دكتر حيدر رضا ضابط
قسمت دوم
رابطه تمدن سكولار غرب و گروههاي ياد شده
مصرف گرايي به عنوان يك اصل , در زندگاني جوامع غربي
حاكم ميباشد و براين اساس كالاهاي مصرفي براي فروش
توسط رسانه ها تبليغ مي شوند. گروههاي غير متداول ديني نيز
افكار خود را در جوامع غربي به عنوان كالاهاي مصرفي و
مطابق فردگرايي حاكم بر اين جوامع ترويج مي كنند. جوانان
اين جوامع هم براي يك تغيير و تجربه جديد در اين گروهها
جذب مي شوند , چرا كه اين گروهها از جهاتي با اديان سنتي
تشابه دارند(23 ) دانشمندان غربي اين گروههاي نوظهور غير
مي نامند كه ) Quasi - religion ( متداول مذهبي را شبه دين
مانند كالاها در جوامع غربي خريد و فروش , عرضه و مصرف
مي شوند و رهبران آنها مي كوشند افرادي را كه به اين گروهها
جذب شده اند با هر وسيله ممكن در گروه خود حفظ
نمايند . (24 )
اين گروههاي نوظهور فاقد هرگونه تعليمات ديني مي باشند
و فعاليتهاي آنها بر محور رهبرانشان انجام مي شود كه تسلطي
كامل بر اعضاي خود دارند. اعضاي اين گروهها بعد از عضو
شدن در تشكيلات از خانواده و جامعه خود كاملا منقطع
مي شوند و در اختيار اين گروهها قرار مي گيرند. در ايالات
متحده آمريكا گروههاي ياد شده خود را به عنوان گروه ديني
معرفي مي نمايند تا از تسهيلات و معافيت در پرداخت ماليات
به دولت استفاده نمايند . (25 ) اين گروهها حتي برنامه هاي
اساسي براي تعامل بين خود ندارند. اكثر اين گروهها اعضاي
خود را در بخشهاي اختصاصي سكونت مي دهند , تا از اين راه
آنها كاملاس " تحت كنترل تشكيلات سازمان خود باشند. بيشتر اين
گروهها لباس متحدالشكل براي پيروان خود دارند و مراسم
ويژه گروهي خود را در محل هاي اختصاصي برگزار مي نمايند و
كوشش آنها اين است كه اعضاي گروه خود را از جامعه دور
نگه دارند . (26 )
در پروژه سكولار نمودن جوامع جهاني , اين گروههاي غير
متداول مذهبي را كه جديدا ظهور نموده اند , به عنوان اديان
معرفي مي نمايند و ) Alternative Religions ( جايگزين
دكتر پيتر كلراك , استاد فلسفه دين در دانشگاه لندن اين گروهها
(حمله از درون ) ) Trojan Horses ( را به اسبهاي تروجان
تشبيه مي كند كه هدف آنها سكولار نمودن تمامي اديان در
جهان از درون مي باشد . (27 )
بيشتر اعضاي اين گروهها مورد سو استفاده و استثمار
رهبران و افراد مخصوص رهبران خود قرار مي گيرند , ولي به
دليل شرم و ترس از آنها آن را آشكار نمي كنند. با اين حال ,
فسادهاي جنسي و مالي از سوي بنيانگذاران اين گروهها سبب
جدايي شمار زيادي از اعضاي اين گروهها شده
است .
اكثريت مطلق اين گروهها از نظام سرمايه داري خصوصي
, مكتب وحدت ) Relativism ( سازي , فرضيه نسبي گرايي
ترويج مي كنند ) Holism ( و فلسفه كليت ) Monism ( وجود
و باورهاي ديني آنها تلفيقي از عقايد اديان مختلف با يكديگر
است و براين اساس پيروان خود را در فانتزي (خيالبافي )
غوطه ور مي نمايند . (28 ) بيشتر پيروان اين گروهها از مواد مخدر
براي به وجود آوردن حالت ) meditation ( و مديتيشن
خلسه و نشاط بهره مي گيرند كه اين باعث ايجاد تضاد ميان
تعقل و احساسات و انشعاب در شخصيت فرد مي گردد. بعضي
از اين گروهها رياضتهاي سخت و برخي از لذت جويي هاي
افراطي را براي پيروان خود تجويز مي كنند و بدين سان پيروان
خود را از دستيابي به حقيقت ابدي باز مي دارند. اين گروهها
ادعا دارند كه اديان جديد در « عصر نو » مي باشند , ولي اكثريت
مطلق آنها از مكاتب ديني قبل از مسيح در دوران وحشي گري
قاره اروپا پيروي مي كنند و اين اعتقادات را با بعضي از افكار
مذهبي اديان آسياي دور تلفيق مي نمايند. افكار شبه عرفان
كه در اين گروهها ترويج مي گردد , به ) Pseudo - mysticism (
خودپسندي در ميان اين افراد انجاميده است .
