقاي
هاشمي رفسنجاني تا زمان برگزاري هفتمين انتخابات رياست
جمهوري , در اين سمت باقي ماند و سپس در پايان دو دوره
رياست جمهوري , از سوي رهبر معظم انقلاب به رياست مجمع
تشخيص مصلحت نظام برگزيده شد. آقاي هاشمي به دليل
گستردگي اقداماتي كه در عصر عمران و آباداني كشور طي 8 سال
رياست جمهوري خود انجام داد به « سردار سازندگي » معروف
گرديد. در اين دوره شاهد برگزاري انتخابات مجلس پنجم بوديم
(1374,12,18 )
هفتمين انتخابات رياست جمهوري
هفتمين انتخابات رياست جمهوري در كشور , روز دوم
خرداد سال 1376 برگزار شد آقايان سيدمحمدخاتمي , علي اكبر
ناطق نوري , سيد رضا زواره اي و محمد محمدي ري شهري
كانديداهاي برگزيده اين دوره از انتخابات بودند. در اين
انتخابات كه با رقابت بسيار فشرده نامزدها توام بود آقاي سيد
محمدرضا خاتمي توانست از مجموع 29 ميليون و 76 هزار و
70 راي ماخوذه 20 ميليون و 78 هزار و 178 راي مردم را از آن
خود سازد.
برگزاري اجلاس سران كشورهاي اسلامي در تهران در ماه
آذر 1376 , برگزاري انتخابات سراسري سومين مجلس خبرگان
در اول آبان 1377 , انتخابات شوراهاي شهري در هفتم اسفند
1377 , انتخابات ششمين دوره مجلس در 29 بهمن 1378 , و
حادثه « 11 سپتامبر آمريكا » از رويدادهاي عمده دور اول
رياست جمهوري آقاي خاتمي بود.
هشتمين انتخابات رياست جمهوري
هشتمين انتخابات رياست جمهوري در نظام جمهوري
اسلامي ايران در روز 18 خرداد سال 1380 برگزار شد . در اين
دور آقايان سيدمحمدخاتمي , احمد توكلي , علي شمخاني ,
عبدالله جاسبي , حسن غفوري فرد , منصور رضوي , شهاب
الدين صدر , علي فلاحيان و مصطفي هاشمي طبا كانديداهاي
مطرح بودند. در اين دور از انتخابات نيز آقاي خاتمي توانست از
مجموع 28 ميليون و 86 هزار و 507 راي ماخوذه در داخل
كشور و 73 هزار و 889 راي ماخوذه در شعب خارج از كشور , با
21 ميليون و 659 هزار و 53 راي به عنوان هشتمين رئيس
جمهور منتخب مردم ايران برگزيده شود. حمله آمريكا به عراق و
افغانستان و ساقط كردن رژيمهاي صدام و طالبان دراين دو
كشور , برگزاري هفتمين دوره انتخابات مجلس (اسفند 1382 ) و
خودكفائي گندم در سال 83 از مهمترين رويدادهاي دوره دوم
رياست جمهوري آقاي خاتمي بود.
نهمين انتخابات رياست جمهوري
نهمين انتخابات رياست جمهوري در نظام جمهوري
اسلامي ايران در دو مرحله روزهاي 27 خرداد گذشته و سوم
تيرجاري صورت گرفت . آقايان محمود احمدي نژاد , آيت الله
هاشمي رفسنجاني , مهدي كروبي , محمدباقر قاليباف , مصطفي
معين و علي لاريجاني كانديداهاي مطرح اين دوره بودند. در
مرحله اول انتخابات , محمود احمدي نژاد و آيت الله هاشمي
رفسنجاني به دور دوم راه يافتند و در دور دوم آقاي احمدي نژاد
توانست از مجموع 27 ميليون و 959 هزار و 253 راي با
17,248,782 راي از سوي مردم به عنوان نهمين رئيس
جمهوري اسلامي ايران برگزيده شود. براي ايشان آرزوي
موفقيت داريم .
در ميان 6 رئيس جمهوري كه پس از پيروزي
انقلاب اسلامي با آرا مردم برگزيده شده اند
آيت الله خامنه اي در انتخابات مهر سال 1360
بالاترين درصد آرا مردمي را در ميان شركت
كنندگان در انتخابات بدست آورده است
به غير از بني صدر كه كفايت سياسي براي رياست
جمهوري نداشت و شهيد رجائي كه قرباني تروريسم
منافقين شد , ساير روساي جمهور كشور تاكنون هر
يك دو دوره در اين سمت بوده اند