مخالفت شديد عليه اين گروهها
چنان كه گذشت , استراتژي اين گروهها جذب جوانان
بوده , موفق شدند تعداد زيادي از جوانان را در اين كشورها با
تبليغات گسترده خود جذب نمايند. جواناني كه عضو فعال اين
گروهها شدند , شغل و كار خود را رها كرده , تمام وقت در
اختيار گروه خود قرار گرفتند. با اوج گرفتن فعاليتهاي اين
گروهها در اواخر دهه 1970 م شماري از موسسات براي
مبارزه با اين گروهها در ايالات متحده آمريكا به وجود آمدند
كه فعال ترين آنها بنياد آزادي شهروندان (30 ) , بنياد خانواده
آمريكايي (31 ) , شبكه بيداري از اين گروهها(32 ) , « موسسه
تحقيقات مسيحيت » (33 ) , « بنياد ليوجي ريان » (34 ) و « پروژه
معنويت جعلي » (35 ) مي باشند . اين موسسات از سوي والديني
كه فرزندان خود را با جذب در اين گروهها از دست داده بودند ,
به وجود آمد. اين موسسات , مراكزي را براي برگرداندن
فرزندان و اعضاي اين گروه به حالت اوليه و سرو سامان دادن
به آنها به وجود آوردند. در اين مراكز , جوانان با مشاوره و گفت
و گو از گروه هاي مزبور جدا مي شوند و به درون جامعه باز
مي گردند. اين موسسات با تحقيقات علمي خود اثبات كرده اند
مراسم عبادي و زندگي در داخل گروههاي ياد شده براساس
شست و شوي مغزي انجام مي شود واز اين رو , با كمك اين
موسسات , اعضاي سابق اين گروهها چندين شكايت را به
دادگاههاي ايالات متحده آمريكا ارائه كرده اند(36 )
انجمن روان شناسي آمريكا (37 ) ـ كه بزرگ ترين موسسه
روان شناسي ايالات متحده آمريكا مي باشدـ در سال 2002 م
اين گروه ها را تخريب كار و ايجاد كننده تنفر در ميان اعضاي
خود عليه جامعه معرفي كرد . (38 ) در ايالات متحده آمريكا در
حال حاضر , بيش از يك هزار نفر از محققان درباره تاثير
مخرب اين گروهها تحقيقات انجام مي دهند . (39 )
در كشور كانادا نيز چندين موسسه براي مقابله با اين
گروهها به وجود آمده است (40 )
گفتني است گروههاي غير متداول مذهبي در كشورهاي
غربي كه مسيحي پروتستان مي باشند بيشتر نفوذ كردند; چرا كه
در پروتستانتيسم به نام تفسير انجيل و انجام اصلاحات در
اعتقادات , تاكنون 13200 فرقه به وجود آمده است . اين
گروه ها تا حدي هم توانستند در ديگر كشورهاي مسيحي
كاتوليك نفوذ كنند و دليل آن دوري كليسا از سياست بوده كه
باعث كاهش قدرت اجتماعي آنها شده و نسبي گرايي و
نااميدي از آينده باعث بحرانهاي اجتماعي در جهان غرب
شده است . (41 ) حضور مسيحيان در كليساي كشورهاي
پروتستان در شمال اروپا رو به كاهش است , ليكن در ايالات
متحده آمريكا به خاطر تبليغات گسترده ايوانجليستها در دو
دهه گذشته روبه افزايش است (42 ) . در كشورهاي مسيحي
ارتدوكس بعد از فروپاشي نظام كمونيستي , رابطه خيلي
نزديكي بين دولتها و كليساي اين كشورها به وجود آمده و
سبب شده است جلو نفوذ و تبليغات اين گروههاي غير متداول
مذهبي گرفته شود . (43 )
در سه دهه بعد از جنگ جهاني دوم , ايالات متحده آمريكا
و كانادا شاهد به وجود آمدن گروههاي جديد مذهبي بودند كه
در طول تاريخ اين كشورها بي سابقه بود . (44 ) هر چند تنها پنج
در صد از كل جمعيت اين دو كشور در فعاليتهاي مذهبي اين
گروهها , شامل عضويت براي مدتي كوتاه يا انجام مراسم
مذهبي شركت داشتند , با گسترش فعاليتهاي متناقض و غير
متداول آنها به نام دين , احساسات شديد مردمي عليه اين
گروهها به وجود آمد و باعث شد كه توسط مردم , موسسات و
تشكيلات قدرتمندي براي افشاي فعاليتهاي غير متداول آنها
در اين دو كشور پديد آيد . (45 )
در اين مدت , تعداد سه هزار مركز از مراكز اقامتي متعلق به
اين گروهها در ايالات متحده آمريكا به وجود آمد كه در آنها
كارهاي غير متداول و لذت جويي جنسي به نام افعال عرفاني
توسط اين گروهها انجام مي گيرد! نويسندگان آمريكايي همانند
چارلز فراشيا(46 ) و بنيامين زابلوكي (47 ) , كارهايي را كه اين
گروهها در مراكز خود انجام مي دهند در كتب خود شرح
داده اند.
گاردن ملتن در دائره المعارف اديان آمريكايي , 484 گروه
از گروههاي غير متداول را وصف كرده است كه از بين آنها 68
گروه در دهه 1950 م و 184 گروه در دهه , 1960 م در ايالات
متحده آمريكا به وجود آمدند(48 ) . دائر المعارف انجمنها(49 )
چاپ سال 1983 م , بيش از پانزده هزار انجمن غير انتفاعي
ملي در ايالات متحده آمريكا را معرفي كرده كه در ميان آنها
700 گروه غير متداول ديني وجود دارد و 147 گروه از آنها در
دهه 1960 م در اين كشور به وجود آمدند .
در دهه 1970 م سازمانهاي متعددي براي مقابله با اين
گروههاي غير متداول ديني در اين كشور تاسيس گرديد; به
ويژه بعد از خودكشي گروهي 917 نفر از اعضاي گروه معبد
به رهبري جيم جونس در 21 ) Peoples Temple ( مردم
نوامبر 1978 م در جونس تاون افراد آشفته و مغشوش
مي باشند و رهبران آنها با افعال و روشهاي خاص , براي تسلط
كامل بر اعضاي خود مي كوشند. رهبران اين گروهها با پولهايي
كه از اعضاي خود به دست مي آورند , زندي بسيار تجملي و
مرفه دارند. در دو دهه گذشته , موارد فراواني از رسوايي و فساد
مالي و جنسي رهبران آنها گزارش شده و حتي گاه مسائل مالي
و جنسي بين رهبران و اعضاي آنها به درگيريهاي خشونت آميز
هم انجاميده است . (58 )
يكي از روان شناسان معروف ايالات متحده آمريكا به نام
پروفسور مارگارت سينگر از اعضاي برجسته « انجمن
روان شناسي آمريكا » پس از تحقيقات خود درباره 300 نفر از
اعضاي سابق اين گروهها نتيجه گيري نمود كه آنها به دليل
عضويت در اين گروه و انجام افعال غير متداول دچار
اضطراب , ترس , امراض قلبي , سكته و زخم معده شدند و
بيش از 90 درصد آنها به همين دليل از گروههاي خود جدا
مي شوند. پروفسور سينگر روشهاي اين گروهها را « متقاعد
سازي اجباري » (59 ) قلمداد مي كند . (60 )
يكي از خصوصيات اين گروههاي غير متداول ـ كه به نام
« دين » فعاليت مي كنندـ ترويج معنويت منهاي عبادت خدا
مي باشد; چرا كه آنها عبادت خدا را به عنوان خالق كائنات
منكر مي باشند. اكثر اين گروهها مراسم عبادي مرموزي را
انجام مي دهند و از مواد مخدر استفاده مي نمايند و اين باعث
انواع فساد و تجربه تلخ براي اعضاي اين گروهها شده است .
اين گروهها فقط در شهرهاي بزرگ فعاليت مي نمايند و اين يك
پديده كاملا شهري است . رهبران اين گروهها انتقاد از خود
توسط پيروانشان را بر نمي تابند و بدين سبب اعضاي آنها
مورد سو استفاده هاي مختلف قرار مي گيرند(61 )
پاورقي :
23 - Alternative Religions , p .61
24 - Stark . R & Bainbridge , W . The Future Religion ,
Berkeley , DA : University of California press , 5891 ,
p .734 .
25 - Robbins , T ) ed ( , Cults , Culture and thd Law ,
Chico , CA : Scholars Press , 5891 , p .89 .
26 - Bromley , D & Hadden , J . K . ) ed ( , Religion adn
the Social Order , Greenwich CT : JAI , 3991 , vol 3 A ,
pp 611 , 152 .
27 - The World ' s Religoins , p . 019 .
28 - Alternative Religions , pp 732 -832 .
29 - Langone , M . D . ) Ed ( , Recovery from Cults ,
New York : WW . Norton & Company , 3991 , pp . 151 ,
.202
30 - Citizen , s Freedom Fondation .
31 - American Family Foundation .
32 - Cult Awareness Network .
33 - Christian Research Instiute .
34 - Leo J . Ryan Foundaion .
35 - Spiritual Counterfeits Project .
36 - New Religious Movements in the 12 st
Century . p . 832 .
37 - American psychological Association .
38 - New Religious Movements in the 12 st Centuy .
P .732 .
39 - Ibid , P .832 .
40 - Ibid , PP . 342 -642 .
1 - Alternative Religions , p .7 .
42 ـ « تبليغات ديني و سياسي ايوانجليست هاي جنگ طلب در
ايالات متحده آمريكا » , مشكوه , ش 79 , تابستان 1382 ش ,
89 ـ.67
43 - New Religions Movements in the 12 st Century
. PP . 401 -601 .
44 - Beckford , James , A , New REligious Movements
and Rapid Social Change. Sage , UNESCO , London ,
Paris , 6891 . PP 1 -2 .
45 - Ibid , PP 91 -02 .
46 - Fracchia , Charles A , Living Together Alone :
The New American Monasticism. New York :
Harper & Row , 9791 .
47 - Benjamin Alienation and Charisma : A Study of
Contemporary American Communes. New York ,
Free Press , 0891 .
48 - Melton , J . Gordon , Encyclopedia of American
Religion )2 Vols ( , Wilmington , NC : McGrath ,
.8791
49 - The Encyclopedia of Association , 3891 .
.50 Hall . john R . Apocalypse O bserved , London @
New York . Routledje , 0002 . pp 51 -34 .
.51 FREECOG .
.52 The children of God ) coG ( .
.53 Alternative RELIgions . P 52 .
.54 Professor Ronald Enroth
.55 Youth , Brainwashing and the Extrmist
Cults )7791 (
.56 the LURE of the Cults )9791 ( .
.57 Social Forces , volume 67 , December 7991
. PP 115 -525 .
.58 ALTERNATIVE Religions , PP 62 -92 . Apocalypse
Observed pp .2 .4 . Meltoon , J . Gordon . Encyclopedia of
American Religions )2 vols ( , Wilmington ,
NC ; MeGrath , 8791
.59 COERCIVE Persuasion .
.60 Singer . Margaret Thaler . Coming Out of the cults .
psychology today . january 9791 , pp 27 -28 ,
.61 Beckford , james A . cult controversies . New York .
در « پروتستانيسم » به نام تفسير انجيل و انجام
« اصلاحات » در اعتقادات , تاكنون 1300 فرقه به
وجود آمده است !
اعضاي گروههاي غيرمتداول و نوظهور مذهبي
در غرب تحت تاثير مخرب مراسم القا شده توسط
رهبران خود , به اضطراب , ترس , رغبت به
خودكشي , از دست دادن انگيزه زندگي و ضربه
روحي دچار مي شوند
يكي از خصوصيات گروههاي نوظهور مذهبي در
غرب كه به نام « دين » فعاليت مي كنند , ترويج
معنويت منهاي عبادت خدا مي باشد! اكثر اين
گروهها مراسم عبادي مرموزي را انجام مي دهند و
از « مواد مخدر » استفاده مي نمايند و به انواع
« فساد » آلوده مي گردند
